(SKKN 2022) lồng ghép kiến thức khoa học kĩ thuật vào bài giảng hóa học 10 học kì i nhằm năng cao hứng thú học tập cho học sinh trường THPT quan hóa

Để nâng cao khả năng tiếp thu, tính chủ động, sáng tạo trong học tập môn Hóa học của học sinh, giáo viên giảng dạy cũng đã sử dụng thường xuyên các phương pháp dạy học tích cực như thảo

MỤC LỤC

1 Mở đầu …… Trang 1

1.1 Lý do chọn đề tài Trang 1 1.2 Mục đích nghiên cứu Trang 2 1.3 Đối tượng nghiên cứu Trang 2 1.4 Phương pháp nghiên cứu Trang 2 1.5 Giới hạn của đề tài Trang 2

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm …….Trang 2 2.1 Cơ sở lý luận …….Trang 2

2.1.1 Khái niệm …….Trang 2 2.1.2 Vai trò của việc đưa kiến thức ứng dụng thực tiễn khoa học kĩ thuật vào bài giảng trong quá trình dạy học hóa học phổ thông ……Trang 3

2.2 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến………Trang 4 2.3 Giải pháp thực hiện……… Trang 4

2.3.1 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh học tập theo hướng tích

hợp ……… ………Trang 4 2.3.2 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh cách thiết lập sự liên hệ các nội dung học với thực tiễn khoa học kĩ thuật……….Trang 4 2.3.3 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh thông qua các tình huống giả định bằng các hiện tượng thực tiễn……… ………… Trang 5 2.3.4 Một số tình huống để áp dụng thực tiễn khoa học kĩ thuật vào bài

học……….Trang 5 2.3.4.1 Đặt tình huống dẫn vào bài……….Trang 5 2.3.4.2.Liên hệ thực tế trong bài dạy……… Trang 5 2.3.5 Một số ứng dụng khoa học kĩ thuật ……… Trang 5

2.4 Hiệu quả của giải pháp ……… Trang 10

3 Kết luận , kiến nghị ……… Trang 11

3.1 Kết luận……… ……….Trang 11

3.2 Kiến nghị và Đề xuất Trang 12 Tài liệu Tham khảo.

1.Mở đầu

1.1.Lý do chọn đề tài

Hóa học là một môn khoa học thực nghiệm, đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc hình thành và phát triển trí dục cho học sinh Thông qua việc học hoá học là để hiểu, để giải thích được các vấn đề thực tiễn dựa trên cơ sở cấu tạo nguyên tử, phân tử, sự chuyển hoá của các chất bằng các phương trình phản ứng hoá học Đồng thời là khởi nguồn, là cơ sở phát huy tính sáng tạo ra những ứng dụng phục vụ trong đời sống của con người Hoá học góp phần giải tỏa, xoá bỏ hiểu biết sai lệch làm phương hại đến đời sống, tinh thần của con người

Nhưng thực tế, đối với những giờ học Hóa hiện nay thì việc phát huy tối

đa mục đích trên lại rất hạn chế Học sinh chỉ được tiếp thu những lí thuyết, khái niệm, định luật… khô cứng Đặc biệt là học sinh THPT khối 10, khi mà các em

có mới bắt đầu làm quen chương trình hoá học cấp 3 Hứng thú học tập là một khái niệm “ xa xỉ” đối với các em Hơn thế nữa, trong những năm gần đây, khi các môn học có xu hướng chú trọng liên hệ khoa học kĩ thuật thực tế, các đề thi Hóa học thường có những câu hỏi thực tiễn dưới hình thức là câu hỏi “ vận dụng

ở mức độ cao” Học sinh bắt đầu lúng túng, thường xuyên không giải quyết được những câu hỏi này Từ đó, ảnh hưởng rất lớn đến hiệu quả của việc giảng dạy, xa rời mục đích ban đầu của bộ môn Hóa học đặt ra

