Lý do chọn đề tài Chúng ta biết rằng môn giáo dục công dân góp phần đào tạo ra những conngười lao động mới, có tri thức khoa học, có đạo đức, có năng lực hoạt động thựctiễn, có phẩm chấ
Trang 1Người thực hiện: Nguyễn Thị Lan Chức vụ: Giáo viên
Đơn vị công tác: Trường THPT Tĩnh Gia 1 SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Giáo dục công dân
THANH HOÁ, NĂM 2022
Trang 22.3.5 Sử dụng các phương tiện hiện đại lồng ghép vào dạy học
Trang 31.MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài
Chúng ta biết rằng môn giáo dục công dân góp phần đào tạo ra những conngười lao động mới, có tri thức khoa học, có đạo đức, có năng lực hoạt động thựctiễn, có phẩm chất chính trị, tư tưởng, có thái độ, cách ứng xử phù hợp, sống cóniềm tin và trách nhiệm đối với cộng đồng với gia đình với chính bản thân mình.Đặc thù của môn Giáo dục công dân là kiến thức khô khan, khó hiểu, nặng về líthuyết, học sinh không thích học, hơn nữa kiến thức ở lớp 12 cơ bản là về phápluật đề cập đến quyền và nghĩa vụ của công dân, để học sinh lớp 12 yêu thíchmôn GDCD đối với giáo viên dạy không phải là dễ
Hiện nay ở nước ta môn Giáo dục công dân đang được đưa vào thi trunghọc phổ thông Quốc gia dưới hình thức thi trắc nghiệm trong tổ hợp bài Khoahọc xã hội ( gồm có Lịch sử, Địa lý và Giáo dục công dân) Vì vậy để dạy tốtmôn học cho học sinh đòi hỏi bản thân tôi luôn trăn trở tìm tòi sáng tạo, suy nghĩhọc hỏi ở đồng nghiệp, không ngừng đổi mới phương pháp dạy học để tìm raphương pháp dạy học tốt nhất, phù hợp nhất, đặc biệt phải biết gây hứng thú họctập để đem lại sự say mê yêu thích môn học, bài học cho học sinh
Bài 8 GDCD lớp 12: Pháp luật với sự phát triển của công dân, tôi thấy rấtcần thiết để tìm ra một hướng đi mới mang tính đột phá và phù hợp trong quátrình dạy bởi vì: Bài này nằm trong phần điều chỉnh dạy học mới của Bộ GD &ĐT( công văn số 4040/ BGĐT- GDTrH ngày 16/09/2021 của BGD và ĐT) và Sở
GD & ĐT Thanh Hóa đã quy định cụ thể nội dung cho từng chủ đề Trước đâybài 8 phân phối chương trình cũ 3 tiết, nay rút gọn xuống 2 tiết, thời lượng ít hơn.Như vậy tiết 1 trước đây dạy mục 1: Chỉ dạy quyền học tập của công dân, thì naytiết 1 là gồm nội dung quyền học tập và quyền sáng tạo của công dân, nên dạynhư trước đây là không còn phù hợp nữa
Ở bài này giúp học sinh lớp 12 biết thực hiện quyền học tập của mình đồngthời chuẩn bị thực hiện quyền học tập ở bậc học tiếp theo, biết thực hiện quyềnlựa chọn nghành học, trường học phù hợp với khả năng, sở thích và nguyện vọngcủa bản thân, giúp học sinh có ý thức tự giác trong học tập, khắc phục khó khăn,
có ý chí vươn lên, ý thức tìm tòi khám phá và sáng tạo trong học tập, trong laođộng Tôn trọng và ủng hộ quyền học tập, sáng tạo và phát triển của bạn bè vàcủa những người khác
Xuất phát từ ý nghĩ trên, tôi mạnh dạn làm sáng kiến kinh nghiệm “Sử
dung kết hợp các phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy bài 8 GDCD lớp 12: Pháp luật với sự phát triển của công dân” với mục đích phát triển năng
lực tư duy tổng hợp cho học sinh và làm cho các em có sự yêu thích đối với mônhọc
1.2 Mục đích yêu cầu
