(SKKN 2022) vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học phần chế tạo cơ khí cho HS lớp 11 trường THPT chu văn an TP sầm sơn

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC PHẦN CHẾ TẠO CƠ KHÍ CHO HS LỚP 11 TRƯỜNG THPT CHU VĂN

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

VẬN DỤNG PHƯƠNG PHÁP DẠY HỌC THEO DỰ ÁN TRONG DẠY HỌC PHẦN CHẾ TẠO CƠ KHÍ CHO

HS LỚP 11 TRƯỜNG THPT CHU VĂN AN TP SẦM SƠN

Người thực hiện: Trần Thị Huệ Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Công nghệ CN

THANH HOÁ NĂM 2022

MỤC LỤC

I PHẦN MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài.

Hiện nay, do sự phát triển nhanh chóng của khoa học kĩ thuật và côngnghệ, quá trình hội nhập kinh tế nước ta ngày càng mạnh mẽ với thế giới Trongquá trình hội nhập đó, con người đó vai trò là nhân tố quyết định sự phát triểncủa kinh tế và xã hội Do đó nhiệm vụ đặt ra cho giáo dục là ngoài việc trang bịcho HS những kiến thức tối thiểu cần thiết, còn cần phát triển cho học sinh cácnăng lực cần thiết khi tham gia sản xuất hoặc nghiên cứu khoa học để có thểthích ứng với yêu cầu xã hội Đảng ta đã coi trọng giáo dục, khoa học và côngnghệ là quốc sách hàng đầu, nguồn lực con người là yếu tố cơ bản để phát triển

xã hội, tăng trưởng kinh tế bền vững

Để phát triển nguồn lực con người, một trong những nhiệm vụ hàng đầu

là đổi mới giáo dục toàn diện để đào tạo nguồn nhân lực mới đáp ứng cho pháttriển của xã hội Mục tiêu giáo dục phổ thông đã đổi mới để phù hợp hơn là giúp

HS phát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thẩm mĩ và các kĩ năng cơ bản, pháttriển năng lực cá nhân, tính năng động và sáng tạo, hình thành nhân cách conngười Việt Nam xã hội chủ nghĩa, xây dựng tư cách và trách nhiệm công dân;chuẩn bị cho học sinh tiếp tục học lên hoặc đi vào cuộc sống lao động, tham giaxây dựng và bảo vệ Tổ quốc Phương pháp dạy học (PPDH) lại càng cần phảiđổi mới cho phù hợp, nghị quyết hội nghị trung ương 8 khoá XI về đổi mới căn

bản, toàn diện giáo dục và đào tạo đã nhấn mạnh “Tiếp tục đổi mới mạnh mẽ

phương pháp dạy và học theo hướng hiện đại; phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo và vận dụng kiến thức, kỹ năng của người học; khắc phục lối truyền thụ áp đặt một chiều, ghi nhớ máy móc Tập trung dạy cách học, cách nghĩ, khuyến khích học sinh tự học, tạo cơ sở để người học tự cập nhật và đổi mới tri thức, kỹ năng, phát triển năng lực Chuyển từ học chủ yếu trên lớp sang tổ chức hình thức học tập đa dạng, chú ý các hoạt động xã hội, ngoại khoá, nghiên cứu khoa học Đẩy mạnh ứng dụng công nghệ thông tin và truyền thông vào dạy và học”.[1]

Một trong những đổi mới PPDH hiện nay là vận dụng các PPDH tích cực,

là các PPDH hiện đại định hướng vào người học, nhằm phát huy được năng lựcnhận thức, năng lực độc lập sáng tạo và giải quyết vấn đề của người học PPDHtheo dự án là một PPDH hiện đại, đáp ứng đầy đủ các yêu cầu mà nền giáo dụctiên tiến cần có và có thể áp dụng được ở các trường phổ thông nước ta hiện nay

