SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 4 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP BỔ TRỢ NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH CHẠY 100M CHO HỌC SINH LỚP 10 TRƯỜNG THP
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
LỰA CHỌN VÀ ỨNG DỤNG MỘT SỐ BÀI TẬP BỔ TRỢ NHẰM NÂNG CAO THÀNH TÍCH CHẠY 100M CHO
HỌC SINH LỚP 10 TRƯỜNG THPT TĨNH GIA 4
Người thực hiện: Nguyễn Bá Chiến Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Tĩnh Gia 4 SKKN thuộc lĩnh vực: Thể dục
THANH HOÁ NĂM 2022
Trang 2Mục lục
Tên phần/chương trang
1 Mở đầu 1
1.1 Lý do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu 2
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu 2
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
1.4.1 Phương pháp tham khảo tài liệu 2
1.4.2 Phương pháp phỏng vấn 2
1.4.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm 3
1.4.4 Phương pháp thực nghiệm 3
2 Phần nội dung 5
2.1 Cơ sở lý luận 5
2.2 Thực trạng về việc dạy và học môn thể dục ở trường THPT Tĩnh Gia 4 5
2.2.1 Thuận lợi 5
2.2.2 Khó khăn 6
2.3 Các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề 6
2.3.1 Lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10 6
2.3.2 Ứng dụng các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10 9
2.4 Đánh giá hiệu quả áp dụng 13
3 Kết luận, kiến nghị 16
3.1 Kết luận 16
3.1.1 Ý nghĩa của đề tài đối với công tác giảng dạy và học tập môn thể dục 16
3.1.2 Khả năng áp dụng của đề tài 17
3.1.3 Bài học kinh nghiệm 17
3.1.4 Hướng phát triển của đề tài 17
Trang 33.2 Kiến nghị 18 3.2.1 Đối với nhà trường 18 3.2.2 Đối với tổ chuyên môn 18
Trang 41 Phần mở đầu
1.1 Lý do chọn đề tài:
Điền kinh là môn thể thao có lịch sử phát triển lâu đời Trong những năm
776 trước công nguyên, môn Điền kinh phát triển mạnh nhất ở Hy Lạp và từnhững năm 1897 việc khôi phục các cuộc thi đấu truyền thống của thế vận hộiOlympic đã đánh bước ngoặt cho sự phát triển môn Điền kinh
Ở nước ta trong suốt 4000 năm dựng nước và giữ nước, các hoạt động:chạy, nhảy, ném luôn là phương tiện rèn luyện thể lực để phục vụ cho sản xuất
và chiến đấu chống ngoại xâm Ngày nay cùng với hội nhập về kinh tế thì ViệtNam đã tham gia trở lại các kỳ SEAGAMES, ASIAD và đã đạt một số thànhcông nhất định, trong đó môn Điền kinh đóng vai trò rất lớn cho sự thành côngnày Đảng và Nhà nước luôn quan tâm đến giáo dục sức khỏe cho nhân dân,thực hiện theo lời chỉ dạy của Bác Hồ: "Dân cường thì nước thịnh" Vớiphương châm "Khỏe để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc", chính vì thế môn Điềnkinh trở thành nội dung chính trong các trường phổ thông về giáo dục thể chất
và nâng cao tinh thần cho học sinh đồng thời là tiêu chuẩn rèn luyện thân thểcho các tầng lớp nhân dân để từ đó phát hiện và bồi dưỡng nhân tài
Trong nhà trường phổ thông, việc GDTC cho học sinh được thể hiệntrong dạy và học môn Thể dục theo chương trình của Bộ giáo dục & Đào tạo.Nhiệm vụ cụ thể là giáo dục cho học sinh những hiểu biết và những kỹ năngcần thiết về thể dục thể thao, về những môn thể thao quần chúng, nhất là mônĐiền kinh
Các bài tập của Điền kinh đóng vai trò chủ yếu trong việc phát triển thểlực toàn diện cho học sinh Nội dung giảng dạy Điền kinh THPT bao gồm cácmôn chạy cự ly ngắn, nhảy cao, chạy bền, nhảy xa, Thực trạng thành tích cácmôn này trong kiểm tra thành tích cuối năm và thi đấu Hội khỏe phù đổng cấphuyện, tỉnh của Trường THPT Tĩnh Gia 4 còn rất hạn chế, nhất là thành tíchchạy cự ly ngắn
Nhiều năm nay, chúng tôi muốn có những cải tiến cụ thể để nâng caohiệu quả trong giảng dạy và huấn luyện đội tuyển Điền kinh của trường Vì
Trang 5vậy, chúng tôi đã nghiên cứu tham khảo nhiều tài liệu có liên quan để lựa chọn
ra những bài tập đáp ứng đúng với việc tập luyện kỹ thuật và phát triển thể lựcđặc thù cho môn chạy 100m Trên cơ sở này, từng bước nâng cao thành tíchmôn chạy ngắn trong giảng dạy Sau đó, chọn và huấn luyện những học sinh cónăng khiếu về chạy ngắn để thành lập đội tuyển Điền kinh thi đấu cho trườngtrong những năm tới Từ những lý do trên, tôi mạnh dạn chọn đề tài:
“Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10 Trường THPT Tĩnh Gia 4”.