Để nâng cao khả năng tiếp thu, tính chủ động, sáng tạo trong học tập môn Hóa học của học sinh, giáo viên giảng dạy cũng đã sử dụng thường xuyên các phương pháp dạy học tích cực như thảo luận nhóm,nêu vấn đề, Tuy nhiên, việc gắn liền các kiến thức thực tế bộ môn vào các bài giảng hàng ngày trong giảng dạy Hóa học lại ít được chú trọng, đúng hơn là lãng quên

Khoa học kĩ thuật ngày ngày càng phát triển, nên nắm được kiến thức khoa học kĩ thuật trong thực tiễn và áp dụng vào bài học thì đem lại hứng thú cho học sinh Thông qua việc thể hiện kiến thức khoa học kĩ thuật, kiến thức thực tế mà các em biết thì làm cho các em tự tin hơn trong việc chinh phục các kiến thức cao hơn

Xuất phát từ những thực tế đó và với kinh nghiệm trong giảng dạy bộ môn hóa học,tôi nhận thấy để nâng cao hiệu quả dạy học bộ môn Hóa học

mà cụ thể là tăng hứng thú học tập cho học sinh, người giáo viên ngoài phát huy tốt các phương pháp dạy học tích cực cần khai thác thêm các kiến thức khoa học kĩ thuật trong đời sống đưa vào bài giảng bằng nhiều hình thức khác nhau

Đó là lí do tôi chọn đ tài:

“ Lồng ghép kiến thức Khoa học kĩ thuật vào bài giảng Hóa học 10 học kì I nhằm năng cao hứng thú học tập cho học sinh trường THPT Quan Hóa “

1.2 Mục đích nghiên cứu

Thực hiện sáng kiến này, nhằm mục đích:

- Khẳng định tầm quan trọng của việc đổi mới phương pháp trong giảng dạy

- Giúp học sinh tăng thêm hứng thú đối với môn học,lĩnh hội và vận dụng kiến thức tốt hơn

- Nâng cao kết quả học tập và chất lượng của học sinh trong các kì thi

1.3 Đối tượng nghiên cứu

- Học sinh lớp 10a1,10a2 ,10a5 Trường THPT Quan Hóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp nghiên cứu lý luận:

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm giáo dục:

- Phương pháp thu thập thông tin:

- Phương pháp thực nghiệm sư phạm:

1.5 Giới hạn của đề tài

Tổ chức hoạt động dạy học trong phạm vi chương trình của sách giáo khoa lớp 10 học kì I chương trình cơ bản cho học sinh lớp 10A1, 10A2, 10A5 trường THPT Quan Hóa năm học 2021-2022

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1.Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

2.1.1 Khái niệm:

Khoa học kỹ thuật là các ngành khoa học liên quan tới việc phát triển kỹ thuật và thiết kế các sản phẩm trong đó có ứng dụng các kiến thức khoa học tự nhiên Các ngành khoa học kỹ thuật cổ điển bao gồm khoa học kỹ thuật xây dựng (bao gồm cả khoa học trắc địa), khoa học chế tạo máy và khoa học điện tử Các ngành khoa học kỹ thuật mới bao gồm kỹ thuật an toàn, kỹ thuật công trình nhà, hóa kỹ thuật và vi kỹ thuật

Nền tảng của khoa học kĩ thuật: Các cơ sở khoa học (kỹ thuật) nền tảng cho các khoa học kỹ thuật bao gồm đặc biệt là toán học, vật lý học, cũng có thể

là hóa học (ví dụ trong lĩnh vự khoa học vật liệu và khoa học vật liệu xây dựng) hoặc là địa chất học (trong phạm vi ngành khoa học kỹ thuật xây dựng) Trong ngành này cơ học (với các phân ngành tĩnh học, động lực học và động học) đóng vai trò đặc biệt quan trọng Cho ngành chế tạo máy là động lực học và cho ngành điện tử là kỹ thuật điện tử Ngoài các cơ sở kể trên thì các ngành cơ sở

hướng-phương-pháp như lý thuyết thiết kế hoặc các cơ sở bổ sung khác như kinh tế quản trị và tin học hoàn thiện nền tảng cho các khoa học kỹ thuật