Bên cạnh đó, môn Công nghệ là môn học gắn liền với thực tiễn sản xuất

và đời sống, việc để học sinh tư duy khái quát về quá trình thiết kế sản xuất mộtsản phẩm có tính hệ thống và logic sẽ lôi cuốn học sinh và phát huy tính sángtạo, kích thích tò mò và khả năng giải quyết vấn đề của các em Nội dung phùhợp cho học sinh lớp 11 có thể tự tìm hiểu thực tế dưới sự hướng dẫn của giáoviên đó là phần Chế tạo cơ khí, tôi chọn PPDH theo dự án cho phần kiến thứcnày để giúp học sinh tiếp cận kiến thức một cách chủ động, hứng thú và nắmđược nội dung kiến thức đầy đủ, có chiều sâu Do vậy tôi đã đúc rút kinh

nghiệm đó qua đề tài “Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy

học phần Chế tạo cơ khí cho HS lớp 11 trường THPT Chu Văn An TP Sầm Sơn”

1.2 Mục đich nghiên cứu

Vận dụng phương pháp dạy học theo dự án trong dạy học phần Chế tạo cơ khícho HS lớp 11 nhằm:

- Gắn kết nội dung học với thực tế cuộc sống, học sinh khi học phần Chế tạo cơkhí có thể hiểu rõ hơn về ngành cơ khí, từ khi chọn vật liệu cho tới khi sản xuất

ra một sản phẩm hoàn chỉnh

- Nâng cao năng lực sử dụng công nghệ thông tin phục vụ quá trình học tập vàtạo ra sản phẩm học tập

- Phát triển cho học sinh kĩ năng phát hiện và giải quyết vấn đề

- Rèn luyện nhiều kĩ năng cần thiết như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng làm việcnhóm, làm việc độc lập, kĩ năng thuyết trình, tổng hợp, nhận xét đánh giá …

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài là học sinh lớp 11 trường THPT Chu Văn

An TP Sầm Sơn Đơn vị kiến thức thuộc chương trình đầu học kì 2 lớp 11, họcsinh đã được học các kiến thức vẽ kĩ thuật cơ sở, quy trình thiết kế trong bàiThiết kế và bản vẽ kĩ thuật, cách lập bản vẽ kĩ thuật khi thiết kế sp cơ khí Mặtkhác các em đã không còn bỡ ngỡ với các môn học mang tính tư duy khoa học

có liên hệ thực tế cao như môn Công nghệ, Vâtk lý, hoá học, việc sử dụng côngnghệ thông tin để tự học của các em cũng được rèn luyện nhiều qua môn tin học

và các môn học khác Do vậy rèn luyện các kĩ năng để các em tự tin bước vàolớp 12 và chuẩn bị những kĩ năng cần thiết khi tốt nghiệp là yếu tố rất cần thiếtcho sự trưởng thành của học sinh

Các nhóm học sinh đối chứng là học sinh đăng kí học tổ hợp tự nhiên:+ Nhóm 1 Nhóm đối chứng học sinh lớp 11A2, 11A4 Dạy phần Chế tạo cơ khítheo bài có tích hợp các PP làm việc nhóm, thuyết trình, trực quan hoá

+ Nhóm 2 Nhóm thực nghiệm học sinh lớp 11A3, 11A5 Dạy học phần Chế tạo

cơ khí theo phương pháp dạy học dự án và các phương pháp dạy học tích cựckhác cho cả phần đơn vị kiến thức gồm 6 tiết

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

1.4.1 Nghiên cứu nội dung:

Nghiên cứu kĩ nội dung phần Chế tạo cơ khí: các kiến thức có trong sáchgiáo khoa, các kiến thức cần thiết cung cấp cho học sinh ngoài sách giáo khoa,các kiến thức liên môn học học sinh đã học rồi hoặc chưa có liên quan, để họcsinh có thể dựa vào đó định hướng cho dự án của mình và hoàn thiện sản phẩm

