2 Thứ nhất, về phương thức lao động, phương thứcsản xuất: Giai cấp công nhân là lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành cáccông cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại
Trang 1SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VÀ SỨ MỆNH LỊCH SỬ
CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM
Giáo viên hướng dẫn : Khuất Thị Thanh Vân
Sinh viên : Trịnh Ngọc Đức Khoa : Kinh tế chính trị Lớp : Kinh tế và quản lý clc k40
Mã số sinh viên : 2055280015
HÀ NỘI -2021
1
Trang 2MỤC LỤC
II, SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN 9
3, VAI TRÒ CỦA ĐẢNG CỘNG SẢN TRONG SỨ MỆNH 19 III, SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN VIỆT NAM 20
1, SỰ RA ĐỜI , ĐẶC ĐIỂM VÀ ĐIỀU KIỆN GIAI CẤP CÔNG NHÂN LÊN THÀNH GIAI CẤP LÃNH ĐẠO CM VIỆT NAM
Trang 3LỜI MỞ ĐẦU
Trong giai đoạn mới hiện nay, công cuộc công nghiệp hoá, hiện đại hoá đangdiễn ra trên toàn thế giới, chủ nghĩa xã hội đang ở trong thời kỳ thoái trào, thờiđại ngày nay vẫn đang là thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xãhội trên phạm vi toàn thế giới còn đang có nhiều biến động, tiêu cực thì vấn đềlàm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân được đặt ra trở nên bức thiếthơn bao giờ hết, cả trên hai phương diện: lý luận và thực tiễn Sứ mệnh lịch sửcủa giai cấp công nhân là một phạm trù cơ bản nhất của chủ nghĩa xã hội khoahọc, do đó nó đã được C.Mác - Ph.Ăngghen và Lênin nghiên cứu và phát triểnhết sức hoàn thiện trong trong quá trình phát triển của lịch sử thế giới Xét trênphương diện lịch sử, những nhận định và lý luận của các ông về giai cấp côngnhân có tác dụng to lớn và đúng đắn.Còn đối với nước ta, vấn đề trên được Đảng
ta rất chú trọng Vì thế, sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân không chỉ thểhiện rõ trong các văn kiện đại hội đại biểu toàn quốc, mà đây còn là một trongnhững đề tài nghiên cứu khoa học của nhiều nhà lý luận, nhà nghiên cứu lịch sử,
và của nhiều thế hệ công nhân, sinh viên Sự tác động của sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân không chỉ ảnh hưởng tới sự chuyển biến của lịch sử thế giới
là thay đổi từ hình thái kinh tế này sang hình thái kinh tế khác, thay đổi từ chế độkinh tế này sang chế độ kinh tế khác mà còn làm thay đổi tình hình kinh tếchính trị xã hội trên toàn thế giới, nó tác động tới quá trình sản xuất cụ thể, tới bộmặt phát triển của thế giới
Trang 4I, KHÁI NIỆM GIAI CẤP CÔNG NHÂN
Chính C.Mác và Ph.Ăngghen chỉ rõ: “Vấn đề là ở chỗ tìm hiểu xem giai cấp vôsản thực ra là gì và phù hợp với tồn tại ấy của bản thân nó, giai cấp vô sản buộcphải làm gì về mặt lịch sử “ Để chỉ giai cấp công nhân, các nhà kinh điển dùngnhiều khái niệm như: giai cấp vô sản, giai cấp xã hội, giai cấp công nhân hoàntoàn chỉ dựa vào việc bán sức lao động của mình và lao động làm thuê ở thế kỷXIX, giai cấp vô sản hiện đại, giai cấp công nhân hiện đại, giai cấp công nhânđại công nghiệp như những cụm từ đồng nghĩa để biểu thị một khái niệm Trongcác thuật ngữ này, tuỳ từng điều kiện mà ta sử dụng Tuy nhiên, các thuật ngữ đóđều nói lên: Giai cấp công nhân- con đẻ của nền đại công nghiệp tư bản chủnghĩa, giai cấp đại biểu cho lực lượng sản xuất tiên tiến, cho phương thức sảnxuất hiện đại Ngoài các thuật ngữ trên, C.Mác và Ph.