(SKKN 2022) một số biện pháp tích cực nhằm nâng cao nhận thức và văn hóa ứng xử trước hành vi miệt thị học đường cho học sinh trường THPT như thanh 2

Lí do chọn đề tài Trong môi trường học đường, ngày càng nhiều học sinh đang trực tiếp hoặcgián tiếp hạ thấp giá trị và sự tự tin của các bạn khác thông qua hành vi miệt thị.Những bạn học

1.Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài

Trong môi trường học đường, ngày càng nhiều học sinh đang trực tiếp hoặcgián tiếp hạ thấp giá trị và sự tự tin của các bạn khác thông qua hành vi miệt thị.Những bạn học sinh có hành vi miệt thị dù vô tình hay ác ý đều không ý thứcđược những tác hại mà chính các bạn đang gây ra Còn phản ứng của các nạnnhân chủ yếu là thụ động, im lặng chịu đựng; suy nghĩ tiêu cực dẫn đến nhữnghành động tiêu cực; một số ít chọn hành vi đánh lại người chế nhạo mình

Tiến hành khảo sát 118 học sinh của ba lớp 10B3, 11C4 và 12A6, đại diệnhọc sinh 3 khối của Trường THPT Như Thanh 2 và kết quả cho thấy, có đến76% học sinh gặp phải hành vi này, trong đó có 32,4% học sinh bị rất thườngxuyên, chủ yếu tập trung vào những khuyết điểm về ngoại hình (như vóc dáng,mặt, da, eo, mông, đùi, chân, tay, răng); về giới tính (ái, bê đê,…); về trí tuệ (óclợn, đầu bò, không có não,…); về hoàn cảnh gia đình (khuyết tật, thằng mồ côi,đứa con hoang, nhà quê),…

Thực tế trên cho thấy, xuất phát từ những cái nhìn không thiện cảm về phíabạn, học sinh sẽ tìm cách kì thị, bôi nhọ, lăng mạ, xúc phạm lẫn nhau nhằm mụcđích gây tổn hại cả về thể chất lẫn tinh thần Thậm chí, do ảnh hưởng của thời

kỳ cách mạng công nghệ 4.0, sự lan truyền chóng mặt của mạng xã hội, nhữnghành vi miệt thị không chỉ dừng lại ở suy nghĩ, phán xét mà còn được các emhọc sinh bêu rếu, dè bỉu, thách thức nhau trên mạng xã hội Chính điều này làmột trong những nguyên nhân dẫn đến nạn bạo lực học đường ngày càng giatăng, gây bất ổn xã hội và đó chính là mầm mống của tội ác Dù cho nhữngngười là chủ thể của hành vi miệt thị chưa nhận thức được

Trong khi đa số học sinh là nạn nhân của hành vi miệt thị học đường thìchưa có các kĩ năng ứng xử tích cực hoặc các kĩ năng ấy chỉ ở mức trung bình,thậm chí là yếu

Như vậy, dù ở thời đại nào, ở bất kì nền giáo dục nào thì những nhu cầu cơbản của con người cũng cần phải được đặt lên trên hết Đó là nhu cầu được antoàn, nhu cầu được yêu thương, được tôn trọng, được thấu hiểu, được cảm thông

và được có giá trị Chính vì vậy, việc nâng cao nhận thức cho học sinh và rènnhững kĩ năng ứng xử tích cực, có văn hóa trước những tác động tiêu cực củahành vi miệt thị là điều vô cùng cần thiết Chỉ khi nào con người sống với nhaubằng tình yêu thương, chỉ khi nào con người đối xử với nhau xuất phát từ sựchân thành - sẻ chia - trách nhiệm thì khi đó mới tạo ra một xã hội tốt đẹp đầytính nhân văn; con người thực sự khỏe mạnh khi có một đời sống tâm lí lànhmạnh Và tất cả những điều ấy phải được hình thành, bồi đắp ngayc từ nền tảnggiáo dục gia đình và giáo dục nhà trường Chính vì vậy tôi quyết định chọn viết

sáng kiến kinh nghiệm “Một số biện pháp tích cực nhằm nâng cao nhận thức

và văn hóa ứng xử trước hành vi miệt thị học đường cho học sinh trường THPT Như Thanh 2”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Những giải pháp đề ra trong sáng kiến nhằm giúp học sinh trường THPTNhư Thanh 2 nâng cao hiểu biết, nhận thức về tác hại của hành vi miệt thị,hướng bản thân không hình thành thói quen miệt thị người khác

