Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã nghiên cứu đề tài “Áp dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy phần địa lí các vùng kinh tế - Địa lí 12- Cơ bản nhằm nâng cao năng lực tự học m
Trang 11 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài
Ngày nay cùng với sự phát triển không ngừng của công nghệ 4.0 thì việc đổimới phương pháp dạy học đã trở thành vấn đề cấp bách Đặc biệt từ khi Bộ giáo dục
và đào tạo có chủ trương về thực hiện chương trình giáo dục phổ thông 2018 đã đòihỏi người dạy phải đi trước, đón đầu, không ngừng thay đổi phương pháp và kĩ thuậtdạy học Trong đó, phương pháp dạy học định hướng năng lực tự học (NLTH) củangười học được chú ý thực hiện giúp cho người học có khả năng học tập được suốtđời Điều này được thể hiện trong Nghị quyết số 29- NQ/TW hội nghị lần thứ támBCH trung ương Đảng khóa XI trong phần II đã đề ra mục tiêu đối với giáo dục phổthông “Nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện, chú trọng giáo dục lí tưởng, nănglực và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức vào thực tiễn Phát triển khả năng sángtạo, tự học, khuyến khích học tập suốt đời”
Trong kỉ nguyên bùng nổ thông tin thì xu hướng dạy học cung cấp nội dung chongười học trở nên lỗi thời Vì vậy, phương pháp dạy học cần phải đổi mới mạnh mẽ theohướng hiện đại, tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích tự học, tạo cơ sở đểngười học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kĩ năng, phát triển năng lực Để làm tốt vai tròcủa người thầy thì việc lựa chọn phương pháp dạy học định hướng phát triển năng lựccủa người học trong đó có NLTH là rất quan trọng
Trong các phương pháp đã áp dụng tôi nhận thấy dạy học theo dự án là phươngpháp có thể kết hợp nhiều phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực Trong dạy học dự
án, người dạy là người tổ chức, điều khiển người học tiến hành dự án, người học trực tiếptham gia dự án Vì vậy phát triển năng lực người học một cách toàn diện, trong đó cóNLTH, từ đó tạo hứng thú học tập và nâng cao hiệu quả học tập
Tuy nhiên ở các trường THPT ở Việt Nam phương pháp dạy học theo dự án rất ítđược sử dụng, phần lớn giáo viên còn bỡ ngỡ với phương pháp dạy học này Đối vớitrường chúng tôi thì phương pháp dạy học dự án còn khá xa lạ và mới mẻ
Xuất phát từ những lí do trên, tôi đã nghiên cứu đề tài “Áp dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy phần địa lí các vùng kinh tế - Địa lí 12- Cơ bản nhằm nâng cao năng lực tự học môn địa lí cho học sinh khối 12 ở trường THPT Như Thanh 2”.
Do giới hạn của một sáng kiến kinh nghiệm, tôi chỉ đưa ra một giáo án minhhọa có tiến hành triển khai thực nghiệm tại trường THPT Như Thanh 2 và thấy có hiệuquả Đó là giáo án áp dụng cho bài 33- Địa lí 12- Cơ bản: “Vấn đề chuyển dịch cơ cấukinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng”
1.2 Mục đích nghiên cứu
- Nghiên cứu cơ sở lý luận về phương pháp dạy học dự án, năng lực tự học
- Tìm hiểu quy trình xây dựng và sử dụng dự án học tập để phát triển năng lực tự họccho học sinh trong dạy học Địa lí 12
- Thiết kế giáo án và tổ chức dạy học thực nghiệm áp dụng phương pháp dạy học dự
án nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh trong bài 33: Vấn đề chuyển dịch cơcấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng”
- Đánh giá tính khả thi và hiệu quả của bài dạy có sử dụng phương pháp dạy học theo
Trang 2dự án giúp học sinh phát triển năng lực tự học.
1.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Nghiên cứu và áp dụng phương pháp dạy học dự án trong dạy học Địa lí 12 giúpnâng cao năng lực tự học cho học sinh
- Áp dụng dạy học dự án trong dạy học bài 33- Địa lí 12- Cơ bản: “Vấn đề chuyểndịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng”
1.4 Phương pháp nghiên cứu
SKKN sử dụng một số phương pháp nghiên cứu sau:
- Nghiên cứu lí thuyết: Nghiên cứu các tài liệu có liên quan làm cơ sở lí luận cho đề
tài
- Phương pháp điều tra: Sử dụng phiếu điều tra
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm: Áp dụng dạy học dự án trong dạy bài 33- Địa
lí 12- Cơ bản: “Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng SôngHồng” tại lớp thực nghiệm là 12A2
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1.Cơ sở lí luận
2.1.1 Khái niệm năng lực tự học
Ở Việt Nam hoạt động tự học được chú ý đến từ thời phong kiến khi mà giáodục chưa phát triển Khi nền giáo dục cách mạng ra đời, chủ tịch Hồ Chí Minh làngười đầu tiên nghiên cứu và nêu cao tấm gương về tinh thần tự học cũng như phươngpháp dạy học Trong tác phẩm Sửa đổi lối làm việc, Bác viết: “…phải lấy tự học làmcốt.”[Trang 273]
Định nghĩa về tự học cũng được thay đổi theo thời gian tùy thuộc vào bối cảnh nghiêncứu và trọng tâm nghiên cứu của từng tác giả
Nhưng định nghĩa về tự học (self- directed learning) của Malcolm ShepherdKnowles được sử dụng nhiều hơn cả trong các nghiên cứu về giáo dục học đó là “Tựhọc là một quá trình mà người học tự thực hiện các hoạt động học tập, có thể cần hoặckhông cần sự hỗ trợ của người khác, dự đoán được nhu cầu học tập của bản thân, xácđịnh được mục tiêu học tập, phát hiện ra nguồn tài liệu, con người giúp ích được choquá trình học tập biết lựa chọn và thực hiện chiến lược học tập và đánh giá được kếtquả thực hiện”[2, Trang 18] Trong nghiên cứu của mình tôi cũng phân tích năng lực tựhọc dựa trên định nghĩa này
2.1.2 Khái niệm dạy học theo dự án (DHTDA)
DHTDA là một trong ba phương pháp mới được Dự án Việt – Bỉ tổ chức nghiêncứu, tập huấn cho giáo viên, qua những đợt tập huấn do Sở giáo dục và đào tạo tổ chứccùng với sự nghiên cứu tài liệu tôi thấy:
DHTDA là phương pháp dạy học trong đó người học thực hiện một nhiệm vụ học tập
để giải quyết một vấn đề thực tiễn có liên quan đến nội dung học tập trong chươngtrình giáo dục, chủ động lập kế hoạch và vận dụng kiến thức tổng hợp ở nhiều lĩnh vựckhác nhau để tạo ra sản phẩm có ý nghĩa thực tiễn thông qua đó người học chiếm lĩnhđược kiến thức và phát triển kĩ năng [1]