Trang 4Giúp học sinh hứng thú, yêu thích môn học cao nhất đồng thời có khả năngvận dụng những kiến thức đã học vào cuộc sống để không ngừng hoàn thiện bảnthân và hình thành những năng lực cần hướng đến của môn GDCD cụ thể là:
+ Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề đạo đức, pháp luật
+ Năng lực tự nhận thức và điều chỉnh hành vi phù hợp với các chuẩn mựcđạo đức, pháp luật
+ Năng lực tự chịu trách nhiệm và thực hiện trách nhiệm công dân vớicộng đồng, đất nước
+ Năng lực sáng tạo
+ Năng lực học tập
+ Năng lực lựa chọn nghề nghiệp
+ Năng lực tự quản bản thân
+ Năng lực giao tiếp, tự tin
+ Năng lực hợp tác…
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Bài 8: GDCD lớp 12: Pháp luật với sự phát triển của công dân
- Học sinh lớp 12 trường THPT Tĩnh Gia 1
- Sách giáo khoa Giáo dục công dân 12
Với đề tài này, tác giả sẽ tập trung nghiên cứu và đưa vào bài dạy kết hợpvới việc sử dụng một số phương pháp dạy học tích cực để nâng cao hứng thú họctập cho học sinh Ngoài ra, những tác động của toàn cầu hóa và hội nhập kinh tếquốc tế đến tâm lý, lứa tuổi, định hướng lựa chọn nghề nghiệp của học sinh cũng
là đối tượng nghiên cứu để tác giả.Từ đó tác giả có thể vận dụng rộng rãi hơn choviệc giảng bài của bản thân và đồng nghiệp trong những năm sau
1.4 Phương pháp nghiên cứu
Với sáng kiến kinh nghiệm này, tôi vận dụng các phương pháp nghiên cứu:
- Phương pháp thực nghiệm khoa học
- Phương pháp phân tích, tổng kết kinh nghiệm
- Phương pháp so sánh
- Phương pháp điều tra
- Khái quát hoá
- Tổng hợp một số kết quả đã đạt được
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận
Hiện nay ngành giáo dục đang thực hiện đổi mới phương pháp dạy học
Khoản 2, điều 28 luật giáo dục ghi “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát
huy tính tích cực, tự giác chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm của từng lớp học, môn học; Bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện kĩ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh” Môn giáo dục công dân
Trang 5đang góp phần thực hiện mục tiêu của giáo dục là đào tạo ra những con ngườiphát triển toàn diện về đạo đức, trí tuệ, thể chất, thẩm mỹ và các kỹ năng cơ bản.
Theo phân phối chương trình Trung học phổ thông môn giáo dục công dân,tài liệu chỉ đạo chuyên môn năm học 2021-2022 của Sở GD & ĐT Thanh Hóa,bài 8 - Pháp luật với sự phát triển của công dân được chia làm 2 tiết:
Tiết 25 Mục 1a,b Quyền học tập, quyền sáng tạo của công dân
Tiết 26 Mục 1c Quyền phát triển của công dân Mục 2 Ý nghĩa của quyền
học tập, sáng tạo và phát triển của công dân (học sinh tự học) Mục 3 Trách
nhiệm của nhà nước và công dân trong việc đảm bảo và thực hiện quyền học tập,sáng tạo và phát triển (tập trung hướng dẫn học sinh trình bày được trách nhiệmcủa nhà nươc)
Căn cứ vào sự phân phối lại nội dung của tiết học trong bài 8, tôi đã tìm ra
một hướng đi mới để dạy bài 8 và mạnh dạn trình bày trong sáng kiến kinhnghiệm này