- Bên cạnh đó, sáng kiến sẽ còn giúp trang bị cho các bạn những kiếnthức, những kỹ năng mềm để bảo vệ bản thân khi trở thành nạn nhân của hành vimiệt thị

- Đặc biệt, việc nâng cao nhận thức và văn hóa ứng xử trước hành vi hành

vi miệt thị ở lứa tuổi học sinh THPT sẽ tạo ra được đội ngũ tuyên truyền viêntích cực, góp phần xây dựng nhà trường thân thiện và xã hội nhân văn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Đối tượng nghiên cứu: Hệ thống hdóa một số lí luận và làm sâu sắc cơ

sở lí thuyết khoa học về những hành vi miệt thị, đặc biệt đi sâu khai thác vấn

đề miệt thị đang diễn ra trong môi trường học đường

- Đối tượng khảo sát và thực nghiệm: Học sinh lớp 10B3, 11C4 và 12A6,đại diện cho 3 khối của trường THPT Như Thanh 2 - Như Thanh - Thanh Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Với đề tài này, tôi vận dụng sáng tạo một số phương pháp sau:

- Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lý thuyết: Thu thập và đọc cáctài liệu lý luận, các đề tài nghiên cứu về miệt thị học đường

- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế, thu thập thông tin: qua quan sát,phỏng vấn, phát phiếu điều tra, phiếu học tập, bài kiểm tra của học sinh

- Phương pháp thống kê, xử lý số liệu: Phân tích, tổng hợp từ các số liệu vàđánh giá rút kinh nghiệm

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

2.1.1 Khái niệm hành vi miệt thị học đường

Hành vi miệt thị học đường là hành vi dùng lời nói, dùng từ ngữ tàn nhẫn,

có tính chất xúc phạm, miệt thị, bao gồm: trêu chọc, sỉ nhục, đặt biệt danh, đedoạ, bình phẩm thiếu tôn trọng về người khác (ngoại hình, trí tuệ, giới tính, hoàncảnh gia đình )

2.1.2 Một số hành vi miệt thị học đường thường gặp

2.1.2.1 Miệt thị ngoại hình

Miệt thị ngoại hình cơ thể là “soi mói” vẻ bề ngoài của người khác Bất

cứ bộ phận “bất thường” nào của con người đều có thể trở thành đối tượng bị

phán xét Những câu nói như: “béo như lợn”; “đồ hai lưng”; “môi chề”, “mànhình phẳng”, “bánh mì quá lửa”; “xấu như ma”… tưởng chừng là những câu đùa

vô ý, nhưng thực chất lại tác động rất lớn đến người bị miệt thị Những lời nói

dù vô tình hay ác ý đều đem lại cảm giác tiêu cực cho nạn nhân Hình thức miệtthị này được gọi là “Body-shaming”

2.1.2.2 Miệt thị trí tuệ

Đây cũng là một dạng miệt thị khá phổ biến trong giới học sinh phổthông Miệt thị trí tuệ là chỉ trích, xúc phạm, tỏ vẻ coi thường sự yếu kém tronghọc tập cũng như những suy nghĩ thiếu hiểu biết của các bạn khác Hành vi này

có thể dễ dàng bắt gặp ở mọi lớp học như: “ngu như bò”, “quê”, …

2.1.2.3 Miệt thị hoàn cảnh gia đình

Miệt thị hoàn cảnh là những bình phẩm ác ý về gia cảnh, hoàn cảnh xuấtthân của người khác Loại miệt thị này rất dễ dàng bắt gặp trong môi trường họcđường Đó có thể là những bình phẩm về học sinh mồ côi; học sinh không cócha, học sinh có cha mẹ li hôn; học sinh có hoàn cảnh nghèo khó khăn, học sinhkhuyết tật… Ở độ tuổi vị thành niên, các em chưa biết đồng cảm và cảm thôngsâu sắc với hoàn cảnh của người khác vì vậy rất dễ hình thành thói quen miệt thịhoàn cảnh của bạn khác và xem đó chỉ là dtrò đùa vui với bạn bè