Ăngghen còn dùng nhữngthuật ngữ có nội dung hẹp hơn để chỉ các loại công nhân trong các ngành khácnhau, trong các giai đoạn khác nhau của công nghiệp như: công nhân cơ khí làcông nhân làm trong ngành cơ khí; công nhân dệt là công nhân làm trong ngànhdệt; công nhân công trường thủ công là công nhân làm trong các công trường;công nhân nông nghiệp là công nhân làm trong ngành nông nghiệp có sử dụngcác trang thiết bị của công nghiệp Mặc dù các thuật ngữ trên có nhiều tên gọikhác nhau như thế nào đi nữa thì theo C.Mác và Ph.Ăngghen chúng vẫn chỉmang hai thuộc tính căn bản 2 Thứ nhất, về phương thức lao động, phương thứcsản xuất: Giai cấp công nhân là lao động trực tiếp hay gián tiếp vận hành cáccông cụ sản xuất có tính chất công nghiệp ngày càng hiện đại và xã hội hoá cao.Thứ hai, về vị trí trong quan hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa: đó là những người lao
Trang 5động không có tư liệu sản xuất, phải bán sức lao động cho nhà tư bản và bị nhà
tư bản bóc lột về giá trị thặng dư Trong hai tiêu trí này, C.Mác và Ph.Ăngghentới tiêu chí một đó là công nhân công xưởng, được coi là bộ phận tiêu biểu chogiai cấp công nhân hiện đại Hai ông cho rằng: “Các giai cấp khác đều suy tàn vàtiêu vong cùng với sự phát triển của đại công nghiệp, còn giai cấp vô sản lại làsản phẩm của nền đại công nghiệp”; “công nhân cũng là một phát minh của thờiđại mới, giống như máy móc cũng vậy công nhân Anh là đứa con đầu lòngcủa nền đại công nghiệp hiện đại” Với tiêu chí thứ hai, C.Mác và Ph.Ăngghencũng đặc biệt nhấn mạnh vì chính điều này khiến cho người công nhân trở thànhgiai cấp đối kháng với giai cấp tư sản: “giai cấp tư sản, tức là tư bản, mà lớn lênthì giai cấp vô sản, giai cấp công nhân hiện đại- tức là giai cấp chỉ có thể sốngvới điều kiện là kiếm được việc làm, và chỉ kiếm được việc làm, nếu lao độngcủa họ làm tăng thêm tư bản- cũng phát triển theo Những công nhân ấy, buộcphải tự bán mình để kiếm ăn từng bữa một, là một hàng hóa, tức là một mónhàng đem bán như bất cứ một món hàng nào khác, vì thế họ phải chịu hết sự mayrủi của cạnh tranh, mọi sự lên xuống của thị trường” Tiêu chí này đã nói lên mộttrong những đặc trưng cơ bản nhất của giai cấp công nhân dưới chế độ tư bản, do
đó C.Mác và Ph.Ăngghen còn gọi giai cấp công nhân là giai cấp vô sản Tại saoC.Mác và Ph.Ăngghen lại đặc biệt nhấn mạnh hai tiêu chí trên? Sở dĩ như vậy vìđây chính là hai vị trí phân biệt giai cấp công nhân với các giai cấp khác trong xãhội Họ phải kiếm được việc làm và họ phải kiếm được việc làm khi họ bán đượcsức lao động 3 Giữa giai cấp công nhân và giai cấp nông nhân có sự khác nhau.Hai khái niệm về hai giai cấp này khác nhau ở chỗ: Nông dân sử dụng tất cả cáccông cụ sản xuất để tạo ra một sản phẩm hoàn chỉnh; sản phẩm của nông dânmang tính chất cá nhân và công cụ sản xuất của họ còn thô sơ Còn giai cấp côngnhân có khác: công cụ sản xuất hiện đại; mỗi công nhân là một mắt khâu củacông việc sản xuất; sản phẩm của họ mang tính chất xã hội Giai cấp công nhân
Trang 6cũng khác với vô sản lưu manh Đó là giai cấp công nhân không có tư liệu sảnxuất, họ tồn tại được là nhờ bị bóc lột giá trị thặng dư Còn giai cấp tư sản, họ cónhiều tư liệu sản xuất nhưng lại không có sức lao động, họ phải thuê giai cấpcông nhân và bóc lột sức lao động của giai cấp công nhân để tồn tại Đây chính
là hai mặt của một vấn đề Dưới chế độ chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân lại
