1 SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO THANH HÓA TRƯỜNG THPT THƯỜNG XUÂN 2 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM ĐỂ DẠY CHỦ ĐỀ “ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC HÓA HỌC BẢO VỆ THỰC VẬT TỚI QUẦN THỂ SINH
Trang 1
1
SỞ GIÁO DỤC ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT THƯỜNG XUÂN 2
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM ĐỂ DẠY CHỦ ĐỀ
“ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC HÓA HỌC BẢO VỆ THỰC VẬT TỚI QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG” NHẰM NÂNG CAO HỨNG THÚ HỌC TẬP BỘ MÔN CÔNG NGHỆ 10 CHO HỌC SINH VÀ GÓP PHẦN GIÁO DỤC BẢO VỆ MÔI
TRƯỜNG.
Họ tên : Phạm Thị Huệ Chức vụ: Giáo viên SKKN thuộc môn: Công nghệ NN
THANH HÓA NĂM 2022
Trang 21.5 NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 5
2.1.1 KHÁI NIỆM VỀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM 7
2.1.2 MỤC TIÊU, ĐẶC ĐIỂM CỦA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM 7
2.1.3 HÌNH THỨC TỔ CHỨC CỦA HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM
TRONG NHÀ TRƯỜNG PHỔ THÔNG
2.4.1 HIỆU QUẢ MANG LẠI CỦA SÁNG KIẾN 22
2.4.2 KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG VÀ PHÁT TRIỂN CỦA SÁNG KIẾN 24
PHỤ LỤC
TÀI LIỆU THAM KHẢO
DANH MỤC CHỮ CÁI VIẾT TẮT
Trang 3KT-KN-TĐ Kiến thức – Kĩ năng – Thái độ
GD & ĐT Giáo dục và đào tạo
VSV Vi sinh vật
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 1.1 LÝ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Một trong những vấn đề quan trọng của đổi mới giáo dục phổ thông hiện nay
là đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sángtạo của học sinh Đổi mới dạy học nói chung và đổi mới dạy học Công nghệ nói riêng
là một quá trình thực hiện thường xuyên và kiên trì, trong đó nhiều yếu tố quan hệ
chặt chẽ với nhau Dạy như thế nào? học như thế nào? để đạt hiệu quả học tập tốt
nhất là điều mong muốn của tất cả các Thầy Cô giáo?
Việc đổi mới phương pháp dạy học và áp dụng các kĩ thuật dạy học phải tùyvào nội dung kiến thức, vào đối tượng học sinh mà áp dụng cho phù hợp Trong sốnhiều các phương pháp như: sử dụng tranh ảnh, sơ đồ tư duy, phim tư liệu, sử dụngcác tình huống thực tế để dạy học …trong đó việc dạy học thông qua các hoạt động
3
Trang 4trải nghiệm trong giảng dạy bộ môn là nhu cầu cần thiết và có tính thiết thực caotrong việc đổi mới phương pháp dạy học hiện nay Hơn thế nữa, hoạt động trảinghiệm không chỉ được áp dụng như một phương pháp dạy học ở các môn học mà
chương trình thay SKG mới được áp dụng năm học 2022 – 2023 Hoạt động trải
nghiệm, hướng nghiệp trở thành môn học độc lập.
