(SKKN 2022) một số kinh nghiệm trong việc rèn luyện kỹ năng tự học môn lịch sử giai đoạn 1919 1945 cho HS lớp 12 tại trường THPT cầm bá thước

Từ thực tế, tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng môn học,phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong học tập, giúp học sinh tiếpthu kiến thức, vận dụng kiến thức

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ KINH NGHIỆM TRONG VIỆC RÈN LUYỆN KĨ NĂNG TỰ HỌC MÔN LỊCH SỬ GIAI ĐOẠN 1919 - 1945 CHO HỌC SINH LỚP 12 TẠI

Nội dung Trang

1 Mở đầu……… 1

1.1 Lí do chọn đề tài……… 1

1.2 Mục đích nghiên cứu……… 1

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu……… 2

1.4 Phương pháp nghiên cứu……… 2

2 N i dung.ộ ……… 2

2.1 Cơ sở lí luận……… 2

2.1.1.Cơ sở pháp lí ……… 2

2.1.2 Khái niệm tự học……….……… 3

2.1.3 Một số kĩ năng tự học cần rèn cho HS trong khi dạy……… 3

2.2 Cơ sở thực tiễn của đề tài 3

2.2.1 Thực trạng việc tự học của học sinh trong trường THPT Cầm Bá Thước 3

2.2.2 Nguyên nhân của thực trạng……… 5

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề……… 6

2.3.1 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến……… 6

2.3.2 Biện pháp rèn một số kĩ năng tự học cho HS……… 7

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm……… 11

2.5 Đánh giá kết quả thu được……… 12

3 Kết luận – Kiến nghị……… 18

3.1 Kết luận……… 18

3.2 Kiến nghị ……… 19

TÀI LIỆU THAM KHẢO………

Chữ viết tắt Diễn giải

Nội dung của bài học lịch sử thường gắn với các mốc thời gian, sự kiện,

…, do đó học sinh thường khó nhớ, khó hiểu Phương pháp và cách dạy lịch sửcủa giáo viên chưa thực sự khơi dậy hứng thú tìm tòi kiến thức trong họcsinh Hầu hết học sinh khi học môn lịch sử đều học thuộc lòng, đọc từ đầu đếncuối bài, ghi nhớ theo từng mục, từng nội dung và nhớ từng sự kiện mà không

có khả năng phân tích, khái quát, nhìn nhận sự kiện lịch sử trong bối cảnh thờiđại Phần lớn tâm lí các em đều thấy bộ môn lịch sử nhiều sự kiện, kiến thức dàikhó nhớ nên dễ có tâm lí học đối phó Từ đó, không thấy rõ bản chất, nguyênnhân và mối liên hệ của các sự kiện để hệ thống hóa vấn đề cho dễ nhớ màthường sa đà vào những chi tiết vụn vặt

Do phải chạy theo tiến độ chương trình, cả giáo viên và học sinh trong giờhọc phải tăng tốc mới có thể đi hết kiến thức theo yêu cầu, ít có thời gian mởrộng và nâng cao kiến thức cho các em Thầy-trò ít có khả năng thảo luận, traođổi, mở rộng kiến thức Thầy cô quan tâm đến việc hoàn thành kế hoạch bàigiảng trên lớp, chưa chú ý đúng mực trong việc rèn luyện cho HS kĩ năng tựhọc, tự nghiên cứu, tự khám phá

Học sinh thường gặp nhiều khó khăn khi tự học, nhất là học ở nhà, như:không biết học như thế nào cho có hiệu quả? Ghi chép bài như thế nào? Khốilượng kiến thức quá nhiều mà thời gian tự học lại ít, làm thế nào để nắm vữngkiến thức bài học? Nguồn tài liệu nhiều nhưng không biết chọn lọc phân loại,không biết dựa vào các tiêu chí nào để tự đánh giá

Tâm lí học sinh vẫn xem nhẹ bộ môn lịch sử và coi lịch sử là môn phụ,các em chưa thực sự tập trung tìm hiểu sâu bài học mà chỉ dừng lại ở mức độhọc thuộc những gì thầy cô cho ghi

