(SKKN 2022) Nghiên cứu lựa chọn một số bài tập bổ trợ để hạn chế những sai lầm thường mắc khi học kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh lớp 10 trường THPT Tĩnh Gia 1

Quan sát quá trình tập luyện, kiểm tra và thi đấu của học sinh trong nhiềunăm học, tôi nhận thấy học sinh vận dụng các kỹ thuật cơ bản của bóng chuyềnnhư phát bóng, chuyền bóng cao tay,

I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài.

Sức khỏe là vốn quý nhất của con người Muốn có một cơ thể khỏe mạnhphát triển tốt cả về thể lực và trí lực thì cần có sự rèn luyện một cách thườngxuyên và đảm bảo tính khoa học Bác Hồ đã nói “Mỗi cá nhân là một bông hoađẹp và cả dân tộc là một rừng hoa đẹp” Muốn có những bông hoa đẹp đó, rừnghoa đẹp đó thì bản thân mỗi cá nhân trước tiên cần phải tự chăm sóc Cũng nhưvậy, muốn sức khỏe và tinh thần trong sáng cần phải rèn luyện về thể chất vàtinh thần Con đường dẫn đến sự phát triển toàn diện cả về thể chất và tinh thầncủa con người một phương tiện không thể thiếu là tập luyện thể dục thể thao Hiện nay sự phát triển mạnh mẽ của khoa học công nghệ, đã ảnh hưởngsâu sắc tới đời sống xã hội và tác động toàn diện đến nền kinh tế Vì vậy, Đảng

và Nhà nước luôn luôn quan tâm đến vấn đề phát triển thể chất của nhân dân làmột yếu tố tiên quyết đến sự phát triển của đất nước Trong đó sự phát triển thểchất của thanh niên, thiếu niên trong các nhà trường được đặc biệt quan tâm,Nghị quyết trung ương lần thứ IX chỉ ra rằng: “Công tác giáo dục thế hệ trẻ làmột phần không thể thiếu được trong quá trình giáo dục, đào tạo con người pháttriển toàn diện”

Thể dục thể thao là một hoạt động, là phương tiện hữu hiệu để giáo dục thểchất cho mọi người đặc biệt là thế hệ trẻ - tương lai của dân tộc, là một trongnhững vấn đề được quan tâm và đặt lên hàng đầu Thực hiện lời dạy của Bác,Đảng và nhà nước ta đã và đang quan tâm đến vấn đề phát triển thể chất chothanh thiếu niên, học sinh và sinh viên trong cả nước từng bước cải thiện thểchất toàn dân

Vì vậy, giáo dục thể chất trong nhà trường là một bộ phận quan trọngkhông thể thiếu của nền giáp dục nói chung, góp phần đào tạo con người mớiphát triển toàn diện, phục vụ đắc lực cho sự nghiệp xây dựng và bảo vệ TổQuốc

Trong hệ thống giáo dục và đào tạo (GD&ĐT) ở nước ta, giáo dục thểchất là một bộ phận của giáo dục toàn diện cho thế hệ trẻ nhằm đào tạo conngười phát triển toàn diện cả tri thức và sức khỏe Thông qua tập luyện Thể dụcthể thao con người phát triển hơn về nhân cách, về phẩm chất đạo đức, về ý chí,tinh thần, lòng dũng cảm… Ngoài ra, hoạt động Thể dục thể thao còn giúp chocon người vui chơi giải trí, giảm stress nảy sinh trong cuộc sống hằng ngày,

giảm nguy cơ các bệnh tật cho cơ thể, giúp phục hồi cơ thể sau chấn thương,đồng thời còn giải quyết được hiện tượng đói vận động của cơ thể.