Mục tiêu 1: Lựa chọn và ứng dụng một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao
thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10 Trường THPT Tĩnh Gia 4
Mục tiêu 2: Đánh giá hiệu quả một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao
thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10 Trường THPT Tĩnh Gia 4
1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu
1.3.1 Đối tượng nghiên cứu
Một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho học sinhlớp 10 Trường THPT Tĩnh Gia 4
1.3.2 Phạm vi nghiên cứu
Học sinh lớp 10C5 và 10C6 trường THPT Tĩnh Gia 4
1.4 Phương pháp nghiên cứu
1.4.1 Phương pháp tham khảo tài liệu
Phương pháp này giúp chúng tôi hệ thống hóa các kiến thức có liên quanđến vấn đề cần nghiên cứu thông qua việc tham khảo các văn bản, chỉ thị củaĐảng và Nhà nước về công tác giáo dục thể chất, tham khảo các tài liệu của cácchuyên gia, hình thành cơ sở lý luận, xác định mục đích nghiên cứu, nhiệm vụ
Trang 6nghiên cứu, đồng thời xây dựng tổng quan, xử lý và phân tích kết quả nghiêncứu của đề tài.
1.4.2 Phương pháp phỏng vấn
Trong quá trình nghiên cứu để để đảm bảo đề tài mang tính khách quan, tínhkhoa học Chúng tôi tiến hành lập phiếu phỏng vấn, trao đổi với các giáo viên,các nhà chuyên môn Qua đó tìm hiểu được những vấn đề thực tiễn của côngtác giảng dạy và huấn luyện môn chạy 100m để góp phần tìm ra các bài tậphiệu quả nâng cao thành tích trong chạy cự ly 100m cho học sinh khối 10trường THPT Tĩnh Gia 4
1.4.3 Phương pháp kiểm tra sư phạm
Chúng tôi sử dụng phương pháp này để tiến hành kiểm tra thành tíchchạy ngắn trước và sau thực nghiệm của học sinh lớp 10 Trường THPT TĩnhGia 4
* Cách thức tiến hành kiểm tra thành tích:
- Kiểm tra mỗi lượt 3 học sinh
- Mỗi học sinh thực hiện 1 lần lấy thành tích
- Thực hiện chạy ngắn 100m theo luật điền kinh
Loại đạt: Thành tích đạt nhỏ hơn hoặc bằng 17,40 giây nam; 19,40 giây nữ
Loại chưa đạt: Thành tích đạt lớn hơn 17,40 giây nam; 19,40 giây nữ.
* Kết quả kiểm tra nội dung chạy ngắn 100m đối với lớp 10C5, 10C6 (trước
Tỉ lệ (%)
Trang 7Chúng tôi sử dụng phương pháp thực nghiệm để xác định mức độ tácđộng của các bài tập mới mà chúng tôi lựa chọn có ảnh hưởng tốt hay khôngđến thành tích chạy 100m của học sinh lớp 10 trường THPT Tĩnh Gia 4.