Từ thực tế, tôi luôn suy nghĩ làm thế nào để nâng cao chất lượng môn học,phát huy tính tích cực, chủ động của học sinh trong học tập, giúp học sinh tiếpthu kiến thức, vận dụng kiến thức đã học vào cuộc sống Một trong những cách

mà tôi nghĩ đến đó là tăng cường rèn luyện cho HS kĩ năng tự học

Qua dự giờ đồng nghiệp và thực tế giảng dạy của bản thân, tôi xin chọn

đề tài “Một số kinh nghiệm trong việc rèn luyện kỹ năng tự học môn lịch sử giai đoạn 1919-1945 cho HS lớp 12 tại trường THPT Cầm Bá Thước” Mục

đích, nhằm phát huy tính tự giác, tính tích cực, chủ động của HS, thực hiện đổimới phương pháp dạy học, nâng cao hiệu quả trong việc dạy học Đồng thời,giáo viên sẽ nâng cao hơn nữa trình độ chuyên môn của mình

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Thực hiện có hiệu quả chủ trương đổi mới trong dạy học theo hướngphát huy tính tích cực, chủ động của HS

- Giúp học sinh có hứng thú hơn, tự giác hơn trong học tập bộ lịch sử, nắmvững kiến thức bài học, biết so sánh, rút ra bài học cho bản thân Đặc biệt giúp HS biếtcác tự học môn lịch sử hiệu quả hơn; cũng như biết cách lựa chọn kiến thức đúng đắn,phù hợp trong điều kiện công nghệ thông tin phát triển mạnh mẽ như hiện nay

- Đảm bảo thực hiện tốt mục tiêu dạy học, nâng cao hơn nữa hiệu quả giáodục của môn học trong nhà trường

1.3 Đối tượng và phạm vi nghiên cứu

- Tìm hiểu việc tự học của HS lớp 12 hiện nay tại trường THPT Cầm BáThước huyện Thường Xuân, tỉnh Thanh Hóa

- Đề xuất một số giải pháp rèn luyện kĩ năng tự học nội dung lịch sử ViệtNam từ 1919 đến 1945 cho học sinh lớp 12 THPT

1.4 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp điều tra, Phương pháp quan sát , Phương pháp phân tích, tổng hợp, phương pháp thống kê

Bộ giáo dục, Sở Giáo dục Thanh Hóa đã ban hành nhiều văn bản để hướng dẫnthực hiện nội dung này Tháng 10/2017, Công văn số 4612/BGDĐT-GDTrHngày 03/10/2017 về việc hướng dẫn thực hiện chương trình giáo dục phổ thônghiện hành theo định hướng phát triển năng lực và phẩm chất HS từ năm học2017-2018, đã chỉ rõ phải đổi mới phương pháp, hình thức tổ chức dạy học vớicác nội dung: chú trọng hình thức, phương pháp, kĩ thuật dạy học tích cực; xâydựng kế hoạch bài học theo hướng tăng cường, phát huy tính chủ động, tích cực,

tự học của học sinh thông qua việc thiết kế tiến trình dạy học thành các hoạtđộng học để thực hiện cả ở trên lớp và ngoài lớp học Chú trọng rèn luyện chohọc sinh phương pháp tự học, tự nghiên cứu sách giáo khoa để tiếp nhận và vậndụng kiến thức mới thông qua giải quyết nhiệm vụ học tập đặt ra trong bài học;dành nhiều thời gian trên lớp cho học sinh luyện tập, thực hành, trình bày, thảoluận, bảo vệ kết quả học tập của mình; giáo viên tổng hợp, nhận xét, đánh giá,kết luận để học sinh tiếp nhận và vận dụng

Do vậy, giáo viên cần hướng dẫn để học sinh tự tìm ra kiến thức, chú ý tớiviệc đối thoại, hợp tác giáo viên- học sinh, học sinh- học sinh để học sinh tựchiếm lĩnh tri thức Thầy giáo là chuyên gia về việc học, dạy cách học cho họcsinh theo tinh thần: Học để biết, học để làm, học để cùng chung sống, học đểlàm người Giáo viên tạo điều kiện để học sinh tự đánh giá, đánh giá lẫn nhau đểkhuyến khích học sinh tự học; qua đó cung cấp và liên hệ ngược cho giáo viênđánh giá.