Trong các trường THPT, Thể dục là một bộ môn học quan trọng Trong

đó, môn Bóng chuyền được rất nhiều giáo viên và học sinh lựa chọn để tậpluyện và thi đấu Bóng chuyền là môn thể thao mang tính tập thể, tinh thần đoànkết, lòng dũng cảm, có tính chất giải trí cao và là phương tiện để hồi phục sứckhỏe sau những ngày làm việc mệt nhọc Không những thế, Bóng chuyền cònmang tính giáo dục cao, thông qua tập luyện để giáo dục đạo đức và cách sốngtập thể cho người tập

Trong các kỹ thuật Bóng chuyền thì kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằnghai tay trước mặt là kỹ thuật cơ bản nhất Đối với các em học sinh để thực hiệntốt kỹ thuật này và đạt kết quả cao đòi hỏi các em phải nắm được khái niệm, yếulĩnh về kỹ thuật động tác, tư thế đúng, định hướng và cảm giác được đườngbóng Muốn vậy, các em phải hình thành được kỹ năng động tác ngay từ banđầu

Quan sát quá trình tập luyện, kiểm tra và thi đấu của học sinh trong nhiềunăm học, tôi nhận thấy học sinh vận dụng các kỹ thuật cơ bản của bóng chuyềnnhư phát bóng, chuyền bóng cao tay, chuyền bóng thấp tay, di chuyển cònnhiều hạn chế Trong đó, kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt

là một trong những kỹ thuật mà nhiều học sinh chưa thực hiện tốt Nhiều tìnhhuống bóng không thể tổ chức tấn công được vì lỗi chuyền bóng thấp tay bằnghai tay trước mặt để lấy bóng bước một Đa số các em thực hiện lấy bóng bướcmột không tốt dẫn đến không có kết quả cao trong kiểm tra, thi đấu Kỹ thuậtchuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt có vai trò và ý nghĩa rất lớn trongthi đấu và luyện tập Nhờ vào đặc điểm của kỹ thuật động tác để tạo ra nhữngđường bóng chính xác trong khi phòng thủ và tạo điều kiện để tổ chức tấn công.Tuy nhiên, để sử dụng kỹ thuật này một cách có hiệu quả triệt để trong thi đấu

và tập luyện, người học phải trải qua quá trình tập luyện và điều chỉnh các sailầm, lệch lạc về kỹ thuật

Chính vì vậy, việc tìm hiểu những nguyên nhân dẫn đến những sai lầmthường mắc để nâng cao hiệu quả của kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng haitay trước mặt là rất cần thiết Giúp học sinh học tập tiến bộ và yêu thích mônBóng chuyền nhằm góp phần làm tốt hơn nữa công tác giáo dục sức khoẻ cho

học sinh Với những lý do trên, tôi chọn đề tài “Nghiên cứu lựa chọn một số

bài tập bổ trợ để hạn chế những sai lầm thường mắc khi học kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh lớp 10 trường THPT Tĩnh Gia 1”.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Nghiên cứu lựa chọn và ứng dụng một số bài tập để bổ trợ cho kỹ thuậtchuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt nhằm khắc phục những kỹ thuật sailầm mà các em thường mắc phải trong quá trình tập luyện Góp phần phát triểngiáo dục và thể lực toàn diện cho hoc sinh

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đối tượng nghiên cứu là các em học sinh khối 10 THPT Tĩnh Gia 1

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Đề tài sử dụng các phương pháp nghiên cứu:

1.4.1 Phương pháp phân tích và tổng hợp tài liệu

Trong khi tiến hành nghiên cứu chúng tôi đã đọc và tham khảo các nguồntài liệu có liên quan về giáo dục thể chất đối với lứa tuổi hoc sinh THPT (16-18tuổi), các tài liệu tâm lý, sinh lý, y học và các thông tin khoa học đã được công

bố giúp cho việc thu thập các dữ liệu, phân tích có cơ sở khoa học làm cơ sở đểtiến hành nghiên cứu đề tài

1.4.2 Phương pháp quan sát sư phạm.

Phương pháp này giúp chúng tôi quan sát thực trạng giảng dạy môn giáodục thể chất rèn luyện và nâng cao sức khỏe của học sinh trường THPT TĩnhGia 1 như thế nào để đánh giá thực trạng và đưa ra các bài tập phù hợp

1.4.3 Phương pháp phỏng vấn sư phạm.

Phương pháp này giúp chúng tôi có được các thông tin cần thiết trong việcxác định các bài tập bổ trợ nhằm nâng cao thành tích cho học sinh