Trong các phương pháp dạy học tích cực cũng như phương pháp dạy họctruyền thống, không có phương pháp nào là phương pháp dạy học tối ưu Mỗiphương pháp dạy học có những ưu điểm nhưng cũng có những nhược điểm riêngnên người giáo viên vận dụng linh hoạt, khéo léo, kết hợp nhuần nhuyễn để pháthuy hết ưu điểm của các phương pháp, đem lại hiệu quả cao trong một bài dạy làrất khó
Vì vậy, để dạy tốt bài 8 lớp 12: Pháp luật với sự phát triển của công dân,tôi kết hợp sử dụng linh hoạt một số phương pháp dạy học truyền thống : phươngpháp vấn đáp, đàm thoại và phương pháp dạy học tích cực: sử dụng trò chơi,đóng vai và thảo luận nhóm Tuy nhiên trong từng nội dung bài dạy tương ứngvới một phương pháp tôi kết hợp nhiều phương pháp khác nhằm hỗ trợ, phát huyhết ưu điểm và hạn chế tối đa nhược điểm của mỗi phương pháp dạy học Ngườigiáo viên phải nắm vững được bản chất của từng phương pháp và thực hiện đúngquy trình Nếu không, hiệu quả không có mà còn phản tác dụng, làm cho ngườigiáo viên không kết nối một số hoạt động với nội dung bài học, dẫn đến bài họcrời rạc, mất trọng tâm, mất ý nghĩa và mất tính giáo dục, học sinh sẽ không hiểumục đích của hoạt động này là gì, làm cho kiến thức của bài học trở nên khó hơn,rối bời hơn Cách dạy này đã giúp cho tôi dạy vừa hay, vừa tạo hứng thú say mêhọc tập cho học sinh, đặc biệt phù hợp với học sinh miền xuôi – vùng đồng bằngven biển Trường THPT Tĩnh Gia 1 này, đạt hiệu quả cao, khác hẳn với nhữngnăm trước, tiết trước tôi đã từng dạy về bài này
Trang 6khác Đặc biệt, Sở GD & ĐT Thanh Hóa đã tổ chức nhiều đợt tập huấn, hội giảngcho giáo viên GDCD trao đổi kinh nghiệm, nâng cao kiến thức chuyên môn
- Ban giám hiệu nhà trường rất quan tâm, khuyến khích, giáo viên đầu tưchuyên môn, khai thác và sử dụng phương pháp và phương tiện dạy học hiện đại
- Đội ngũ giáo viên môn GDCD trong trường còn trẻ, năng động, yêunghề, say mê chuyên môn và chịu khó học hỏi lẫn nhau
- Do đặc thù của môn GDCD là giáo dục cho học sinh những kiến thức vềpháp luật, đạo đức, kinh tế gần gũi với cuộc sống hàng ngày, có kỹ năng xử lýnhững tình huống trong cuộc sống thực tiễn, nên giáo viên rất thuận lợi để sửdụng các phương pháp dạy học tích cực như trò chơi, đóng vai, thảo luận nhóm,nghiên cứu trường hợp điển hình tổ chức cho học sinh khám phá và tự tìm trithức trong cuộc sống hàng ngày, làm cho giờ học trở nên nhẹ nhàng, sinh động,gây hứng thú, giải trừ được những mệt mỏi căng thẳng
2.2.2 Khó khăn
- Đội ngũ giáo viên GDCD tuy trẻ, năng động nhưng còn non về kinhnghiệm, không ít giáo viên trình độ còn hạn chế, thiếu người dẫn dắt để học hỏi,khi dạy giáo viên vẫn theo hướng truyền thụ một chiều những kiến thức của giáoviên về bài dạy
- Tài liệu phục vụ cho dạy học và bổ sung kiến thức môn GDCD ở trườngcòn nghèo nàn, đơn điệu, một số đồ dùng như tranh ảnh, sơ đồ, không có, hầunhư giáo viên tự làm
- Cơ sở vật chất của nhà trường đã có nhưng vẫn chưa đảm bảo, nhiều lúc
hư hỏng, do vậy không đảm bảo cho một giờ dạy tốt được,
- Do nhận thức không đầy đủ, lệch lạc và có phần thực dụng của một bộphận phụ huynh và học sinh, còn thờ ơ, xem môn GDCD là môn phụ , nên không
chịu học Qua khảo sát khi chưa sử dụng sáng kiến " Sử dung kết hợp các
phương pháp dạy học tích cực trong giảng dạy bài 8 GDCD lớp 12: Pháp luật với sự phát triển của công dân” kết quả như sau:
Lớp Sĩ số HS hứng thú với
bộ môn GDCD
HS không hứng thú học tập bộ môn
HS không tỏ thái độ gì
Trang 7học sinh
thích vì kiến thức môn học
bổ ích
giảng bài hấp dẫn
thức khó học khó hiểu
giảng bài không hấp dẫn
vị trí vai trò tầm quan trọng của môn GDCD, học sinh không hứng thú với mônhọc, thậm chí có học sinh còn chán, không chịu học
Trang 8giáo viên biết cách sử dụng tốt phương pháp này kết hợp với tình huống thì làmcho bài dạy thành công hơn rất nhiều Vì vậy, để phát huy ưu điểm, hạn chếnhược điểm của phương pháp này, ở phần nội dung quyền học tập của công dân,tôi có một số kinh nghiệm sau:
- Trước hết xây dựng hệ thống câu hỏi phải phù hợp với nội dung của bài,
rõ ràng, dễ hiểu, có tính chắt lọc, không tỉ mỷ, không hỏi nhiều câu hỏi cùng mộtlúc, không nên đặt quá nhiều câu hỏi cho một nội dung
- Trong quá trình thực hiện, nên có cách để triển khai sâu hơn một nộidung nào đó, lật đi lật lại vấn đề đó kỹ hơn, sâu hơn để bài dạy được cô đọnghơn, giúp học sinh nhớ được lâu hơn
- Giáo viên xác định đặt ra câu hỏi để kết thúc nội dung này là mở hướng
để giải quyết nội dung tiếp theo, hoặc nhanh ý khai thác sâu hơn câu trả lời củahọc sinh ở ý này để triển khai sang ý khác, giúp cho bài dạy liên kết thành mộtmạch, logic hơn,chặt chẽ hơn mà không rời rạc, không tủn mủn
- Cuối cùng, trong quá trình thực hiện, giáo viên hỏi, học sinh trả lời thìgiáo viên lưu ý khai thác triệt để kiến thức của học sinh mà không nên vội vàngkết luận ngay để kích thích sự suy nghĩ, tìm tòi và sáng tạo của học sinh, giúp chohọc sinh tự tìm kiến thức yêu cầu
Với phương pháp này, tôi sử dụng để dạy phần nội dung quyền học tập củacông dân, thực hiện trong vòng 12 phút và sử dụng loại vấn đáp giải thích minhhọa và vấn đáp tìm tòi để triển khai nội dung của bài học
Ở phần nội dung của quyền học tập, kiến thức trọng tâm là:
+ Công dân có quyền học không hạn chế từ mầm non đến tiểu học, đếntrung học, đến đại học thông qua thi tuyển hoặc xét tuyển
+ Công dân có thể học bất cứ nghành nghề nào phù hợp với khả năng, sởthích và điều kiện của mình
+ Công dân có quyền học thường xuyên, học suốt đời, bằng nhiều hìnhthức và loại hình khác nhau
+ Mọi công dân đều được đối xử bình đẳng về cơ hội học tập mà không bịphân biệt bởi dân tộc, tôn giáo, thành phần, giới tính
Để làm rõ nội dung kiến thức đó, tôi đã sử dụng bộ câu hỏi sau:
Câu hỏi 1: Em hiểu thế nào là công dân có quyền học từ thấp đến cao?Câu hỏi 2: Sau khi tốt nghiệp THPT, em dự định sẽ tiếp tục thực hiệnquyền của mình như thế nào? (vào đại học, cao đẳng hay đi làm)?
Câu hỏi 3: Giáo viên chiếu câu hỏi tình huống sau:
Quang tốt nghiệp lớp 12 xong, muốn thi vào một trường đại học chính quy,phù hợp với khả năng và sở thích của mình Nhưng gia đình Quang khó khăn, bố
mẹ đau ốm, còn phải nuôi hai em ăn học.Quang buồn lắm vì cho rằng cánh cửanhà trường đã đóng lại với anh
Hỏi: a Em có đồng ý với suy nghĩ của Quang không? Vì sao?
Trang 9b.Nếu trong hoàn cảnh tương tự, em sẽ làm gì?
Câu hỏi 4: Theo em, vào đại học có phải là con đường duy nhất để lậpnghiệp không? Vì sao?
