MỤC LỤC MỞ ĐẦU NỘI DUNG 1 Khái niệm chung về bạo lực giữa vợ và chồng 2 1 1 Bạo lực giữa vợ và chồng là một dạng bạo lực gia đình 2 1 2 Các dạng bạo lực giữa vợ và chồng 3 1 3 Đặc điểm hành vi bạo lực giữa vợ và chồng 6 2 Thực trạng về hành vi bạo lực giữa vợ và chồng 7 3 Nguyên nhân về hành vi bạo lực giữa vợ và chồng 8 4 Hậu quả của hành vi bạo lực giữa vợ và chồng 9 5 Một số giải pháp phòng chống bạo lực giữa vợ và chồng 10 KẾT LUẬN DANH MỤC TÀI LIỆU MỞ ĐẦU Hiện nay, vấn đề bạo lực gia đình đ.
Trang 1MỤC LỤC
MỞ ĐẦU
NỘI DUNG
1 Khái niệm chung về bạo lực giữa vợ và chồng……… 2 1.1 Bạo lực giữa vợ và chồng là một dạng bạo lực gia đình….2 1.2 Các dạng bạo lực giữa vợ và chồng……….3 1.3 Đặc điểm hành vi bạo lực giữa vợ và chồng………6
2 Thực trạng về hành vi bạo lực giữa vợ và chồng……….7
3 Nguyên nhân về hành vi bạo lực giữa vợ và chồng………….8
4 Hậu quả của hành vi bạo lực giữa vợ và chồng………9
5 Một số giải pháp phòng chống bạo lực giữa vợ và chồng…….10 KẾT LUẬN
DANH MỤC TÀI LIỆU
Trang 2MỞ ĐẦU
Hiện nay, vấn đề bạo lực gia đình đang được cộng đồng quốc tế đặc biệt quan tâm Bởi vì, thực tế tình trạng bạo lực gia đình đã và đang diễn ra phổ biến, là một trong những nguyên nhân hạn chế quá trình phát triển kinh tế, xã hội đặc biệt ở một số vùng nông thôn đa số người dân chưa nhận thức được chính xác thế nào là bạo lực gia đình Khi xảy ra tình trạng bạo lực gia đình thì những người xung quanh cho rằng đó là “ chuyện của nhà người ta “, “ đèn nhà ai nấy sáng”… dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình chưa được phát hiện và ngăn chặn kịp thời Trách nhiệm của cá nhân, gia đình, cơ quan, tổ chức trong phòng chống bạo lực gia đình chưa được hiểu và thực hiện đúng Bạo lực giữa
vợ và chồng xâm phạm nghiêm trọng đến các quyền cơ bản của vợ, chồng Bạo lực giữa vợ và chồng gây ra những ảnh hưởng tiêu cực không những cho bản thân vợ- chồng, mà còn ảnh hưởng xấu đến sự phát triển nhân cách của con cái, Từ vấn đề trên, em xin chọn đề bài số 5 làm đề bài tập học kỳ Do kiến thức còn hạn chế nên trong quá trình làm bài có nhiều sai sót, rất mong thầy cô chỉnh sửa và giúp đỡ Em xin chân thành cảm ơn
NỘI DUNG
1 Khái niệm chung về bạo lực giữa vợ và chồng
1.1 Bạo lực giữa vợ và chồng là một dạng bạo lực gia đình
Trong tiếng Việt, bạo lực được hiểu là “ Sức mạnh dung để cưỡng bức,trấn áp hoặc lật đổ” Khái niệm này khiến bạo lực thường được hiểu như các hoạt động chính trị, là phương thức chống lại lực lượng đối lập hay thực hiện một cuộc cách mạng lật đổ chính quyền và thiên về sử dụng sức mạnh vật chất
Bạo lực gia đình là một dạng thức của bạo lực xã hội, là “hành vi cố ý của các thành viên gia đình gây tổn hại hoặc đe dọa gây tổn hại về vật chất, tinh thần, kinh tế đối với các thành viên khác trong gia đình” Nói cách khác hơn,
đó là việc “ các thành viên gia đình vận dụng sức mạnh để giải quyết các vấn
đề gia đình” Xuất phát từ khái niệm về gia đình theo khoản 2 điều 3 Luật