Nghiên cứu về phương pháp dạy học Dự án để nắm được: Dạy học theo

dự án là gì, những đặc điểm, cách thức tiến hành, ưu, nhược điểm để hạn chế ưuđiểm và phát huy nhược điểm của phương pháp, và có thể phối hợp với cácphương pháp dạy học tích cực khác… qua đó áp dụng cho phù hợp với nội dung

và yêu cầu của đơn vị kiến thức

1.4.2 Phương pháp khảo sát học sinh và thống kê.

Dựa vào những nội đung đã nghiên cứu và áp dụng PPDH, sau đó tiếnhành khảo sát học sinh qua bài kiểm tra 15 phút lần 1 khi kết thúc phần Chế tạo

cơ khí để thống kê và so sánh kết quả

1.4.3 Phương pháp phân tích, tổng kết.

Sau khi triển khai theo kế hoạch đề ra, bám sát kết quả thu được khi khảosát, phân tích cái được và chưa được của quá trình thực hiện và kết quả đạtđược Trên cơ sở đó tôi tổng kết quá trình, đề xuất những biện pháp để thực hiệndạy học theo dự án phần Chế tạo cơ khí cho toàn bộ những học sinh khối 11,giúp học sinh nâng cao tư duy kĩ thuật ngành cơ khí chế tạo

II PHẦN NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lý luận của đề tài.

2.1.1 Xu hướng đổi mới phương pháp dạy học trong gia đoạn hiện nay.

Trong bối cảnh phát triển kinh tế - xã hội đất nước và sự hội nhập quốc tếđang đặt ra những yêu cầu đổi mới giáo dục, trong đó đổi mới PPDH là hết sứccần thiết Bên cạnh đó, kế thừa – phát triển những ưu điểm trong hệ thống cácPPDH truyền thống theo hướng phát huy tính tích cực của người học Đổi mới ởđây phải bao gồm các PPDH hiện đại và cả sự lựa chọn những giá trị của PPDHtruyền thống có tác dụng tích cực góp phần nâng cao chất lượng GD trong thờiđại mới

Đổi mới PPDH cần đưa ra những giải pháp khả thi và có hiệu quả, chấtlượng cao hơn tình trạng hiện tại Áp dụng những phương tiện kĩ thuật hiện đại

để tạo ra các tổ hợp PPDH mang tính công nghệ, thông qua thực tế và đặc trưngmôn học trở thành PPDH trong nhà trường

* Một số biện pháp đổi mới PPDH ở nước ta hiện nay:[2]

- Đổi mới việc thiết kế và chuẩn bị bài học

- Cải tiến, hoàn thiện các PPDH truyền thống

- Kết hợp đa dạng các PPDH

- Tăng cường sử dụng phương tiện dạy học và CNTT trong dạy học

- Sử dụng các kĩ thuật dạy học phát huy tính tích cực và sáng tạo của học sinh

- Tăng cường sử dụng các PP dạy học đặc thù môn

- Bồi dưỡng phương pháp học tập cho học sinh

- Đổi mới việc kiểm tra đánh giá kết quả học tập của học sinh

Việc đổi mới PPDH đòi hỏi điều kiện thích hợp về phương tiện, cơ sở vậtchất và tổ chức dạy học, điều kiện về tổ chức quản lý và kinh nghiệm của giáoviên

2.1.2 Định hướng đổi mới phương pháp dạy học theo hướng tích cực.

Dạy và học theo hướng tích cực, lấy học sinh làm trung tầm là: tạo ra cảmgiác thoải mái cho học sinh và sự tham gia tích cực của học sinh

Sự tham gia nói đến cường độ hoạt động, sự say mê, sự tập trung với mọivật xung quanh để HS trở nên hang hái, yêu thích khám phá và vượt qua nhữnggiới hạn của khả năng mỗi người Các yếu tố tăng cường sự tham gia của họcsinh là:

- Không khí học tập và các mối quan hệ trong lớp/nhóm

- Sự phù hợp mức độ phát triển của học sinh: Các nhiệm vụ học tập cần có sựphân hoá, quan tâm về nhịp độ học tập, trình độ phát triển giữa các học sinh.