Câu hỏi 5: Có ý kiến cho rằng: Pháp luật nước ta quy định công dân cóquyền học không hạn chế, học bất cứ nghành nghề nào có nghĩa là công dân cóthể vào học bất cứ trường nào, nghành nào, nghề nào mà mình muốn Em cóđồng ý với quan điểm đó không? Vì sao?
2.3.2 Sử dụng phương pháp đóng vai
Đóng vai là phương pháp tổ chức cho học sinh thực hành, “làm thử” một
số cách ứng xử nào đó trong tình huống giả định Đây là phương pháp giúp chohọc sinh suy nghĩ sâu sắc một vấn đề nào đó bằng cách tập trung vào sự việc cụthể mà các em vừa thực hiện hoặc vừa quan sát được Việc “diễn” không phải làphần chính của phương pháp này mà điều quan trọng là sự thảo luận sau phầndiễn ấy Phương pháp đóng vai có những ưu điểm là học sinh được rèn luyện,thực hành những kỹ năng ứng xử và bày tỏ thái độ trong môi trường an toàntrước khi thực hành trong thực tiễn Gây hứng thú và tạo điều kiện phát triển ócsáng tạo cho học sinh, khích lệ được sự thay đổi thái độ, hành vi theo hướng tíchcực Nhưng bên cạnh đó còn có nhược điểm là nếu giáo viên không có kinhnghiệm tổ chức thì có thể mất nhiều thời gian, một số học sinh nhút nhát khôngchịu tham gia, lớp ồn ào, ảnh hưởng đến lớp khác, và nếu một tình huống chonhiều nhóm đóng vai thì sẽ gây ra nhàm chán đối với học sinh
Để hạn chế những nhược điểm và phát huy những ưu điểm của phươngpháp này, tại bài 8 tiết 1 lớp 12 tôi có một số kinh nghiệm như sau:
- Một yêu cầu không thể thiếu để thực hiện phương pháp đóng vai là tìnhhuống phải phù hợp với nội dung bài dạy, phù hợp với trình độ học sinh, thờigian thể hiện nên không quá 2 phút, và tình huống cần để mở để học sinh tự tìmcách giải quyết, ứng xử cho phù hợp, không cho trước kịch bản lời thoại
- Trong bài này, giáo viên yêu cầu 4 nhóm chuẩn bị một tình huống
- Câu hỏi thảo luận tiểu phẩm sau khi diễn xong phải phù hợp, rõ ràng, nộidung câu hỏi phải kết nối được tiểu phẩm với nội dung phần bài dạy Nghĩa là trảlời nội dung tình huống là để khái quát lên nội dung của bài dạy sau đó rút ra kếtluận
Với phương pháp này, tôi áp dụng để dạy mục b Quyền sáng tạo của côngdân, phần khái niệm quyền sáng tạo, thực hiện trong vòng 7 phút:
Giáo viên chia nhóm và nêu tình huống giả định yêu cầu các nhóm đóng vaitrong tình huống:
Trung Ương Đoàn tổ chức phát động cuộc thi “Thanh niên sáng tạo” Tùng(học sinh lớp 12) muốn tham gia nhưng bố mẹ không đồng ý vì cho rằng học sinhkhông có quyền đó, có thành công thì cũng không được nhà nước công nhận, màcòn phải học hành để thi cử
Trang 10Yêu cầu các nhóm xung phong đóng vai sau khi đã chuẩn bị ở nhà để thểhiện cách ứng xử của Tùng và gọi 1 nhóm lên trình bày trong vòng 2 phút Khitrình bày xong giáo viên đặt một số câu hỏi để lớp thảo luận tình huống:
Câu hỏi 1: Ngoài cách giải quyết của nhóm bạn, nhóm nào có cách giảiquyết khác?
Câu hỏi 2: Em có đồng ý với ý kiến của bố mẹ Tùng không? Nếu là bố(mẹ) Tùng, em sẽ có ý kiến gì với Tùng?
Câu hỏi 3: Nếu em là Tùng, em sẽ nói với bố mẹ như thế nào?