Đặc biệt đối với bộ môn Công nghệ có tính thực tiễn rất cao đòi hỏi học sinhphải có kỹ năng vận dụng các kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống để góp phầntăng gia sản xuất, tạo thu nhập cho bản thân, cho gia đình và xã hội Mặt khác đây làmôn học mà đa số học sinh thường ít quan tâm chú ý đến và xem đây là môn học phụtrong chương trình giáo dục Bởi vậy để học sinh yêu thích môn học, có hứng thútrong học tập thì việc tổ chức hoạt động trải nghiệm trong dạy học Công nghệ là việclàm cần thiết
Hơn nữa, đối với các bài học ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đếnquần thể sinh vật và môi trường còn những tồn tại và hạn chế đó là nội dung bàigiảng khô khan, chưa tạo được hứng thú đối với học sinh, học sinh nắm kiến thứcCông nghệ một cách rời rạc, không xác định được mối liên hệ giữa các tri thức côngnghệ và khả năng vận dụng kiến thức trong giải quyết các tình huống
Xuất phát từ thực trạng trên, tôi đã tổ chức hoạt động trải nghiệm để dạy nội
dung bài ”Ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và
môi trường” nhằm giúp học sinh nắm kiến thức một cách cô động, xúc tích và nhận
thức một cách sâu sắc vấn đề trọng tâm, tạo hứng thú say mê trong quá trình học tập
và từ đó yêu thích môn học hơn, nâng cao hiệu quả đổi mới phương pháp dạy học”phát huy năng lực tích cực chủ động, sáng tạo và rèn luyện kỹ năng cho học sinh,đồng thời góp phần giáo dục bảo vệ môi trường
1.2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU
- Xây dựng được hoạt động trải nghiệm gắn với thực tiễn nhằm đổi mớiphương pháp giảng dạy, phát triển năng lực tự học, tự nghiên cứu, phát huy hoạt độngtrải nghiệm của học sinh trên cơ sở sự hướng dẫn của giáo viên
- Đề xuất nội dung và qui trình dạy học bài học thuốc hóa học BVTV theo tiếpcận dạy học trải nghiệm làm cho học sinh hứng thú, kích thích, vui vẻ góp phần nâng caohiệu quả dạy học môn công nghệ trong trường THPT
- Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng về dạy học, ảnh hưởng xấu củathuốc hóa học BVTV đến quần thể sinh vật, con người, môi trường để thiết kế bàigiảng thuốc hóa học bảo vệ thực vật thông qua hoạt động trải nghiệm nhằm giáo dụccho các em có kỹ năng, thói quen, ý thức, hành vi ứng xử văn minh, lịch sự, an toàn,hiệu quả khi sử dụng thuốc hóa học BVTV, từ đó góp phần bảo vệ môi trường và bảo
vệ sức khỏe cộng đồng
Trang 51.3 ĐỐI TƯỢNG NGHIÊN CỨU
3.1 Đối tượng nghiên cứu:
- Đối tượng dạy học là học sinh khối 10
- Bài dạy được tiến hành trong 2 tiết học
3.2 Thời gian nghiên cứu: Năm học 2020 – 2021 và 2021 -2022.
1.4 PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
- Phương pháp nghiên cứu tài liệu: Thông qua sách, vở, tạp chí, các trangmạng…
- Phương pháp khảo sát: Khảo sát học sinh khối 10 thông qua một số tiết dạyCông nghệ 10
- Phương pháp tổng hợp, đánh giá: Trên cơ sở thu thập tài liệu cộng với thuthập thông tin từ một số người dân và học sinh tiến hành tổng hợp và đánh giá Dướiđây là một số phương pháp dạy học mới có thể áp dụng trong hoạt động trải nghiệm
1.5 NHỮNG ĐIỂM MỚI CỦA SKKN
- Hệ thống hóa cơ sở lí luận và bổ sung giáo án thiết kế HĐTN môn Công nghệ
- Sử dụng hoạt động trải nghiệm sáng tạo để định hướng phát triển phẩm chất,năng lực và vận dụng vào thực tiễn địa phương
- Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo để thiết kế bài giảng “Ảnh hưởng củathuốc hóa học BVTV đến quần thể sinh vật và môi trường” – Công nghệ lớp 10 đểgiáo viên có thể tham khảo, sử dụng một cách sáng tạo, hiệu quả trong dạy học vàthông qua kết quả thực nghiệm có đối chứng để kiểm chứng tính khả thi của đề tài
-Vận dụng những kiến thức về bảo vệ môi trường, sức khỏe con người, thuốc
hóa học gần gũi với thực tiễn địa phương Góp phần giáo dục ý thức BVMT, ý thức
sử dụng thuốc hóa học BVTV an toàn, hiệu quả cho học sinh, đặc biệt là các vùngnông thôn
- Tổ chức các hoạt động trải nghiệm (tham quan, thực nghiệm, diễn đàn, hộithảo ), tăng tính thực tiễn, hấp dẫn, sinh động Tạo không khí học tập tích cực, pháthuy tính tự giác, sáng tạo của học sinh, nâng cao hiệu quả lĩnh hội tri thức thông quacác hoạt động dạy học và HĐTN
5
Trang 6Từ đây, chính các em sẽ trở thành những tuyên truyền viên cho người thântrong gia đình và địa phương cùng chung tay hạn chế tác hại của việc lạm dụng thuốchóa học BVTV.