2.1.3 Mối quan hệ giữa dạy học theo dự án và năng lực tự học.
Trang 3Bảng 1 : Mối tương quan giữa dạy học theo dự án và năng lực tự học
1 Lập kế hoạch học tập
( Phân chia công việc cho các thành viên trong
nhóm, dự kiến thời gian hoàn thành, lập thời gian
biểu hợp lí, dự kiến địa điểm thực hiện, nội dung
học tập cần đạt)
- Kĩ năng lập kế hoạch
2 Tổ chức hoạt động học tập
( Thu thập thông tin, xử lí thông tin, tổng hợp
thông tin, thực hiện đúng nội qui, quản lí được
thời gian học tập, sử dụng công nghệ thông tin
trong quá trình thực hiện hoạt động học tập,
biết phối hợp các bên có liên quan )
- Kĩ năng thực hành
- Kĩ năng giao tiếp xã hội
- Các kĩ năng mềm
3 Vận dụng kiến thức liên môn, kinh nghiệm của
bản thân để giải quyết vấn đề thực tiễn
- Kĩ năng giải quyết vấn đề
- Khả năng sáng tạo ( đưa ra
ý kiến)
4 Tạo ra được sản phẩm học tập có ý nghĩa thực
tiễn và chứa đựng một phần nội dung tri thức
trong chương trình giáo dục
- Kĩ năng thực hành
- Khả năng sáng tạo ( tính độcđáo của sản phẩm )
5 Thực hiện được nhiều hình thức đánh giá
( Giáo viên đánh giá học sinh, học sinh đánh
giá học sinh )
- Tự điều chỉnh trong học tập( Rút kinh nghiệm sau khi đượcđánh giá hoặc tự đánh giá )
( Được thử đúng sai nhiều lần,nhiều môi trường khác nhau )
- Khả năng sáng tạo( Có cơ hội để thể hiện ýtưởng )
2.2 Thực trạng về dạy học theo dự án hướng tới phát triển năng lực tự học cho học sinh trong dạy học tại trường THPT Như Thanh 2
Trường THPT Như Thanh 2 là một ngôi trường vùng núi 135, điểm đầu vào rấtthấp, vì vậy năng lực tự học của các em tương đối kém, các em còn thụ động, phụthuộc nhiều vào thầy cô giáo
Tôi đã tiến hành phát phiếu điều tra về năng lực tự học của học sinh với 2 lớp là12A1, 12A2, kết quả điều tra cho thấy: Môn Địa lí chưa thực sự được yêu thích, cóthể một trong những nguyên nhân là do hoạt động dạy học của giáo viên chưa lôi cuốn
Trang 4được học sinh Các em chủ yếu tham gia vào các hoạt động lắng nghe giảng lý thuyết,trả lời câu hỏi và làm bài tập, các hoạt động thực hành, liên hệ kiến thức thực tế cònrất hạn chế Đa số các em là con em dân tộc, ít được giao lưu học hỏi, các em còn engại trình bày các ý kiến của mình trước đám đông mà đây là năng lực quan trọng đểcác em hòa nhập xã hội Chứng tỏ giáo viên mới chỉ chú trọng hình thành và dạy chohọc sinh nội dung, chứ chưa quan tâm đến việc hình thành và phát triển năng lực chohọc sinh Nên việc thay đổi các hoạt động trên lớp là rất cần thiết để lôi cuốn học sinhvào môn học này.
Để lôi cuốn được học sinh thì các em cần phải tích cực học tập, đặc biệt là phải
có khả năng tự học, tìm tòi và lĩnh hội kiến thức một cách hứng thú nhất Dạy học theo
dự án là phương pháp giúp học sinh phát triển năng lực tự học nhưng trên thực tế tạitrường THPT Như Thanh 2 các giáo viên rất ít sử dụng phương pháp này
Trong những nghiên cứu tiếp theo, tôi sẽ áp dụng phương pháp dạy học theo dự
án để tìm hiểu ảnh hưởng của phương pháp dạy học theo dự án lên sự phát triển nănglực tự học cho học sinh
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:
2.3.1 Tìm hiểu một số nội dung trong chương trình Địa lí áp dụng dạy học theo
dự án:
Trước hết tôi phân tích nội dung Địa lí 12, từ đó đưa ra các nội dung có thể sử
dụng dạy học theo dự án như sau:
Bảng 2: Các nội dung dạy học dự án Địa lí 12 cơ bản phần địa lí vùng kinh tế.
