Bài tiểu luận môn quá trình hoàn tất vải (2)

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH KHOA THỜI TRANG VÀ DU LỊCH  TIỂU LUẬN MÔN HỌC QUÁ TRÌNH HOÀN TẤT VẢI Chủ đề XỬ LÝ CHỐNG THẤM GVHD TS Nguyễn Tuấn Anh SVTH 1 Nguyễn Huỳnh Mỹ Duyên 20109132 2 Nguyễn Thị Ngọc Hằng (NT) 20109029 3 Nguyễn Huỳnh Quế Trâm 20109169 4 Võ Thị Ngọc Trâm 20109170 5 Trần Nguyễn Quế Trân 20109171 TP Hồ Chí Minh, tháng 06 năm 2022 NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN TP Hồ Chí Minh, ngày tháng năm 2022 Chữ ký giảng viên hướng dẫn DANH SÁCH THÀNH VIÊN.

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH

KHOA THỜI TRANG VÀ DU LỊCH



TIỂU LUẬN MÔN HỌC

QUÁ TRÌNH HOÀN TẤT VẢI

NHẬN XÉT CỦA GIÁO VIÊN

TP Hồ Chí Minh, ngày ….tháng….năm 2022

Chữ ký giảng viên hướng dẫn

DANH SÁCH THÀNH VIÊN THAM GIA VIẾT TIỂU LUẬN

1 Nguyễn Huỳnh Mỹ Duyên 20109132

Lý do chọn đề tài + Đối tượng nghiên cứu + 2.1 + 2.2

100%

2 Nguyễn Thị Ngọc Hằng

(NT) 20109029

Phạm vi nghiên cứu + 1.1 + 1.2 + chỉnh sửa Word 100%

3 Nguyễn Huỳnh Quế Trâm 20109169 Mục 1.3 + 1.4 + 3.5 + Kết

luận 100%

4 Võ Thị Ngọc Trâm 20109170 Mục 2.3 + 2.4 + 2.5 100%

5 Trần Nguyễn Quế Trân 20109171 Mục 3.1 + 3.2 + 3.3 + 3.4 100%

MỤC LỤC

LỜI MỞ ĐẦU 1

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Đối tượng nghiên cứu 1

3 Phạm vi nghiên cứu 1

4 Thực trạng 2

5 Bố cụ đề tài 2

CHƯƠNG I 3

TỔNG QUAN VỀ VẢI CHỐNG THẤM 3

1.1 Các khái niệm liên quan 3

1.2 Phân loại cấp độ chống thấm nước 3

1.3 Mục đích và tầm quan trọng 4

1.4 Xác định tính kỵ nước 5

CHƯƠNG II 7

TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG VẢI CHỐNG THẤM 7

2.1 Đặc điểm chung của vải chống thấm nước 7

2.2 Các loại vải chống thấm tốt nhất hiện nay 8

2.3 Cách sản xuất vải chống thấm nước 10

2.4 Hướng dẫn bảo quản vải không thấm nước 10

2.5 Tính ứng dụng của doanh nghiệp trên thực tế 10

CHƯƠNG III 11

TÌM HIỂU PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU VẢI CHỐNG THẤM 11

3.1 Phương pháp và nguyên lý chống thấm nước 11

3.1.1 Phương pháp tiếp cận để chống thấm nước cho vải 11

3.1.2 Phương pháp tiếp cận xanh hơn 12

3.1.3 Phương pháp thử 12

3.2 Vật liệu và hóa chất xử lí chống thấm nước 13

3.3 Thiết bị sử dụng trong quá trình xử lý chố ng thấm 14

3.4 Xử lý và xác định khả năng chống thấm 15

3.5 Các yếu tố ảnh hưởng đến xử lý chống thấm nước 16

KẾT LUẬN 17

TÀI LIỆU THAM KHẢO 18

LỜI MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Ngày nay các loại vải và vật liệu dệt này hầu hết có mặt trong mọi lĩnh vực đời sống

xã hội Và có tính ứng dụng rất cao đa dạng và vô cùng phong phú như may mặc, y tế ,

xe hơi, nông nghiệp, địa chất, môi trường, hàng không, vũ trụ và quân sự…

Vải chống thấm là một thuật ngữ chung để chỉ bất kỳ vật liệu nào có khả năng chống lại sự xâm nhập của nước, hoàn toàn hoặc một phần