PHẦN 2: NỘI DUNG CỦA SÁNH KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 CƠ SỞ LÝ LUẬN
2.1.1 Khái niệm hoạt động trải nghiệm
HĐTN là hoạt động giáo dục, trong đó từng cá nhân học sinh được trực tiếp hoạt động thực tiễn trong môi trường nhà trường cũng như môi trường gia đình và
xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chức của các nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, phẩm chất nhân cách, các năng lực… từ đó tích lũy kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình.
2.1.2 Mục tiêu, đặc điểm của HĐTN
- Mục tiêu của hoạt động trải nghiệm
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo nhằm hình thành và phát triển phẩm chất nhâncách, các năng lực tâm lý – xã hội ; giúp học sinh tích luỹ kinh nghiệm riêng cũng
Trang 7như phát huy tiềm năng sáng tạo của cá nhân mình, làm tiền đề cho mỗi cá nhân tạodựng được sự nghiệp và cuộc sống hạnh phúc sau này.
Mục tiêu của HĐTN phù hợp đáp ứng mục tiêu chương trình giáo dục phổthông mới: Chương trình giáo dục phổ thông nhằm tạo ra những con người Việt Namphát triển hài hoà về thể chất và tinh thần, có những phẩm chất cao đẹp, có các nănglực chung và phát huy tiềm năng của bản thân, làm cơ sở cho việc lựa chọn nghềnghiệp và học tập suốt đời
- Đặc điểm của hoạt động trải nghiệm
+ Trải nghiệm là dấu hiệu cơ bản của hoạt động
+ Nội dung của họat động trải nghiệm sáng tạo mang tính tích hợp và phân hóa cao.+ HĐTN dưới nhiều hình thức đa dạng
+ HĐTN đòi hỏi sự phối hợp, liên kết nhiều lực lượng giáo dục trong và ngoàinhà trường
2.1.3 Hình thức tổ chức các HĐTN trong nhà trường phổ thông
HĐTN được tổ chức dưới nhiều hình thức khác nhau như hoạt động câu lạc bộ,
tổ chức trò chơi, diễn đàn, sân khấu tương tác, tham quan dã ngoại, các hội thi, hoạtđộng giao lưu, hoạt động nhân đạo, hoạt động tình nguyện, hoạt động cộng đồng,sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa (kịch, thơ, hát, …), thể dục thểthao, tổ chức các ngày hội,… Mỗi hình thức hoạt động trên đều mang ý nghĩa giáodục nhất định
2.1.4 Vai trò của GV và HS trong dạy - học trải nghiệm
- Vai trò của học sinh
+ Học sinh được tự thành lập nhóm, là người quyết định các hoạt động cần tiếnhành để giải quyết vấn đề
+ Chính học sinh là người được tự tìm tòi tự khám phá thu thập thông tin, rồitổng hợp, phân tích và tích lũy kiến thức từ quá trình làm việc của chính các em.+ Học sinh vừa được tham quan, dã ngoại vừa hoàn thành việc học tập vừa đượctrình bày những hiểu biết, suy nghĩ, tình cảm của bản thân tích lũy được thông quahoạt động trải nghiệm sáng tạo
+ Học sinh tự tìm kiếm và tập giải quyết các vấn đề của thực tiễn cuộc sốngbằng các kĩ năng, năng lực thông qua hoạt động nhóm và hoạt động trải nghiệm sáng
tạo của bản thân.