STT Các nội dung dạy học theo dự án lớp 12 phần địa lí vùng kinh tế
1 Vấn đề khai thác thế mạnh ở Trung Du và Miền Núi Bắc Bộ
2 Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông
Hồng
3 Vấn đề phát triển kinh tế xã hội ở Bắc Trung Bộ
4 Vấn đề phát triển kinh tế xã hội ở Duyên hải Nam Trung Bộ
5 Vấn đề khai thác thế mạnh ở Tây Nguyên
6 Vấn đề khai thác lãnh thổ theo chiều sâu ở Đông Nam Bộ
7 Vấn đề sử dụng hợp lí và cải tạo tự nhiên ở Đồng bằng sông Cửu LongTrong sáng kiến kinh nghiệm của mình, tôi chọn 1 nội dung để thiết kế vào dạyhọc theo dự án Đó là nội dung bài 33- Địa lí 12- Cơ bản: “Vấn đề chuyển dịch cơ cấukinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng” Với dự án: “ Vấn đề chuyển dịch cơcấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng”
2.3.2.Thiết kế dự án:
2.3.2.1.Quy trình thiết kế:
Theo PGS.TS.Nguyễn Đức Thành dự án học tập được thiết kế theo qui trình 6 bướcnhư sau:
Trang 52.3.2.2 Thiết kế dự án: “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng”
Dựa vào quy trình trên tôi đã thiết kế dự án “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theongành ở Đồng Bằng Sông Hồng” để dạy bài 33: “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theongành ở Đồng Bằng Sông Hồng”như sau:
Bước 1: Phân tích nội dung để xác định tên dự án phù hợp:
- Tìm hiểu kiến thức xuất phát của học sinh :
+ Kiến thức thực tế : Biết một số thế mạnh, hạn chế, thực trạng và các định hướngphát triển kinh tế của Đồng Bằng Sông Hồng
+ Kiến thức lớp 10 : Các nguồn lực để phát triển kinh tế
- Phác thảo ý tưởng dự án : Tên dự án là “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ởĐồng Bằng Sông Hồng”
Bước 2: Xác định dự án lớn và các dự án nhỏ:
Trang 6Nhóm 1: Các thế mạnh chủ yếu của vùng
Nhóm 2: Các hạn chế chủ yếu của vùng
Nhóm 3: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các định hướng chính
Bước 3: Xác định các nội dung cần nghiên cứu trong từng dự án nhỏ:
+ Kiến thức : Trình bày được những thế mạnh và hạn chế chủ yếu của vùng Đồngbằng sông Hồng Biết được thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế, phân tích được cácđịnh hướng chính trong phát triển kinh tế của vùng
Bước 4: Lập kế hoạch thực hiện trong mỗi dự án nhỏ :
+ Tìm hiểu quy trình thực hiện
+ Chuẩn bị các dụng cụ, thiết bị để thực hiện dự án: Máy tính, điện thoại, sách giáokhoa
+ Địa điểm thực hiện dự án : HS tự làm ở nhà hoặc ở phòng thực hành bộ môn
+ Sản phẩm dự kiến : bài tường trình trên powerpoint, video
+ Viết và trình bày báo cáo kết quả
Trang 7Giáo viên Học sinh
- Tổ chức cho HS báo cáo kết quả và phản hồi
- Phát phiếu đánh giá cho các nhóm
- Tổng hợp các bài báo cáo của các nhóm, ý kiến
tham luận, đưa ra những nhận xét chung về mức
độ hoàn thành bài tập của từng nhóm, đánh giá
vai trò của các thành viên trong nhóm thông qua
quá trình làm việc (thông qua hồ sơ dự án)
- Công bố cho điểm từng nhóm
- Các nhóm báo cáo kết quả, cóthể: Trình chiếu powerpoint; Trìnhbày sản phẩm
- Các nhóm khác nhận xét rútkinh nghiệm
- Các nhóm cho điểm vào phiếuđánh giá
- Lắng nghe, rút kinh nghiệm
2.3.3 Tổ chức dạy học theo dự án nhằm phát triển năng lực tự học cho học sinh:
2.3.3.1.Quy trình tổ chức dạy học theo dự án.
Trong kỉ yếu hội thảo khoa học Quốc gia Đào tạo đáp ứng nhu cầu xã hội,PGS TS Nguyễn Đức Thành đã nêu ra các giai đoạn tổ chức dạy học theo dự
án
*Giai đoạn chuẩn bị của GV
Bước 1: Xây dựng ý tưởng dự án
Bước 2 : GV dự kiến giao cho HS: Dự kiến kế hoạch thực hiện, sản phẩm cần
đạt
Bước 3 : GV dự kiến giám sát, hỗ trợ , định hướng
Bước 4 : Dự kiến đánh giá
*Giai đoạn tổ chức thực hiện dự án
Giai đoạn chuẩn bị là giai đoạn trước khi lên lớp, còn giai đoạn tổ chứcthực hiện dự án là lúc lên lớp để thực hiện dự án đã chuẩn bị
Bước 1: Hướng dẫn người học hình thành ý tưởng của dự án (tại lớp)
Bước 2: Xác định tên các dự án nhỏ (tại lớp)
GV gợi ý để HS tự nghiên cứu, thảo luận tìm ra các dự án nhỏ, có thể bằngcác câu hỏi như: Để giải quyết vấn đề này cần có cơ sở lí luận gì? Hoặc cần tìmhiểu thực tế gì? hoặc cần làm thực nghiệm gì? HS xác định được một số nộidung GV bổ sung và thống nhất các dự án nhỏ
- Giáo viên nêu câu gợi ý để nhóm tự lực xây dựng nội dung mỗi dự án, loại câuhỏi cụ thể là: với dự án này cần nghiên cứu những nội dung gì?
- GV bổ sung và xác định nội dung từng dự án nhỏ
Bước 3: Hướng dẫn lập kế hoạch thực hiện từng dự án nhỏ (tại lớp).
- GV hướng dẫn cách ghi các cột trong bảng cho mỗi thành viên
Bước 4: Thực hiện dự án (ngoài giờ lên lớp một hoặc nhiều tuần).
- Người học tự liệu và phối hợp với các thành viên trong nhóm để hoàn thành kếhoạch dự án
- Giáo viên theo dõi, giúp đỡ, định hướng trình bày sản phẩm của mỗi nhóm
Bước 5: Tổng kết, đánh giá dự án (trong giờ lên lớp)
Sản phẩm của các nhóm nhỏ trình bày dưới hai hình thức
Trang 8+ Thứ nhất là phần kí hiệu coi đây là những kiến thức của bài học, loại này đượcxây dựng thành báo cáo, trình bày powerpoint.
+ Thứ hai là phần sản phẩm minh họa như hình vẽ, bảng số liệu điều tra, kết quảthực nghiệm hay phỏng vấn hoặc mô hình dụng cụ, nên có vị trí trưng bày đểphổ biến Mỗi dự án nhỏ cần diễn đạt sản phẩm sao cho dưới nhiều hình thứccho đa dạng và phong phú
2.3.3.2 Tổ chức dạy học theo dự án “Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở
Đồng Bằng Sông Hồng”
Dự án:“Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng Bằng Sông Hồng”.
- Mục tiêu của dự án:
1 Kiến thức:
Sau khi hoàn thành dự án này, học sinh có khả năng:
+ Phân tích được tác động của các thế mạnh và hạn chế của vị trí địa lí, điều kiện tự nhiên, dân cư, cơ sở vật chất - kĩ thuật tới sự phát triển kinh tế; những vấn đề cần giải quyết trong phát triển kinh tế - xã hội
+ Hiểu và trình bày được tình hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và các định
hướng chính
+ Tích hợp môi trường
+ Tích hợp di sản
2 Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, tự học, sử
dụng công nghệ thông tin
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ; sử dụng bản đồ; sử dụng tranh ảnh
3 Phẩm chất:
- Phẩm chất: trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm
- Thời gian tổ chức cho học sinh thực hiện dự án: 2 tuần
- Đối tượng học dự án: học sinh lớp 12A2
*Giai đoạn chuẩn bị của GV
Bước 1: Xây dựng ý tưởng dự án
- Phạm vi dự án: Bài 33- Địa lí 12- Cơ bản
- Phân tích nội dung SGK để xác định chủ đề
- Chuyển nội dung của chủ đề sang tình huống phù hợp
- Xác định và diễn đạt dự án lớn, dự án nhỏ:
+ Dự án lớn: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng
+ Dự án nhỏ: Thế mạnh, hạn chế và chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồngbằng sông Hồng
- Đưa dự án vào thiết kế bài soạn
Bước 2 : GV dự kiến giao cho HS
- Dự kiến kế hoạch thực hiện, sản phẩm cần đạt:
Mỗi nhóm gồm từ 10-12 HS sẽ tìm hiểu tài liệu, thu thập và xử lí số liệu
Bước 3 : GV dự kiến giám sát, hỗ trợ, định hướng
- Lập sổ theo dõi dự án
Trang 9- GV đưa ra các địa chỉ website gợi ý.