Trang 3Hôn nhân gia đình 2014 “Gia đình là tập hợp những người gắn bó với nhau
do hôn nhân, quan hệ huyết thống hoặc quan hệ nuôi dưỡng, làm phát sinh các quyền và nghĩa vụ giữa họ với nhau theo quy định của Luật này” Thành
viên gia đình gồm những người có quan hệ hôn nhân, huyết thống, nuôi dưỡng và những người có quan hệ họ hàng huyết thống khác Từ cách nhìn đó
có thể hiểu bạo lực gia đình là bất kỳ hành vi bạo lực hay đe dọa có hành vi bạo lực xảy ra giữa các thành viên trong gia đình với nhau Hành vi bạo lực gia đình có thể do một người gây cho một người, một người gây cho nhiều người, hoặc có thể do nhiều người gây cho một người những tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế…
Quan hệ vợ chồng là quan hệ trung tâm, hình thành, duy trì và phát triển gia đình; vì vậy, bạo lực giữa vợ và chồng là một dang của bạo lực gia đình Có
thể định nghĩa bạo lực giữa vợ và chồng như sau : “ Bạo lực giữa vợ và chồng
là hành vi cố ý của một hoặc hai bên vợ chồng gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về vật chất, tinh thần, kinh tế cho người kia xảy ra trong quan hệ
vợ chồng”
Như vậy, phạm vi chủ thể của hành vi bạo lực giữa vợ và chồng hẹp hơn so với chủ thể của hành vi bạo lực gia đình, nghĩa là hành vi bạo lực chỉ có thể
do người chồng hoặc người vợ thực hiện đối với người kia Hành vi bạo lực giữa vợ chồng là hành vi bạo lực trong gia đình
1.2 Các dạng bạo lực giữa vợ và chồng
Bạo lực gia đình có thể biểu hiện dưới các dạng khác nhau, tùy từng góc độ nghiên cứu mà đưa ra các cách phân loại bạo lực gia đình dưới các tiêu chí khác nhau
Theo quan điểm của tác giả Lê Thị Qúy và Đặng Vũ Cảnh Linh thì trong xã hội Việt Nam, bạo lực gia đình thường diễn ra dưới hai hình thức: bạo lực nhìn thấy được và bạo lực không nhìn thấy được:
• Bạo lực nhìn thấy được : Thường là các hành vi đánh đập, cưỡng ép quan hệ tình dục, sử dụng vũ lực hoặc đe dọa dung vũ lực để thỏa mãn
Trang 4tình dục, dung vũ lực để can thiệp vào ý muốn sử dụng các biện pháp tránh thai của vợ; tác động và xâm hại trực tiếp đến thể chất và sức khỏe của nạn nhân
• Bạo lực không nhìn thấy được : Gồm hành vi bóc lột về lao động, thờ ơ,
vô trách nhiệm với phụ nữ, trừng phạt về tình thần
Theo nghiên cứu của tác giả Bùi Thu Hằng thì có 5 loại bạo lực gia đình, gồm :
• Cưỡng bức thân thể: Gồm các hành vi như đấm đá, bạt tai… gây tổn thương về thể xác
• Cưỡng bức tình dục: Gồm việc ép phải quan hệ tình dục hoặc bắt phải xem những hình ảnh khiêu dâm mà không được sự đồng ý của phụ nữ
• Cưỡng bức về tâm lý và tình cảm: Gồm việc buộc nạn nhân sống trong bầu không khí bị đe dọa và so sánh họ với người khác với lời lẽ mạt sát
• Cưỡng bức về mặt xã hội: Gồm việc cắt đứt các mối quan hệ giữa người phụ nữ với người thân trong gia đình và bạn bè
• Cưỡng bức về tài chính: Là người chồng hoặc vợ hoàn toàn kiểm soát
về tài chính đối với người kia
