BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠOTRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á KHOA DƯỢC BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH DƯỢC THỰC ĐỊA TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ SINH HỌC & VƯỜN THUỐC NAM - HỘI ĐÔNG Y TP... LỜI MỞ ĐẦU Dược học có vai trò
Trang 1BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO
TRƯỜNG ĐẠI HỌC ĐÔNG Á
KHOA DƯỢC
BÁO CÁO NHẬP MÔN NGÀNH DƯỢC
THỰC ĐỊA TRUNG TÂM CÔNG NGHỆ SINH HỌC & VƯỜN THUỐC NAM - HỘI ĐÔNG Y TP ĐÀ NẴNG
GVHD : HUỲNH NHƯ TUẤN SINH VIÊN :TRƯƠNG THỊ MỸ HẢO IDSV : 95620
LỚP : PH21A1A
ĐÀ NẴNG, 2022
Trang 2LỜI MỞ ĐẦU Dược học có vai trò rất quan trọng trong đời sống, nhờ có sự kết hợp của ngành Dược với những ngành Khoa học khác nhau như: Sinh học, Hóa học để có thể chế ra những viên thuốc giúp bảo vệ sức khỏe và điều trị bệnh cho con người Tuy nhiên, chúng ta không biết rằng, xung quanh cuộc sống hằng ngày của chúng ta, những thứ mà chúng ta cho là không
có tác dụng, luôn luôn vứt đi chính là những bài thuốc quý báu.Những bài thuốc lấy hoàn toàn từ thiên nhiên giúp chữa bệnh hiệu quả, dùng bổ sung thêm hương vị cho món ăn rất tốt cho sức khỏe
Xuất phát từ ý nghĩ đó, Khoa Dược – Đại học Đông Á đã tổ chức cho sinh viên chuyến đi thực địa Vườn thuốc Nam và Trung tâm Công nghệ Sinh học (ngày 06/05/2021) để giúp cho sinh viên hiểu rõ tác dụng cũng như cách điều chế, cách chữa trị của các loài cây được xem như là bài thuốc ấy và tiếp cận được các trang thiết bị trong chế biến dược liệu Từ những yếu tố trên, em thực hiện bài báo cáo, tìm hiểu dưới đây để hiểu rõ hơn về: thành phần, số họ thực vật, số loài, bộ phận sử dụng, cách sơ chế thu hái, cũng như công dụng của chúng Em xin chân thành cám ơn các thầy cô bên khoa đã tạo điều kiện tốt về kiến thức để em hoàn thành báo cáo Em xin cảm ơn thầy Huỳnh Như Tuấn – CVHT – đã tận tình hướng dẫn và giúp đỡ trong thời gian thực hiện bài báo cáo này
Trang 3
MỤC LỤC
Chương I ĐẶT VẤN ĐỀ 5
1.Mục tiêu nghiên cứu 5
2.Nội dung nghiên cứu 5
Chương II TỔNG QUAN 6
1.Điều kiện tự nhiên 6
1.1 Vị trí địa lý 6
1.2 Địa chất và thổ nhưỡng 6
1.3 Thủy văn 6
1.4 Khí hậu 6
2.Đặc điểm vùng khảo sát 7
2.1 Hệ thực vật 7
Chương III ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT 8
1.Đối tượng khảo sát 8
2.Địa điểm khảo sát 8
3.Thời gian khảo sát 8
4.Phương pháp khảo sát 8
Chương IV KẾT QUẢ - BÀN LUẬN 9
1.Sự đa dạng loài của vườn thuốc nam 9
2.Thông tin về 10 cây thuốc (tự chọn) 13
2.1 Cây sâm cau 13
2.2 Cây dâm bụt 14
2.3 Cây hoa nhài 16
2.4 Cây lá dứa 17
2.5 Cây riềng 19
2.6 Cây húng quế 20
2.7 Cây sả 22
2.8 Cây ngải cứu 24
Trang 42.9 Cây lá lốt 25
2.10 Cây huyết dụ 27
3.Bàn luận 29
3.1 Về đa dạng sinh học của vườn thuốc Nam 29
3.2 Về tổng quan 10 loại cây thuốc (tự chọn) 29
Chương V KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 30
1.Kết luận 30
2.Kiến nghị 30
Chương VI TÀI LIỆU THAM KHẢO 31
DANH MỤC BẢNG BIỂU Bảng 1.1 Danh sách các loài cây đã quan sát được 11
Bảng 1.2 Thống kê theo họ thực vật 12
DANH MỤC BIỂU ĐỒ Hình 1.1 Biểu đồ cột thể hiện tỷ lệ (%) họ thực vật ở Vườn thuốc Nam – Hội Đông y TP Đà Nẵng, năm 2021 13
DANH MỤC HÌNH ẢNH Hình 2.1 Cây sâm cau 14
Hình 2.2 Cây dâm bụt 16
Hình 2.3 Cây hoa lài 17
Hình 2.4 Cây lá dứa 19
Hình 2.5 Cây riềng 20
Hình 2.6 Cây húng quế 22
Hình 2.7 Cây sả 23
Hình 2.8 Cây ngải cứu 25
Hình 2.9 Cây lá lốt 26