là những người lao động tự do, những người bán sức lao động để sống, họ lànhững người làm công ăn lương (hay làm thuê), là lao động trong lĩnh vực côngnghiệp Ngày nay, với sự phát triển của chủ nghĩa tư bản trong nửa sau của thế
kỷ XX, bộ mặt của giai cấp công nhân hiện đại có nhiều thay đổi khác trước Từ
dự kiến của C.Mác và Ph.Ăngghen, giai cấp công nhân xét về diện mạo có nhiềubiến đổi Chính sự phát triển của lực lượng sản xuất xã hội hiện nay đã vượt xatrình độ văn minh công nghiệp trước đây, sự xã hội hoá và phân công lao động
xã hội mới, cơ cấu của giai cấp công nhân hiện đại; các hình thức bóc lột giá trịthặng dư đã làm cho diện mạo của giai cấp công nhân hiện đại không còngiống với những mô tả của C.Mác trong thế kỷ XIX Tuy thế nhưng giai cấpcông nhân hiện đại vẫn tồn tại, vẫn có sứ mệnh lịch sử của mình trong xã hội tưbản hiện đại; những thuộc tính cơ bản của giai cấp công nhân mà C.Mác đã pháthiện ra vẫn còn nguyên giá trị Hiện nay, cơ cấu ngành nghề của giai cấp côngnhân đã có nhiều thay đổi to lớn Bên cạnh lực lượng công nhân truyền thống,xuất hiện công nhân trình độ tự động hoá với việc áp dụng phổ biến công nghệthông tin vào sản xuất Bên cạnh những ngành công nghiệp truyền thống, xuấthiện công 4 nhân hoạt động ở lĩnh vực dịch vụ Thực tế, ở các nước tư bản, côngnhân trong các ngành dịch vụ này chiếm 50% đến 70% lao động.Tuy nhiên, điềunày không hề làm giảm vai trò của giai cấp công nhân trong nền kinh tế và ngay
cả tỷ trọng của giai cấp công nhân trong dân cư Bởi vì những người làm thuêtrong các ngành dịch vụ gắn liền với công nghiệp và hoạt động theo lối côngnghiệp vẫn là công nhân xét cả trên hai thuộc tính về giai cấp công nhân Mặt
Trang 7khác, bên cạnh trình độ thấp của giai cấp công nhân truyền thống đã xuất côngnhân có trình độ cao, có xu hướng “tri thức hoá” và cũng ngày càng tiếp thuthêm đông đảo những người thuộc tầng lớp trí thức vào hàng ngũ của mình Mặc
dù vậy, bản chất về giai cấp công nhân cũng không hề thay đổi Nếu trước kia,công nhân bán sức lao động chân tay là chủ yếu thì nay, họ bán cả sức lao độngchân tay và lao động trí óc, giá trị ngày càng lớn và do đó càng bị bóc lột giá trịthặng dư theo chiều sâu Giai cấp công nhân bắt đầu có sự thay đổi về tài sản.Phần lớn, họ không còn là những người vô sản trần trụi với hai bàn tay trắng, mà
họ đã có một số tư liệu sản xuất phụ có thể cùng gia đình làm thêm; một số côngnhân đã có cổ phần, cổ phiếu ở xí nghiệp Tuy vậy nhưng nó cũng không làmthay đổi toàn bộ lực lượng sản xuất cơ bản nhất, quyết định nhất đối với nền sảnxuất tư bản chủ nghĩa, họ vẫn bị bóc lột dưới những hình thức khác nhau Giaicấp công nhân hiện nay không những trong lĩnh vực công nghiệp mà trong mọingành nghề khác nhau, có trình độ sản xuất khác nhau của nền công nghiệp hiệnđại Họ là những người trực tiếp đứng máy, không nằm trong dây truyền sản xuất
tự động, không kiểm tra hoạt động máy móc mà đó là những chuyên gia trựctiếp chăm lo nghiên cứu, sáng chế để không ngừng cải tiến máy móc nhằm nângcao chất lợng sản phẩm, năng suất lao động Họ là những người hoạt động ở cácngành dịch vụ trực tiếp phục vụ cho sản xuất như bưu điện, viễn thông, giaothông vận tải, Họ còn là những người lao động làm thuê trong các ngành dịch