1.4.4 Phương pháp kiểm tra sư phạm.

Phương pháp này giúp chúng tôi qua kiểm tra đánh giá được năng lực vậnđộng của đối tượng nghiên cứu theo các yêu cầu của đề tài

1.4.5 Phương pháp thực nghiệm sư phạm.

Chúng tôi đã tiến hành tổ chức thực nghiệm sư phạm trên đối tượng nghiêncứu và được chia thành 2 nhóm: nhóm thực nghiệm và nhóm đối chứng, 2 nhómnày được tiến hành song song Phương pháp này giúp đánh giá đúng đắn hiệuquả, tác dụng của bài tập Khẳng định sự đúng đắn và khoa học của phươngpháp và bài tập đã lựa chọn trong quá trình nghiên cứu

1.4.6 Phương pháp toán học thống kê.

Để tiến hành xử lý kết quả thu được trong quá trình thực nghiệm sư phạmchúng tôi sử dụng một số công thức toán học sau:

Công thức tính chỉ số trung bình €

Công thức tính phương sai

Công thức tính độ lệch chuẩn

Công thức so sánh 2 số trung bình

II NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Thực trạng việc dạy và học môn bóng chuyền tại Trường THPT Tĩnh Gia 1

2 Mô tả, phân tích các giải pháp áp dụng sáng kiến

2.1 Mô tả quá trình thực hiện

2.1.1 Kết quả quan sát sư phạm và kiểm tra đánh giá

Qua theo dõi kết quả kiểm tra nội dung chuyền bóng thấp tay bằng hai taytrước mặt nhiều năm học trước của khối 10, tôi nhận thấy rằng đa số cho kết quảkhông cao, nhiều em thực hiện được kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai taytrước mặt chưa tốt Ví dụ như kết quả kiểm tra của lớp 10A14 và 10A15 nămhọc 2020-2021 như sau: (bảng 1)

S Sĩ

số

Điểm Điểm

Số HS mắc phải

Tỷ lệ (%)

1 Phán đoán đường bóng không chính xác 71 25 35,2

2.1.2 Kết quả xác định bằng phương pháp phỏng vấn

Để có cơ sở đánh giá khách quan và chắc chắn về những sai lầm thườngmắc, tôi đã phỏng vấn các huấn luyện viên bóng chuyền và các giáo viên giảng

dạy bộ môn bằng phiếu (số phiếu phát ra 10 và số phiếu thu về 10): (bảng 3)

bằng hai tay trước mặt lệch

8 Điểm tiếp xúc giữa bóng với tay sai 7 70

9 Thực hiện kỹ thuật động tác bị gò bó 9 90

Với kết quả của phương pháp phỏng vấn chúng ta cũng thấy các sai lầm 1,

3, 6, 8 và 9 chiếm tỷ lệ cao Ý kiến của các huấn luyện viên và giáo viên thể dụccũng tương đồng với những nhận định của tôi

Qua kết quả so sánh giữa hai phương pháp trên chúng ta nhận thấy ở các sailầm 1, 3, 6, 8 và 9 thì học sinh thường mắc phải và chiếm tỷ lệ cao Do vậy, tôi

đi sâu vào tìm hiểu những sai lầm thường mắc có tỷ lệ cao

2.1.3 Xác định nguyên nhân dẫn đến những sai lầm thường mắc trong khi thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt của học sinh

Dựa vào cơ sở lý luận chuyên môn và kinh nghiệm thực tiễn của quá trìnhquan sát cũng như trao đổi ý kiến với giáo viên bộ môn, tôi đã tìm hiểu cácnguyên nhân của 5 sai lầm đó là: (bảng 4)

- Theo thói quen và luôn bị động khi thực hiện

kỹ thuật

4

Sai lầm 8: Điểm tiếp

xúc giữa tay với bóng

- Khả năng phối hợp vận động chưa tốt.