Vải không thấm nước thường là loại vải dệt được kết hợp từ các vật liệu polyme không thấm nước, thoáng khí Nó có thể được sản xuất theo nhiều cách khác nhau Có một số loại vải và vật liệu không thấm nước tự nhiên Một số khác có lớp phủ chống thấm bảo vệ, trong khi một số được phủ bằng màng chống thấm mỏng

Do có tính ứng dụng cao, và có rất nhiều cách xử lý chống thấm trên vải và đặc biệt đối với ngành dệt may chúng ta cần hiểu được tính quan trọng cũng như tìm ra được một định hướng phù hợp với xu thế và nhu cầu sử dụng

Để nghiên cứu tìm hiểu sâu hơn về vải chống thấm cũng như công đoạn hoàn tất vải

này nhóm chúng tôi quyết định chọn đề tài “Xử lý chống thấm” mong có thể giúp mọi

người hiểu rõ về các đặc tính và công đoạn xử lý vải dệt để tạo ra một sản phẩm chống thấm hiệu quả và phù hợp với mục đích sử dụng nhất có thể

2 Đối tượng nghiên cứu

Đối với quá trình xử lý chống thấm này, nhóm chúng tôi tiến hành nghiên cứu đến

tất cả các loại vải được tạo ra bằng phương pháp dệt

4 Thực trạng

Quá trình xử lý chống thấm nước trên vải đã được áp dụng hầu hết trên thế giới, nhưng ở Việt Nam thì khái niệm này tương đối còn khá mới mẻ Tuy nhiên, dạo gần đây theo tình hình phát triển công nghiệp nói chung và ngành Dệt may chúng ta nói riêng thì vải chống thấm đang được biết đến và đề cập mạnh mẽ Việt Nam đang sản xuất vải chống thấm ở quy mô nhỏ, một lượng nhỏ vải chống thấm dùng trong sinh hoạt cũng như trong môi trường kỹ thuật vẫn cần phải nhập khẩu từ nước ngoài

5 Bố cụ đề tài

Bố cục đề tài gồm có 3 phần chính có kết cấu theo 3 chương như sau:

Chương I: Tổng quan về vải chống thống thấm

Chương II: Tính chất và ứng dụng vải chống thấm

Chương III: Tìm hiểu phương pháp nghiên cứu vải chống thấm

CHƯƠNG I TỔNG QUAN VỀ VẢI CHỐNG THẤM 1.1 Các khái niệm liên quan

Vải chống thấm nước: là loại vải có khả năng chống lại sự thấm ướt của nước lên

vải

Tính kỵ nước – tính chống thấm (water repellency hay hydrophobicity) là khả

năng đẩy nước ở dạng giọt ra khỏi bề mặt vải

Tính không thấm (waterproof) là khả năng ngăn cản các phân tử nước hoặc

hơi nước đi qua nhờ các màng tráng phủ trên bề mặt vải

Quá trình xử lý kỵ nước phải giúp bảo vệ vải và người sử dụng không bị ướt nhưng không ảnh hưởng đến khả năng thông thoáng của vải Do đó, xử lý kỵ nước thường đảm tính thông thoáng cho vải trong khi xử lý không thấm làm giảm khả năng này

1.2 Phân loại cấp độ chống thấm nước

Bảo vệ khỏi tác động của nước được chia làm 3 dạng: Kháng nước (Water-resistant), Chống bám nước (Water-repellent), Chống thấm nước (Waterproof)

Theo định nghĩa được trích trong từ điển Oxford English Dictionary:

 Kháng nước (Water-resistant): có khả năng kháng sự thâm nhập của nước ở một mức độ nào đó nhưng không hoàn toàn Đây là cấp độ bảo vệ thấp nhất trong 3 dạng trên Một trang bị được gắn nhãn “kháng nước” đồng nghĩa với việc trang

bị đã được sản xuất hoặc chế tạo sao cho nước khó thâm nhập vào bên trong trang

bị hơn

 Chống bám nước (Water-repellent): không dễ bị thâm nhập bởi nước do đã được

xử lý bằng một lớp phủ chống nước bề mặt Đây là cấp độ cải tiến từ kháng nước Một trang bị được gắn nhãn “chống bám nước” đồng nghĩa với việc trang bị đã được xử lý lớp bề mặt sao cho khi tiếp xúc với nước, giọt nước bị cô lập, đọng thành từng giọt (hydrophobic) và lăn ra khỏi bề mặt trang bị

 Chống thấm nước (Waterproof): hoàn toàn không để nước thấm qua hoặc không thể bị hư hại bởi nước Đây là cấp độ bảo vệ cao nhất Một sản phẩm được gọi là chống thấm nước cần đảm bảo tuyệt đối nước không thể thấm qua dưới bất kể điều kiện nào, có nghĩa rằng sản phẩm vừa cần được sản xuất từ chất liệu có đặc tính chống nước, vừa cần được kết cấu chống nước Kết cấu chống nước sẽ khác

nhau ở các trang bị khác nhau; ví dụ ở lều hay trang phục là bọc đường may (seam taping), ở ba lô, túi, túi khô là ép cao tần (high frequency welding), ở trang

bị điện tử như máy quay GoPro là sử dụng gioăng cao su

Mặc dù được định nghĩa khá rõ ràng nhưng hiện tại chưa có một tiêu chuẩn chung nào được thiết lập để phân loại sản phẩm chống nước

Hình 1.3.1: Các loại áo khoác chống thấm nước

Hình 1.3.2: Bọc salon chống thấm nước

Hình 1.3.3: Liều du lịch chống thấm nước

1.4 Xác định tính kỵ nước

Để xác định tính kỵ nước của vải người ta thường dựa vào sự khác nhau về năng lượng bề mặt (sức căng bề mặt) giữa vải và chất lỏng Do vậy:

 Một chất rắn sẽ đẩy một chất lỏng nếu chất lỏng có sức căng bề mặt cao hơn

 Sự khác nhau về sức căng xác định thông qua góc tiếp xúc của giọt chất lỏng với bề mặt vải, góc càng lớn thì sự khác nhau càng lớn nghĩa là tính chống thấm càng cao

 Với:

Góc tiếp xúc là góc mà giao diện hơi-lỏng gặp giao diện rắn-lỏng

Góc tiếp xúc càng cao, độ tiếp xúc của giọt nước với bề mặt càng ít, độ kỵ nước của

bề mặt càng lớn và do đó bề mặt là chất chống thấm nước

Các bề mặt có góc tiếp xúc hơn 90 độ được gọi là kỵ nước và những bề mặt dưới 90

độ được gọi là ưa nước Trường hợp hiệu ứng lá sen, góc tiếp xúc là hơn 170 độ Những loại bề mặt này được gọi là siêu kỵ nước

Hiệu ứng lá sen

Lá sen có khả năng lăn những giọt nước trên bề mặt của nó nhờ vào “siêu kỵ nước” Kiến trúc tinh xảo trên bề mặt lá, kết quả từ sự cùng tồn tại của các lông tơ có kích thước siêu nhỏ (chiều cao 10-20m và chiều rộng 10 – 15m), các cấu trúc giống như sợi nano

và lớp sáp kỵ nước trên khắp bề mặt, giảm thiểu về mặt vật lý độ bám dính của giọt nước vào bề mặt đó

Một số hoàn tất vải đã được phát triển bắt chước “hiệu ứng lá sen” và đạt được khả năng chống thấm nước cao cùng với các thuộc tính “tự làm sạch” Khi những giọt nước lăn ra khỏi những bề mặt không thấm nước cao như vậy, các hạt bụi bẩn và các tạp chất khác trên bề mặt được mang theo