2.1.2.4 Miệt thị giới tính

Miệt thị giới tính là những lời nói giễu cợt, những bình phẩm đầy ác ý về giới tính của người khác Hình thức miệt thị giới tính thường bắt gặp nhất chính

là dè bĩu, chế giễu, xa lánh, xúc phạm của người có biểu hiện của giới tính thứ 3

Có thể dễ dàng nghe thấy những câu nói kiểu như: “Đồ bê đê”; “nó là thằnggay”, “nó là les”, “đồng tính bệnh hoạn”,…

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Tiến hành khảo sát 118 học sinh của ba lớp 10B3, 11C4 và 12A6 đại diệncho 3 khối 10, 11, 12 của Trường THPT Như Thanh 2 và kết quả cho thấy, cóđến 76% học sinh gặp phải hành vi này, trong đó có 32,4% học sinh bị rấtthường xuyên, chủ yếu tập trung vào những khuyết điểm về ngoại hình (như vócdáng, mặt, da, eo, mông, đùi, chân, tay, răng); về giới tính ( có biểu hiện giớitính thứ 3: ái, bê đê,…); về trí tuệ (óc lợn, ngu như bò, không có não,…); vềhoàn cảnh gia đình (đứa mồ côi, đứa con hoang, đồ không cha),… Các nạn nhân

bị miệt thị cho biết, khi bị bạn bè đánh giá như vậy, các em phải chịu rất nhiều

áp lực, các em dần dần xa cách với bạn bè, từ đó dẫn đến tự ti, trầm cảm,… kếtquả học tập giảm sút, thậm chí muốn bỏ học Cho nên có thể khẳng định miệt thịchính là một dạng “bạo lực về tâm lý” Tôi đã tiến hành khảo sát và kết quả cụthể như sau:

Bị miệt thị hoàncảnh gia đình

Bị miệt thị giớitính

Bảng thống kê số học sinh bị miệt thị

Em Lê.Thị.L, học sinh lớp 10B3 trường THPT Như Thanh 2 từng chia sẻ:

“em đã từng là nạn nhân của miệt thị cơ thể khi bị các bạn trong lớp chê cười vìngười béo ú, chân tay to như con trai và eo quá khổ Em cảm thấy rất xấu hổ vìđiều này Em rất mong các bạn khác hãy thôi bình luận, chỉ trỏ sau lưng bởinhững người như em sẽ cảm thấy cực kỳ tủi thân và chán nản” Còn em DươngTuấn Đ chia sẻ: “Em không may mắn khi bị sứt môi bẩm sinh Đi học thường bịcác bạn soi mói, trêu chọc và cười đùa làm em rất xấu hổ, ngại ngùng và vôcùng tự ti mỗi khi đến lớp” Lê Văn T tâm sự, các bạn gọi em là “môi chề”, emthấy “thẹn lắm” Dần dần em bắt đầu tin vào những lời nói đó, rằng mình thậtxấu xí Mỗi ngày đi học đối với em như một cơn ác mộng ” Lời kể của Văn T

có lẽ là tâm sự chung của rất nhiều em học sinh từng rơi vào hoàn cảnh tương tựkhác

Miệt thị cơ thể diễn ra trong cuộc sống hàng ngày Các em học sinhthường mang cân nặng hoặc những bộ phận trên cơ thể ra đùa, những câu đùa ác

ý như “hai lưng”, “eo bánh mì”, “ngực tấn công mông phòng thủ”, “răng tungtăng đi trước, môi lả lướt theo sau”,… xuất hiện rất nhiều trong giới học đường

Đó là những lời nói không dao nhưng lại chính là thứ vũ khí sát thương sắc bén.Miệt thị cơ thể khiến học sinh trở nên tự ti, chán chường, mất hết sự tự tin, tintưởng vào chính mình

Các em học sinh không ngại ngần miệt thị nhau những câu nói gây tổnthương người khác như: “ngu như bò”, “đồ óc bã đậu”, “óc chó”, “thứ không cónão”, “đồ đần”,… Điều này thực sự tác động rất lớn đến tâm lí của những nạnnhân của hành vi miệt thị Các em dễ bị mặc cảm bởi những lời phê phán về