- Sự gần gũi thực tế: Nội dung/ nhiệm vụ học tập gắn với các mối quan tâm củahọc sinh và thế giới xung quanh

- Mức độ và sự đa dạng của hoạt động: xen kẽ các hoạt động và nhiệm vụ họctập, hạn chế thời gian chết; được hỗ trợ đúng mức

- Phạm vi tự do sáng tạo: được tham gia vào các hoạt động xây dựng kế hoạch

và đánh giá bài học

Cảm giác thoải mái là dấu hiệu thể hiện sự phát triển tâm lý tốt, học sinh

tự tin vào bản thân, có cảm giác vừa sức và được tôn trọng, thể hiện sự cởi mở

và tiếp thu kiến thức tốt ở học sinh

Cùng với sự tham gia tích cực và cảm giác thoải mái là những điều kiện

cơ bản của học tập ở mức độ sâu, để đánh giá chất lượng của quá trình giáo dục

Để đạt được điều đó, giáo viên cần thiết kế hoạt động dạy học nhằm đảm bảomức độ tham gia cao và tích cực của học sinh, tác động tới tình cảm, thái độ củangười học, đem lại niềm vui và sự hứng thú học tập cho học sinh Đó chính làđịnh hướng đổi mới theo quan điểm dạy và học lấy học sinh làm trung tâm vàdạy học theo hướng tích cực

2.1.3 Dạy học theo dự án – Một phương pháp dạy học tích cực.

Thuật ngữ dự án, được hiểu theo nghĩa phổ thông là một đề án, một dựthảo hay một kế hoạch Trong đó đề án, dự thảo hay kế hoạch này cần được thựchiện nhằm đạt được mục đích đề ra Khái niệm dự án được sử dụng phổ biếntrong hầu hết các lĩnh vực kinh tế - xã hội: trong sản xuất, doanh nghiệp, trongnghiên cứu khoa học cũng như trong quản lý xã hội… Khái niệm dự án tronglĩnh vực giáo dục ngoài ý nghĩa là các dự án phát triển giáo dục mà còn được sửdụng như một phương pháp hay hình thức dạy học

Dạy học theo dự án (DHTDA) là một hình thức dạy học, trong đó ngườihọc thực hiện nhiện vụ học tập phức hợp, có sự kết hợp giữa lý thuyết và thựchành, nhằm tạo ra các sản phẩm và giới thiệu chúng Nhiệm vụ của phương phápnày đòi hỏi người học cần có tính tự lực cao trong toàn bộ quá trình học tập Từviệc xác định nhiệm vụ, lập kế hoạch, đến việc thực hiện dự án, kiểm tra, điềuchỉnh, đánh giá quá trình và kết quả thực hiện Làm việc nhóm là hình thức cơbản của DHTDA, mà dự án là một bài tập tình huống mà người học phải giảiquyết bằng các kiến thức theo nội dung bài học

Dạy học theo dự án giúp học sinh chuyển:

- Từ hình thức học thụ động sang hình thức học có định hướng

- Từ thụ động ghi nhớ, lặp lại sang khám phá, tích hợp và trình bày

- Từ nghe và đáp ứng sang truyền đạt và dám chịu trách nhiệm

- Từ kiến thức đơn thuần về sự kiện, thuật ngữ, nội dung sang hiểu rõ quá trình

- Từ lý thuyết sang vận dụng lý thuyết vào thực tiễn cuộc sống

- Từ phụ thuộc vào giáo viên sang chủ động tổ chức hoạt động nhóm

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng SKKN

2.2.1 Về phía học sinh

Đa số học sinh coi việc học là một nhiệm vụ, tỉ lệ yêu thích việc học là ít

Về phương pháp học tập, số học sinh hiểu sâu kiến thức, có phương pháp họctập chủ động sáng tạo chiếm tỉ lệ rất thấp, chủ yếu là phương pháp học thụ động.Phần lớn học sinh chưa đầu tư thời gian và công sức vào việc tìm hiểu, cũng nhưchưa thấy rõ tầm quan trọng của môn học, mặc dù môn Công nghệ được vậndụng rất nhiều trong đời sống