2.1.2.Vai trò của việc đưa kiến thức ứng dụng thực tiễn khoa học kĩ thuật vào

bài giảng trong quá trình dạy học hóa học phổ thông

Có thể nói rằng, việc đưa kiến thức thực tiễn khoa học kĩ thuật vào bài giảng là một điều cần thiết phải có trong quá trình dạy học

- Nó sẽ kích thích, lôi cuốn và gây hứng thú cho học sinh Khi đã tạo cho mình một sự cuốn hút, thích thú học sinh sẽ hết sức say sưa, tự giác tìm tòi và luôn sáng tạo trong lĩnh hội tri thức Nhờ đó học sinh đạt kết quả cao trong học tập

- Khơi dậy niềm thích thú học tập, ham hiểu biết, dẫn tới sự học tập chủ động, sáng tạo của học sinh Qua đó, kết quả học tập được nâng cao, trọng tâm của quá trình dạy học sẽ di chuyển về phíùa học sinh

- Tạo ra sự tập trung, chú ý cao độ và nhất là những tiết học thứ 4-5, lúc đó các em học sinh đã mệt mỏi vì lượng kiến thức phải tiếp thu ở những tiết học trước Nếu một tiết học nhàm chán, không tạo sự chú ý lôi cuốn trong bài giảng thì hiệu quả của quá trình dạy học sẽ rất thấp, bởi: “chỉ có hứng thú với một hoạt động nào đó mới đảm bảo cho họat động ấy được tích cực”

- Làm cho việc học tập trở nên lý thú, không đơn điệu nhàm chán, đồng thời kích thích tính tích cực hoạt động nhận thức của học sinh

→ Bất kỳ một môn học nào cũng có sẵn những khả năng to lớn để khơi gợi và phát huy hứng thú học tập ở học sinh Và thật sự bản thân môn Hóa Học rất lôi cuốn, điều quan trọng là người giáo viên phải biết cách hé mở nó, làm sao

để các em tự cảm nhận được vẻ đẹp kỳ bí, hấp dẫn của nó trong mỗi nội dung bài học

Cái mới mẻ, kỳ thú bao giờ cũng gây hứng thú cao độ bởi nó kích thích trí tưởng nơi trẻ, giúp học sinh yêu thích môn học hơn Từ đó tăng hiệu quả của việc dạy và học Hóa trong trường THPT

2.2 Thực Trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Thực trạng cho thấy giáo viên ít liên hệ kiến thức khoa học kĩ thuật hóa học với thực tế Do cách thi cử có ảnh hưởng quan trọng tới cách dạy vì trong các kì kiểm tra, kì thi không yêu cầu có nhiều câu hỏi có nội dung gắn với thực tiễn

Do vậy đa số giáo viên chỉ đưa các kiến thức khoa học kĩ thuật hóa học thực tiễn vào các hoạt động ngoại khóa, còn những tiết học truyền thụ kiến thức mới thì itys được đưa vào hoặc tiết luyện tập, ôn tập, tổng kết chuẩn bị cho các tiết kiểm tra thì giáo viên chỉ tập trung cho các kĩ năng có nội dung thuần túy hóa học để

có thể đáp ứng được yêu cầu của bài kiểm tra

Thời gian dành cho tiết học không nhiều do đó giáo viên không có cơ hội đưa ra những kiến thức thực tế vào bài học

Năng lực vận dụng kiến thức hóa học để giải thích những tình huống xảy ra trong thực tế của học sinh còn hạn chế

Vốn hiểu biết thực tế của học sinh về các hiện tượng có liên quan đến hóa học trong đời sống hàng ngày còn ít

Do đó, người giáo viên phải biết vận dụng linh hoạt kiến thức khoa học kĩ thuật vào trong bài học, điển hình là lớp 10 khi học sinh tiếp xúc với các kiến thức khoa học hoá học nền tảng cơ bản

2.3 Giải pháp thực hiện

2.3.1 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh học tập theo hướng tích hợp