“thành tích” yếu kém của bản thân Có một số trường hợp người nói lại cố ýxoáy sâu vào khuyết điểm của bạn mình để thỏa sự ganh ghét: “Mày ngu như

bò, có học nữa cũng chẳng được trên điểm trung bình?”; “Nước đổ đầu vịt” “Mikhông có não à? Trời não mi ai lấy mất rồi?”,… Em Nguyễn Thị Mỹ T, lớp10B3 trường THPT Như Thanh 2 tâm sự: “Em bắt đầu bị miệt thị trí tuệ từ hồinăm cấp 2 tới tận bây giờ, em học không được tốt nên thường xuyên bị các bạnchê bai, kì thị, chẳng có ai chơi với mình, em thấy cô đơn, tự ti về năng lực của

bản thân và chẳng muốn đến trường học nữa Khảo sát ngẫu nhiên 118 học sinhcho thấy có 37 học sinh nhận rằng từng bị miệt thị trí tuệ.

Bạn Lô Thị Cẩm V chia sẻ: “Bố mẹ em li hôn, mẹ em đi làm công nhânngoài Bắc Ninh, 2 chị em ở nhà với ông bà ngoại Nhà ông bà nghèo lắm, emhay bị các bạn chê cười hoàn cảnh xuất thân Lúc đó em không quan trọngchuyện này lắm nhưng khi bị nói quá nhiều thì chẳng bạn nào còn muốn chơivới em nữa, em cũng chẳng muốn chơi thân với một ai, đôi lúc em chỉ muốnnghỉ học vì cảm thấy như cuộc đời bất công với mình…”

Bạn Nguyễn Văn Minh như ám ảnh trước những lời chọc ghẹo của cácbạn “mắt lồi, mắt to” rồi “M ái, M bê đê, Thị M”

Như vậy, rõ ràng, các bạn học sinh hầu như không ý thức được rằng xúcphạm các bạn khác như vậy là hành động vô đạo đức Những cử chỉ, lời nói củacác bạn gây tổn thương rất lớn đối với họ - những người không may mắn đã gặpphải số phận bất hạnh Đáng lẽ, họ cần được nhận sự quan tâm, an ủi, yêuthương, động viên nhiều hơn từ phía bạn bè, xã hội Họ càng mặc cảm với nỗiđau của chính mình thì càng suy sụp ý chí, khó có thể vượt lên hoàn cảnh

Tất cả những loại miệt thị trên có thể được biểu thị qua hành động, qua lờinói trực tiếp hoặc nói xấu sau lưng Mỗi loại miệt thị có biểu hiện ở phương diệnkhác nhau nhưng đều giống nhau về cách thức, mục đích và tác động tiêu cựccủa nó Vậy làm sao để phân biệt đùa vui hay miệt thị? Đùa vui, đồng nghĩa vớiviệc người được tiếp nhận phải cảm thấy thoải mái và vui vẻ Đừng nhầm lẫngiữa đùa vui và miệt thị bởi một lời nói chỉ vui khi được đón nhận hoặc khônggây cảm giác khó chịu cho người khác và chỉ gói gọn trong ranh giới nhữngngười thân quen Một khi không xác định được ranh giới của hai vấn đề này thì

ta sẽ có thể giẫm phải nó bất cứ lúc nào Vì thế bất cứ ai cũng có thể nằm trongvùng bị “miệt thị” Dư luận hiện nay chín người mười ý, hành động đầu tiên củanhững người thích miệt thị là “vạch lá tìm sâu”, tìm rồi đâu chỉ để trong suynghĩ, các học sinh chê bai bạn khác bằng những ngôn từ hết sức khiếm nhã, khónghe

Dù do lí do gì thì những suy nghĩ, lời nói, hành vi mang tính miệt thịngười khác cũng để lại hậu quả vô cùng nghiêm trọng.Trước hết nó sẽ dẫn tới sự

kì thị, phân biệt đối xử trong nhóm bạn, trong tập thể, gây tổn thương về tinhthần Nếu không may là nạn nhân của những lời nói, hành vi miệt thị thì hầu hếtcác em học sinh ấy đều có những biểu hiện rối nhiễu hành vi, ảnh hưởng đếnhọc tập, lao động, năng khiếu, ước mơ, sở thích của bản thân Hầu hết các em bịmiệt thị luôn cảm thấy thua kém, tự ti hoặc ngại giao tiếp, tự cách li mình khỏitập thể, tìm cách chạy trốn bằng việc hay nghỉ học hoặc thậm chí muốn bỏ học