2.1.2 Khái niệm tự học

Tự học là người học tích cực chủ động, tự mình tìm ra tri thức kinhnghiệm bằng hành động của mình, tự thể hiện mình Tự học là tự đặt mình vàotình huống học, vào vị trí nghiên cứu, xử lí các tình huống, giải quyết các vấn

đề, thử nghiệm các giải pháp…Tự học thuộc quá trình cá nhân hóa việc học

Khái niệm tự học luôn đi cùng, gắn bó chặt chẽ với khái niệm tự thân, tự

thân tiếp nhận tri thức; Tự thân rèn luyện các kĩ năng;…

Tự học là mục tiêu cơ bản của quá trình dạy học

Tự học giúp cho mọi người có thể chủ động học tập suốt đời, học tập đểkhẳng định năng lực phẩm chất và để cống hiến; tự học, mỗi cá nhân sẽ khôngcảm thấy bị lạc hậu so với thời cuộc.Vì vậy, bồi dưỡng năng lực tự học cho họcsinh là một công việc có vị trí cực kì quan trọng trong các nhà trường Chỉ có tựhọc, tự bồi đắp tri thức bằng nhiều con đường, nhiều cách thức khác nhau mỗi

HS mới có thể bù đắp được những thiếu khuyết về tri thức khoa học, về đời sống

xã hội Từ đó có được sự tự tin trong học tập, trong cuộc sống

2.1 3 Một số kĩ năng tự học cần rèn cho HS trong khi dạy phần lịch sửViệt Nam lớp 12, giai đoạn từ 1919-1945

Kĩ năng nghe giảng, ghi bài theo nguyên tắc tự học: Kĩ năng xác địnhnhững kiến thức cơ bản, trọng tâm, nhất là kiến thức cơ bản của từng giai đoạn;không nên trong sách giáo khoa có gì là học nấy; kĩ năng ghi chép bài trên lớpnhanh chóng, đầy đủ qua các kí hiệu riêng, gạch chân dưới các từ khóa, các nộidung quan trọng…

Kĩ năng học bài (cách học): Kĩ năng lập đề cương, kĩ năng sơ đồ hoá kiến thứcmột cách ngắn gọn cho dễ nhớ, kĩ năng học liên môn, kĩ năng so sánh, liên hệ,…

Kĩ năng tự kiểm tra, đánh giá kiến thức mà mình đã học

2.2 Cơ sở thực tiễn

2.2.1 Thực trạng việc tự học của học sinh trong trường THPT Cầm Bá Thước

HS chưa biết cách ghi nhớ, học bài ở trên lớp Vì thế, số HS nắm đượckiến thức cơ bản của bài học trên lớp, hiểu bài trên lớp chiếm tỉ lệ chưa cao, nhất

là những nội dung liên quan đến liên hệ thực tế hoặc rút ra bài học kinh nghiệm

Qua khảo sát HS ở trường THPT Cầm Bá Thước, lớp 12a2, 12a5, thông thường

ở các tiết dạy chưa có sự hướng dẫn tự học cụ thể, chỉ có khoảng 40 % HS nắmđược kiến thức cơ bản tại lớp, 30% HS hiểu bài trên lớp Nhưng với các tiết học

mà HS được hướng dẫn tự học tỉ lệ này thường cao hơn, khoảng 60% HS hiểubài trên lớp và có thể tái hiện lại rõ ràng trong bài làm của mình Chẳng hạn khitìm hiểu về Phong trào công nhân từ 1919-1925, GV luôn giải thích cho HS rõ

vì sao đấu tranh của công nhân Ba Son đã đánh dấu phong trào công nhânchuyển từ tự phát sang tự giác (vì mục tiêu đấu tranh có cả kinh tế, chính trị…).Thế nhưng với HS lớp 12a5, khi yêu cầu HS giải thích lí do vì sao đấu tranh củacông nhân Ba Son đã đánh dấu phong trào công nhân chuyển từ tự phát sang tựcgiác thì đa phần các em trả lời lại toàn bộ nội dung liên quan đế đấu tranh củacông nhân Ba Son; còn với lớp 12a2, cùng câu hỏi trên, HS cơ bản giải thíchđược lí do, biết nêu lí do chính là xuất phát từ mục tiêu đấu tranh…