Câu hỏi 4: Tùng vẫn dự thi là Tùng đã thực hiện quyền gì của công dân?Giáo viên cho học sinh nhận xét, trả lời, giáo viên bổ sung và kết luận:Công dân không những được tự do nghiên cứu khoa học, tìm tòi suy nghĩ
để đưa ra các phát minh, sáng chế mà còn có quyền sáng tác văn học nghệthuật, khám phá khoa học để tạo ra sản phẩm cho xã hội
Giáo viên kết luận: Quyền sáng tạo là quyền của mỗi người được tự donghiên cứu khoa học, tự do tìm tòi, suy nghĩ để đưa ra các phát minh, sáng chế,cải tiến kỹ thuật, hợp lý hóa sản xuất; quyền về sáng tác văn học, nghệ thuật,khám phá khoa học để tạo ra sản phẩm, công trình khoa học về các lĩnh vực củađời sống xã hội
2.3.3 Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm
Phương pháp thảo luận nhóm được sử dụng nhằm giúp cho mọi học sinhtham gia một cách chủ động vào quá trình học tập, tạo cơ hội cho các em có thểchia sẻ kiến thức, kinh nghiệm, ý kiến để giải quyết vấn đề có liên quan đến nộidung bài học; tạo cơ hội cho các em được giao lưu, học hỏi lẫn nhau; cùng nhauhợp tác giải quyết những nhiệm vụ chung Ưu điểm của phương pháp này là giúpcho các em mạnh dạn trình bài ý kiến suy nghĩ, tư tưởng của mình, biết lắng nghe
có phê phán để tạo cho các em sự tự tin, hứng thú trong học tập Giúp kiến thứccủa các em bớt chủ quan, phiến diện hơn và sâu sắc, bền vững, dễ nhớ hơn Tuynhiên cũng có những hạn chế là ý kiến của các thành viên trong nhóm có thểphân tán hoặc gây mâu thuẫn gay gắt với nhau, lớp ồn ào, thời gian có thể bị kéodài, một số học sinh không chịu tham gia
Sử dụng phương pháp thảo luận nhóm để dạy nội dung quyền sáng tạo:
- Để tiến hành phương pháp này điều đầu tiên là giáo viên phải chia lớpthành các nhóm, số lượng các nhóm tùy thuộc vào từng bài dạy, từng yêu cầu màgiáo viên đặt ra Có nhiều cách chia nhóm: chia theo tổ, chia theo tên thứ tự, chiatheo bàn, chai theo ngày tháng năm sinh và ở phần này tôi chia 4 nhóm theo sởthích
- Chủ đề yêu cầu học sinh thảo luận phù hợp với nội dung bài học Giáoviên nêu câu hỏi thảo luận ở dạng tình huống, phân tích, chứng minh, tránhtrường hợp học sinh chép lại nội dung sách giáo khoa đã trình bày Ở phần nàytôi đưa ra 4 chủ đề yêu cầu học sinh hoạt động nhóm Bốn chủ đề này không có
Trang 11trong sách giáo khoa, mà để chứng minh cho nội dung quyền sáng tạo Nội dungyêu cầu thảo luận phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh thực tế của học sinh đangsống ở vùng đó
- Cách trình bày kết quả hoạt động để cho học sinh các nhóm tự chọn: Nhưbằng lời, bằng tiểu phẩm, bằng tranh vẽ, hoặc bằng văn bản viết
- Mỗi nhóm bầu một nhóm trưởng điều hành chung và thư ký để ghi chép
- Giáo viên quy định thời gian thảo luận, thời gian trình bày, giáo viên phảitheo dõi hoạt động của mỗi nhóm, khuyến khích và giúp đỡ khi cần thiết
Với phương pháp này, tôi áp dụng để dạy phần nội dung của quyền sángtạo thực hiện trong vòng 14 phút và làm như sau:
Tôi đưa ra 4 chủ đề để chứng minh nội dung của quyền sáng tạo và chiếulên máy
Quay lại tình huống đóng vai vừa rồi: giả sử TW Đoàn phát động cuộc thi
“Thanh niên sáng tạo” với một số chủ đề sau:
Chủ đề 1: Làm thơ nhân ngày 26 / 3
Chủ đề 2: Tìm cách chống ngạt khí cho tôm
Chủ đề 3: Giả sử Bố em mở công ty TNHH sản xuất thức ăn chăn nuôi giacầm ở Hải Hòa, lấy nguyên liệu từ cá biển và các loại nông sản và em cũng thamgia Em hãy đặt tên cho sản phẩm hàng hóa này
Chủ đề 4: Tìm cách xử lý ô nhiễm môi trường từ thuốc trừ sâu ở địaphương em do người dân sử dụng để bảo vệ hoa màu
Là đối tượng tham gia, nhóm em sẽ chọn một trong những chủ đề trên.Chia lớp thành 4 nhóm, theo sở thích, mỗi nhóm có một nhóm trưởng điều hành,yêu cầu nhóm 1 chọn chủ đề 1, nhóm 2 chọn chủ đề 2, nhóm 3 chọn chủ đề 3,nhóm 4 chọn chủ đề 4 Khi chọn xong những em cùng sở thích tập trung lại mộtnhóm của mình.Yêu cầu các nhóm làm nhanh trong vòng 2 phút và trình bày 1phút
Lưu ý ở phần này: Yêu cầu các em hoạt động nhóm để thực hiện chủ đề làgiáo viên muốn cho các em biết các em đang tham gia thực hiện cụ thể quyền gì?