Hiện nay, với sự phát triển về mọi mặt đòi hỏi tính toàn diện nên chương trình đào tạo cũng hướng tới mục đích liên kết, kết hợp các môn học thuộc cùng lĩnh vực lại với nhau Thông qua một bài học hóa học, chúng ta nên và cần làm rõ cho học sinh thấy được mối quan hệ hữu cơ của các lĩnh vực không những hóa học mà còn giữa các ngành khoa học khác như: sinh học, vật lí, toán học…

Khi dạy kiến thức hóa học bất kể từ lĩnh vực nào: cấu tạo nguyên tử thì đều liên quan đến kiến thức vật lí hay nhiều hiện tượng thiên nhiên, nên khi sử dụng những câu hỏi mở rộng theo hướng tích hợp sẽ làm cho học sinh chủ

động tìm tòi câu trả lời, đồng thời thấy được sự liên hệ giữa các môn học

vớinhau

Ví dụ: Khi học vật lí, học sinh được giáo viên trình bày cho khái niệm

dòng điện: Dòng điện là dòng chuyển dịch có hướng của các hạt mang điện Trong các mạch điện, dòng điện tạo ra do sự chuyển dịch của các electron dọc theo dây dẫn Ngoài ra, hạt mang điện cũng có thể là các ion hoặc chất điện

ly Trong dời sống con người sử dụng điện vào các mục đích khác nhau Vậy khi học về ion và electron thì học sinh càng hiểu hơn về hạt mang điệnlà gì, tại sao lại có hạt mang điện, cách thức để tác động tạo thành hạt mang điện

2.3.2 Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh cách thiết lập sự liên hệ các nội dung học với thực tiễn khoa học kĩ thuật

Học sinh thấy hứng thú và dễ ghi nhớ bài hơn nếu trong quá trình dạy và học giáo viên luôn có định hướng liên hệ thực tế giữa các kiến thức sách giáo khoa với thực tiễn đời sống hàng ngày Rất nhiều kiến thức hóa học có thể liên

hệ được với các hiện tượng tự nhiên xung quanh chúng ta

Ví dụ: Vì sao sau cơn mưa có sấm sét thì không khí trong lành hơn ?

Vì trong cơn mưa có sấm sét O nguyên tử trong thành phần của ozon, có tính oxi hoá mạnh hơn, có khả năng oxi hoá các bụi bẩn và làm cho không khí trong

4

lành hơn.

2.3.3.Tổ chức hoạt động hướng dẫn học sinh thông qua các tình huống giả định bằng các hiện tượng thựctiễn

Trong quá trình dạy học nếu ta chỉ áp dụng một kiểu dạy thì học sinh sẽ nhàm chán Giáo viên có thể áp dụng nhiều phương pháp dạy học lồng ghép vào nhau, trong đó hình thức giảng dạy bằng cách đưa ra các tình huống giả định kèm vào các phương pháp dạy để học sinh tranh luận vừa phát huy tính chủ động, sáng tạo của học sinh vừa tạo được môi trường thoải mái để các em trao đổi từ đó giúp học sinh thêm yêu thích môn họchơn

Ví dụ: Vì sao trong thực tế người ta dùng bình sịt phun sương để tưới cây

hay máy phun sương để làm mát không khí ?

Giải thích: Các phân tử chất khi phun sương thì kích thước nhở cỡ

micro và nano nên cây xanh hấp thu hiệu quả hơn hay phun sương làm cho không khí mát hơn do nhiệt độ môi trường được hấp thụ hiệu quả hơn.

Tình huống mang tính thách đố như vậy sẽ kích thích học sinh học tập và thi đua nhau tìm câu trả lời Các em sẽ nhớ kiến thức lâu hơn

2.3.4 Một số tình huống để áp dụng thực tiễn khoa học kĩ thuật vào bài học 2.3.4.1 Đặt tình huống dẫn vào bài

Tiết dạy có thành công hay không nhờ vào người hướng dẫn (giáo viên) rất nhiều.Trong đó phần mở đầu đặc biệt quan trọng, nếu ta biết đặt ra một tình huống thực tiễn hoặc một tình huống giả định yêu cầu học sinh cùng tìm hiểu, giải thích qua bài học sẽ lôi cuốn được sự chú ý của học sinh