Trang 5Chương I: Đặt vấn đề
1.Mục tiêu
- Giới thiệu tổng quan các kiến thức của ngành dược
- Phát triển các kỹ năng và đạo đức nghề nghiệp
- Tạo điều kiện cho sinh viên học tập, phát triển kĩ năng mềm
-Nhận biết các cây thuốc thực tế
-Biết được công dụng, cách sơ chế, thu hái, và chế biến
2.Nội dung
Hiện nay, vườn thuốc nam tại thôn An Châu, xã Hòa Phú (huyện Hòa Vang) thuộc
sự quản lý của Hội Đông Y TP Đà Nẵng đang lưu giữ hơn 80 loài cây thuộc 20 họ thực vật Tổng diện tích vườn trồng lưu giữ là 1500m2 Các loài cây thuốc quý trong vườn bao gồm các loài cây như bố chính sâm, thiên môn, bồ công anh,cam thảo, hy thiêm,huyết dụ…và nhiều loại cây có nhiều công dụng và được dùng phổ biến
- Chụp ảnh tất cả cây thuốc: cơ quan sinh sản (hoa, quả, hạt), cơ quan sinh dưỡng (thân cành,lá)
- Ghi chép lại tên khoa học, công dụng các loại cây thuốc đã gặp tại Vườn thuốc nam
- Nắm được sơ lược về cơ cấu tổ chức của Trung tâm Công nghệ sinh học, quy trình chế biến, sản xuất sản phẩm từ dược liệu và kỹ thuật nuôi cấy mô
5
Trang 6Chương II: Tổng quan
1.1 Vị trí địa lý
Vườn thuốc nam nằm tại thôn An Châu, xã Hòa Phú (huyện Hòa Vang) cách trung tâm thành phố Đà Nẵng khoảng 27 km, diện tích tự nhiên là 9005,1 ha
- Phía Đông giáp xã Hòa Phong
- Phía Tây giáp xã Ba, huyện Đông Giang, tỉnh Quảng Nam
- Phía Nam giáp xã Hòa Khương
- Phía Bắc giáp xã Hòa Ninh.
Trang 7Chương III: ĐỐI TƯỢNG VÀ PHƯƠNG PHÁP KHẢO SÁT
1.Đối tượng khảo sát: Sinh viên khoa dược khóa 21 trường đại học Đông Á
2.Địa điểm khảo sát: Vườn thuốc nam (thôn An Châu, xã Hòa Phú,huyện Hòa
Vang) và trung tâm Công nghệ sinh học ( Hòa Thọ Tây, Quận Cẩm Lệ)
3 Thời gian khảo sát:
+ 7h45-11h30: di chuyển và tham quan các địa điểm khảo sát
4.Phương thức khảo sát:
- Tham quan và được giới thiệu về trung tâm,các trang thiết bị trong chế biến dược liệu
- Tham quan thực địa theo khu vực đã phân công ở vườn thuốc, chụp ảnh và ghi nhận thông tin
- Trao tặng cây thuốc cho vườn thuốc nam
Trang 8
Chương IV: KẾT QUẢ - BÀN LUẬN
1.Sự đa dạng loài của vườn thuốc nam
STT Tên cây
thuốc Tên khoa học Họ thực vật
1 Bồ công anh Lactuca indica L Cúc(Asteraceae)
2 Thiên môn Asparagus cochinchinensis
(Lour.) Merr Thiên môn (Asparagaceae)
3 Mạch môn Ophiopogon japonicus (L.f.)
Ker- Gawl (Convallariaceae)Mạch môn đông
4 Hy thiêm Siegesbeckia orientalis L Cúc(Asteraceae)
5 Huyết dụ Cordyline terminalis (L.)
Kunth var Huyết dụ (Dracaenaterminali)
6 Cam thảo Glycyrrhiza uralensis Fisch Đậu (Fabaceae)
7 Kim ngân
hoa Lonicera japonica Thunb. Cơm cháy (Caprifoliaceae)
8 Hoắc hương Pogostemon cablin (Blanco)
Benth Lamiaceae(Hoa môi)
9 Đậu săng Cajanus cajan ( L.) Millsp Đậu (Fabaceae)
10 Mảnh cộng Clinacanthus nutan Ô rô
(Acanthaceae)
11 Cỏ xước Achyranthes aspera L Rau dền ( Amaranthaceae )
12 Thuốc giấu Euphorbia tithymaloides Thầu dầu
(Euphorbiaceae)
13 Đinh lăng Polyscias ịrmicosa (L.) Harms
(Panax fruticosum L) (Araliaceae)Ngũ gia bì
14 Sống đời Kalanchoe pinnata (Lam.)
Pers (Crassulaceae)Lá bỏng
15 Rau ngót Sauropus androgynus Thầu dầu
( Euphorbiaceae)
16 Cây hẹ Allium ramosum L Hành (Alliaceae)
17 Chè dây Ampelosis cantoniensis
(Hook et Arn.) Planch Nho (Vitaceae)
18 Xuyên tâm
liên Andrographis paniculata Ô rô (Acanthaceae)
19 Mè tré Alpinia globosa (Lour.)
Horan Gừng (Zingiberaceae)
20 Vông nem Erythrina orientalis (L) Murr Cánh bướm Papilionaceae
Trang 102.Thông tin về 10 cây thuốc
-Cây kim vàng
+