Bước 4 : Dự kiến đánh giá
- Đánh giá bài trình chiếu đa phương tiện
Đánh giá sản phẩm thật của học sinh: Thế mạnh, hạn chế và chuyển dịch cơ cấukinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng
- Đánh giá sổ theo dõi dự án và quá trình thực hiện
- Đánh giá tổng hợp
*Giai đoạn tổ chức thực hiện dự án
Bước 1: Hướng dẫn người học hình thành ý tưởng của dự án (tại lớp)
GV đưa ra gợi ý những nội dung khi giới thiệu về dự án bằng bộ câu hỏi địnhhướng sau:
Câu hỏi khái quát
Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng?
Câu hỏi bài học
1 Trình bày những nét khái quát về Đồng bằng sông Hồng?
2 Trình bày và phân tích những thế mạnh và hạn chế chủ yếu của Đồng bằngsông Hồng?
3 Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các định hướng chính?
4 Hãy phân tích sức ép về dân số đối với sự phát triển kinh tế xã hội ở Đồngbằng sông Hồng?
5 Các hạn chế về tự nhiên đã ảnh hưởng như thế nào đến sự phát triển kinh tế
Bước 2: Xác định tên các dự án nhỏ (tại lớp)
- GV gợi ý bằng câu hỏi: Những nội dung chính của vấn đề chuyển dịch cơ cấukinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng là gì?
GV chia lớp thành 3 nhóm Mỗi nhóm thực hiện 1 dự án nhỏ trong 3 dự án sau:
Dự án nhỏ 1: Các thế mạnh chủ yếu của Đồng bằng sông Hồng
Dự án nhỏ 2: Các hạn chế chủ yếu của Đồng bằng sông Hồng
Dự án nhỏ 3: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các định hướng chính
- GV thống nhất nhiệm vụ của nhóm:
+ Nhóm 1: Phải tìm hiểu các thế mạnh chủ yếu của vùng
+ Nhóm 2: Phải tìm hiểu các hạn chế chủ yếu của vùng
+ Nhóm 3: Phải tìm hiểu về thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành vàcác định hướng chính
Bước 3: Hướng dẫn lập kế hoạch thực hiện từng dự án nhỏ (tại lớp).
Kế hoạch được thể hiện ở bản đồ tư duy về ý tưởng dự án, phân côngnhiệm vụ các thành viên trong nhóm, biên bản làm việc nhóm
Trang 10Bước 4: Thực hiện dự án (ngoài giờ lên lớp 2 tuần)
- Phát phiếu đánh giá dự án, mẫu biên bản nhóm, danh sách địa chỉ website gợi
ý
- Công bố thời gian học sinh phải hoàn thành dự án
- HS viết báo cáo thu hoạch dưới dạng trên word hoặc powerpoint, video
Bước 5: Tổng kết, đánh giá dự án (trong giờ lên lớp)
- Tổ chức cho các nhóm báo cáo kết quả sau khi hết thời gian làm dự án
- Đánh giá kết quả của nhóm qua:
+ Sản phẩm báo cáo của mỗi nhóm: Cách thức trình bày, hình ảnh,video
+ Đánh giá bài báo cáo của mỗi nhóm
- Đánh giá hoạt động nhóm và hoạt động cá nhân thông qua biên bản nhóm
2.3.4 Thiết kế bài soạn có sử dụng dạy học theo dự án.
Thiết kế giáo án tổ chức dạy học dự án áp dụng bài 33- Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng: Với dự án: “Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng” và tiến hành dạy thực nghiệm ở lớp 12A2.
Tên dự án: Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng
Thời gian dự kiến: 2 tuần
I.Mục tiêu cơ bản của dự án
1 Kiến thức:
- Phân tích được tác động của các thế mạnh và hạn chế của vị trí địa lí, điều kiện tựnhiên, dân cư, cơ sở vật chất - kĩ thuật tới sự phát triển kinh tế; những vấn đề cần giải quyết trong phát triển kinh tế - xã hội
- Hiểu và trình bày được tình hình chuyển dịch cơ cấu kinh tế và các định hướng chính
- Tích hợp môi trường
- Tích hợp di sản
2 Năng lực:
- Năng lực chung: Năng lực giao tiếp, hợp tác, giải quyết vấn đề, tự học, sử dụng
công nghệ thông tin
- Năng lực chuyên biệt: Tư duy tổng hợp theo lãnh thổ; sử dụng bản đồ; sử dụng tranh ảnh
3 Phẩm chất:
- Phẩm chất: trung thực, chăm chỉ, trách nhiệm
II Chuẩn bị của GV- HS
1 GV:
- Giao nhiệm vụ học tập cho học sinh từ trước buổi học 2 tuần
(các nhiệm vụ giao cho HS phân loại nhóm, hình thức một dự án
- Máy tính, máy chiếu, điện thoại và các công cụ hỗ trợ khác
2 HS:
Trang 11- Nghiên cứu, tổng hợp trên giấy A0 và phần mềm powerpoint, hoặc làm video,máy chụp ảnh…
III Phương pháp/ kỹ thuật dạy học
Dạy học theo dự án
IV Tiến trình dạy học
MỤC
ĐÍCH
HOẠT ĐỘNG CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
Hoạt động 1: Xác định dự án- Lập kế hoạch dự án (Thời gian 45 phút – 1 tiết học trên lớp)
Hoạt động 1.1: Xác định dự án ( Thời gian 20 phút)
Tôi lựa chọn cách đặt vấn đề bằng cách xây dựng tình huống như sau:
GV cho HS chơi trò chơi lật mảnh ghép, mảnh ghép lớn là tranh vềĐBSH HS trả lời câu hỏi: Đây là vùng nào? Em đã biết gì về vùngkinh tế này?