Theo khoản 1 điều 2 Luật Phòng chống bạo lực gia đình 2007 thì bạo lực gia đình gồm các hành vi gây tổn hại hoặc có khả năng gây tổn hại về thể chất, tinh thần, kinh tế và được thể hiện bằng những hành vi sau:
a) Hành hạ, ngược đãi, đánh đập hoặc hành vi cố ý khác xâm hại đến sức khoẻ, tính mạng;
b) Lăng mạ hoặc hành vi cố ý khác xúc phạm danh dự, nhân phẩm;
c) Cô lập, xua đuổi hoặc gây áp lực thường xuyên về tâm lý gây hậu quả nghiêm trọng;
d) Ngăn cản việc thực hiện quyền, nghĩa vụ trong quan hệ gia đình giữa ông,
bà và cháu; giữa cha, mẹ và con; giữa vợ và chồng; giữa anh, chị, em với nhau;
đ) Cưỡng ép quan hệ tình dục;
Trang 5e) Cưỡng ép tảo hôn; cưỡng ép kết hôn, ly hôn hoặc cản trở hôn nhân tự nguyện, tiến bộ;
g) Chiếm đoạt, huỷ hoại, đập phá hoặc có hành vi khác cố ý làm hư hỏng tài sản riêng của thành viên khác trong gia đình hoặc tài sản chung của các thành viên gia đình;
h) Cưỡng ép thành viên gia đình lao động quá sức, đóng góp tài chính quá khả năng của họ; kiểm soát thu nhập của thành viên gia đình nhằm tạo ra tình trạng phụ thuộc về tài chính;
i) Có hành vi trái pháp luật buộc thành viên gia đình ra khỏi chỗ ở.
Bạo lực giữa vợ và chồng là một dạng của bạo lực gia đình, vì thế, bạo lực gia đình có thể phân loại như sau:
• Bạo lực nhìn thấy được: Biểu hiện bằng những hành động cụ thể của người thực hiện hành vi bạo lực nhằm tác động trực tiếp tới thân thể nạn nhân Dạng bạo lực này rất dễ nhận biết đó là các hành động như: Đánh đập, đấm đá, tạt, tạt axit , bóp cổ, đuổi đi…
• Bạo lực không nhìn thấy được: Loại bạo lực này có thể thực hiện bằng hành động hoặc không hành động như bỏ mặc, thờ ơ, không quan tâm… Dựa vào đối tượng tác động của hành vi bạo lực thì có thể phân thành 4 loại:
• Bạo lực thể chất: Là hành vi gây ra thương tích, thiệt hại về thân thể, tình mạng như đánh đập ngược đãi, hành hạ về mặt thể xác khiến nạn nhân đau đớn, tật nguyền, có thể tử vong
• Bạo lực tình dục: Là cưỡng ép quan hệ tình dục; có hành vi xâm phạm đến đời sống tình dục vợ chồng mà người vợ hoặc chồng không đồng ý , cưỡng ép có con
• Bạo lực tinh thần: Là hành vi sỉ nhục, lăng mạ, nhạo báng, chỉ trích, đe dọa, ghen tuông, gây lo lắng, căng thẳng , sợ hãi diễn ra trong quan hệ
vợ chồng; hoặc thực hiện hành vi gây áp lực thường xuyên về tâm lý cho vợ hoặc chồng như : buộc cắt đứt với bạn bè, người thân, cô lập , không cho đi đâu và giao tiếp với bất cứ ai; ngoại tình…
Trang 6• Bạo lực kinh tế: Là hành vi chiếm đoạt, hủy hoại, làm hư hỏng tiền, giấy
tờ có giá trị là tài sản riêng hoặc tài sản chung của vợ chồng; cản trở vợ hoặc chồng thực hiện quyền hợp pháp của chủ sở hữu đối với tài sản; cưỡng ép vợ hoặc chồng lao động quá sức; đóng góp tài chính quá khả năng;
Tóm lại, sự phân loại bạo lực giữa vợ và chồng chỉ có tính chất tương đối Nhưng dù ở dạng này hay dạng khác thì bạo lực trong quan hệ vợ chồng vẫn đang tồn tại nhiều nguy cơ cho bản thân vợ chồng và gia đình
1.3 Đặc điểm hành vi bạo lực giữa vợ và chồng
Bạo lực giữa vợ và chồng là một dạng bạo lực gia đình nên có những đặc điểm chung của bạo lực gia đình Tuy nhiên, do đặc điểm nhân thân của quan