Ở một mức độ phức tạp hơn, những em học sinh này sẽ bị rối loạn cảm xúc, rơivào trầm cảm do không muốn đi ra ngoài, không muốn xuất hiện trước bất kì aicòn bị bạn bè xa lánh, cô lập vì không ai muốn “cùng nhóm với kẻ yếu thế”

Nguy hiểm hơn, những mặc cảm tự ti ấy sẽ dẫn đến suy nghĩ tiêu cực “nhiều lúc

em không muốn sống nữa, sống như chết thì không nên sống, chết đi thì sẽ giải thoát” (Em Trọng Ph- B3 đã viết khi tôi ra đề nghị luận về hiện tượng miệt thị)

Từ những suy nghĩ tiêu cực đó rất dễ dẫn đến hành động tự tử bởi nạnnhân nhận thức lệch lạc và chưa đủ khả năng xử lí vấn đề cho nên khi mắc phảichứng trầm cảm, nạn nhân rất dễ tìm đến cái chết Tiến sĩ tâm lí học Pepper đãtừng khẳng định trong một buổi diễn thuyết: “Trầm cảm giết người còn nhanh

và nguy hiểm hơn AIDS Đặc biệt là trầm cảm ở độ tuổi vị thành niên Ở thờiđiểm hiện tại, không quá khi nói rằng trầm cảm là căn bệnh của thế kỉ Nó hiệnđang hoành hành trên khắp thế giới Những nước phát triển cũng đang phải đauđầu tìm cách giải quyết việc hàng loạt học sinh bị mắc bệnh trầm cảm và tự tử

do trầm cảm”

Bên cạnh đó, theo thống kê khảo sát, tôi nhận thấy đa số học sinh khi lànạn nhân của hành vi miệt thị học đường thì chưa có các kĩ năng ứng xử tích cực hoặc các kĩ năng ấy chỉ ở mức yếu và trung bình Kết quả khảo sát thu được như sau:

Tiêu chí

Mứcđộ

Kết quả đạt đượcTrước tác động

Lựa chọn cách giải quyết lành mạnh

Phản hồi sự miệt thị theo nguyên lí

của “chiếc bánh Sandwich”

2.3 Một số biện pháp giải quyết thực trạng.

2.3.1 Biện pháp 1: Hướng dẫn học sinh tìm hiểu kiến thức về miệt thị học đường

Tôi hướng dẫn học sinh tra cứu trên google.com các tài liệu liên quan đếnmiệt thị và miệt thị học đường

Học sinh 10B3 tìm hiểu về miệt thị học đường trên google, sách báo

Đồng thời, cung cấp cho các em tài liệu về tác động tiêu cực từ hành vimiệt thị học đường Tôi từng chia sẻ với các em câu chuyện có thật trong cuốn

sách “Marion – mãi mãi tuổi 13” của Nora Fraisse Jacqueline Remy Cuốn sách

được viết bởi một người mẹ đã mất con gái vì bạo lực học đường Trong cuốnsách, cô bé Marion bị những người bạn cùng lớp lăng mạ, dè bỉu, kì thị, đánhđập nhưng không được ai giúp đỡ Cô bé âm thầm chịu đựng một mình, để rồirơi vào trầm cảm, tuyệt vọng và đã treo cổ tự tử trong phòng một buổi sángtháng hai, đã khiến bố mẹ kinh hoàng

Thật vậy, ngay ở Việt Nam, tình trạng tự tử học đường vì bị miệt thị, bịbêu rếu, hành hung hội đồng ngày càng có xu hướng gia tăng Một số sự việcliên quan đến vấn đề tự tử của học sinh nói chung trong thời gian qua cho thấy ởtuổi các em có nhiều biến động Sức ép từ gia đình, sự kì thị, miệt thị từ môitrường sống, môi trường học tập cũng như vấn đề rối nhiễu tâm căn của lứa tuổicho thấy khi còn hạn chế kinh nghiệm sống, kỹ năng sống cũng như khả năng tựcân bằng đời sống tinh thần, các em chọn hành vi tự hủy hoại bản thân như mộtlối thoát”