- Vai trò của giáo viên
+ Khác với phương pháp dạy học truyền thống, giáo viên đóng vai trò trungtâm, là chuyên gia và là nhiệm vụ chính là truyền đạt kiến thức, trong dạy học trảinghiệm sáng tạo, giáo viên chỉ là người hướng dẫn, định hướng chứ không phải làngười “cầm tay chỉ việc” cho học sinh của mình
7
Trang 8+ Giáo viên không dạy nội dung cần học theo cách truyền thống mà từ nội dungnhìn ra sự liên quan của bài học tới các địa chỉ, lĩnh vực, hình thành ý tưởng cho hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo gắn với nội dung cần học.
+ Giáo viên không còn giữ vai trò chủ đạo trong quá trình dạy học mà trở thànhngười hướng dẫn, tổ chức cho học sinh, giúp đỡ các em trên con đường chiếm lĩnh tri
thức.
2.1.5 Cơ sở thực tiễn:
Trong thực tế tổ chức các hoạt động có các nội dung trò chơi, các hội thi, hoạtđộng cộng đồng, sinh hoạt tập thể, lao động công ích, sân khấu hóa học sinh hưởngứng rất nhiệt tình và vô cùng hào hứng Điều này chứng tỏ học sinh sẽ chủ hơn, sángtạo hơn trong các hoạt dộng thực tế, trải nghiệm
Thông qua các hoạt động trải nghiệm sáng tạo học sinh rèn luyện được rấtnhiều các kỹ năng về ngôn ngữ, hành vi, ý thức, thái độ Tận dụng điều này giáo viên
có thể sử dụng hoạt động trải nghiệm để thiết kế bài giảng của mình giúp bài học trởlôi cuốn hơn, hấp dẫn hơn và giảm bớt tính khô khan như nhiều người thường nhậnxét
Để rèn luyện kĩ năng áp dụng kiến thức đã học vào thực tiễn sản xuất và đờisống vốn là một kĩ năng còn yếu đối với học sinh khi học môn Công nghệ thì việcthông qua các hoạt động trải nghiệm này giúp học sinh dễ dàng tìm thấy kiến thứccủa bài học, môn học trong sách vở với thực tế sản xuất nông nghiệp
2.2 THỰC TRẠNG VẤN ĐỀ
2.2.1 Thực trạng chungcủa việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm ở trường THPT
Hoạt động trải nghiệm cho học sinh trong trường THPT là một hoạt động rất
cần thiết Tuy nhiên, tại các trường THPT, giáo viên đúng chuyên ngành chuyên môn
nhưng một số giáo viên có suy nghĩ môn Công nghệ là môn phụ nên chưa nhiệt tìnhtrong việc giảng dạy, chưa tâm huyết với nghề, còn học sinh chưa tìm hiểu nhiều,chưa hứng thú trong học tập
Vì vậy môn công nghệ các trường THPT hiện nay hiệu quả chưa cao mặc dầu
đã được quan tâm Vì phần lớn các em vẫn có suy nghĩ rằng công nghệ không phải làmôn thi tốt nghiệp, cũng không phải là môn thi đại học và nó chỉ là môn học phụ , điềunày một phần cũng do các em chưa có cơ hội được trải nghiệm, được làm thử một côngviệc nào đó Do vậy, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong môn công nghệ ởtrường THPT là rất quan trọng
Để minh họa cho điều này tôi đã làm khảo sát nhỏ đối với học sinh, giáo viêntrong trường
Trang 92.2.2 Thực trạng tại trường THPT Thường Xuân2
a Đối với học sinh
- Khảo sát về hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong học tập: Để thấy được sự
hứng thú của học sinh đối với các hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong quá trình họctập tôi làm phiếu khảo sát và thu được kết quả như sau:
Kết quả khảo sát tiến hành trên 154 học (10 C2, 10C4, 10C5, 10C6) và thu được kết quả
như sau:
Bảng 1 Kết quả điều tra về mức độ cần thiết của các hoạt động trải nghiệm trong học tập và mức độ hứng thú của học sinh đối với các hoạt động trải nghiệm
Tổng số học
sinh điều tra
Kết quả điều tra
Rất cần thiết
Cần thiết
Không cần thiết
Rất hứng thú
Hứng thú
Không hứng thú
Tỉ lệ 74,7% 21,4% 3,9% 79,2% 16,9% 3,9%
Như vậy theo kết quả bảng điều tra thì phần lớn học sinh rất muốn được thamgia các hoạt động trải nghiệm sáng tạo Bởi đây là cơ hội cho các em được trảinghiệm thực tế, được thể hiện mình và làm những điều mình thích, vì có những họcsinh có thể học trên lớp không tốt nhưng kiến thức thực hành và kiến thức thực tế củacác em rất tốt
b Đối với giáo viên
Để thấy được mức độ cần thiết của việc xây dựng các hoạt động trải nghiệmtrong dạy học cho học sinh trong nhà trường tôi làm khảo sát như sau:
- Khảo sát về mức độ quan tâm của giáo viên về hoạt động trải nghiệm trongdạy học
Câu 1: Thầy ( cô) thấy việc trải nghiệm cho môn công nghệ là:
- Rất cần thiết - Cần thiết - Không cần thiết
Câu 2: Hoạt động trải nghiệm đối với việc dạy học ở trường THPT là:
- Rất cần thiết - Cần thiết - Không cần thiết
Câu 3: Thầy (cô) đã tổ chức hoạt động trải nghiệm nào cho học sinh lớp mình dạy
chưa?
9
Trang 10- Đã tổ chức - Chưa tổ chức
Sau khi khảo sát trên 49 giáo viên tôi nhận được kết quả như sau:
Bảng 2: Kết quả điều tra về mức độ quan tâm của giáo viên trong việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong dạy học
cần
thiết
Cần thiết
Không cần thiết
Rất cần thiết
Cần thiết
Không cần thiết
Đã tổ chức
Chưa tổ chức
Tỉ lệ 96% 4% 0 77,6 % 18,4% 4 % 30,6% 69,4%
Như vậy, theo số liệu điều tra chúng ta thấy phần lớn giáo viên đều rất quantâm đến hoạt động trải nghiệm đối với môn mình dạy Tuy nhiên, do còn nhiều điềukhó khăn nên phần lớn giáo viên vẫn chưa tổ chức được các hoạt động trải nghiệmsáng tạo một cách hiệu quả
Do vậy, việc tổ chức các hoạt động trải nghiệm trong nhà trường là rất cầnthiết, các hoạt động thì rất đa dạng, tùy vào điều kiện, hoàn cảnh của từng trường,từng địa phương, tùy vào môn học hay tổ hợp liên môn để có những hình thức cũngnhư nội dung trải nghiệm phù hợp
2.3 CÁC GIẢI PHÁP THỰC HIỆN
2.3.1 Xây dựng và tổ chức được hoạt động trải nghiệm như sau:
+ Tổ chức hoạt động “đuổi hình bắt chữ” (Giới thiệu nội dung bài học thuốc) + Hoạt động “Đi tìm mảnh ghép” (tìm hiểu ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học
bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật )
+Hoạt động “Vẽ sơ đồ tư duy” (tìm hiểu về tác hại của thuốc hóa học bảo vệ
thực vật )
+ Trò chơi “Tiếp sức đồng đội” (Nhận thức thêm về nguyên tắc sử dụng
thuốc hóa học bảo vệ thực vật trong sản xuất trồng trọt)
+ Trò chơi “ Hái táo” (Tìm hiểu về ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ
thực vật đến môi trường)
Trang 11+ Trò chơi “Ai nhanh hơn” (Tìm hiểu biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu của
thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường )
+ Thi “Hùng biện, xử lí tình huống” chủ đề: “ Trách nhiệm của học sinh đối
với công cuộc xây dựng và bảo vệ môi trường hiện nay”
+ Tổ chức “trò chơi ô chữ ( Tổng kết, đánh giá nội dung bài học)
2.3.2 Tổ chức thực hiện:
Thiết kế bài giảng“Ảnh hưởng của thuốc hóa học bvtv đến quần thể sinh vật và
môi trường” thông qua hoạt động trải nghiệm
A – Mục tiêu dạy học
1 Kiến thức:
+ Nêu được những tác hại của việc sử dụng không hợp lí thuốc hóa học bảo vệthực vật đối với môi trường, hệ sinh thái, chất lượng nông sản, sức khỏe conngười
+ Đề xuất được các giải pháp hạn chế những ảnh hưởng xấu của việc sử dụngthuốc hóa học bảo vệ thực vật một cách có cơ sở
+ Xác định được những ưu và nhược điểm của thuốc hóa học bảo vệ thực vật
- Biết cách thu thập, xử lý các thông tin, tư liệu, viết, trình bày báo cáo về vấn
đề sử dụng và ảnh hưởng của thuốc BVTV ở địa phương;
3 Thái độ:
- Có ý thức thận trọng khi tiếp xúc và sử dụng thuốc hóa học BVTV Tuyêntruyền, vận động mọi người giữ gìn vệ sinh, thực hiện đúng những quy định về antoàn lao động, an toàn thực phẩm và bảo vệ môi trường khi sử dụng thuốc hóa họcBVTV
- Có nhận thức đúng về giá trị của các chế phẩm sinh học BVTV; có ý thứcvận động bà con nông dân sử dụng các chế phẩm sinh học, biện pháp sinh học, hạn
11
Trang 12chế sử dụng thuốc hóa học BVTV (chỉ sử dụng thuốc BVTV khi cần thiết) và phảituân thủ theo nguyên tắc “4 đúng”.
- Ủng hộ và chủ động tham gia các hoạt động bảo vệ môi trường, hạn chế táchại thuốc hóa học BVTV, phê phán các hành vi gây hại cho môi trường và con người
B - Tiến trình dạy học:
HOẠT ĐỘNG 1 KHỞI ĐỘNG
GV tổ chức trò chơi “ đuổi hình bắt chữ” yêu cầu học sinh xem tranh ảnh rồi cho
biết nội dung của bức tranh vừa xem ( hình ảnh có ở phần phụ lục)
Sau khi học sinh trả lời đúng các nội dung của bức tranh thì giáo viên giới thiệu nộidung cần tìm hiểu:
Vừa rồi các em đã được xem một số hình ảnh về tác hại của thuốc hóa học bảo vệthực vật Vậy muốn hiểu biết thuốc hóa học bảo vệ thực vật là gì? Cách sử dụng nhưthế nào để đảm bảo được năng suất cây trồng đồng thời bảo vệ được sức khỏe conngười và môi trường thì hôm nay chúng ta đi vào nghiên cứu nội dung của bàì “Ảnhhưởng của thuốc hóa học BVTV đến QTSV và MT ”
HOẠT ĐỘNG 2 HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Tìm hiểu khái niệm
về thuốc hóa học bảo vệ thực vật.
Gv: Bằng những hiểu biết thực tế các
em hãy trả lời các câu hỏi sau:
- Ở gia đình( địa phương) em thường
làm gì để phòng trừ sâu, bệnh hại?
- Ở gia đình( địa phương) em sử
dụng biện pháp phòng trừ sâu bênh
hại nào là chủ yếu? Vì sao?
- Hãy kể tên một số loại thuốc hóa
học BVTV mà em biết?
HS: Nghiên cứu, thảo luận và trả lời
GV: Xuất phát từ những hiểu biết
trên em hãy cho biết thuốc hóa học
bảo vệ thực vật là gì?