HS có tâm lí không thích học môn học, không hứng thú học tập Hầu hết họcsinh khi học môn lịch sử đều học thuộc lòng, đọc từ đầu đến cuối bài, ghi nhớ theotừng mục, từng nội dung và nhớ từng sự kiện mà không có khả năng phântích, khái quát, nhìn nhận sự kiện lịch sử trong bối cảnh thời đại Mặt khác, phầnlớn các em đều thấy bộ môn lịch sử nhiều sự kiện, kiến thức dài khó nhớ nên dễ cótâm lí học đối phó Từ đó, không thấy rõ bản chất, nguyên nhân và mối liên hệcủa các sự kiện để hệ thống hóa vấn đề cho dễ nhớ những sự kiện điển hình, tiêubiểu của mỗi giai đoạn lịch sử mà thường sa đà vào những chi tiết vụn vặt

Học sinh thường gặp nhiều khó khăn khi tự học, nhất là học ở nhà, như:không biết học như thế nào cho có hiệu quả? Ghi chép bài như thế nào? Khốilượng kiến thức quá nhiều mà thời gian tự học lại ít, làm thế nào để nắm vữngkiến thức bài học? Ôn bài như thế nào? Nguồn tài liệu nhiều nhưng không biếtchọn lọc phân loại, không biết dựa vào các tiêu chí nào để tự đánh giá

Thầy cô quan tâm đến việc hoàn thành kế hoạch bài giảng trên lớp, chưachú ý đúng mực trong việc rèn luyện cho HS kĩ năng tự học, tự nghiên cứu, tựkhám phá Thầy trò cũng ít có khả năng thảo luận, trao đổi, mở rộng kiến thức

do phải chạy theo tiến độ chương trình

GV, đôi lúc còn quan niệm tự học là công việc HS học ở nhà, nên chưa có

sự chú ý đúng mực đến việc tự học của HS, chưa chú ý hướng dẫn, khích lệ,khai thác khả năng của HS

GV dạy sử trường THPT Cầm Bá Thước nói riêng đã có nhiều cố gắng đểnâng cao chất lượng dạy học bộ môn: hướng dẫn HS tự học, thực hiện một số tròchơi trong giờ học (“tam sao thất bản”, ghép hình, ), nhằm thu hút HS, phát

huy tính tích cực, chủ động của HS trong giờ học Nhưng hiệu quả học tập bộmôn vẫn chưa được như mong muốn.

Vì vậy tự học luôn là cần thiết, thiết thực với mỗi HS, nhất là trong khihọc môn lịch sử, môn học với đặc trưng luôn gắn với con số, với các niên đại xaxưa Tự học giúp HS chiếm lĩnh tri thức trong “xã hội học tập”, nâng cao hơnnữa trình độ bản thân Đồng thời, góp phần thực hiện mục tiêu đổi mới dạy học,góp phần thực hiện hiệu quả hơn mục tiêu giáo dục ở trường phổ thông

2.2.2 Nguyên nhân của thực trạng

Thứ nhất, xuất phát từ nhận thức của học sinh, phụ huynh và của mọi cánhân trong xã hội, coi môn sử chỉ là môn phụ, nhiều phụ huynh chỉ mong muốn

và đầu tư cho con em mình học tốt các môn tự nhiên còn các môn như sử, địa thì

có tâm lí coi thường Đây là yếu tố tác động không nhỏ đến ý thức học tập của

HS trong giờ học

Thứ hai, chương trình sách giáo khoa còn quá nặng nề về kiến thức, sựkiện, cách thể hiện kiến thức hình ảnh chưa thực sự sinh động nên không thuhút được sự quan tâm của các em, hơn thế nữa khối lượng kiến thức trongchương trình nhiều nên thường thì cả giáo viên và học sinh trong giờ học phảităng tốc mới có thể đi hết kiến thức theo yêu cầu, ít có thời gian mở rộng vànâng cao kiến thức cũng như hướng dẫn cho các em cách tự học hiệu quả

Thứ ba, phương pháp giảng dạy của một số giáo viên lịch sử vẫn cònthiếu chiều sâu, chưa hấp dẫn đối với học sinh trong cách truyền tải kiến thức,vẫn còn mang tính nhồi nhét Người thầy chưa chú ý đầu tư nhiều cho tiết dạynên cũng dễ làm cho học sinh có tâm lí chán nản, coi thường môn học