vụ đang trở thành những ngành công nghiệp thực sự như du lịch, ngân hàng,thông tin Đó còn là những 5 nhân viên thừa hành làm công ăn lương phục vụcho hệ thống quản lý của các công ty Đối với giai cấp công nhân ở thời kỳ đếquốc ta còn thấy bộ phận làm thuê trong các doanh nghiệp tư nhân Xét về tưcách giai cấp, họ còn là những người làm chủ, nhưng xét về góc độ cá nhân,những người này vẫn bị bóc lột giá trị thặng dư, do đó họ vẫn mang hai thuộctính cơ bản của giai cấp công nhân Do vậy họ vẫn nằm trong giai cấp công
Trang 8nhân Tóm lại, căn cứ vào hai tiêu chí cơ bản của giai cấp công nhân, ta có thểnói: những người lao động trong các ngành sản xuất công nghiệp, dịch vụ côngnghiệp là công nhân, còn những người làm công ăn lương phục vụ trong cácngành khác như y tế, giáo giục, văn hoá, dịch vụ( không liên quan đến sản xuấtcông nghiệp) là những người lao động nói chung, họ đang được thu hút vàocác tổ chức công đoàn nghề nghiệp nhưng họ không phải là công nhân Dưới chủnghĩa xã hội, giai cấp công nhân trở thành giai cấp nắm chính quyền, thành giaicấp thống trị nhưng không thành giai cấp bóc lột, họ có nhiệm vụ lãnh đạo cuộcđấu tranh cải tạo xã hội cũ, xây dựng xã hội mới, đại biểu cho toàn thể nhân dânlao động làm chủ những tư liệu sản xuất cơ bản đã được công hữu hoá Sau khixoá bỏ được mọi giai cấp, giai cấp công nhân sẽ không còn nữa Lúc đó, côngnhân sẽ như mọi lao động được giải phóng, đều có điều kiện phát triển tự do vàtoàn diện Có thể nói, những quan điểm của C.Mác và Ph.Ăngghen về hai tiêuchí cơ bản của giai cấp công nhân cho đến nay vẫn còn nguyên giá trị, vẫn là cơ
sở phương pháp luận để chúng ta nghiên cứu giai cấp công nhân hiện đại, đặcbiệt là để làm sáng tỏ sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong thời đại ngàynay Từ hai tiêu chí trên ta có thể định nghĩa: “Giai cấp công nhân là một tậpđoàn xã hội ổn định, hình thành và phát triển cùng với quá trình hình thành vàphát triển của nền công nghiệp hiện đại, với nhịp độ phát triển của 6 lực lượngsản xuất có tính chất xã hội hoá ngày càng cao; là lực lượng sản xuất cơ bản tiêntiến, trực tiếp hoặc tham gia vào quá trình sản xuất, tái sản xuất ra của cải vậtchất và cải tạo các quan hệ xã hội; là lực lượng chủ yếu của tiến trình lịch sử quá
độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội”
Trang 9II, SỨ MỆNH LỊCH SỬ CỦA GIAI CẤP CÔNG NHÂN
1, NỘI DUNG :
Lịch sử phát triển của thế giới chính là lịch sử phát triển của các hình thái kinh tế
xã hội từ thấp đến cao Trong xã hội có giai cấp, để giải quyết mâu thuẫn giữalực lượng sản xuất phát triển đến trình độ xã hội hoá cao với quan hệ sản xuất cũ,giữa giai cấp thống trị với giai cấp lao động phải phát triển từ hình thái kinh tế xãhội thấp đến cao C.Mác và Ph.Ăngghen đã khẳng định vai trò của quần chúngnhân dân lao động: là người sáng tạo chân chính ra lịch sử; là người có vai tròquyết định sáng tạo công cụ sản xuất, giá trị thặng dư, chính trị xã hội Khi trong
xã hội còn tồn tại giai cấp bóc lột trong một phương thức sản xuất với điều kiệnphương thức sản xuất đó còn giữ vị trí tiên tiến, do đó phải đảm bảo quy luật lịch