- HS:Thảo luận đưa ra ý tưởng cho dự án, GV chốt lại tên của dự ánlớn trong bài học
Tên dự án lớn: Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng
- GV hướng dẫn HS tìm các dự án nhỏ bằng các câu hỏi định hướngnội dung:
Câu hỏi khái quát
Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sôngHồng?
Câu hỏi bài học
1 Trình bày những nét khái quát về Đồng bằng sông Hồng?
2 Trình bày và phân tích những thế mạnh và hạn chế chủ yếu củaĐồng bằng sông Hồng?
3 Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các địnhhướng chính?
4 Hãy phân tích sức ép về dân số đối với sự phát triển kinh tế xã hội
Trang 12- Xác định
các dự án
nhỏ từ dự
án lớn
diễn ra như thế nào? Nêu những định hướng chính trong tương lai
Câu hỏi nội dung
- Học sinh thảo luận, phát biểu ý kiến về các vấn đề có liên quan
Từ những nội dung trên, GV sẽ phân chia các học sinh có chung ýtưởng được xếp thành một nhóm, lớp chia thành 3 nhóm chính :
Nhóm 1: Những thế mạnh chủ yếu của vùngNhóm 2: Những hạn chế chủ yếu của vùngNhóm 3: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các định hướngchính
- Sau khi phân chia nhóm, GV giới thiệu một số tài liệu tham khảocho HS: SGK Địa lí 12, mạng Internet
- HS: Mỗi nhóm cử một thành viên làm nhóm trưởng – chủ nhiệm dự
án, một thư kí dự án
Nhóm 1: Các thế mạnh chủ yếu của vùng
- GV đưa ra một số câu hỏi định hướng:
Hãy kể tên các tỉnh,thành phố ( tương đương cấp tỉnh) thuộc ĐồngBằng sông Hồng? Dựa vào sơ đồ trong SGK hãy trình bày các thếmạnh chủ yếu của vùng Đồng bằng sông Hồng
- HS thảo luận hình thành sơ đồ tư duy:
Hoạt động 1.2: Lập kế hoạch dự án (Thời gian 25 phút trên lớp)
Trang 13- HS xác định nhiệm vụ cụ thể của dự án và tự lập kế hoạch thực hiệntheo bảng sau:
Tên chủ dự án: Bùi Thị Thùy Trang - Lớp 12A2Tên thư ký dự án: Lê Thị Hiền
Kế hoạch của nhóm 1:
tiện
Kinh phí
Thời gian
Bùi Thị
Thùy
Trang
Nhómtrưởng
- Phân công nhiệm vụ cho cácthành viên
- Chỉ đạo tìm hiểu quy trình,thực hành tạo sản phẩm
- Chủ trì báo cáo dự án
-Bảngphân côngnhiệm vụ,SGK,mạnginternet
2 tuần
Lê Thị
Hiền
Thư ký - Viết biên bản họp tổ
- Đánh máy, viết báo cáo
- Tìm hiểu các thế mạnh về vị tríđịa lí và tự nhiên
SGK Địa
12, mạnginternet
Tìm hiểu các thế mạnh về kinh
tế xã hội
1 tuần
Nhóm 2: Các hạn chế chủ yếu của vùng.
- GV đưa ra một số câu hỏi định hướng:
Trình bày các hạn chế chủ yếu của vùng Các hạn chế về tự nhiên
đã ảnh hưởng như thế nào đến việc phát triển kinh tế xã hội ởĐồng bằng sông Hồng?
- HS thảo luận hình thành sơ đồ tư duy:
Trang 14- HS xác định nhiệm vụ cụ thể của dự án và tự lập kế hoạch thựchiện theo bảng sau:
Tên chủ dự án: Đỗ Minh Hậu - Lớp 2A2Tên thư ký dự án: Nguyễn Thị Phương Nhã
SGK Địa
mạnginternet
- Tìm hiểu hạn chế về tài nguyên
và vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh
tế của vùng Đồng bằng sôngHồng
1 tuần
Trang 15Nhóm 3: Chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành và các định hướng chính
- GV đưa ra một số câu hỏi định hướng:
+ Phân tích những nguồn lực ảnh hưởng đến sự chuyển dịch cơ cấukinh tế ở Đồng bằng sông Hồng?
+ Dựa vào biểu đồ trong sách giáo khoa hãy nhận xét về sự chuyểndịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng?
+ Sự chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồngdiễn ra như thế nào? Nêu những định hướng chính trong tương lai
- HS thảo luận hình thành sơ đồ tư duy
- HS xác định nhiệm vụ cụ thể của dự án và tự lập kế hoạch thực hiệntheo bảng sau:
Tên chủ dự án: Nguyễn Thị Thắm- Lớp 12A2Tên thư ký dự án: Nguyễn Thị Hoài
Kế hoạch của nhóm 3:
Tên HS Vai trò Nhiệm vụ Phương
tiện
Kinh phí
Thời gian
Nguyễn
Thị Thắm
Nhómtrưởng
- Phân công nhiệm vụ cho cácthành viên
- Chỉ đạo tìm hiểu quy trình,thực hành tạo sản phẩm
- Chủ trì báo cáo dự án
-Bảngphân côngnhiệm vụ,SGK,mạnginternet
2tuần
Nguyễn
Thị Hoài
Thư ký - Viết biên bản họp tổ
- Đánh máy, viết báo cáo
- Chụp ảnh
2tuần
- Tìm hiểu thực trạng chuyểndịch cơ cấu kinh tế theo ngành
ở Đồng bằng sông Hồng
SGK Địa
mạnginternet
1tuần
- Tìm hiểu các định hướngchính về chuyển dịch cơ cấukinh tế
SGK Địa
mạnginternet
1tuần
* Sau khi các nhóm hoàn thành lập ý tưởng dự án và kế hoạch thựchiện
- GV yêu cầu HS các nhóm cử đại diện báo cáo kết quả
- HS đại diện nhóm báo cáo kết quả
Trang 16+ Cử đại diện trình bày sản phẩm của mình.