- Do thể hình hoặc sức khỏe không đáp ứngđược yêu cầu tập luyện

áp dụng các bài tập bổ trợ kỹ thuật để điều chỉnh những sai lầm trên, thông qua

ý kiến của các giáo viên bộ môn

Những bài tập mà tôi đưa ra là:

1 Các tư thế chuẩn bị

2 Nhảy dây nhanh

3 Chạy tốc độ 30m

4 Tập góc độ ra tay thích hợp

5 Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt

6 Di chuyển chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt vào tường

13 Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt nhiều lần

14 Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt phòng thủ cá nhânnhóm

15 Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt khi

đập bóng

16 Tập kết hợp dùng sức toàn thân

17 Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt

gõ bóng nhẹ, mạnh

Để xác định cơ sở thực tiễn, và khách quan của các bài tập đưa ra tôi tiếnhành phỏng vấn lấy ý kiến một số đồng nghiệp đang trực tiếp giảng dạy bộ mônthể dục ở các trường THPT về việc áp dụng các bài tập trên vào quá trình giảngdạy nhằm điều chỉnh những sai lầm thường mắc của kỹ thuật chuyền bóng thấptay bằng hai tay trước mặt cho học sinh khối 10 Trường THPT Tĩnh Gia 1

Số phiếu chúng tôi phát ra 25 thu về 25 phiếu, kết quả phỏng vấn được thểhiện ở bảng 5

Bảng 5: Kết quả phỏng vấn lựa chọn các bài tập nhằm nâng cao kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt cho học sinh khối 10 Trường THPT Tĩnh Gia 1.

TT

Mức độ đánh giá Rất quan

trọng Quan trọng

Không quan trọng

hai tay trước mặt

khi phát bóng qua lưới

bằng hai tay trước mặt

Bài tập 1: Các tư thế chuẩn bị:

Cách thực hiện chia lớp thành bốn hàng làm hai nhóm đứng đối diện nhaugiáo viên đứng giữa và tiến hành tập tư thế chuẩn bị

Chú ý: Khi cho học sinh thực hiện động tác chuyền bóng thấp tay bằnghai tay trước mặt cần chú ý nhắc học sinh phối hợp sức toàn thân trong quá trìnhthực hiện động tác

Bài tập 2: Di chuyển chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt vào tường:

Cách thực hiện chia lớp thanh hai nhóm đứng cách tường 2 - 3m thực hiện

kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt vào tường trong thời gianhai phút

Chú ý: Hình tay, dùng lực vừa đủ, phối hợp nhịp nhàng lực tay với hai chân

Bài tập 3: Chạy rẻ quạt:

Cách thực hiện mỗi người ở một bên sân đứng ở giữa trung tâm, trên haivạch biên dọc đặt các 3 vạch cố định tương xứng nhau qua hai đường biên,người tập thực hiện chạy ra biên chạm tay vào vạch cố định ở trên đường biênchạy về trung tâm, sau đó chạy sang phía đối diện chạm tay vào vạch cố định cứnhư thế chạy cho hết 6 vị trí trên sân

Yêu cầu: Người tập cần phải chạy tích cực với tốc độ cao

Bài tập 4: Tập mô phỏng hình tay đón chuyền bóng thấp tay bằng hai tay

trước mặt hợp lý:

Cách thực hiện hình tay đón chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặthợp lý, tập luyện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt thấp tay

để kiểm tra, mặt phẳng tay, góc độ tay, góc độ ra tay khi chuẩn bị tiếp xúc bóng

và chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt đi

Thực hiện hai tổ mỗi tổ 1 phút

Chú ý: khi thực hiện động tác cần kết hợp với lực đạp của hai chân vàdùng sức toàn thân

Bài tập 5: Tập thực hiện kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước

mặt khi phát bóng qua lưới

Cách thực hiện chia lớp làm hai nhóm, một nhóm phát bóng, một nhóm

đỡ phát bóng bằng kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng hai tay (chuyền bóngthấp tay bằng hai tay trước mặt) mỗi người thực hiện đệm 10 trái thì đổi người

Yêu cầu: Học sinh cần phát đoán hướng bóng đi thực hiện kỹ thuậtchuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt vào vị trí số 3