hệ vợ chồng chi phối nên bạo lực giữa vợ và chồng còn có những đặc điểm riêng
Bạo lực giữa vợ và chồng rất đa dạng Nó diễn ra ở tất cả mối quan hệ trong gia đình: trong hoạt động kinh tế gia đình, trong việc xử lý các mối quan hệ tình cảm, chăm sóc giáo dục con cái…
Tính chất của hành vi bạo lực có nhiều mức độ khác nhau: có thể quyết liệt, tàn bạo, thâm độc tới mức gây án, giết người, nhưng cũng có thể chỉ là nước mắt và sự chịu đựng âm thầm
Bạo lực giữa vợ và chồng khó phát hiện và khó có sự can thiệp của cộng đồng Bởi bạo lực giữa vợ và chồng có tính chất riêng tư, thường diễn ra trong khung cảnh gia đình; bị chi phối bởi tâm lý che đậy, giấu diếm của nạn nhân
vì “ xấu chàng hổ ai”… thậm chí có thể nạn nhân còn bao che; thủ phạm thường cố tình che giấu hành vi bạo lực ( đóng kín cửa, bật nhạc thật to để đánh đập, chửi rủa, đập phá đồ đạc…)
Về chủ thể, có thể do cả vợ, chồng là người có hành vi bạo lực, nhưng nhìn chung bạo lực do người chồng gây ra cho vợ là chủ yếu Các nghiên cứu đã chỉ ra rằng số nạn nhân là phụ nữ chiếm tới 95% tổng số các vụ bạo lực gia đình Nếu xem xét đến cả ba hình thức chính trong đời sống vợ chồng- thể
Trang 7xác, tình dục, và tình thần thì có hơn một nửa phụ nữ Việt Nam cho biết đã từng là nạn nhân của ít nhất một hình thức bạo lực gia đình kể trên
Bạo lực giữa vợ và chồng gây ra nhiều hậu quả nặng nề cho các bên vợ chồng, trở thành nguyên nhân và nguy cơ làm tan vợ, suy giảm sự bền vững của gia đình, gây mất an toàn trong đời sống xã hội, làm giảm long tin, ảnh hưởng đến sự phát triển nhân cách của trẻ em và làm sâu sắc hơn tình trạng bất bình đẳng giới
2 Thực trạng về hành vi bạo lực giữa vợ và chồng
Qua kết quả giám sát hầu như bạo lực gia đình giữa vợ, chồng với nhau chiếm tỷ lệ lớn: Bạo lực giữa người chồng đối với người vợ trong gia đình có thể thấy là dạng bạo lực phổ biến nhất trong gia đình Hành vi người chồng gây ra chủ yếu và lớn nhất là bạo lực về thể xác, đây là dạng dễ nhận thấy và
bị lên án mạnh mẽ nhất Sỡ dĩ đa phần người đàn ông sử dụng “nắm đấm” để dạy vợ là do họ không nhận thức được hoặc cố tình cho rằng hành vi của mình là vi phạm pháp luật Tuy nhiên, không phải tất cả hành vi bạo lực của người chồng đều là bạo lực về thể xác mà có những lúc, họ dùng tới nhiều cách khác để gây ra những tổn thương về tâm lý cho người vợ như: chửi bới, xúc phạm đối với gia đình, anh em, danh dự cá nhân… hoặc có những hành vi cưỡng bức về tình dục, kiểm soát về kinh tế, kiểm soát về tinh thần…Hành vi này kéo dài do tâm lý người vợ cho rằng chuyện riêng của gia đình, nói ra sẽ
“xấu chàng hổ ai” nên họ “ngại vạch áo cho người xem lưng” chính tâm lý này đã làm cho các hành vi vi phạm này ngày càng trở lên tồi tệ và gây ra nhiều nỗi đau thương âm ỉ cam chịu, ấm ức, hờn tủi đối với những người vợ ở trong hoàn cảnh này