Chọn ngẫu nhiên 30 học sinh lớp 10C5 và 30 học sinh lớp10C6 Sau đótiến hành áp dụng phương pháp mới đối với nhóm học sinh 10C5, đối với lớp10C6 thì giảng dạy thông thường theo đúng kế hoạch dạy học trước đây từng
áp dụng
Trang 82 Phần nội dung
2.1 Cơ sở lý luận
Trong những cuộc thi TDTT do Tỉnh tổ chức, có thể nói môn chạyngắn là một trong những môn mà được chú trọng nhất Thực trạng thành tíchchạy ngắn trong kết quả cuối năm và thi đấu Hội khỏe phù đổng cấp Huyện,Tỉnh của Trường THPT Tĩnh Gia 4 còn hạn chế, nhất là thành tích chạy 100m.Một phần do môn chạy ngắn chưa thực sự được quan tâm đúng mức, một phần
do tố chất thể lực và ý thức luyện tập của học sinh chưa cao nên dẫn tới kết quảkhông được tốt trong các cuộc thi TDTT
Nhận xét về tình hình dạy và học môn chạy ngắn, ở lớp 10 môn chạyngắn được tiến hành giảng dạy trong học kỳ 1 và được phân bổ trong 12 tiết.Trong một tiết học 45 phút có 2 nội dung học là chạy ngắn và bài thể dục Thờilượng để học 2 môn này chỉ chiếm khoảng 32 - 36 phút Do vậy lượng vậnđộng chưa cao nên chưa phát huy hết khả năng của học sinh
Việc lựa chọn và áp những bài tập bổ trợ chưa hợp lý cũng ảnh hưởngrất nhiều đến việc nâng cao thành tích chạy 100m của các em
2.2 Thực trạng về việc dạy và học môn thể dục ở Trường THPT Tĩnh Gia 4
2.2.1 Thuận lợi
- Được sự quan tâm của Ban giám hiệu nhà trường và sự giúp đỡ tận tình của tổtrưởng chuyên môn đối với bộ môn Thể dục đại trà cũng như Thể dục thể thaothành tích cao
- Cơ sở vật chất như sân bãi, thiết bị phục vụ cho việc học tập bộ môn Thể dụcđược đáp ứng đủ
- Giáo viên luôn ý thức quan tâm, chăm chút học sinh trong từng tiết học Vớimỗi tiết học, giáo viên đã nghiên cứu kĩ kế hoạch bài dạy để lựa chọn và tổchức những hình thức tập luyện sao cho phù hợp với đối tượng học sinh Bêncạnh đó, giáo viên luôn động viên khuyến khích, khơi gợi ở học sinh trí tưởngtượng, óc sáng tạo nhằm kích thích được sự tìm tòi ham học hỏi ở học sinh,hình thành thói quen học tập tốt môn Thể dục
Trang 9- Học sinh THPT cơ thể các em phát triển với tốc độ rất nhanh cả về hình thái,
tố chất thể lực cũng như chức năng của các hệ cơ quan trong cơ thể
2.2.2 Khó khăn
Phụ huynh, học sinh và một số ngoại cảnh khác tác động đã làm chocác em có một suy nghĩ, một cái nhìn khác đối với bộ môn Thể dục (coi mônThể dục là môn phụ), các em còn coi nhẹ các nội dung của môn học thể dụcđặc biệt là môn chạy 100m
Ngoài ra, tài liệu hướng dẫn gần như không có Đặc biệt là tình trạnghọc sinh không đáp ứng được yêu cầu về lượng vận động ngày càng tăng Mặtkhác, thái độ của các em trong tập luyện thể dục thể thao ở trường cũng như ởnhà còn nhiều hạn chế
Từ những vấn đề trên có thể thấy việc ý thức rèn luyện các bài tập thểlực của đại đa số học sinh là rất yếu, các em thường không có tinh thần cố gắngquyết tâm, hoặc khi tập luyện thì chỉ vận động sơ sài, đôi khi không đúng tần
số và biên độ động tác, chỉ cần gặp một khó khăn là sẵn sàng bỏ luyện tập
2.3 Các giải pháp nhằm giải quyết vấn đề
2.3.1 Lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10
Dựa trên cơ sở đánh giá thực trạng việc sử dụng các bài tập bổ trợtrong giảng dạy chạy ngắn 100m cho học sinh lớp 10 trường THPT Tĩnh Gia 4,chúng tôi tiến hành nghiên cứu lựa chọn một số bài tập bổ trợ nhằm nâng caothành tích chạy 100m Các bài tập chúng tôi đưa ra trên cơ sở của nguyên lý hệthống các bài tập chuyên môn có liên quan, các nguồn tài liệu giảng dạy, huấnluyện và quan sát cũng như kiến thức đã tiếp thu của bản thân trong quá trìnhgiảng dạy Chúng tôi đưa ra 15 bài tập sau đây nhằm để nâng cao thành tíchtrong chạy cự ly 100m
- Bài tập 1: Chạy nâng cao đùi tại chỗ 15s sau đó chạy nhanh về trước 30m x 3
lần
- Bài tập 2: Chạy xuống dốc có độ nghiêng 3 – 5o từ 6 – 10 lần
- Bài tập 3: Chạy 50 – 60m xuôi gió hay theo sau người dẫn đầu.
