QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VỀ LIÊN MINH GIAI CẤP VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ ---***---BÀI TẬP LỚN MÔN: CHỦ NGHĨA XÃ HỘI KHOA HỌC ĐỀ TÀI: QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN VỀ LIÊN MINH GIAI CẤP VÀ SỰ VẬN DỤN

TRƯỜNG ĐẠI HỌC KINH TẾ QUỐC DÂN

KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ

-*** -BÀI TẬP LỚN MÔN: CHỦ NGHĨA

XÃ HỘI KHOA HỌC

ĐỀ TÀI: QUAN ĐIỂM CỦA CHỦ NGHĨA MÁC-LÊNIN

VỀ LIÊN MINH GIAI CẤP VÀ SỰ VẬN DỤNG CỦA ĐẢNG TRONG QUÁ TRÌNH XÂY DỰNG KHỐI ĐẠI ĐOÀN KẾT TOÀN DÂN TỘC Ở NƯỚC TA HIỆN NAY

Họ và tên SV: Đặng Trần Lan Anh

Mã SV: 11210307

Lớp: Quản trị kinh doanh CLC 63

Giảng viên hướng dẫn: Nguyễn Văn Thuân

HÀ NỘI, NĂM 2022

MỤC LỤC

PHẦN A: MỞ ĐẦU 2

PHẦN B: NỘI DUNG 3

I Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin về Liên minh giai cấp 3

1 Khái niệm “Liên minh giai cấp” 3

2 Tầm quan trọng của “Liên minh giai cấp” 3

3 Tính tất yếu và cơ sở khách quan của liên minh 4

4 Nội dung của liên minh 4

5 Nguyên tắc cơ bản của liên minh 5

II Sự vận dụng của Đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay 6

1 Những nội dung đã áp dụng 6

2 Những thành tựu đã đạt được 6

3 Một số giải pháp phát huy sức mạnh của liên minh công nông - trí thức trong khối đại đoàn kết dân tộc 7

PHẦN C: KẾT LUẬN 7

TÀI LIỆU THAM KHẢO 8

PHẦN A: MỞ ĐẦU

Lý luận về liên minh giai cấp và tầng lớp trong cách mạng xã hội chủ nghĩa là một trong những vấn đề cơ bản của chủ nghĩa Mác - Lênin, gắn liền với xây dựng chế độ chính trị xã hội chủ nghĩa C.Mác và Ph.Ăngghen đã luận bàn đến liên minh công - nông và đi đến kết luận rằng, những cuộc cách mạng sắp tới chỉ có thể thu được những thắng lợi nếu giai cấp nông dân ủng hộ những cuộc đấu tranh của giai cấp vô sản, nếu không thì bài “đơn ca” cách mạng của giai cấp vô sản sẽ trở thành bài “ai điếu” Kế thừa, bổ sung và phát triển quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về vị trí, vai trò của liên minh công - nông, V.I.Lênin cho rằng, liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp trí thức là nguyên tắc tối cao của chuyên chính vô sản Trong giai đoạn cách mạng hiện nay, hệ lý luận về liên minh giai cấp và các tầng lớp trong xã hội được Đảng ta kiên định thực hiện và bổ sung, phát triển, xây dựng nền tảng khối đại đoàn kết toàn dân tộc trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Hồ Chí Minh đã chỉ rõ: “Lực lượng chủ yếu trong khối đoàn kết dân tộc

là công nông, cho nên liên minh công nông là nền tảng của Mặt trận dân tộc thống nhất.” Hiểu được điều đó, việc nghiên cứu và phát triển lý luận của Chủ nghĩa Mác – Lênin về liên minh giai cấp là vô cùng cần thiết Từ những nhận

thức trên, em đã lựa chọn đề tài “Quan điểm của chủ nghĩa Mác – Lênin về

liên minh giai cấp và sự vận dụng của Đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay” để nghiên cứu và viết bài tiểu luận do

tính thiết thực và tầm quan trọng của đề tài

PHẦN B: NỘI DUNG

I Quan điểm của Chủ nghĩa Mác – Lênin về Liên minh giai cấp

1 Khái niệm “Liên minh giai cấp”

Để hiểu được khái niệm của “Liên minh giai cấp” thì ta nhất thiết phải hiểu được ý nghĩa của 2 cụm từ “Liên minh” và “Giai cấp” Đầu tiên, “Liên minh” là sự kết hợp của hai hay nhiều lực lượng để cùng đấu tranh cho mục đích chung còn “Giai cấp” là những tập đoàn người có địa vị khác nhau trong một hệ thống sản xuất nhất định Vậy có thể hiểu đơn giản khái niệm