Thứ tư, giáo viên dạy lịch sử chưa phát huy được thế mạnh của bộ môn,chưa chỉ cho các em hiểu đây là một bộ môn khoa học cần phải có sự học tậpnghiêm túc, chưa tái hiện được không khí sinh động của các sự kiện lịch sửtrong giờ học GV cũng chưa biết cách khơi gợi sự chú ý của HS đối với những

“thăng trầm” của lịch sử Do đó, học sinh rơi vào tình trạng thụ động trong họctập, không khí học tập mệt mỏi, giờ học trở nên khô khan, nặng nề Việc tựhọc, vì vậy cũng được HS tự động bỏ qua

Đặc biệt, việc hướng dẫn HS tự học, giao bài tập cho HS thường chỉ mangtính qua loa, hình thức Nhiều HS không biết cách tự học, chỉ thụ động tiếp thukiến thức bài học, ghi nhớ máy móc kiến thức Do đó, khi HS làm bài, chuẩn bịbài, cũng chỉ mang tính hình thức, đại khái; sự chú ý của HS đối với nội dungbài học không cao Điều này làm cho HS quên ngay kiến thức sau các tiết học,các em không có hứng thú ở những tiết học tiếp theo và GV cũng thấy mệt mỏi,

bế tắc trong dạy học

Vì vậy, việc rèn cho HS ý thức tự học là cần thiết nhằm làm cho HS hiểubiết hơn về lịch sử; nâng cao hơn nữa chất lượng dạy học của bộ môn.

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Các điều kiện cần thiết để áp dụng sáng kiến

*Về phía học sinh

Học sinh nhiệt tình, có trách nhiệm, nhất là trong việc thực hiện các

công việc được giáo viên giao phó Có trách nhiệm, HS mới hứng thú, mới nỗlực cố gắng tìm hiểu nội dung môn học, hoàn thành được yêu cầu của GV Điềunày sẽ giúp HS thấy được vai trò của mình, khẳng định được vai trò của mìnhtrong giờ học, làm cho HS thực sự là chủ thể của hoạt động dạy học

Học sinh sẵn sàng hợp tác Khi giao nhiệm vụ chuẩn bị cho HS ở nhà, trên

lớp, GV giao nhiệm vụ cho từng cá nhân hoặc theo nhóm, tất nhiên GV đã có sựlựa chọn, phân công sao cho phù hợp nhất, vì vậy HS cần sẵng sàng hợp tác, họchỏi, giúp đỡ lẫn nhau, hợp tác với GV để hoàn thành công việc được giao

* Về phía giáo viên

GV cần có sự hiểu biết nhất định về HS lớp mình dạy (kiến thức của HS,

các kĩ năng nổi trội ở HS, ) GV tìm hiểu điều này qua quan sát HS trong giờhọc, qua sự giao lưu với HS Điều này giúp GV lựa chọn và đề ra được cách tựhọc phù hợp cho HS; giao bài tập "đúng người, đúng việc", phát huy được thếmạnh của HS; tránh được việc gây ra tâm lí lo sợ môn học ở HS Qua hiểu biếtcủa GV về HS, GV có những chia sẻ, uốn nắn kịp thời những biểu hiện lệch lạc

ở HS; có những định hướng hiệu quả cho HS, giúp HS ngày càng hoàn thiệnmình hơn Sự hiểu biết của GV về HS còn giúp cho mối quan hệ thầy - trò ngàycàng tốt đẹp hơn; giúp học sinh cởi mở, thân thiện, đoàn kết hơn và thêm tintưởng vào GV

GV cần đầu tư, lựa chọn chu đáo nội dung, hình thức tự học cho phù hợp đối tượng HS Việc chuẩn bị này giúp GV có được phương pháp dạy học

phù hợp, hướng dẫn HS lĩnh hội kiến thức chính xác, vừa sức với HS, làm cho

HS thêm hiểu mình, nhất là kiến thức, phương pháp học tập môn học Việcchuẩn bị chu đáo còn giúp GV tạo được uy tín đối với HS, đồng thời, có nhữngđịnh hướng hợp lí giúp HS hiểu biết kiến thức của bản thân, củng cố vốn kiếnthức mà mình có GV cần tránh tình trạng thiếu sự chuẩn bị hoặc chưa chuẩn

bị chu đáo, làm cho giờ học trở nên tẻ nhạt, hoặc vội đưa ra những định hướng,những lí giải chưa phù hợp, hoặc giao bài tập không vừa sức HS làm cho HSkhó tiếp thu, hoặc hoàn thành việc học một cách khiên cưỡng,…