Bên cạnh đó, trong xã hội ngày nay, hiện tượng người vợ sử dụng bạo lực đối với chồng cũng không phải là hiếm Không chỉ dừng lại ở những lời lẽ chửi bới, lăng mạ và ứng xử thô bạo với chồng mà họ còn trực tiếp gây ra những tổn thương về tinh thần hoặc tính mạng của người chồng
Trang 8Tóm lại, bạo lực gia đình xuất phát từ cả hai phía vợ và chồng đang ngày càng trở nên nhức nhối trong xã hội, gây ảnh hưởng nghiêm trọng đến các thành viên khác trong gia đình, đặc biệt là trẻ em Nguyên nhân của hiện tượng này rất nhiều, ngoài vấn đề tâm lý còn phải kể đến vấn đề đạo đức, kiến thức giải quyết mâu thuẫn gia đình…
Ở Việt Nam, trong những năm qua, Đảng và Nhà nước ta đã dành nhiều sự quan tâm tới việc phòng, chống bạo lực gia đình và đã ban hành nhiều đạo luật trực tiếp và gián tiếp như: Hiến pháp, Luật Hôn nhân và gia đình, Luật Bảo vệ, chăm sóc và giáo dục trẻ em, Bộ luật Dân sự, và đặc biệt Luật phòng, chống bạo lực gia đình 2007 Những văn bản này đã tạo ra nhiều chuyển biến tích cực trong đời sống xã hội trong lĩnh vực phòng, chống bạo lực gia đình Nhưng đánh giá một cách khách quan thì các quy phạm pháp luật này chưa thực sự đi vào cuộc sống, sự quan tâm và hiểu biết về lĩnh vực này chưa đi vào chiều sâu, tình trạng bạo lực trong gia đình chưa có nhiều thay đổi và hơn thế nữa nó dần trở thành như một hiện tượng đáng báo động của xã hội Theo thống kê của Vụ Gia đình (Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch) Việt Nam cho thấy trong 5 năm trở lại đây, số vụ bạo lực gia đình được ghi nhận khoảng 20.000 vụ/năm Số liệu báo cáo của các tổ chức phi chính phủ cũng cho thấy
cứ 2-3 ngày lại có một người bị giết liên quan đến bạo lực gia đình, mà nạn nhân đa phần là phụ nữ và trẻ em
3 Nguyên nhân gây ra hành vi bạo lực giữa vợ và chồng
Bạo lực gia đình xảy ra do nhiều nguyên nhân khác nhau Các nghiên cứu khác nhau tuy có đưa ra những điểm khác nhau về nguyên nhân dẫn đến bạo lực gia đình, nhưng nhìn chung các nghiên cứu này đều thống nhất chỉ ra một
số nguyên nhân cơ bản như sau:
• Bất bình đẳng giới là nguyên nhân gốc rễ gây ra bạo lực nam/chồng đối với nữ/người vợ trong gia đình Trong gia đình, người phụ nữ có vị thế
và quyền lực không nganh bằng với nam giới, không có quyền tham gia
Trang 9vào các quyết định trong gia đình, khiến họ dễ bị bạo lực do nam giới gây ra
*
• Khó khăn về kinh tế cũng là một trong những nguyên nhân có thể dẫn tới bạo lực gia đình vì khó khăn về kinh tế thường tạo ra các áp lực, căng thẳng, bế tắc đối với thành viên gia đình và do đó dễ dẫn tới các mâu thuẫn, tranh chấp nếu không biết cách xử lý phù hợp có thể gây nên bạo lực gia đình Tuy nhiên không phải cứ có khó khăn về kinh tế là nhất thiết phải có bạo lực gia đình Thực tế cho thấy nhiều gia đình có mức sống, thu nhập thấp nhưng gia đình vẫn hòa thuận và ngược lại có những gia đình khá giả nhưng bạo lực vẫn xảy ra
• Công tác tuyên truyền, giáo dục pháp luật về phòng, chống bạo lực gia đình còn hạn chế Trình độ nhận thức và sự hiểu biết về pháp luật trong một bộ phận người dân còn thấp cũng là nguyên nhân dẫn đến tình trạng bạo lực gia đình vẫn còn tiếp tục xảy ra Nhiều người do thiếu hiểu biết