Nguyên nhân đa số học sinh chưa có ý thức việc học môn Công nghệ,xem môn học là môn phụ vì không thi tốt nghiệp và đại học Học sinh thiếu đầu

tư thời gian và công sức vào việc học mà chỉ mang tính chất đối phó với các giờkiểm tra

2.2.2 Về phía giáo viên

Đa số giáo viên dạy theo kinh nghiệm vốn có của bản thân, việc dạy họcứng dụng nhiều phương pháp dạy học tích cực và truyền thống một cách linhhoạt, phù hợp trong các giờ dạy đã được áp dụng trong vài năm gần đây nhưngcòn ít và mang tính đối phó (trong các giờ thao giảng) nhiều hơn

Nguyên nhân là do ảnh hưởng lối dạy truyền thống nên không thể mộtthời gian ngắn thay đổi nhận thức và thói quen của giáo viên về phương phápdạy học, phương pháp phổ biến nhất vẫn là thuyết trình, vấn đáp tái hiện, biểudiễn trực quan minh hoạ

Thời gian cần để chuẩn bị và tiến hành dạy và học theo dự án đòi hỏinhiều hơn trong khi quỹ thời gian dành cho DHTDA trong chương trình chínhkhoá chưa có, vì vậy GV gặp khó khăn, lúng túng khi áp dụng

2.3 Các giải pháp thực hiện

2.3.1 Nghiên cứu cách áp đụng dạy học theo dự án

a Đặc điểm chính của phương pháp DHTDA

- Mục đích trọng tâm là giáo dục tri thức thông qua nhiệm vụ được giao:

+ Dự án tìm hiểu: nhiệm vụ là khảo sát thực trạng đối tượng

+ Dự án nghiên cứu: Nhiệm vụ giải quyết vấn đề, giải thích các hiện tượng, quátrình

+ Dự án thực hành: nhiệm vụ trọng tâm là tạo ra các sản phẩm vật chất hoặcthực hiện một kế hoạch hành động thực tiễn nhằm thực hiện công việc như trangtrí, trưng bày, biểu diễn, sáng tác…

+ Dự án hỗn hợp: có nội dung kết hợp các dạng đã nêu

+ Các dự án trên không hoàn toàn tách biệt với nhau

- Thời lượng trung bình hoặc dài:

+ Dự án nhỏ; thực hiện trong một vài giờ học, có thể từ 2-6 giờ học

+ Dự án trung bình: thực hiện trong một vài ngày

+ Dự án lớn: thự hiện tối thiểu trong một tuần (40 giờ học) hoặc có thể kéo dàinhiều tuần.[3]

- Đa ngành, đa lĩnh vực (nội dung giảng dạy đòi hỏi phải phối hợp nhiều kiếnthức của nhiều ngành học, liên môn, tích hợp)

+ Dự án một môn học; trọng tâm nội dung nằm trong một môn học

+ Dự án liên môn: trọng tâm nội dung nằm ở nhiều môn học khác nhau

+ Dự án ngoài chuyên môn: các dự án không phụ thuộc trực tiếp vào môn học

- Vấn đề đặt ra phải có tính thách thức và gây hứng thú với người học

- Người học làm trung tâm của hoạt động

- Chủ thể phải liên hệ đến những vấn đề mang tính thực tiễn

- Có thành phẩm cụ thể, có giá trị thực tiễn

- Mang lại cơ hội rèn luyện nhiều kĩ năng sống tích cực như: Kỹ năng quản lýthời gian, kỹ năng giải quyết vấn đề, kỹ năng hợp tác nhóm, kỹ năng tranh luậnxây dựng…