Bài tập 6: Tập phán đoán bóng và di chuyển chuyền bóng thấp tay bằng

hai tay trước mặt

Động tác di chuyển chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt có thểdùng động tác bước trượt, bước thường, bước nhảy….khi thực hiện di chuyểnphải ghìm không cho người đổ về phía trước hai thẳng ra, hai bàn tay khép chặt,hai chân ở tư thế chân trước chân sau, trọng tâm hơi thấp, hai tay tạo thành mặtphẳng lớn nhất sẵn sàng chờ bóng bay tới, khi bóng gần tới hai chân bắt đầu đạpthẳng xuống đất, duỗi nhanh khớp gối, nâng cơ thể lên trên tốc độ của tay khôngđáng kế, bóng tiếp xúc 1/3 cẳng tay về trước, thời gian chạm bóng rất ngắn Dovậy động tác đi chuyển để chuyền bóng là vô cùng quan trọng để điều chỉnhhướng bay của bóng theo ý mình

Yêu cầu: Học sinh khi thực hiện động tác phải nhanh, chính xác, hai taykhông gập khuỷu mà nâng toàn bộ cánh tay từ dưới lên trên

Bài tập 7: Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt nhiều lần.

Cách thực hiện chia lớp thành hai nhóm tập chuyền bóng thấp tay bằnghai tay trước mặt nhiều lần phối hợp nhịp nhàng động tác dùng sức toàn thân

Chú ý: Vị trí chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt đúng, di chuyển hợp

lý, tập phán đoán bóng chính xác

Bài tập 8: Tập chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt phòng thủ cá

Chú ý: Yêu cầu gõ đúng, người thực hiện chuyền bóng thấp tay bằng hai tay trước mặt về cho người gõ cao hơn đầu ít nhất 1m

Xây dựng kế hoạch dạy học thực nghiệm theo phương án dạy 1 tiết 2 môn: (bảng 6)

Stt Nội dung 1 2 3 4 5 Tiết 6 7 8 9 10

1 Các tư thế chuẩn bị x x x x

2

Di chuyển chuyền bóng

thấp tay bằng hai tay

trước mặt vào tường

bằng hai tay trước mặt

khi phát bóng qua lưới

Kiểm tra chuyền bóng

thấp tay bằng hai tay

thấp tay bằng hai tay

trước mặt vào tường

4 Tập mô phỏng hình tay

đón chuyền bóng thấp tay

xx

xx

bằng hai tay trước mặt

hợp lý

5

Tập thực hiện kỹ thuật

chuyền bóng thấp tay

bằng hai tay trước mặt

khi phát bóng qua lưới

Kiểm tra chuyền bóng

thấp tay bằng hai tay

trước mặt

2.2 Tính mới, sự khác biệt của giải pháp mới so với giải pháp cũ

Các bài tập có tính mới lạ, giúp các em có tinh thần thoải mái hơn, yêuthích tập luyện hơn mặc dù tập luyện mệt Kết quả kiểm tra đánh giá về kỹ thuậtcũng như tố chất thể lực của nhóm được thực nghiệm tăng lên rõ rệt Các sai lầm

mà học sinh thường mắc phải khi học kỹ thuật chuyền bóng thấp tay bằng haitay trước mặt giảm đi khá nhiều

Từ cơ sở các bài tập đó ở lớp, các em đã tích cực hơn trong việc luyện tập

ở nhà Từ đó các em phát triển tốt hơn về mặt thể chất cũng như trình độ, thể lực

và kỹ thuật của môn Bóng chuyền chuẩn bị cho việc tiếp thu nhanh các môn họckhác

2.3 Tính thực tiễn của sáng kiến

Sáng kiến của tôi bao gồm những giải pháp đơn giản, dễ áp dụng vào thực

tế dạy học trong các trường học Bên cạnh đó, các giải pháp trên có tác động rấttích cực đến các em trong quá trình học và tập luyện bóng chuyền Chính vì vậy,khả năng áp dụng sáng kiến này vào thực tiễn các trường học rất cao