Đồng thời, tôi hướng dẫn để các em nhận ra miệt thị là hành vi vi phạmpháp luật Trong các bộ luật Hình sự 1999 và bộ luật Dân sự 2015, xúc phạmdanh dự, nhân phẩm của người khác được quy định cụ thể: Về xử phạt vi phạmhành chính: Đối với hành vi xúc phạm danh dự, nhân phẩm người khác có thể bị

xử phạt hành chính, tùy theo mức độ, hành vi của người đó có thể bị xử phạthành chính theo quy định tại Điều 5 Nghị định số 167/2013/NĐ-CP như sau:

“Điều 5 Vi phạm quy định về trật tự công cộng: Phạt cảnh cáo hoặc phạt tiền từ100.000 đồng đến 300.000 đồng đối với một trong những hành vi sau đây: Có

cử chỉ, lời nói thô bạo, khiêu khích, trêu ghẹo, xúc phạm danh dự, nhân phẩmcủa người khác”; Về vấn đề quy cứu trách nhiệm hình sự: Điều 121 Bộ luật hình

sự 1999 quy định về tội làm nhục người khác như sau: “Điều 121 Tội làm nhụcngười khác: Người nào xúc phạm nghiêm trọng nhân phẩm, danh dự ccủa ngườikhác, thì bị phạt cảnh cáo, cải tạo không giam giữ đến hai năm hoặc phạt tù từ

ba tháng đến hai năm”

Từ đó, học sinh sẽ nâng cao hiểu biết về tác động tiêu cực của hành vimiệt thị và đưa ra các giải pháp phòng ngừa, để các em có thể tự bảo vệ bảnthân

2.3.2 Biện pháp 2: Hướng dẫn học sinh luyện đề nghị luận về hiện tượng miệt thị trong môi trường học đường

Giải pháp này được tôi tiến hành trong bài: Nghị luận về hiện tượng trongđời sống Sau khi hướng dẫn học sinh tìm hiểu ngữ liệu, giúp các em nhận biếtdạng đề và cách làm đề nghị luận về hiện tượng trong đời sống, tôi cho học sinhluyện tập với đề văn sau: “Suy nghĩ của anh (chị) về hiện tượng miệt thị trongmôi trường học đường hiện nay?” Tôi sử dụng hình thức thảo luận nhóm, giaonhiệm vụ cho các nhóm như sau:

Nhóm 1: Giải thích hiện tượng miệt thị và miệt thị học đường?

Nhóm 2: Nêu thực trạng của hiện tượng diễn ra trong môi trường họcđường?

Nhóm 3: Chỉ ra hậu quả của hiện tượng miệt thị học đường?

Nhóm 4: Chỉ ra nguyên nhân và cách giải quyết thực trạng trên?

Các nhóm đã thảo luận hết sức sôi nổi

Sau thời gian 2 phút, các nhóm cử đại diện lên trình bày

Nhóm 1: Thảo luận hiện tượng miệt thị và miệt thị học đường

Nhóm 2: Tìm hiểu thực trạng của hiện tượng miệt thị học đường

Nhóm 3: Thảo luận hậu quả của hiện tượng miệt thị học đường

Nhóm 4: Thảo luận tìm ra nguyên nhân và cách giải quyết thực trạngCác em bày tỏ sự thấu hiểu suy nghĩ và cảm xúc của những nạn nhân bịmiệt thị, từ đó tránh được hành vi miệt thị, gây tổn thương đến người khác.Đồng thời, rút ra thông điệp: sống tự tin, lạc quan, biết cách ứng xử tích cực hơntrước hành vi miệt thị trong học đường và ngoài xã hội

Như vậy, thông qua giải pháp này, học sinh nhận thức rõ ràng hơn về thựctrạng của hành vi miệt thị, nhận ra miệt thị - chính là cách thức “giết người”bằng lời nói và cử chỉ; miệt thị - chính là “nhục mạ danh dự và nhân phẩm”;miệt thị là hành động bắt nạt tinh thần có thể gây tổn thương trầm trọng lên cả