- Sử dụng các công cụ có tính trực quan và công nghệ thông tin cao

- Thời lượng cho dự án như thời lượng trong kế hoạch dạy học là 6 tiết học

- Việc thiết kế một sản phẩm cơ khí, kiến thức trọng tâm thuộc môn Công nghệ

và có một số kiến thức liên môn khác liên quan đến môn Vật lý, hoá học, địalý…

- Học sinh chủ động trong việc tự tìm hiểu kiến thức có sự hỗ trợ của giáo viênqua các tài liệu được cung cấp và trang thông tin được giới thiệu

- Sản phẩm của học sinh là quy trình thiết kế một chi tiết cơ khí gồm bản thuyểtminh quá trình và bản vẽ chi tiết của sản phẩm

- Học sinh làm việc nhóm nhỏ khoảng 10 thành viên, các em sẽ tổ chức phâncông công việc phù hợp với lượng công việc cần hoàn thành và khả năng củatừng thành viên trong nhóm

2.3.2 Chuẩn bị của giáo viên

*Nghiên cứu nội dung sách giáo khoa và nội dung cần bổ sung.

Để thực hiện thiết kế một chi tiết đơn giản của ngành cơ khí học sinh cần

có các kiến thức liên quan: như vật liệu, các phương pháp tạo phôi, các phươngpháp gia công cắt gọt, phương pháp gia nhiệt, hiểu cấp chính xác, máy CNC vàquy trình tiến hành

Trong sách giáo khoa Công nghệ 11 đã cung cấp cho học sinh những kiếnthức cơ bản nhất và phù hợp với lứa tuổi, khả năng nhận thức của học sinh ở cácnội dung: Vật liệu cơ khí, Công nghệ chế tạo phôi, một phần kiến thức của Côngnghệ cắt gọt kim loại và máy tự động dây chuyền tự động và các biện pháp đảmbảo sự phát triển bền vững trong sản xuất cơ khí

Giáo viên cần cung cấp tài liệu hoặc hướng dẫn học sinh tìm kiếm tài liệuliên quan đến một số vấn đề như: cấp chính xác, một số phương pháp gia côngcắt gọt phổ biến khác với phương pháp tiện và quy trình gia công chi tiết.[4]

* Xây dựng bộ câu hỏi định hướng, trả lời được các câu hỏi sau:

(P1) Vật liệu cơ khí

Câu 1 Có những loại vật liệu nào thường dùng trong ngành cơ khí?

Câu 2 Khi chọn vật liệu cần biết những tính chất gì?

Câu 3 Em chọn loại vật liệu nào cho chi tiết đó? Vì sao?

Hoàn thành nội dung theo phiếu học tập sau: HS có thể lập sơ đồ tư duy để thểhiện nội dung đã tìm hiểu)

(P2) Công nghệ chế tạo phôi

Câu 1 Bản chất và ưu nhược điểm phương pháp tạo phôi đúc, gia công áp lực,hàn là gì?

Câu 2 Có những pp Đúc, GC áp lực và hàn khác nhau nào mà em biết?

Câu 3 Em Chọn PP tạo phôi nào cho chi tiết được giao? Vì sao?

Hoàn thành nội dung theo phiếu học tập sau: HS có thể lập sơ đồ tư duy để thểhiện nội dung đã tìm hiểu)

Gia công

tạo phôi

Giải thích:

(P3) Công nghệ cắt gọt kim loại

Câu 1 Cắt gọt kim loại là gì? Nêu quá trình hình thành phoi

Câu 2 Xác định các chuyển động cắt và chuyển động tiến dao trong các PP cắtgọt kim loại thông dụng

Câu 3 Cấp chính xác là gì? Có mấy cấp chính xác theo tiêu chuẩn Việt Nam?Câu 4 Xác định các PP gia công tương ứng với mức độ cấp chính xác

Câu 5 Nhiệt luyện để làm gì? Có mấy phương pháp nhiệt luyện?