2.3.4.2.Liên hệ thực tế trong bài dạy

Khi học xong vấn đề gì học sinh thấy có ứng dụng thực tiễn cho cuộc sống thì các em sẽ chú ý hơn, tìm tòi, chủ động tư duy để tìm hiểu, để nhớ

hơn.Do đó mỗi bài học giáo viên đưa ra được một số ứng dụng thực tiễn sẽ lôi cuốn được sự chú ý của học sinh

Tuy nhiên, giáo viên phải biết lựa chọn cách giải thích cho phù hợp, nếu học sinh tỏ ra tìm tòi hơn chúng ta có thể khích lệ,mở ra hướng giáo dục vai trò quan trọng của bộ môn mà các em sẽ được tìm hiểu ở các cấp cao hơn

2.3.5 Một số ứng dụng khoa học kĩ thuật ứng dụng trong hoá học lớp 10 học kì I

Câu 1: Vì sao khi đốt, khí CO cháy còn khí CO2 lại không cháy?

Do trong CO2, nguyên tử C đã có số oxi hoá cao nhất là +4 rồi Trong CO nguyên tử C mới có số oxi hoá +2, khi tác dụng với O2 nó tăng lên +4

2CO  O  2CO

Áp dụng: Có thể ứng dụng giải thích cho sự biến đổi số oxi hoá khi tác

động yếu tố nhiệt độ (Bài Oxi hoá khử chương 4 lớp 10)

Câu 2: Vì sao dùng đồ dùng bằng bạc đựng thức ăn, thức ăn lâu bị ôi ?

Khi bạc gặp nước sẽ có một lượng rất nhỏ đi vào nước thành ion Ion bạc

có tác dụng diệt khuẩn rất mạnh Chỉ cần 5

1

tỉ gam bạc trong 1 lít nước cũng đủ diệt các vi khuẩn Không cho vi khuẩn phát triển nên giữ cho thức ăn không bị

ôi thiu

Áp dụng: Có thể cho học sinh hình dung ra kích thước nguyên tử nhỏ và

có ứng dụng thực tế trong cuộc sống

Câu 3: pH và sự sâu răng liên quan với nhau như thế nào ?

Răng được bảo vệ bởi lớp men cứng, dày khoảng 2mm Lớp men này là hợp chất Ca5(PO4)3OH và được tạo thành bằng phản ứng :

Quá trình tạo lớp men này là sự bảo vệ tự nhiên của con người chống lại bệnh sâu răng

Sau bữa ăn, vi khuẩn trong miệng tấn công các thức ăn còn lưu lại trên răng tạo thành các axit hữu cơ như axit axetic, axit lactic Thức ăn với hàm lượng đường cao tạo điều kiện tốt nhất cho việc sản sinh ra các axit đó

Lượng axit trong miệng tăng, pH giảm, làm cho phản ứng sau xảy ra:

O H OH

H    2 Khi nồng độ OH- giảm, theo nguyên lí Lơ Sa-tơ-li-ê, cân bằng (1) chuyển dịch theo chiều nghịch và men răng bị mòn, tạo điều kiện cho sâu răng phát triển

Biện pháp tốt nhất phòng sâu răng là ăn thức ăn ít chua, ít đường, đánh răng sau khi ăn Người ta thường trộn vào thuốc đánh răng NaF hay SnF2, vì ion

F- tạo điều kiện cho phản ứng sau xảy ra

F ) PO ( Ca F

PO 3 Ca

4 2



 





Hợp chất Ca5(PO4)3 F là men răng thay thế một phần Ca5(PO4)3OH

Trước đây, ở nước ta một số người có thói quen ăn trầu là tốt cho việc tạo men răng theo phản ứng (1), vì trong miếng trầu có vôi tôi Ca(OH)2, chứa Ca2+

và OH- làm cho cân bằng (1) chuyển dịch theo chiều thuận

Áp dụng: Khi trình bày cho học sinh khái niệm ion đơn nguyên tử và ion

đa nguyên tử (bài Liên kết ion)

Câu 4: Có phải hợp chất chứa kim loại dùng chuẩn đoán và chữa bệnh bằng tia phóng xạ