Hoạt động 4: Báo cáo kết quả dự án, Đánh giá dự án (thời gian: 45 phút- 1 giờ lên lớp)
- GV nhận xét, đánh giá các báo cáo
- GV nêu một số câu hỏi, yêu cầu các nhóm giải thích
- HS: Đại diện các nhóm giải thích hiện tượng do GV đưa ra
- GV: Hướng dẫn HS rút ra các kiến thức cần thiết cho bài học
- HS: Tổng kết các kiến thức của bài học
- GV: Tổ chức cho các nhóm tự đánh giá và đánh giá lẫn nhau
- HS:
+ Tự đánh giá và đánh giá nhóm khác bằng cách ghi thông tin đánhgiá vào phiếu đánh giá
+ Công bố các thông tin đánh giá
- GV đưa ra nhận xét về toàn bộ quá trình thực hiện dự án, chútrọng đánh giá các KN hợp tác, KN tự học
- HS: Lắng nghe và tự rút kinh nghiệm cho bản thân
Củng cố và dặn dò:
- Tổng kết các kiến thức bài học
- Yêu cầu HS chuẩn bị bài 35 để giờ sau học
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm
Sau mỗi dự án học tập được thực hiện tôi cảm nhận được sự hứng thú từhọc sinh Các em rất hào hứng và phấn khởi tham gia thực hiện dự án Mỗinhiệm vụ học tập không còn khô khan nữa mà trở thành những dự án, những đềtài thực tiễn được các em đón nhận một cách thích thú và hoàn thành một cáchsay mê
Thông qua việc thực hiện dự án, năng lực tự học của các em được khẳngđịnh rõ nét, hình thành nhiều kĩ năng mềm như: Sử dụng công nghệ thông tin,làm việc nhóm, thuyết trình Các em tự xác định được các dự án nhỏ, biết tự lập
kế hoạch, cùng nhau tham gia thực hiện dự án, biết tìm tòi thông tin để giảiquyết những vấn đề liên quan đến dự án Mỗi học sinh cũng ý thức được nhiệm
vụ của mình và hoàn thành đúng tiến độ, đồng thời các em biết hợp tác tronglàm việc nhóm Các em háo hức thực hiện dự án và chuẩn bị sản phẩm để báo
Trang 17thực sự là một buổi các em được trình bày quan điểm, được thể hiện cái tôi, bảnlĩnh của mình trước đám đông.
Như vậy sau khi áp dụng phương pháp dạy học theo dự án, Năng lực tựhọc của các em được nâng cao đồng thời các em thấy hứng thú với môn họchơn, điều này được thể hiện qua phiếu điều tra sau thực nghiệm tại lớp12A2(phần phụ lục)
Kết quả thu được về lí do sở thích của phương pháp học này, đa số các em HS đềucho rằng phương pháp này rất hay, bổ ích, phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo củangười học, giúp cho các em được tranh luận, thảo luận và rèn khả năng nói trước đám đông Sau khi kết thúc bài lên lớp, tôi tiến hành kiểm tra để đánh giá chấtlượng, đánh giá khả năng tiếp thu kiến thức, năng lực vận dụng kiến thức của
HS ở các lớp thực nghiệm và các lớp đối chứng Tôi đã tiến hành dạy thựcnghiệm dạy bài 33- Địa lí 12- Cơ bản: “Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theongành ở Đồng bằng sông Hồng” bằng phương pháp dạy học dự án với dự án
“Vấn đề chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông Hồng” ở lớp12A2 Còn ở lớp 12A3, tôi không sử dụng phương pháp dự án Tổng số họcsinh ở các lớp xấp xỉ bằng nhau, lứa tuổi và trình độ nhận thức ngang nhau Đểkiểm chứng kết quả tôi đã cho học sinh làm câu hỏi kiểm tra 45 phút
Bảng kết quả thực nghiệm thu được như sau:
Ngoài sử dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy Địa lí phầnvùng thì bản thân tôi còn áp dụng trong công tác ôn luyện đội tuyển HSG cấptỉnh và ôn thi tốt nghiệp Kết quả là trong năm học 2021-2022 đội tuyển đạt cả 5giải, trong đó có 2 giải nhì và 3 giải Khuyến khích, đứng thứ 15 toàn tỉnh, vượt
xa rất nhiều trường tốp đầu ở miền xuôi Đây là kết quả không phải trường đóngtrên địa bàn xã đặc biệt khó khăn -135 nào cũng làm được ( tác giả sẽ đính kèmkết quả ở phần phụ lục), Kết quả thi THPT quốc gia đứng thứ hạng cao, vượt xacác trường cùng điều kiện học tập
3 KẾT LUẬN- KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận
Hiện nay có rất nhiều phương pháp dạy học đem lại hiệu quả cho môn học.Việc lựa chọn một hoặc một số phương pháp, kỹ thuật dạy học phù hợp cho nộidung bài học, môn học là rất cần thiết Sau một thời gian giảng dạy bộ môn Địa
lí lớp 12, tôi nhận thấy việc áp dụng phương pháp dạy học theo dự án là rất cầnthiết và phù hợp
Trang 18Khi đưa phương pháp này vào bài học thì hiệu quả của liên hệ thực tiễn
đã được phát huy tích cực Học sinh học tự giác, chủ động và từ đó các em thấyhứng thú và tăng cường liên hệ thực tiễn Hầu hết các em đã cảm thấy hài lòng,hứng thú và thích học bộ môn vì nó đã giảm đi rất nhiều tính “khô khan” theosuy nghĩ của các em trước đây Những tư liệu, công việc được giao, gặp gỡnhững con người thật đã tạo cơ hội cho các em nắm bắt thực tế vào nội dung bàihọc dễ dàng hơn rất nhiều Mặt khác đề tài áp dụng ở trường THPT Như Thanh
2 – một trường mà khả năng sử dụng máy tính, máy chiếu của học sinh còn hạnchế, nhưng học sinh vẫn có thể làm việc tích cực và hoàn thành tốt dự án càngchứng tỏ tính khả thi của đề tài khi được áp dụng ở các trường miền xuôi Đồngthời cũng có thể áp dụng dạy học theo dự án ở những nội dung khác phù hợptrong chương trình Địa lí phổ thông
3.2 Kiến nghị
Qua quá trình nghiên cứu và thực hiện đề tài, tôi có một vài đề xuất như sau:
- Để nâng cao được chất lượng giờ học có sử dụng dạy học dự án thì học sinhcần được trang bị các phương tiện hỗ trợ học tập, điển hình như máy tính nốimạng internet Do đó các trường THPT cần có phòng máy tính để tạo điều kiệnthuận lợi hơn cho các em trong quá trình học tập
- Để thực hiện tốt các dự án thì giáo viên và học sinh cần phải có lòng nhiệt tình,say mê nghiên cứu, đồng thời cần có sự đầu tư về kinh phí và thời gian
- Phương pháp dạy học dự án là một trong những phương pháp dạy học mới cầnđược khai thác và sử dụng nhiều hơn nữa trong việc đào tạo, bồi dưỡng giáoviên; trong việc dạy học ở trường phổ thông và góp phần tích cực vào việc đổimới giáo dục, đào tạo con người phục vụ cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiệnđại hóa đất nước Vì vậy, Đề nghị Sở giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa tổ chứcnhiều chương trình tập huấn bồi dưỡng giáo viên về các phương pháp dạy họctích cực và phương pháp DHTDA
- Khi dạy học hướng tới phát triển năng lực thì kiểm tra đánh giá HS cũng phảiđổi mới để nâng cao hiệu quả dạy học
Mặc dù phạm vi nội dung nghiên cứu của đề tài chỉ trong một bài dạy cụ thể,song đó là sự cố gắng của bản thân khi áp dụng phương pháp dạy học mới Rấtmong nhận được sự chia sẻ từ các bạn đồng nghiệp để có thêm kinh nghiệm choquá trình dạy học đạt kết quả tốt nhất
XÁC NHẬN CỦA THỦ TRƯỞNG ĐƠN
Nguyễn Thị Huyền
Trang 19TÀI LIỆU THAM KHẢO
1 Dạy và học tích cực – Một số phương pháp và kĩ thuật dạy học Bộ Giáo dục
và Đào tạo, Dự án Việt Bỉ (2010), Nhà xuất bản Đại học Sư phạm.