Hoàn thành nội dung theo các phiếu học tập sau: (HS có thể lập sơ đồ tư duy đểthể hiện nội dung đã tìm hiểu)

Phiếu 3 Lựa chọn và nối cấp chính xác phù hợp với khả năng của từng PP giacông: [ 5 ]

Các chuyển động khi cắt

Các phương pháp gia công

(P4) Tự động hoá trong chế tạo cơ khí

Câu 1 Máy tự động, người máy công nghiệp, dây chuyền tự động là gì? Máy tựđộng nào được sử dụng phổ biến nhất?

Câu 2 Cho biết quy trình gia công chi tiết được giao? Dùng máy loại nào, có sửdụng robot và băng chuyền hay không? (kèm bản vẽ)

Câu 3 Các biện pháp an toàn lao động và bảo vệ sự phát triển bền vững trongsản xuất cơ khí?

Khảo sát mức độ tự động hoá trong các cơ sở sản xuất (không bắt buộc)

Cơ sở 2

Cơ sở 3

Em có nhận xét gì về dây chuyền sản xuất của các nhà máy, cơ sở sản xuất đó?

3.2.3 Các bước hướng dẫn học sinh thực hiện dự án

Giai đoạn 1 Lập kế hoạch

Bước 1 GV chia nhóm và giới thiệu về các nội dung của chương trình Chế tạo

cơ khí

* GV chia lớp thành 4 nhóm, mỗi nhóm khoảng 10 học sinh tuỳ sĩ số lớp

* GV giới thiệu nội dung chương trình phần chế tạo cơ khí gồm 4 bài trong sáchgiáo khoa, gồm các phần từ bài 15 đến bài 19

* GV giới thiệu MỤC TIÊU CỦA CHỦ ĐỀ CHẾ TẠO CƠ KHÍ

- Kiến thức:

+ Học sinh nắm được các loại vật liệu cơ khí, tính chất đặc trưng và ứng dụngcủa từng loại vật liệu

+ Các phương pháp chế tạo phôi: bản chất, ưu nhược điểm và ứng dụng

+ Bản chất và chuyển động cắt của các phương pháp cắt gọt kim loại tiện, phay,bào, khoan, mài…

+ Các loại máy tự động, rôbốt và dây chuyền tự động

- Kỹ năng:

+ Biết phân tích, lựa chọn đúng vật liệu, phương pháp tạo phôi, cắt gọt và quytrình gia công cho chi tiết được giao

- Thái độ: Tích cực, nghiêm túc, chủ động trong hoạt động học tập

- Định hướng năng lực được hình thành cho học sinh: Năng lực tự học, tổng hợpkiến thức, giải quyết vấn đề, hoạt động nhóm, thuyết trình, phản biện…

* GV nhắc lại cho học sinh nhớ những kiến thức cơ khí đã học trong lớp 8[6], dựavào đó liên hệ với nhiệm vụ để lập quy trình gia công

Bước 2 Thông báo nhiệm vụ của học sinh

Tìm hiểu 4 nội dung này thông qua dự án chế tạo chi tiết cơ khí đơn giản, hs tựnghiên cứu và trình bày các nội dung sau:

H1 Quy trình tạo ra sản phẩm cơ khí (Công nghệ 8)

1) Chọn vật liệu

2) Chọn phương pháp tạo phôi

3) Tìm hiểu cấp chính xác và chọn phương pháp gia công cắt gọt hợp lý

4) Trình bày quy trình gia công

5) Nêu các biện pháp an toàn lao động và bảo vệ sự phát triển bền vữngtrong sản xuất cơ khí?