Trong y học hạt nhân người ta chuẩn đoán bệnh bằng cách đưa một hạt nhân bức xạ  vào cơ thể, sau đó dùng một máy dò để ghi nhận sự phân bố của đồng vị phóng xạ để xác định vị trí mang bệnh và trạng thái của nó Hạt nhân

6

phóng xạ hay được sử dụng nhất là tecnixi Tính ưu việt của nó là ở chỗ nó phát

ra photon  thuần nhất thuận lợi cho việc ghi nhận mà không bị nhiễu bởi các tia

 và  có hại Chu kỳ bán huỷ của nó là 6 giờ vừa đủ để ghi nhận mà bệnh nhân không phải chịu bức xạ quá lâu Mặt khác tecnexi được sản xuất khá dễ dàng trong các lò phản ứng hạt nhân nên tương đối rẻ và dễ kiếm Nhiều chế phẩm y học phóng xạ của tecnexi được điều chế từ sau năm 1980 đã được xác định cấu tạo khá tỉ mỉ và dùng để chuẩn đoán bệnh tim hay xác định bệnh não v.v Một trong những thành công gần đây là điều chế được progestin chứa tecnexi đánh dấu để chuẩn đoán ung thư vú

Các ion kim loại có giá trị lớn trong y học nhờ tính thuận từ Cộng hưởng thuận từ là phương pháp chuẩn đoán quan trọng dựa trên sự khác nhau về tốc độ hồi chuyển proton của nước trong các mô khác nhau và chuyển các sự khác nhau này thành những thông tin cần thiết giúp chuẩn đoán bệnh

Áp dụng: Trình bày cho học sinh ứng dụng của tia phóng xạ trong nghiên cứu nguyên tử và trong cuộc sống (bài Thành phần nguyên tử)

Câu 5: Chất lượng nước ở các nguồn khác nhau như thế nào?

Nước bay hơi tích tụ trong khí quyền là khá sạch Khi trở về trái đất dưới dạng mưa hoặc tuyết rồi di chuyển trên mặt đất hoặc ngấm qua đất về phía biển, nước sẽ có thêm tạp chất mà nồng độ và bản chất khác nhau tuỳ vùng, và tuỳ giai đoạn của chu trình

Nước mưa.

Tuy khá tinh khiết nhưng nước mưa vẫn chứa các khí, một số muối tan và

cả những chất rắn không tan có thể có trong khí quyển

Nước trên mặt đất (sông suối)

Nước mưa chảy trên mặt đất có thể chứa axít vì ngoài việc đã hấp thụ một

số khí có tính axít trong khí quyển (như SO2, CO2) nó còn hoà tan các axít cacboxylic và cacbon đioxit sinh ra do quá trình phân huỷ thực vật Ngoài ra nó còn hoà tan được các muối khoáng gặp trên dòng chảy Nước axít này sẽ hoà tan được các muối và khoáng gặp trên dòng chảy Nước axit này sẽ hoà tan được một số quặng theo phản ứng sau:

KAlSi3O8(r) + 2H+(aq) + 9H2O(1)  2K+(aq) + 4H4SiO4(aq) + Al2Si2O5(OH)4(r)

Do vậy nước mất dần tính axit

Nước trên mặt đất còn có thể bị ô nhiễm bởi vi sinh vật nữa

Nước biển:

Nồng độ các ion tan trong nước biển lớn hơn nhiều so với nước trên mặt đất và nước ngầm:

Các nguyên nhân là:

- Nước biển bay hơi liên tục, trở lại dưới dạng mưa và mang theo chất tan

- Nước đi càng xa mới đến biển sẽ càng hoà tan nhiều muối

- Những lượng lớn quặng được đưa từ bề mặt quả đất tới các đại dương dưới dạng macma

Mọi nguyên tố hoá học đều có trong các đại dương nên đại dương được coi như một kho quặng lớn nhất thế giới Nước đại dương chứa khoảng 40 triệu tấn chất rắn tan trong mỗi kilômet khối nước

tấn/km 3

Nguyên tố Số

tấn/km 3

Nguyên tố Số tấn/

km 3

Áp dụng: Sử dụng trong phần giới thiệu vào bài Bảng tuần hoàn các

nguyên tố hoá học

Câu 6: Cấu tạo và nguyên tắc hoạt động của pin mặt trời thế nào?