2 Học tập tự định hướng hướng dẫn cho người học và giáo viên, Knowls, Ms
( 1975).
3.Sách giáo khoa Địa lí 12, Lê Thông, Nhà xuất bản giáo dục.
4 Sách giáo viên Sinh học 10, Nguyễn Thành Đạt, Nhà xuất bản Giáo dục.
5 Kỉ yếu hội thảo khoa học quốc gia đào tạo và đáp ứng nhu cầu xã hội.
Nguyễn Đức Thành (2014), Nhà xuất bản Giáo dục.
6 Nghị quyết hội nghị lần thứ 8, Ban chấp hành trung ương khóa XI (2013)
7 Sửa đổi lối làm việc Hồ Chí Minh NXB CTQG, 1995.
8 Trang www.vips.com.vn / mối quan hệ giữa năng lực tự học và dạy học
dự án.
9 Dạy và học tích cực – Bộ giáo dục và đào tạo - Dự án Việt - Bỉ.
10 Các tài liệu có liên quan đến lí luận dạy học -Tác giả Lê Thông.
11 Tài liệu về đổi mới kiểm tra đánh giá thúc đẩy đổi mới phương pháp dạy học- Sở GD và ĐT Thanh Hoá.
12 Dạy học theo chuẩn kiến thức, kĩ năng môn địa lí 12- Nhà xuất bản ĐHSP
- Lê Thông, Đỗ Anh Dũng, Vũ Đình Hòa, Trần Thị Tuyến - năm 2010.
13 Những vấn đề chung về đổi mới giáo dục trung học phổ thông - Nhà xuất bản giáo dục - Bộ giáo dục và đào tạo - năm 2007.
DANH MỤC SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM ĐÃ ĐƯỢC HỘI ĐỒNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM NGÀNH GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO HUYỆN, TỈNH VÀ CÁC
CẤP CAO HƠN XẾP LOẠI TỪ C TRỞ LÊN
Họ và tên tác giả: Nguyễn Thị Huyền
Chức vụ, đơn vị công tác: Tổ trưởng chuyên môn - Trường THPT Như Thanh 2
- huyện Như Thanh - Thanh Hóa
TT Tên đề tài SKKN
Cấp đánh giá xếp loại
(Ngành GD cấphuyện/tỉnh;
Tỉnh )
Kết quả đánh giá xếp loại
(A, B,hoặc C)
Năm học đánh giá xếp loại
1. Áp dụng một số kĩ thuật dạy
học tích cực trong ôn luyện Cấp tỉnh B
2010-2011
Trang 20Học sinh giỏi ở trường
Trung học phổ thông Như
Thanh 2
2 Áp dụng kĩ thuật sơ đồ tư
duy trong ôn luyện HSG ở
trường Trung học phổ thông
Như Thanh 2
2013-2014
3 Áp dụng kĩ thuật lắng nghe
và phản hồi tích cực trong ôn
luyện Học sinh giỏi nhằm
nâng cao chất lượng giáo
dạy học sinh yếu kém nhằm
nâng cao chất lượng giáo
dục đại trà ở Trường Trung
học phổ thông Như Thanh 2
Trang 21PHẦN PHỤ LỤC PHỤ LỤC I: PHIẾU ĐIỀU TRA VÀ KẾT QUẢ
1 PHIẾU ĐIỀU TRA SỐ 1 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC MÔN ĐỊA LÍ CỦA HỌC SINH
LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT NHƯ THANH 2
Các em vui lòng cho biết ý kiến về các vấn đề sau: (đánh dấu () vào những
Nghe giảng lý thuyết và làm bài tập
Thảo luận và làm việc nhóm
Thuyết trình và trả lời các câu hỏi
Thực hành vận dụng kiến thức vào thực tiễn
Câu 4:Em thấy việc học môn Địa lí như hiện nay giúp em phát triển những kĩ năng học tập nào?
Kĩ năng tự học
Kĩ năng hình thành khái niệm
Kĩ năng tư duy tích cực và sáng tạo
Kĩ năng khái quát hóa, hệ thống hóa kiến thức
Kĩ năng lập kế hoạch học tập
Kĩ năng thu thập và xử lí thông tin
Kĩ năng giao tiếp
Kĩ năng giải quyết vấn đề
Kĩ năng suy nghĩ phán đoán
Kĩ năng trình bày
Trang 22Câu 5: Khi tự học, lượng kiến thức môn Địa lí em tiếp thu được như thế nào?
Ít
Nhiều
Trang 23KẾT QUẢ PHIẾU ĐIỀU TRA SỐ 1 THỰC TRẠNG NĂNG LỰC TỰ HỌC MÔN ĐỊA LÍ CỦA HỌC SINH
LỚP 12 Ở TRƯỜNG THPT NHƯ THANH 2
1 Đối với em chương trình Địa lí THPT hiện này thì
2 Cảm hứng của em về môn Địa lí là
Thực hành vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn 8%
4 Em thấy việc học môn Địa lí như hiện nay em giúp em phát triển những
kĩ năng học tập nào?