GV tư vấn cho học sinh các nguồn tài liệu có thể được sử dụng để phục vụ choviệc thực hiện dự án gồm: sách giáo khoa, các sách tham khảo chuyên ngành,video bài giảng, trang web có thể tìm kiếm nội dung…

Bước 3 Chọn chủ đề (Chi tiết cơ khí)

Lựa chọn chủ đề dự án, giáo viên và học sinh cùng đề xuất ý tưởng, xácđịnh chi tiết gia công để làm sao thuận tiện cho quá trình thiết kế và chế tạo.Giáo viên có thể giới thiệu một số chi tiết để học sinh chọn Chi tiết được chọnnên dễ chế tạo, gần gũi trong thực tiễn đời sống hằng ngày để các em dễ dànghình dung và lập được bản vẽ, một số gợi ý như sau: (mỗi nhóm thực hiện thiết

kế 1 chi tiết)

Bước 4 Cách thức trình bày nhiệm vụ:

Học sinh tự chọn phương pháp báo cáo: thuyết trình truyền thống quagiấy lớn, bản vẽ, sử dụng Power point… có sự hỗ trợ của giáo viên

GV giới thiệu thang điểm, yêu cầu cần đạt của từng nhiệm vụ, bài báo cáocuối cùng nhóm trình bày trước lớp

2 Bu lông

Dùng để lắp ghép bàn học sinh có diện tích mặt bàn

Bàn học sinh

có chiều dài 1,2m; rộng 0,8m; cao 1m.

3 Khung cửa sổ

Thép vuông 1mm 2 Chiều cao 1,6m;

rộng 2,2m.

Mỗi thành viên khác nhau trình bày 1 phần 10đ X 5 phần 50đ

Gọi 1 thành viên bất kì trình bày từ phần 1 đến phần 5 20đ

Điểm cộng khi nhận xét (mỗi nhận xét đúng 5đ) Không giới

hạn

Bước 5 Hướng dẫn Hs lập kế hoạch

Lưu ý với học sinh, trong việc xây dựng kế hoạch cần xác định nhữngcông việc cần làm mỗi nội dung cần bao nhiêu thời gian, cần những tài liệu nào,phân công công việc trong nhóm: ai làm phần nội dung nào, ai vẽ, ai thuyếttrình Đây là bước đầu tiên cũng là bước quan trọng nhất, tất cả thành viêntrong nhóm cùng tham gia xây dựng và xác định

GV đưa ra kế hoạch thực hiện dự án, dựa vào đó học sinh xây dựng kếhoạch và phân công công việc cho các thành viên trong nhóm Mỗi tuần có 2tiết, học sinh căn cứ tiết học trong thứ mấy, ngày nào để phân công công việccho phù hợp GV giao bộ câu hỏi định hướng để học sinh dựa vào đó thực hiệnnhiệm vụ

6 25 Tổng kết dự án, đánh giá thông qua

bài kiểm tra 15 phút và thang điểm quy định

Giai đoạn 2 Thực hiện dự án (tiết 2,3,4)

Việc thực hiện dự án được tiến hành từ tiết 2 đến tiết 4, tương ứng với cácnội dung từ phần vật liệu cơ khí đến phần tổng hợp các quy trình Trước mỗi giờ

và trong giờ học học sinh sẽ dựa vào bộ câu hỏi định hướng và thực hiện cáccông việc sau:

- Thu thập thông tin qua nhiều kênh: Sách giáo khoa, sách báo, tài liệu gv cungcấp, trải nghiệm thực tế, hỏi người có chuyên môn trong các nhà xưởng…

- Xử lý thông tin bằng các phương pháp: thống kê, phân tích dữ kiện định tính

và số liệu, biết cách đánh giá, nhận xét và giải thích dữ kiện

- Thảo luận: Thường xuyên thảo luận, trao đổi, đánh giá nhận xét để chia sẻ dữliệu, xác nhận ý kiến, giải quyết vấn đề, kiểm tra tiến độ công việc…