Người ta dùng chất liệu là những tế bào silic để làm pin mặt trời (pin quang học) Từ một tinh thể silic, người ta cắt ra thành phiến nhỏ, phiến này có tính dẫn điện N (âm) Trên bề mặt có dán lớp tạp chất Bo (B) có tính dẫn điện P (dương) Giữa P - N có lớp phân cách mỏng Trên bề mặt hai lớp P - N được gắn điện cực dẫn điện ra ngoài

Nguyên tắc hoạt động: Lớp P có những lỗ rất nhỏ để ánh sáng chiếu tới lớp N Các tia nắng cung cấp năng lượng vào lớp N khiến vô số electron tách ra

8

khỏi nguyên tử lớp silic khuyếch tán và tích tụ ở điện cực ( - ) hình thành điện tích âm Còn lớp P do tác dụng của ánh sáng luôn tạo thêm những điện tích dương và tích tụ ở bản cực ( + ) Nếu khép 2 mạch điện cực sẽ có dòng điện

Áp dụng: Sự kích thích electron di chuyển trong cấu hình electron của nguyên tử sẽ phát sinh ra dòng điện (bài Cấu hình electron phần ứng dụng)

Câu 7: Viên kim cương lớn nhất ngân hà nằm ở đâu ?

Các nhà thiên văn Mỹ vừa phát hiện ra một ngôi sao kim cương có đường kính 1500 km, cách Trái Đất khoảng 50 năm ánh sáng được gọi là “Lucy”

Lucy hay BPM37093 có lõi đặc, nóng của một ngôi sao cổ đã từng chiếu sáng giống như mặt trời Tuy nhiên, ngôi sao cổ này đã nguội, và co lại Các nhà thiên văn thường gọi nó là: “Sao lùn trắng” Gần đây các nhà thiên văn phát hiện

ra rằng: các vì sao không chỉ toả sáng mà còn “ngân vang” giống như một chiếc chuông khổng lồ Đo những rung động này, người ta có thể nghiên cứu thành phần bên trong của Lucy Từ đó, họ phát hiện ra rằng cacbon bên trong Lucy đã cứng lại tạo nên khối kim cương lớn nhất ngân hà

Từ đó, các nhà khoa học đã phỏng đoán rằng, Mặt Trời của chúng ta, khi tàn lụi trong vòng 5 tỉ năm nữa sẽ kết tinh tạo ra viên kim cương khổng lồ ở trung tâm Thái dương hệ

Metcalfe nói: “Mặt Trời của chúng ta sẽ trở thành một viên kim cương vĩnh hằng”

Áp dụng: Phần mở rộng khái niệm tinh thể nguyên tử trong bài Tinh Thể

Câu 8: Thế nào là bom hiđrô (bom khinh khí ) ?

Năng lượng của bom hiđro (bom H) không phải sinh ra từ sự phân rã hạt nhân của các nguyên tử nặng như bom nguyên tử (bom A) mà là từ sự tổng hợp hạt nhân của các nguyên tử nhẹ: Hiđro

Sự giải phóng năng lượng khổng lồ của bom H được sinh ra từ phản ứng nhiệt hạch:

2

1

2 H ––––>42He

(Đơteri) (Heli)

Sự tổng hợp hạt nhân này diễn ra với sự mất đi của vật chất, nó chuyển hoá thành năng lượng trong một phần nhỏ của giây Do vậy mà sinh ra sự nổ

Để cho phản ứng tổng hợp hạt nhân xảy ra, cần phải có nhiệt độ rất cao

do một quả bom A nhỏ tạo ra để châm mồi cho quả bom H

Áp dụng:Ứng dụng kĩ thuật đồng vị trong lò phản ứng hạt nhân, sử dụng trong phần Đồng vị

Câu 9: CO2 lỏng và rắn có những công dụng gì?