HS: Nghiên cứu trả lời
GV: Nhận xét, bổ sung và kết luận
Gv: Yêu cầu học sinh vận dụng kiến
thức thực tiễn để trình bày cơ chế tác
động của thuốc hóa học bảo vệ thực
vật ?HS: Trả lời
* Cơ chế tác động của một số loại thuốc hóa học bảo vệ thực vật
- Thuốc trừ sâu sau khi vào trong cơ thể phần lớn tác động lên hệ thần kinh làm sâu tê liệt hoạt động và chết Một số thuốc có tác dụng chống lột xác (như Applaud), dẫn dụ (như Vizubon) hoặc xua đuổi (các thuốc cúc tổng hợp, dầu khoáng).Thuốc vi sinh tác động bằng ký sinh trên cơ thể sâu.
- Thuốc trừ bệnh chủ yếu tác động vào tế bào của vi sinh vật gây bệnh hoặc kích thích hệ thống kháng bệnh trong cây.
Trang 13Hoạt động 2: Tìm hiểu nguyên tắc sử
dụng thuốc hóa học bảo vệ thực vật
bằng trò chơi “ Tiếp sức đồng đội”
Mục đích: Tạo không khí học tập
vui nhộn và ghi nhớ thêm về những
nguyên tắc sử dụng thuốc hóa học
BVTV
GV: Giới thiệu về luật chơi:
- Giáo viên cho hệ thống từ khóa(từ
khóa ở phần phụ lục)
- GV cử 2 học sinh tham gia chơi
(một học sinh diễn tả từ khóa, một
học sinh đoán từ khóa)
- Học sinh sử dụng các kiến thức
công nghệ về cách sử dụng thuốc
hóa học BVTV và kiến thức thực
tiễn để diễn tả từ khóa bằng lời nói
hoặc hành động và không được nêu
- Thuốc trừ chuột có cách tác động vào thần kinh, chống đông máu hoặc gây bệnh đường tiêu hóa cho chuột.
- Thuốc trừ ốc tác động vào thần kinh hoặc làm mất chất nhờn ở miệng
2 Nguyên tắc sử dụng thuốc hóa học bảo vệ thực vật.
+ Không phun ngược chiều gió.
- Vệ sinh môi trường.
SÂU HẠI CÂY TRỒNG
CHẾ PHẨM HÓA HỌC SÂU HẠI CÂY TRỒNG
Tiếp sức đồng đội
Trang 14
Hoạt động 3: Tìm hiều ảnh
hưởng của thuốc hóa học BVTV
đến QTSV và môi trường.( Hoạt
động đi tìm mảnh ghép)
Nhóm 1: Nghiên cứu ảnh hưởng
xấu của thuốc hóa học BVTV đến
quần thế sinh vật bằng trò chơi “đi
cho phù hợp với thời gian 3 phút
3 Ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến QTSV và môi trường.