Phương án lựa chọn Kết quả lựa chọn
Trang 24Kĩ năng hình thành khái niệm 42%
Kĩ năng khái quát hóa, hệ thống hóa kiến thức 23%
5 Khi tự học, lượng kiến thức môn Địa lí em tiếp thu được như thế nào?
2 PHIẾU ĐIỀU TRA SỐ 2 ĐIỂU TRA SAU HIỆU QUẢ SAU KHI HỌC THEO DỰ ÁN MÔN
ĐỊA LÍ 12 Ở TRƯỜNG THPT NHƯ THANH 2
Hãy cho biết ý kiến của em về phương pháp DHDA thông qua các bài học bằng cách đánh dấu ()vào những đáp án phù hợp với em nhất)
Câu 1: Khi học tập các bài bằng phương pháp DHDA, em thấy không khí lớp học diễn ra như thế nào?
Sôi nổi, không áp lực, rất thú vị Bình thường giống như trước
Ít sôi nổi, không hấp dẫn Rất lạ, khó tiếp thu kiến thức
Câu 2: Để hoàn thành dự án, em đã khai thác và sử dụng thông tin từ những nguồn nào
Từ sách giáo khoa Từ sự hiểu biết của bản thân
Từ tài liệu Internet, tham khảo Từ thầy cô định hướng, các bạn trong lớp
Câu 3: Em tham gia giải quyết vấn đề của dự án như thế nào?
Trang 25Đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề nhưng chưa tích cự lắm.
Thỉnh thoảng, em đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề
Không tham gia giải quyết vấn đề
Câu 4: Hoạt động của em như thế nào khi thực hiện dự án
Tích cực thảo luận và đóng góp ý thông tin thích hợp cho đề tài
Tham gia thảo luận, hoàn thành các công việc được giao
Thỉnh thoảng chia sẻ ý kiến, thỉnh thoảng tham gia thảo luận
Không thích chia sẻ ý kiến, không thích tham gia thảo luận
Câu 5: Sau khi học tập theo dự án, năng lực tự học của bản thân em như thế nào?
Nâng cao năng lực tự học Khả năng tự học kém
Rất khó tự học
Câu 6: Sau khi học xong bài học co sử dụng DHDA, em có được kiến thức của bài chủ yếu thông qua con đường nào?
Từ giáo viên bộ môn Từ bản thân độc lập làm việc
Trang 26KẾT QUẢ PHIẾU ĐIỀU TRA SỐ 2 ĐIỂU TRA HIỆU QUẢ SAU KHI HỌC THEO DỰ ÁN MÔN ĐỊA
LÍ 12 Ở TRƯỜNG THPT NHƯ THANH 2
Lớp 12A2: 46 học sinh
Hãy cho biết ý kiến của em về phương pháp DHDA thông qua các bài học bằng cách chọn những câu trả lời phù hợp nhất trong số các lựa chọn dưới đây:
Câu 1 : Khi học tập các bài bằng phương pháp DHDA, em thấy không khí lớp học
diễn ra như thế nào?
Câu 2: Để hoàn thành dự án, em đã khai thác và sử dụng thông tin từ những nguồn
nào?
Câu 3: Em tham gia giải quyết vấn đề của dự án như thế nào?
a Làm việc rất tích cực với nhóm để gải quyết các vấn đề 34,75%
b Đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề nhưng chưa tích
cực lắm
22,91%
Trang 27c Thỉnh thoảng, em đề xuất các giải pháp để giải quyết vấn đề 34,76%
Câu 4: Hoạt động của em như thế nào khi thực hiện dự án
a Tích cực thảo luận và đóng góp ý thông tin thích hợp cho đề
tài
41,15%
b Tham gia thảo luận, hoàn thành các công việc được giao 34,75%
c Thỉnh thoảng chia sẻ ý kiến, thỉnh thoảng tham gia thảo
luận
20,90%
d Không thích chia sẻ ý kiến, không thích tham gia thảo luận 3,22%
Câu 5: Sau khi học tập theo dự án, năng lực tự học của bản
thân em như thế nào?
Câu 6: Sau khi học xong bài học có sử dụng DHDA, em có được kiến thức của bài
chủ yếu thông qua con đường nào?
Trang 28PHỤ LỤC 2: ĐỀ KIỂM TRA TRONG THỰC NGHIỆM
Câu 1 : Trình bày những thế mạnh chủ yếu của Đồng bằng sông Hồng.
Câu 2: Trình bày những hạn chế chủ yếu của Đồng bằng sông Hồng.
Câu 3: Thực trạng chuyển dịch cơ cấu kinh tế theo ngành ở Đồng bằng sông
Hồng diễn ra như thế nào? Nêu những định hướng trong tương lai
PHỤ LỤC 3: MẤU SỔ THEO DÕI DỰ ÁN
1 Mẫu sổ theo dõi dự án
SỔ THEO DÕI DỰ ÁN Tên dự án:
2 Kế hoạch dự án
Tên dự án
Trang 293.Phân công nhiệm vụ của các thành viên trong nhóm
Tên thành viên Vai trò Nhiệm vụ Phương tiện Thời gian
hoàn ttththành
4 Biên bản thảo luận.
5 Các ý tưởng ban đầu ( Sơ đồ tư duy)
6 Nhìn lại quá trình thực hiện dự án.
1.Tôi đã học được kiến thức gì?
2.Tôi được phát triển những kĩ năng gì?
3.Tôi đã xây dựng được thái độ tích cực nào sau khi học xong bài?
4.Tôi có bằng lòng với kết quả nghiên cứu của dự án không? Vì sao?
5.Tôi đã gặp phải những khó khăn gì khi thực hiện dự án?
6.Tôi đã giải quyết những khó khăn đó như thế nào?
Trang 307.Quan hệ của tôi với các thành viên trong nhóm thế nào?
8.Những vấn đề quan trọng khác trong dự án
9.Phản hồi của giáo viên
PHỤ LỤC 4: MỘT SỐ HÌNH ẢNH HOẠT ĐỘNG DẠY
HỌC DỰ ÁN
Trang 31
Hình ảnh nhóm 1 thực hiện và trình bày dự án
Trang 32
Hình ảnh nhóm 2 thực hiện và trình bày dự án
Trang 33
Hình ảnh nhóm 3 thực hiện và trình bày dự án
Trang 34Hình ảnh HS trả lời chất vấn Hình ảnh giáo viên chuyển giao nhiệm vụ cho
HS
Hình ảnh HS sử dụng CNTT để thực hiện dự án
Trang 35
PHỤ LỤC 5: SẢN PHẨM BÁO CÁO CỦA HỌC SINH
DỰ ÁN NHÓM 1: CÁC THẾ MẠNH CHỦ
YẾU CỦA VÙNG ĐỒNG BẰNG SÔNG
HỒNG
Trang 37Vựa lúa thứ 2 của cả nước