Trang 10- Bài tập 4: Chạy lên cầu thang (tầng 3) đạp sau duỗi thẳng hoàn toàn, làm từ 2
– 4 lần
- Bài tập 5: Bật bục trên dưới đổi chân với vật nặng trên vai làm 2 – 3 lần, mỗi
lần 1 – 2 phút
- Bài tập 6: Di chuyển ngang lần lượt trái, phải và tay chạm vào bàn chân của
hai người cùng tập đứng cách nhau 3 – 4m, làm 3 lần mỗi lần 30s
- Bài tập 7: Chạy có khắc phục lực cản do người cùng tập đứng tỳ vào vai hay
vòng dây qua bụng người chạy kéo lại
- Bài tập 8: Bật nhảy 2 chân vòng qua các rào cản được xếp gần nhau rồi thực
hiện chạy tốc độ cao 10 – 15m, làm từ 4 – 6 lần
- Bài tập 9: Nhảy trên một chân, sau đó trên chân kia từ 15 – 20m làm 3 lần
khoảng 5 – 6 nhịp trên 1 chân
- Bài tập 10: Nằm ngữa hai chân đưa thẳng lên trời hai tay chống thắt lưng,
guồng chân như đạp xe đạp làm từ 2 – 3 lần, mỗi lần từ 20 – 30s
- Bài tập 11: Chạy đạp sau tích cực 30 – 40m.
- Bài tập 12: Chạy nâng cao đùi từ 30 – 40m làm từ 4 – 6 lần.
- Bài tập 13: Tại chỗ vịn tường hoặc cây chạy nâng cao đùi liên tục.
- Bài tập 14: Chạy 30 – 40m xuất phát cao hay thấp từ 6 – 7 lần.
- Bài tập 15: Trò chơi vận động: “Người thừa thứ 3”, “Chạy đuổi”, “Chạy tiếp
sức chuyển vật”…
Để nâng cao tính thực tiển trong việc lựa chọn bài tập, chúng tôi liệt kê
15 bài tập vào phiếu phỏng vấn để lấy ý kiến trả lời đánh giá mức độ tác độngcủa bài tập đối với việc nâng cao thành tích trong chạy cự ly ngắn 100m Đốitượng phỏng vấn của chúng tôi là GV, HLV đã qua nhiều năm kinh nghiệmtrong việc huấn luyện và giảng dạy tại các cơ sở huấn luyện và giáo dục
KẾT QUẢ PHỎNG VẤN CỦA CÁC GV, HLV VỀ MỨC ĐỘ TÁC
ĐỘNG CỦA CÁC BÀI TẬP (n = 20) Bài tập Mức độ lựa chọn sử dụng (n = 20)
Trang 11phiếu % phiếu % phiếu %
Qua bảng trên cho thấy: Với 15 bài tập chúng tôi đưa ra đã được đa số
GV, HLV đánh giá ở mức độ rất cần và cần Theo nguyên tắc thì chỉ chọnnhững bài tập nào chiếm tỉ lệ tán đồng từ 80% trở lên Và theo số liệu đã đượcthu thập thì có 7 bài tập phù hợp là có số phiếu tán thành chiếm từ 80% trở lên,
- Bài tập 3: Chạy có khắc phục lực cản do người cùng tập đứng tỳ vào vai hay
vòng dây qua bụng người chạy kéo lại
- Bài tập 4: Bật nhảy 2 chân vòng qua các rào cản được xếp gần nhau rồi thực
hiện chạy tốc độ cao 10 – 15m, làm từ 4 – 6 lần
- Bài tập 5: Chạy đạp sau tích cực 30 – 40m.
- Bài tập 6: Tại chỗ vịn tường hoặc cây chạy nâng cao đùi liên tục.