sử Trong sự chuyển biến của hình thái kinh tế trong xã hội, là giai cấp trungtâm, có nhiệm vụ phải thoả mãn các điều kiện như: là giai cấp đại diện cho mộtphương thức sản xuất tiên tiến; là giai cấp có hệ tư tưởng độc lập; giai cấp nàyphải tiến hành thuyết phục tập hợp và tổ chức quần chúng làm cách mạng Vàhai nhiệm vụ quan trọng là: tiến hành xoá bỏ chế độ xã hội cũ; xây dựng hìnhthái kinh tế xã hội mới tiến bộ hơn Khi nghiên cứu về các giai cấp, tầng lớptrong hình thái kinh tế xã hội chủ nghĩa, C.Mác và Ph.Ăngghen đã rút ra các kếtluận: Một là: giai cấp tư sản trong chưa đầy một thế kỷ đã tạo ra một lực lượngsản xuất nhiều hơn và đồ sộ hơn, với lực lượng sản xuất bằng tất cả các xã hội 7trước để lại, tạo ra năng xuất lao động cao hơn nhiều Do đó giai cấp tư sản đãtừng đóng vai trò tích cực trong lịch sử là tạo năng suất lao động cao Hai là: khilực lượng sản xuất đạt tới trình độ xã hội hoá cao, xuất hiện mâu thuẫn về quan
hệ sản xuất tư bản chủ nghĩa mà tập trung là sở hữu tư bản chủ nghĩa, kìm hãm
sự phát triển của lực lượng sản xuất Khi lực lượng sản xuất phát triển, quan hệsản xuất như cũ thì xuất hiện giai cấp mới để giải phóng quan hệ sản xuất cũ, đóchính là giai cấp công nhân Ba là: việc giai cấp công nhân đứng lên đấu tranh để
Trang 10giải phóng giai cấp, điều đó không có nghĩa chỉ giải phóng giai cấp mà tập trunggiải phóng xã hội và giải phóng con người vì giai cấp công nhân có lợi ích phùhợp với nhân dân lao động, với dân tộc và với nhân loại Từ những kết luận củaC.Mác và Ph.Ăngghen và những khẳng định về giai cấp công nhân hiện đại làgiai cấp có tinh thần cách mạng triệt để, có khả năng tổ chức và lãnh đạo toànthể nhân dân lao động tiến hành cuộc cải biến cách mạng, từ hình thái kinh tế xãhội tư bản sang hình thái kinh tế xã hội cộng sản chủ nghĩa, giải phóng nhân loạikhỏi ách áp bức, bất công và mọi hình thức bóc lột Hay nói cách khác, nội dungtổng quát sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân là: xoá bỏ chế độ tư bản chủnghĩa, xoá bỏ chế độ người bóc lột người, giải phóng giai cấp công nhân, nhândân lao động và toàn thể nhân loại khỏi sự áp bức bóc lột, nghèo nàn lạc hậu,xây dựng xã hội cộng sản văn minh Ph.Ăngghen viết:” Thực hiện sự nghiệp giảiphóng thế giới ấy- đó là sứ mệnh lịch sử của giai cấp vô sản hiện đại ” CònLênin đã chỉ rõ:” Điểm chủ yếu trong học thuyết của C.Mác là ở chỗ nó làmsáng tỏ vai trò lịch sử thế giới của giai cấp vô sản là người xây dựng xã hội chủnghĩa” Nội dung thực chất của sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân ở đâychính là: Trong lĩnh vực kinh tế: giai cấp công nhân tiến hành xoá bỏ chế độ tưhữu tư nhân tư liệu sản xuất, xây dựng chế độ công hữu tư liệu sản xuất, nâng 8cao năng suất lao động thoả mãn từng bước nhu cầu phát triển của nhân dân Sứmệnh lịch sử của giai cấp công nhân trong lĩnh vực này chỉ rõ mục tiêu cuốicùng của giai cấp công nhân, thoả mãn nhu cầu ngày càng đầy đủ hơn: làm theonăng lực, hưởng theo nhu cầu Do đó nó cần phải được thực hiện một cách lâudài, gian khổ, trải qua từng bước cụ thể Xoá bỏ chế độ chiếm hữu tư nhân tưliệu sản xuất; xây dựng chế độ công hữu là quá trình phù hợp nhưng phải dầndần từ từ Tại sao phải xoá bỏ chế độ tư hữu? Sở dĩ như vậy vì đây là cơ sở củachế độ người bóc lột người; biểu hiện cao nhất của chế độ chiếm hữu tư nhân tưliệu sản xuất là sở hữu tư bản chủ nghĩa do đó phải xoá bỏ chế độ tư hữu; sau khi