về pháp luật nên cho rằng cha mẹ có quyền đánh đập, chửi mắng con cái, chồng có quyền đánh vợ…Nhiều phụ nữ, người già cũng không nhận thức được đầy đủ quyền của mình nên không dám đấu tranh mà cam chịu bạo lực Tuy nhiên, cũng giống như nguyên nhân về kinh tế, bạo lực gia đình cũng vẫn xảy ra ở cả những gia đình mà thành viên có trình độ học vấn cao, am hiểu về pháp luật
• Các nguyên nhân về tệ nạn xã hội như rượu chè, cờ bạc, nghiện hút, mại dâm…và các nguyên nhân khác như ngoại tình, ghen tuông…cũng là những nguyên nhân trực tiếp dẫn tới bạo lực gia đình
• Sự quan tâm của cộng đồng tới phòng, chống bạo lực gia đình còn chưa đầy đủ Cộng đồng và các gia đình vẫn coi bạo lực gia đình là vấn đề riêng tư trong mỗi gia đình và người ngoài không nên can thiệp Chính
vì vậy, phản ứng của cộng đồng đối với các hành vi bạo lực gia đình còn thờ ơ, chưa mạnh mẽ Việc phòng ngừa, phát hiện, ngăn chặn và xử lý
Trang 10hành vi bạo lực gia đình còn chưa kịp thời, nghiêm minh, vì thế bạo lực vẫn tiếp tục xảy ra mà không bị ngăn chặn./
4 Hậu quả của hành vi bạo lực giữa vợ và chồng
Hành vi bạo lực gia đình dưới nhiều dạng khác nhau nhưng đều để lại hậu quả nặng nề về thể chất, sức khỏe, tinh thần , kinh tế đối với nạn nhân, gia đình,
xã hội và với cả người thực hiện hành vi bạo lực
• Ảnh hưởng đối với người thực hiện hành vi bạo lực:
Người có hành vị gây bạo lực tuy là người chủ động thực hiên nhưng phần lớn họ thực hiện hành vi trong trạng thái tinh thần bị kích động mạnh Nhiều người sau khi thực hiện hành vi bạo lực đã tỏ ra hối hận, dằn vặt về những gì đã xảy ra Họ có thể bị cộng đồng và xã hội lên án,
xa lánh, vì thế những người này không còn nhận được sự tôn trọng và tin tưởng từ cộng đồng và xã hội Điều này ít nhiều ảnh hưởng tới tâm
lý, cuộc sống đời thường của họ Cũng như gây ra những mất mát về tình cảm đổi với
gia đình, đối với nạn nhân
• Ảnh hưởng đối với nạn nhân:
Nạn nhân luôn là đối tượng bị ảnh hưởng trực tiếp và nặng nề nhất Về thể chất, bạo lực gây cho họ những giảm sút về sức khỏe, nhiều khi gây
ra thương tật vĩnh viễn hoặc có thể bị tước đoạt tính mạng Về tâm lý, tình cảm, bạo lực gây ra những hậu quả xấu về sức khỏe tâm thần khiến
họ mất long tin, bi quan và mặc cảm Nạn nhân sẽ phải mất nhiều thời gian và tiền của để điều trị Nạn nhân sẽ luôn phải sống trong trạng thái
lo lắng, căng thẳng, cảm giác bị bỏ rơi, dễ dẫn đến các hành vi tiêu cực
• Ảnh hướng đến gia đình
Bạo lực trong quan hệ vợ chồng có ảnh hưởng xấu đến gia đình nói chung và các thành viên gia đình nói riêng Quan hệ vợ chồng được xem
là trung tâm của gia đình, vì vậy, những hành vi bạo lực giữa vợ và chồng khiến gia đình không thể thực hiện tốt các chức năng quan trọng của mình Một gia đình không thể cùng nhau phấn đấu xây dựng, phát triển kinh tế khi vợ chồng thường xuyên xảy ra cãi vã, tranh chấp, đánh