- Bài tập 7: Trò chơi vận động: “Người thừa thứ 3”, “Chạy đuổi”, “Chạy tiếp
sức chuyển vật”…
2.3.2 Ứng dụng các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích chạy 100m cho học sinh lớp 10
Trang 12Sau khi nghiên cứu thực trạng, chọn lựa bài tập, tôi tiến hành soạn thảochương trình ứng dụng cụ thể như sau:
Bước 1: Lập tiến trình biểu theo phân phối chương trình của Bộ giáo dục và
đào tạo năm học 2021 – 2022
Bước 2: Soạn giáo án cho nhóm thực nghiệm (Lớp 10C5) theo chương trình
của tiến trình biểu
Bước 3: Ứng dụng vào chương trình giảng dạy Tiến hành giảng dạy dựa theo
tiến trình biểu, giáo án đã soạn và các bài tập đã được lựa chọn trên nhóm thựcnghiệm (mỗi tuần 2 tiết)
Để nghiên cứu tác dụng của các bài tập thể lực nhằm nâng cao thành tíchchạy ngắn cho học sinh khối lớp 10, chúng tôi tiến hành thực nghiệm trên 2nhóm đối tượng theo quy ước sau:
+ Nhóm thực nghiệm: Chọn ngẫu nhiên 30 học sinh lớp 10C5, thời gian tậpluyện trong tiết học thể dục Nội dung tập luyện theo phân phối chương trìnhcủa Bộ giáo dục & đào tạo kết hợp các bài tập đã được chọn qua kết quả phỏngvấn
+ Nhóm đối chứng: Chọn ngẫu nhiên 30 học sinh 10C6, thời gian tập luyệngiống nhóm thực nghiệm Nội dung tập luyện theo phân phối chương trình của
Bộ giáo dục & đào tạo
TIẾN TRÌNH GIẢNG DẠY CHẠY NGẮN 100M CHO NHÓM THỰC
Trang 13Bài tập nâng cao đùi bổ trợ cho phần chạy 100 m
* Các bài tập bổ trợ đã được áp dụng cho nhóm thực nghiệm lớp 10b5
- Bài tập 1: Chạy nâng cao đùi tại chỗ 15s sau đó chạy nhanh về trước 30m x 3
(tầng 3) đạp sau duỗi thẳng hoàn toàn, làm từ 2 – 4 lần
+ Khối lượng: 2 – 4 lần
+ Quãng nghỉ: 3 – 5 phút
+ Yêu cầu: Chạy với 80 – 85% sức, chân sau duỗi thẳng
10
Trang 14Bài tập rướn người khắc phục lực cản
- Bài tập 3: Chạy có khắc phục lực cản do người cùng tập đứng tỳ vào vai hay
vòng dây qua bụng người chạy kéo lại
+ Khối lượng: 3 – 4 lần
+ Quãng nghỉ: 2 – 3 phút
+ Yêu cầu: Chạy với 100% sức
vòng qua các rào cản được xếp gần nhau rồi thực hiện chạy tốc độ cao 10 –15m, làm từ 4 – 6 lần
+ Khối lượng: 4 – 6 lần
+ Quãng nghỉ: 1 – 2 phút
+ Yêu cầu: Chạy với 80 – 85% sức, bật nhảy nhanh và nâng cao đùi
Trang 162.4 Đánh giá hiệu quả áp dụng
+ Sau khi đã hoàn thành chương trình giảng dạy hết nội dung chạy ngắn 100m,
tôi đã kiểm tra thành tích của các em lớp 10C5 Kết quả thu được so với đầu
năm rất khả quan 30/30 học sinh đạt yêu cầu, không có học sinh nào chưa đạt
Trang 17Đầunăm là:
70 %
Đầunăm là:
9
Đầunămlà: 30
20
Đầunăm là:
66,7 %
Đầu nămlà: 10
Đầunăm là:33,3 %
Kết quả được thể hiện dưới dạng biểu đồ để chúng ta thấy rỏ ràng hơn
về sự khác biệt
Trang 180 5 10 15 20 25 30
NHÓM THỰC NGHIỆM NHÓM ĐỐI CHỨNG
Qua bảng trên, ta có thể nhận thấy kết quả học tập của học sinh lớp 10C5
so với kết quả của lớp 10C6 khác biệt rõ ràng Chính vì thế ta thấy được hiệu
quả của việc áp dụng thêm các bài tập bổ trợ trong chương trình giảng dạy nộidung chạy 100m cho học sinh lớp 10 trường THPT Tĩnh Gia 4