CHƯƠNG II TÍNH CHẤT VÀ ỨNG DỤNG VẢI CHỐNG THẤM

2.1 Đặc điểm chung của vải chống thấm nước

Mỗi loại vải sẽ có một đặc tính khác nhau và vải chống thấm cũng không ngoại lệ

Là sản phẩm có thể chống thấm nước ngay cả khi trời mưa nên nếu là sản phẩm hai lớp

và lớp ngoài là vải chống thấm thì lớp trong sẽ không ướt và có thể đảm bảo độ khô, thoáng cho lớp trong

Ưu và nhược điểm của vải chống thấm:

a Ưu điểm

 Chống nước tốt: Vải chống thấm nước có khả năng cản nước hoàn toàn tuyệt đối, giúp bảo vệ cơ thể khi tiếp xúc với nước mưa Ngoài ra vải còn được phát huy tác dụng được nhiều ứng dụng hơn trong cuộc sống hàng ngày

 Vải không nhăn: Lớp nhựa phía ngoài bề mặt vải giúp vải không bị nhăn hay nhàu nhúm Không như các chất liệu được làm từ vải tự nhiên, vải chống thấm nước có khả năng chống lại nếp nhăn rất tốt và hiệu quả Vải luôn tạo được tính thẩm mỹ và dễ dàng trở lại về hình dáng ban đầu sau khi kéo hay vo vải

 Vải nhanh khô: Và đương nhiên nếu như vải không thấm nước thì sẽ rất nhanh khô Chỉ cần phơi vải trong điều kiện có gió thì vải sẽ nhanh chóng được làm khô hoàn toàn

 Độ bền cao: Được lớp nhựa bên ngoài bảo vệ, nên vải không bị những tác nhân bên ngoài gây ảnh hưởng đến những tính chất bên trong, giúp vải tăng được

độ bền và tăng tuổi thọ cho vải

 Vải chống gió tốt: Vải chống thấm nước còn có khả năng cản gió rất tốt Bởi

vì vậy, vải chống thấm còn được sử dụng để may các loại áo khoác chống gió hiệu quả Bên cạnh đó sử dụng rèm cửa vải chống thấm vào mùa đông giúp không gian nhà ở được ấm áp hơn

 Khó bám bụi: Những loại vải khác thường có những phần sợi vải nhỏ trên bề mặt, nên dễ bị bụi bẩn bám vào Riêng với vải chống thấm, lớp vải ngoài trơn

và láng hơn nên vải rất khó bám vào, cũng như giúp người sử dụng có thể dễ dàng giặt rửa, làm sạch

 Màu sắc phong phú: Vải được sản xuất với rất nhiều màu sắc phong phú và nổi bật, giúp cho các sản phẩm được làm ra từ vải chống thấm được hấp dẫn,

và có nhiều màu sắc để lựa chọn hơn

 Giá thành rẻ: Vải được làm từ nguyên liệu tổng hợp nên có giá thành rẻ Từ nguyên liệu cho đến sản xuất, mọi chi phí đều thấp và được công nghiệp hoá nên sản phẩm được làm ra có giá thành khá ổn định, và ai cũng có thể sử dụng được

b Nhược điểm

 Độ thoáng khí thấp: Vải chỉ nên dùng để chống thấm, còn nếu sử dụng vào mùa hè sẽ gây ra sự bức bí và khó chịu khi vải không có những lỗ thông gió li

ti để không khí bên ngoài cũng như bên trong di chuyển qua về được

 Độ hút ẩm rất thấp: Vải không thể thấm hút mồ hôi khi sử dụng, vì vậy vải sẽ gây ra những tác động ngược lại, khiến cho người mặc không thoải mái Và nếu dùng vải để làm dù che nắng, vải sẽ hấp nhiệt lại khiến cho không gian trở nên nóng nực

 Không thân thiện với môi trường: Vải không có khả năng tự phân huỷ trong môi trường tự nhiên, các chất nhựa thường sẽ mất đến vài nghìn năm để có thể phân huỷ hoàn toàn Điều này gây ra những hậu quả nghiêm trọng cho môi trường, làm môi trường phải hứng chịu một lượng lớn rác không được phân huỷ