và các em có được những quyền gì? mục đích để chứng minh nội dung quyềnsáng tạo chứ không phân tích mổ xẻ nội dung chủ đề mà các em hoạt động làđúng hay sai, mà chỉ khen nhóm nào làm tốt hơn, có sáng tạo nhanh hơn Bởi vìchỉ 2 phút thì các em không thể (hoặc khó) thực hiện sáng tạo được, mà một côngtrình sáng tạo có khi cả năm trời hoặc dài hơn nữa Đó là cả một quá trình trăntrở, suy nghĩ, tìm tòi, kiểm nghiệm thực tế của công dân thì mới đưa đến kết quảđược
Giáo viên cho các nhóm trình bày và có thể cho điểm nhóm làm tốt nhất,nhanh nhất
Giáo viên kết luận: Như vậy qua hoạt động vừa rồi, các em đã thực hiệnquyền sáng tạo theo khả năng và sở thích của mình, đó là quyền của mỗi công
Trang 12dân Tuy nhiên trong vòng ít phút các em không thể (hoặc khó) thực hiện thànhcông được mà có khi phải cả một quá trình dài.
Sau khi đã thực hiện hoạt động nhóm giáo viên đặt một số câu hỏi khaithác kiến thức học sinh
Câu hỏi 1: Khi nhóm 1 thực hiện chủ đề làm thơ nghĩa là các em đang thựchiện quyền gì? Và nếu được công nhận, các em có quyền gì?
Câu hỏi 4: Nhóm 4 thực hiện chủ đề 4: Tìm cách xử lý ô nhiễm môi trường
từ thuốc trừ sâu ở địa phương em do người dân sử dụng để bảo vệ hoa màu, các
em đang thực hiên quyền gì?
Học sinh trả lời
Và giáo viên kết luận: Các em đang thực hiện quyền hoạt động khoa học, vì đây
là hoạt động sáng kiến của mình để tìm cách xử lý ô nhiễm môi trường
Ngoài những hệ thống câu hỏi học sinh phải giải thích, chứng minh thìnhững tình huống trắc nghiệm khác quan cũng vô cùng cần thiết để tạo hứng thú,yêu thích môn học, ở học sinh
Ví dụ: Chị Y đã bí mật sao chép toàn bộ bản thiết kế tác phẩm kiến trúc
mà anh G mới hoàn thiện rồi dùng tên mình đăng kí quyền tác giả Sau đó, theo
đề nghị của ông Q là Giám đốc một công ty, chị Y đã đồng ý cho ông Q sử dụngbản thiết kế đó để xây dựng khu vui chơi của gia đình mình Vô tình thấy bảnthiết kế trong máy tính của chị gái, anh P là em trai chị Y đã sử dụng để làm đồ
án tốt nghiệp và được hội đồng chấm đồ án đánh giá cao Những ai sau đây viphạm quyền sáng tạo của công dân?
A Chị Y và anh P B Chị Y, anh P và ông Q.