a Đối với quần thể sinh vậtCách sử dụng Hậu quả xấu1.Sử dụng thuốc
hóa học bảo vệthực vật với nồng
độ và liều lượngcao, phun nhiềulần
a……
2.Sử dụng nôngsản chưa đủ thờigian cách li
b……
3 Sau khi phun c…
1
8 9
2 3 4 5 6 7
Trang 15(giáo viên đã chuẩn bị sẵn đáp án
có ở phần phụ lục)
Nhóm 2: Nghiên cứu ảnh hưởng
xấu của thuốc hóa học BVTV đến
môi trường bằng trò chơi “hái
táo”
GV: Nêu luật chơi:
+ Trên cây táo có nhiều quả táo,
mỗi quả táo chứa đựng 1 từ khóa
+ Mỗi bạn có quyền lựa chọn quả
táo bất kì để hái và làm nhiệm vụ
đưa từ khóa về đúng vị trí
+ Nếu đưa được từ khóa về đúng
vị trí thì hái táo thành công
+ Mỗi quả táo hái thành công thì
sẽ được 5 điểm
Học sinh vận dụng kiến thức bài
học và kiến thức thực tiễn để hái
táo thành công GV đưa ra các gợi
Độ ẩm không khí , lượng mưa ảnh
thuốc xong liền
đi cắt rau, cắt cỏcho động vật ăn
4 Phun thuốc hóahọc vào buổi trưakhi trời nắng to
d…
Độ ẩm không khí , lượng mưa ảnh hưởng (1)trực tiếp và (2) gián tiếp đến sinh trưởng, pháttriển của sâu, bệnh hại cây trồng
15
Trang 16hưởng (1) và (2) đến sinh
trưởng, phát triển của sâu, bệnh
hại cây trồng
Nếu độ ẩm không khí .(3) ,
mưa (4) sẽ tạo điều kiện cho
sâu, bệnh phát sinh, phát triển Khi
sâu bệnh phát triển tới (5) mới
dùng biện pháp (6) Bởi
thuốc hóa học bảo vệ thưc vật tiêu
diêt được (7) nhanh chóng và
bằng sơ đồ tư duy “ Con đường
truyền thuốc bvtv vào môi trường
và con người”
Nếu độ ẩm không khí (3) cao, mưa (4).nhiều tạođiều kiện cho sâu, bệnh phát sinh, phát triển Khisâu bệnh phát triển tới (5) ngưỡng gây hại mớidùng biện pháp.(6) hóa học Bởi thuốc hóa họcbảo vệ thưc vật tiêu diêt được (7) sâu bệnh hạinhanh chóng và hiệu quả, góp phần ổn định (8)lương thực,thực phẩm cho nhân dân đồng thờiphá vỡ thế cân bằng ổn định của (9) quần thểsinh vật
4.Biện pháp hạn chế ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học BVTV đến QTSV và môi trường.
- Dùng chế phẩm sinh học thay thế chế phẩm
Trang 17Hoạt động 4: Tìm hiểu biện
pháp hạn chế những ảnh hưởng
xấu của thuốc hóa học BVTV
đến QTSV và môi trường.
Gv: Nêu vấn đề
Khí hậu nước ta là khí hậu nhiệt
đới gió mùa, thuận lợi cho sự phát
sinh, phát triển của sâu, bệnh hại
làm ảnh hưởng đến mùa màng Do
vậy việc sử dụng thuốc hóa học
BVTV để tăng năng suất là việc
làm cần thiết Nếu con người sử
dụng thuốc hóa học BVTV hợp lý
thì sẽ phát huy được ưu điểm và
khắc phục nhược điểm Tuy nhiên
do con người thiếu hiểu biết và vì
lợi nhuận trước mắt nên con
người đã lạm dụng thuốc hóa học
và vệ sinh môi trường
* Liên hệ trách nhiệm của bản thân học sinh
- Bản thân có ý thức bảo vệ môi trường trước hết
là của gia đình, trường học , địa phương Như đổrác, gom rác đúng nơi quy định , tiêu hủy bao bì,
vỏ thuốc hóa học BVTV
- Vận động người thân và những người xungquanh sử dụng thuốc hóa học BVTV đúngnguyên tắc và đảm bảo an toàn
- Tích cực tham gia các hoạt động ngoại khóa,các hoạt động tình nguyện để bảo vệ môi trường
do đoàn thanh niên và nhà trường tổ chức
- Cùng với các bạn tuyên truyền cho nhữngngười xung quanh hiểu rõ hơn về tác hại củathuôc hóa học bảo vệ thưc vật
- Vận động người dân nên sử dụng chế sinh học
- Vận động và tuyên truyền mọi người bảo vệsinh vật có ích trên đồng ruộng
17
Trang 18GV: Chia lớp làm 2 nhóm và tổ
chức hoạt động “Ai nhanh hơn”:
+ GV dán lên bảng cho mỗi đội
chơi 1 tờ giấy A3
+ Yêu cầu các đội chơi lần lượt lên
ghi vào giấy những việc làm của
+ Thành viên trong đội về chổ thì
thành viên khác mới được lên tiếp