Trang 11xoá bỏ chế độ tư hữu thì mới thiết lập chế độ công hữu tư liệu sản xuất, phù hợpvới trình độ phát triển của lực lượng sản xuất, phù hợp với yêu cầu sản xuất; đâycũng là cơ sở kinh tế cho sự tồn tại chế độ xã hội mới vì thế cũng rất cần phảixoá bỏ chế độ tư hữu này Chính C.Mác đã nói: ”những người cộng sản có thểtóm tắt lực lượng của mình bằng một công thức là xoá bỏ chế độ tư hữu” Tronglĩnh vực chính trị: giai cấp công nhân phải trở thành giai cấp thống trị trong xãhội Đó là phải đập tan chính quyền tư sản; xây dựng chính quyền nhà nước(nềnchuyên chính vô sản): thực chất là để đảm bảo quyền lực chính trị thuộc về nhândân, giữ vai trò quan trọng là công cụ xây dựng xã hội mới, là kiểu nhà nước:nhà nước nửa nhà nước và nhà nước tự tiêu vong Trong lĩnh vực xã hội đó là:phải tiến hành xoá bỏ giai cấp bóc lột; phải tiến hành xoá bỏ giai cấp nói chung,tạo ra sự bình đẳng trong quan hệ giữa người với người Ở đây xoá bỏ giai cấpbóc lột với tư cách là giai cấp chứ không xoá bỏ các cá nhân vì họ có thể lànhững cá nhân có ích trong xã hội mới Có thể nói nội dung sứ mệnh lịch sử củagiai cấp công nhân bao gồm bốn sự nghiệp Đó là sự nghiệp giải phóng giai cấp;
sự nghiệp giải phóng xã hội, dân tộc; sự nghiệp giải phóng người lao động; và sựnghiệp giải phóng 9 con người Đây chính là nấc thang phát triển trong sự pháttriển của hình thái kinh tế xã hội Sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân phảiđược thực hiện trên toàn thế giới.Và để thực hiện sứ mệnh lịch sử của giai cấpcông nhân là một quá trình lâu dài, gian khổ, phức tạp, nên những người cộngsản phải kiên trì, không nóng vội, nó phải đợc tiến hành hai giai đoạn: tập trunglực lượng để giành chính quyền và tập trung lực lượng để xây dựng chế độ xãhội mới Trong giai đoạn đầu, giai cấp công nhân và chính đảng của mình tiếnhành cuộc đấu tranh giành chính quyền của cách mạng vô sản Các bước đấutranh đó gồm: thiết lập một chính đảng cộng sản, đề ra cương lĩnh chính trị,đường lối chiến lược, sách lược, mục tiêu, phương hướng, biện pháp, giải
pháp…;liên minh giai cấp công nhân, nông dân, xác định giai cấp công nhân là
Trang 12giai cấp lãnh đạo cách mạng; tạo tình thế như điều kiện khách quan trên thế giới
và trong nước…Khi cách mạng vô sản thắng lợi sẽ đập tan nhà nước tư sản, xâydựng nhà nước chuyên chính vô sản; xoá bỏ phương thức sản xuất tư bản chủnghĩa (bản chất là chế độ tư hữu tư nhân về tư liệu sản xuất); kế thừa có chọn lọctri thức văn hoá truyền thống dân tộc và tri thức văn hoá thời đại Trong giaiđoạn hai, khi đã giành được chính quyền – thời kỳ quá độ xây dựng chủ nghĩa xãhội: Đảng cộng sản và giai cấp công nhân phải tiếp tục đấu tranh giai cấp trên tất
cả các lĩnh vực của đời sống xã hội, với mục đích là giữ vững chính quyền cáchmạng (xây dựng và bảo vệ tổ quốc xã hội chủ nghĩa):Về chính trị, quyền lực nhànước thể hiện ý chí của dân Nhà nước vô sản có hệ thống chính trị gồm Đảngcộng sản, nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa và các tổ chức chính trị, nhằmbảo vệ lợi ích của giai cấp công nhân và nhân dân lao động Trong công tác đốinội và đối ngoại sẽ sử dụng bạo lực trấn áp thù trong giặc ngoài Về kinh tế, mụcđích là đạt được năng suất lao động cao, nguyên tắc phân phối là làm theo nănglực, hưởng theo lao động; sử dụng các thành phần kinh tế, các hình thức sở hữu:
sở hữu toàn dân (sở hữu nhà nước), sở hữu tập thể, sở hữu cá thể, sở hữu tư bảnnhà nớc, sở hữu tư nhân Do đó cần nắm vững cơ chế Đảng cộng sản lãnh đạo,nhà nước pháp 10 quyền xã hội chủ nghĩa quản lý, nhân dân lao động làm chủdựa trên pháp luật của nền dân chủ xã hội chủ nghĩa (nguyên tắc tập trung dânchủ) Về văn hoá tư tưởng: kế thừa có chọn lọc tri thức văn hoá truyền thống dântộc, kết hợp với tri thức văn hoá của nhân loại (khoa học kỹ thuật công nghệ củanền kinh tế tri thức), và định hướng xã hội là định hướng tư tưởng cá nhân Vềquân sự, xây dựng chiến lược quốc phòng toàn dân và an ninh quốc gia Vềngoại giao, phát triển quan hệ song phương, đặt vấn đề dân tộc và lợi ích là trênhết Vì vậy đường lối đặt ra phải phù hợp với quy luật khách quan, hợp lòng dân,chống thù trong giặc ngoài và mọi âm mưu diễn biến hoà bình của đế quốc
2, NHỮNG ĐIỀU KIỆN KHÁCH QUAN
Trang 13Học thuyết C.Mác và Ph.Ăngghen về sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân làluận chứng khoa học về địa vị kinh tế xã hội và vai trò lịch sử của giai cấp côngnhân, về mục tiêu và con đường để giai cấp đó hoàn thành sứ mệnh lịch sử củamình Học thuyết đã chứng minh sứ mệnh lịch sử của giai cấp công nhân đượcquy định bởi những điều kiện kinh tế, xã hội khách quan a.Về địa vị kinh tế xãhội: Dưới chủ nghĩa tư bản, giai cấp công nhân là sản phẩm của nền đại côngnghiệp tư bản chủ nghĩa, nó ra đời và phát triển cùng với sự hình thành phát triểncủa nền đại công nghiệp tư bản chủ nghĩa, được nền sản xuất công nghiệp hiệnđại rèn rũa tổ chức lại thành một lực lượng xã hội hùng mạnh Đại công nghiệpcàng phát triển, tập trung làm phá sản những người sản xuất hàng hoá nhỏ, bổxung lực lượng cho giai cấp công nhân Mặt khác, đại công nghiệp phát triểntiếp tục bổ xung lực lượng cho giai cấp công nhân, thu hút lực lượng lao động từnhiều ngành, nhiều nghề khác nhau tạo nên tập đoàn hùng mạnh Bản thân sựphát triển nền đại công nghiệp cũng yêu cầu cao với từng người lao động, tập thểlao động về tác phong lao động, kỷ luật lao động… Dưới chủ nghĩa tư bản, giaicấp công nhân là bộ phận quan trọng nhất trong các bộ phận tiêu biểu cấu thànhcủa lực lượng sản xuất của xã hội 11 tư bản Họ đại diện cho lực lượng sản xuấttiên tiến nhất với trình độ xã hội hoá ngày càng cao Nhưng chủ nghĩa tư bản lạiđược xây dựng trên nền tảng của chế độ chiếm hữu tư nhân về tư lệu sản xuất
mà giai cấp tư sản là đại diện Bởi thế, ở phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩaluôn luôn tồn tại mâu thuẫn giữa lực lượng sản xuất có tính chất xã hội hoá ngàycàng cao (mà giai cấp công nhân là đại diện) với quan hệ sản xuất có tính chấtchiếm hữu tư nhân (mà giai cấp tư sản là đại diện) Đây là mâu thuẫn cơ bản vốn
có và không thể khắc phục được nếu không xoá bỏ đợc chế độ tư bản Biểu hiện
về mặt chính trị, xã hội của mâu thuẫn cơ bản đó là mâu thuẫn giữa giai cấpcông nhân và giai cấp tư sản Sự vận động phát triển của những mâu thuẫn tấtyếu trên dẫn đến cách mạng xã hội chủ nghĩa, dẫn tới sự sụp đổ của chủ nghĩa tưbản và
Trang 14dư, bị lệ thuộc hoàn toàn vào quá trình phân phối các kết quả lao động của chính
họ Trong nền sản xuất tư bản chủ nghĩa, giai cấp công nhân bị toàn bộ giai cấp
tư sản bóc lột, là giai cấp trực tiếp đối kháng với giai cấp tư sản, không có quyềntrong tổ chức, điều hành lao động, phân phối sản phẩm lao động Do đó giai cấpcông nhân không được làm chủ trong xã hội tư bản chủ nghĩa Họ bị bần cùnghoá so với giai cấp tư sản (bị bóc lột trong quá trình sản xuất, ngoài quá trình sảnxuất và bị bóc lột theo chiều sâu) Giai cấp công nhân hiện nay ở các nớc tư bản