“Liên minh giai cấp” chính là sự liên kết của các nhóm người có vị thế khác nhau nhưng chung một mục đích trong xã hội Ở đây, “Liên minh giai cấp” thông qua chủ nghĩa Mác – Lênin được biết tới là sự đoàn kết, hợp lực, hợp tác, liên kết của giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và tầng lớp tri thức nhằm thực hiện nhu cầu và lợi ích của mỗi lực lượng và của cả khối liên minh; đồng thời góp phần thực hiện lợi ích chung của dân tộc, của sự nghiệp xây dựng chủ nghĩa xã hội

2 Tầm quan trọng của “Liên minh giai cấp”

Liên minh công – nông – tri thức là hạt nhân, là cơ sở của khối đại đoàn kết dân tộc, khối đại đoàn kết toàn dân, tập hợp, thu hút mọi lực lượng yêu nước, tiến bộ vào một mặt trận chung thống nhất vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, xã hội dân chủ, công bằng, văn minh Đảng ta xác định, liên minh là vấn đề mang tính chiến lược của Cách mạng Việt Nam Khi chưa có chính quyền, liên minh là để giành chính quyền Khi đã có chính quyền, liên minh

là nguyên tắc cao nhất của chuyên chính vô sản để giai cấp vô sản có thể giữ được vai trò lãnh đạo và chính quyền nhà nước

3 Tính tất yếu và cơ sở khách quan của liên minh

Về tính tất yếu thì qua thực tiễn cách mạng châu Âu, đặc biệt cách mạng Pháp, C.Mác rút ra kết luận, nếu không được sự ủng hộ của giai cấp nông dân thì cuộc đấu tranh giành chính quyền của giai cấp công nhân sẽ không giành được thắng lợi Một ví dụ điển hình là Công xã Pari (1871) – một cuộc cách mạng vô sản đã thiết lập nên nhà nước chuyên chính vô sản đầu tiên, nhưng lại chỉ tồn tại trong 72 ngày Nguyên nhân thất bại của cuộc cách mạng này đã được C Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ là do giai cấp công nhân không liên minh được với giai cấp nông dân nên không tạo ra được cơ sở chính trị - xã hội rộng lớn và vững chắc để bảo vệ chính quyền của giai cấp công nhân Như vậy, xây dựng khối liên minh công nông là tất yếu trong quá trình cách mạng xã hội chủ nghĩa, cả trong giai đoạn giành, giữ và sử dụng chính quyền để xây dựng xã hội mới xã hội chủ nghĩa

Về cơ sở khách quan của Liên minh, ta có thể khái quát thành 3 cơ sở chính Thứ nhất, Liên minh công - nông là nhu cầu nội tại của cách mạng xã hội chủ nghĩa, là nhân tố góp phần tạo nên động lực cách mạng, đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân và cũng là điều kiện quyết định thắng lợi trong cuộc đấu tranh giành chính quyền và công cuộc cải tạo, xây dựng xã hội mới Thứ hai, Liên minh công - nông xuất phát từ mối liên hệ tự nhiên gắn bó và sự thống nhất lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân và giai cấp nông dân bởi họ đều là những người lao động bị áp bức có cùng mục tiêu, nguyện vọng muốn giải phóng khỏi bóc lột, bất công Cuối cùng, Liên minh công - nông là do sự gắn bó thống nhất giữa hai ngành sản xuất chính trong xã hội là công nghiệp và nông nghiệp Nếu không có sự liên minh chặt chẽ đó thì hai ngành kinh tế này không thể phát triển được

4 Nội dung của liên minh

Nội dung của Liên minh giai cấp được chia theo 3 khía cạnh chính đó là:

Chính trị, Kinh tế và Văn hoá – xã hội Về nội dung Chính trị, Liên minh cần

xây dựng và từng bước hoàn thiện nền dân chủ xã hội chủ nghĩa Hơn nữa, Liên minh giai cấp còn là cơ sở vững chắc của chính quyền nhà nước góp phần giữ vững vai trò lãnh đạo của Đảng Cộng sản, phát huy quyền làm chủ của nhân dân, bảo vệ các thành quả của cách mạng và bảo vệ chế độ xã hội

chủ nghĩa Tiếp theo, nội dung Kinh tế của Liên minh, có thể nói, là nội

dung cơ bản nhất, quyết định nhất, là cơ sở cho Liên minh trong cách lĩnh vực khác; được thể hiện thông qua sự hợp tác, trao đổi về mặt kinh tế giữa công nghiệp và nông nghiệp cũng như qua vai trò của nhà nước với hệ thống chính sách đối với công nghiệp, nông nghiệp cũng như với công nhân, nông

dân Về nội dung Văn hoá – xã hội, mục tiêu của Liên minh công – nông là

xây dựng một nền văn hoá tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc trên lập trường

tư tưởng của chủ nghĩa Mác – Lênin nhằm đáp ứng nhu cầu tinh thần ngày càng cao của công – nông; hơn nữa còn nhằm xoá bỏ bất bình đẳng xã hội và xây dựng các chuẩn mực xã hội trên lập trường của giai cấp công nhân để tạo ra môi trường phù hợp cho công, nông và các tầng lớp nhân dân lao động hoạt động đạt hiệu quả tốt nhất

5 Nguyên tắc cơ bản của liên minh

Nguyên tắc là điều cơ bản được định ra và buộc phải tuân theo nhằm bảo

vệ một tổ chức (mà cụ thể ở đây là Liên minh) có thể hoạt động một cách tốt nhất Nguyên tắc đầu tiên đó chính là đảm bảo vai trò lãnh đạo của giai cấp công nhân trong khối liên minh để có thể từng bước hành động theo mục tiêu

và lợi ích minh trên lập trường của giai cấp công nhân Hơn nữa, liên minh cần đảm bao nguyên tắc tự nguyện để có thể trở nên bền vững và lâu dài Cuối cùng là cần kết hợp và giải quyết đúng đắn lợi ích của cả hai giai cấp,

vì xét cho cùng quan hệ giữa công nhân và nông dân là quan hệ giữa hai chủ thể lợi ích - cơ sở quyết định nhất và nhạy cảm nhất Hơn nữa, mục đích trước hết của việc liên kết với nhau là nhằm thoả mãn các nhu cầu kinh tế, mưu cầu sự sống và thoát khỏi nghèo nàn

II Sự vận dụng của Đảng trong quá trình xây dựng khối đại đoàn kết

dân tộc ở nước ta hiện nay

1 Những nội dung đã áp dụng

Việt Nam đã vận dụng một cách sáng tạo và hiệu quả tư tưởng của Mác – Lênin về liên minh giai cấp Thứ nhất, Đảng ta luôn luôn lấy liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông nhân và tầng lớp tri thức làm nền tảng của đất nước Chính cương của Đảng Lao động Việt Nam được thông qua tại Đại hội II của Đảng (năm 1951) và Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội được thông qua tại Đại hội VII của Đảng năm

1991 (viết tắt là Cương lĩnh năm 1991) đã chỉ rõ “Chính quyền là của nhân dân” cũng như “Tất cả quyền lực Nhà nước thuộc về nhân dân mà nền tảng

là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức, do Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo” Thứ hai, Đảng Cộng sản Việt Nam xác định liên minh giai cấp với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức làm nền tảng để thực hiện đại đoàn kết dân tộc Đại hội IX của Đảng (năm 2001) đã xác định: “Động lực chủ yếu để phát triển đất nước là đại đoàn kết toàn dân tộc trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo, kết hợp hài hòa các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của các thành phần kinh tế, của toàn xã hội”

2 Những thành tựu đã đạt được

Có thể nói, liên minh giai cấp giữa công nhân và nông dân với tầng lớp tri thức đóng vai trò quan trọng trong công cuộc công nghiệp hoá – hiện đại hoá

qua nhiều khó khăn và thiếu thốn, Việt Nam đã trở thành nước xuất khẩu gạo đứng thứ hai, xuất khẩu hạt tiêu, hạt điều đứng thứ nhất trên thế giới Đó là điều chứng minh hùng hồn cho vai trò liên minh giữa nhà nông và công nhân nông nghiệp, chế biến sản phẩm nông nghiệp với các nhà khoa học nông nghiệp, thương nghiệp, tài chính, ngân hàng Các ngành kinh tế khác cũng