2.2 Các loại vải chống thấm tốt nhất hiện nay

Hiện nay, trên thị trường có rất nhiều loại vải chống thấm Trong đó hai loại vải dù chống thấm và nilon chống thấm đang sử dụng phổ biến nhất

Vải dù chống thấm

Vải dù chống thấm còn gọi là vải polyester không thấm nước loại này được chế tạo nên từ Oxford hoặc Polyester chống thấm Loại vải này có khả năng chịu bền, chống

Hình 2.1: Vải dù chống thấm

thấm nước, cách nhiệt, chống bụi giúp cho các vật dụng được bền hơn dưới thời tiết mưa gió

Bên cạnh đó nhà sản xuất còn tráng thêm một lớp Polyurethane (PU) ở mặt vải nhằm nâng cao khả năng chống thấm vải

Trên thị trường hiện nay có 3 loại vải dù không thấm nước và không thể kể đến: Vải

dù chống thấm 420 tráng PU, vải dù 250T, vải dù 650T tráng uli

 Ưu điểm của vải dù

 Thời gian sử dụng không bị nhàu

Hình 2.2 : Vải nilon chống thấm

Dù bề ngoài khá đơn giản, nhưng loại vải này luôn nằm trong top những loại vải đang được ưa chuộng nhất hiện nay tại Việt Nam

Ưu điểm của vải nilon chống thấm

 Đa dạng về mẫu mã cũng như màu sắc

 Sản phẩm an toàn cho da

 Khả năng co giãn tốt

 Độ chống thấm nước cao

2.3 Cách sản xuất vải chống thấm nước

Để tạo ra một loại vải không thấm nước việc đầu tiên có có là nguyên liệu polyurethane, PVC, PE, TPE, silicon và sáp Sau đó tạo nên những súp vải hoàn chỉnh với nhiều màu sắc để sử dụng trong may mặc hiện nay

Trong giai đoạn hoàn tất cuối cùng, nhà sản xuất sẽ phủ lên một lớp chống thấm trên bề mặt, đặc biệt để tạo ra loại vải để có thể ngăn cản sự xâm nhập của nước vào cấu trúc sợi vải

2.4 Hướng dẫn bảo quản vải không thấm nước

Bền hay không là do quá trình con người sử dụng Do đó khi sử dụng vật dụng vải không thấm nước bạn cũng nên chú ý một số lưu ý sau đây để sản phẩm có độ bền cao:

 Để sử dụng sản phẩm bền và lâu hơn nên giặt bằng tay

 Cần giặt những sản phẩm bằng bột giặt nhẹ dịu

 Tránh các chất hóa học mạnh làm bay màu vải và chất lượng vải

 Mẹo nhỏ cực hay dành cho bạn đó chính là bạn có thể sử dụng băng dính để loại

bỏ những vết bám trên bề mặt chất liệu nhanh chóng

 Nên phơi ở những nơi có gió thoáng mát tránh ánh nắng trực tiếp

 Nên để sản phẩm xa nhiệt độ nóng

2.5 Tính ứng dụng của doanh nghiệp trên thực tế

Nếu bạn đang có ý định sản xuất tã vải, áo mưa, ô dù, đồ đạc ngoài trời, rèm phòng tắm, thì có lựa chọn nào khác ngoài việc tìm kiếm chất liệu không để nước thấm qua

nó

Với những tính năng nổi bật và khả năng không thấm nước, thoáng khí, chịu được

áp suất của nước nên vải dù được nhiều doanh nghiệp lựa chọn để sản xuất giày, balo,

áo quần đi mưa, ô dù nhỏ để che mưa hoặc các loại dù lớn để che sự kiện ngoài trời Một số nơi còn dùng vải dù chống thấm để sản xuất quần áo trượt tuyết Ngoài ra vải chống thấm còn dùng sản xuất cho các sản phẩm cứu hộ ở biển như đồ phao…

Ngoài ra, chất liệu không thấm nước rất dễ chăm sóc Loại vải này nhìn chung không kén dáng hay dễ bị nhăn Chúng khá bền và được thiết kế để sử dụng nhiều