có đời sống vật chất cao vẫn bị bóc lột, bần cùng hoá theo đúng nghĩa của nó.Công nhân có cổ phần, tức là đã ra nhập vào quá trình sản xuất, điều hành sảnxuất đó là công nhân tư bản nhân dân nhưng con số này vẫn còn rất khiêm tốn.Còn ở các nớc tư bản phá triển, công nhân bị bóc lột cao hơn rất nhiều, từ 200%tới 300% và sự chênh lệch giàu nghèo cũng khá cao Trong tất cả các giai cấpđang đối lập với giai cấp tư sản thì chỉ có giai cấp công nhân là thực sự cáchmạng vì nó là sản phẩm của nền đại công nghiệp, đại diện cho lực lượng sản xuấtvới trình độ xã hội hoá ngày càng cao, và nó lao động trong nền đại công nghiệpvới trình độ công nghệ ngày càng hiện đại và sản xuất ra tuyệt đại của cải cho xãhội Từ địa vị giai cấp công nhân và giai cấp công nhân có lợi ích cơ bản thốngnhất với lợi ích của đông đảo nhân dân lao động đã tạo điều kiện cho giai cấpcông nhân đoàn kết với giai cấp khác, đi đầu trong công cuộc đấu tranh để thựchiện quá trình giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội Họ có khả năng đoàn kếtgiai cấp khác (tất cả giai cấp vô sản) vì giai cấp công nhân: có cùng lợi ích cơbản, thống nhất nhau do bị bóc lột giá trị thặng dư; cùng tồn tại trong một môitrường sản xuất nh nhau có tính chất công nghiệp thậm chí dịch vụ; có cùng tư
Trang 15bản trong nước và quốc tế bóc lột; có cùng mục tiêu, sứ mệnh lịch sử tiêu diệt tưsản, xây dựng chủ nghĩa xã hội b.Về đặc điểm chính trị, xã hội: Do những đặcđiểm về kinh tế chính trị xã hội của giai cấp công nhân: từ địa vị kinh tế xã hộicủa giai cấp công nhân, điều đó cũng quy định những đặc điểm xã hội chính trịcủa giai cấp công nhân, do vậy giai cấp công nhân có vai trò sứ mệnh cao cả.Những đặc điểm đó là: Giai cấp công nhân là giai cấp tiên tiến nhất: Giai cấpcông nhân là đại diện cho phương thức sản xuất tư bản chủ nghĩa– phương thứcsản xuất tiên tiến nhất và là lực lượng sản xuất có trình độ xã hội hoá cao Giaicấp công nhân luôn đi đầu trong các cuộc cách mạng và làm cách mạng cho đếnkhi thắng lợi Lợi ích cơ bản của giai cấp công nhân đối lập với lợi ích cơ bảncủa giai cấp tư sản, nhưng phù hợp với lợi ích, khát vọng giải phóng của nhândân lao động Do đó giai cấp công nhân càng có đủ điều kiện, khả năng trở thànhlực lượng tổ chức lãnh đạo các giai cấp và tầng lớp lao động khác trong côngcuộc xoá bỏ áp bức, bóc lột của chủ nghĩa tư bản, xây dựng thành công xã hội xãhội chủ nghĩa và cộng sản chủ nghĩa Giai cấp công nhân là giai cấp có tinh thầncách mạng triệt để, tính triệt để đó được thể hiện trong các lĩnh vực kinh tế xãhội: Về kinh tế, lợi ích của giai cấp công nhân đối lập với lợi ích của giai cấp tưsản, họ là những người không có tư liệu sản xuất, làm thuê cho các nhà tư bản và
bị áp bức bóc lột nặng nề Vì thế, họ phải đứng thực hiện cuộc cách mạng vô sảnthành công, đa họ từ địa vị của người làm thuê trở thành người làm chủ bản thân,
và làm chủ xã hội Về xã hội, khi làm cách mạng, giai cấp công nhân đa cáchmạng đến thành công, đập tan nhà nước tư sản, thiết lập nhà nước chuyên chính
vô sản – nhà nước của giai cấp vô sản Tính triệt để cách mạng của giai cấp côngnhân còn được thể hiện ở chỗ nó được vũ trang bởi hệ tư tưởng tiên tiến là họcthuyết Mác – Lênin được đội ngũ tiên phong của nó là Đảng cộng sản lãnh đạo.Giai cấp công nhân là giai cấp có tính tổ chức kỷ luật cao: Điều kiện sản xuất tậptrung và trình độ kỹ thuật ngày càng hiện đại, cơ cấu tổ chức sản xuất chặt chẽ