có những thành quả đáng khích lệ do Liên minh công-nông góp phần tạo nên

3 Một số giải pháp phát huy sức mạnh của liên minh công nông - trí thức trong khối đại đoàn kết dân tộc

Thứ nhất, cần nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của các bộ phận

trong khối liên minh Cần đào tạo họ trở thành lực lượng mạnh, có trình độ cao, thái độ chuyên nghiệp; cần khẩn trương hoàn thiện cơ chế liên kết kinh

tế trong các khâu đưa hàng nông sản ra thị trường Hơn nữa, cần thực hiện chính sách tuyển chọn, bồi dưỡng, sử dụng, đãi ngộ phù hợp, nhất là đội ngũ nghiên cứu, chuyên gia, kỹ thuật viên cao cấp, hình thành đội ngũ chuyên gia chiến lược của đất nước đáp ứng yêu cầu của cuộc cách mạng khoa học

-công nghệ lần thứ tư Thứ hai, phát huy vai trò của mỗi giai cấp, tầng lớp

trong sự nghiê ̣p xây dựng và bảo vê ̣ Tổ quốc Đảng ta cần đặt vấn đề nâng cao nhận thức và dân trí lên hàng đầu Thêm vào đó, cần chú trọng bồi dưỡng và nâng cao ý thức chính trị, giác ngộ giai cấp và tinh thần dân tộc

Thứ ba, những vấn đề nảy sinh có thể ảnh hưởng tới khối liên minh cần được

khẩn trương giải quyết Đảng ta cần xác định đúng các yêu cầu và phát hiện kịp thời những nhu cầu mới xuất hiện trong các tầng lớp nhân dân để có thể

xử lý kịp thời những mâu thuẫn phát sinh giữa các giai cấp Nếu Đảng ta làm được những điều này, liên minh giai cấp giữa các tầng lớp nhân dân chắc chắn sẽ ngày càng phát triển bền chặt, mạnh mẽ và vững chắc

PHẦN C: KẾT LUẬN

Thông qua các nghiên cứu trên, ta có thể đi đến kết luận rằng Lý luận về liên minh giai cấp giữa tầng lớp công nhân và nông dân với tầng lớp tri thức của chủ nghĩa Mác – Lênin đóng vai trò quan trọng trong công cuộc xây dựng xã hội chủ nghĩa của Đảng Cộng sản Việt Nam Việc áp dụng một cách sáng tạo và hiệu quả các nội dung của liên minh đã góp phần giúp Việt Nam xây dựng được

một bộ máy Nhà nước vững chắc cũng như thúc đẩy nền kinh tế đất nước phát triển, đạt được nhiều thành tựu to lớn Bên cạnh những thành tựu mà ta đã đạt được thì vẫn còn nhiều hạn chế đòi hỏi ta phải có những phương pháp giải quyết phù hợp dựa trên lập trường của chủ nghĩa Mác – Lênin Tổng kết lại vấn đề,

“lịch sử đang mở ra một chân trời mới cho sự phát triển của Liên minh công, nông, trí Vấn đề còn lại là sự nỗ lực của chúng ta.”

TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Giáo trình Chủ nghĩa xã hội khoa học (Dành cho bậc đại học không chuyên lý luận chính trị), Nxb Chính trị quốc gia sự thật, Hà Nội, 2021

2 Bài báo “Kỉ niệm 202 năm Ngày sinh C.Mác (5/5/1818 – 5/5/2020): Tư tưởng C.Mác về liên minh giai cấp và sự vận dụng ở nước ta hiện nay”, Trang thông tin điện tử trường chính trị tỉnh Bình Phước, 2020

3 Bài báo “Vai trò của liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ tri thức trong khối đại đoàn kết dân tộc ở nước ta hiện nay”, Trang thông tin điện tử trường chính trị tỉnh Phú Thọ, 2020

4 Bài báo “Đảng Cộng sản Việt Nam vận dụng sáng tạo và phát triển tư tưởng của V.I.Lênin về liên minh giai cấp, tầng lớp”, Trang thông tin điện

tử Hội đồng lý luận trung ương, 01/04/2020

5 Bài báo “Liên minh công nhân, nông dân, trí thức trong hội nhập quốc tế hiện nay”, Báo điện tử chính phủ, 20/04/2011

6 Bài báo “Về liên minh công – nông và xây dựng khối liên minh giai cấp ở nước ta trong giai đoạn hiện nay”, Tạp chí cộng sản, 2016