GV cần động viên, tạo điều kiện, giúp HS tự tin vào bản thân

Thông qua sự động viên, gợi mở của mình, GV động viên, khuyến khích

HS mạnh dạn trao đổi, trình bày sự hiểu biết, quan điểm của mình, nhất là trong

việc trình bày các nội dung, trả lời câu hỏi, làm bài tập,… theo yêu cầu của GV

GV tích cực bám sát, động viên, khen thưởng ngay sự tích cực, tiến bộ của HS,đặc biệt là những HS còn hay nhút nhát, ngại giao tiếp Đồng thời, cũng chỉngay cho HS những khiếm khuyết cụ thể của mình để HS sửa chữa kịp thời.Điều này giúp học trò trau dồi, củng cố thêm vốn hiểu biết của bản thân, hoànthiện hơn vốn hiểu biết của mình, phát huy đến mức cao nhất thế mạnh mà mình

có Từ đó, HS có hứng thú hơn trong giờ học, tích cực hơn trong việc tham giacác hoạt động tập thể

Các GV trong trường sẵn sàng trợ giúp khi HS cần sự giúp đỡ Để học

tốt một môn học, HS chỉ dựa vào kiến thức sách giáo khoa, vào hiểu biết củamình nhiều khi chưa đủ, nhất là với những cách dạy học tích cực như hiện nay,nhiều môn học đã thực hiện dạy học liên môn Môn lịch sử cũng không ngoại lệ,nội dung các môn học liên quan (văn học, địa lí, giáo dục công dân,…) đã được

sử dụng trong dạy học nhằm làm cho bài học lịch sử thêm sinh động, cuốn hút

và dễ tiếp thu đối với HS Việc liên hệ thực tế, rút ra bài học kinh nghiệm, nhậnxét, đánh giá là công việc mà HS cần thực hiện trong khi học lịch sử nhưng dokinh nghiệm sống còn hạn chế, nên các em rất cần sự tư vấn, định hướng kiếnthức, bổ sung kiến thức từ phía GV Vì vậy, GV, hãy sẵn sàng tư vấn, giải đápnhững thắc mắc của HS, bổ sung và hoàn thiện vốn hiểu biết cho HS khi HScần

2 3.2 Biện pháp rèn một số kĩ năng tự học cho HS trong dạyhọc phần lịch sử Việt Nam lớp 12 giai đoạn từ 1919-1945

2.3.2.1 Một số yêu cầu khi cho học sinh tự học

* Giáo viên:

- Soạn bài đầy đủ trước khi đến lớp Giáo án phải đảm bảo yêu cầu chấtlượng, xác định rõ được mục tiêu bài học Dạy học bám sát chuẩn kiến thức, kĩnăng , làm rõ trọng tâm và luôn làm chủ được bài giảng cuả mình

- Vận dụng các phương pháp dạy học linh hoạt, đảm bảo phát huy tínhtích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh, khơi dậy niềm đam mê hứng thú, yêuthích của học sinh đối với bộ môn

- Nhấn mạnh, gạch chân các từ quan trọng, các mốc thời gian quan trọng

ở mỗi bài mỗi nội dung cho HS - Trước khi thực hiện bài giảng, GV cần tìmhiểu kĩ về đối tượng HS lớp mình, cụ thể là tìm hiểu về những khả năng nổi trộicủa các HS: khả năng về văn học, khả năng về hội họa, Mục đích của việclàm này là nhằm giúp GV có sự phân công hợp lí hơn trong việc giao nhiệm vụchuẩn bị, tìm hiểu nội dung bài học, giao bài tập đến từng HS, nhóm HS, pháthuy tính tích cực, chủ động ở HS trong việc thực hiện nhiệm vụ được giao; tránhgiao việc không phù hợp, quá sức, dễ gây ra tâm lí lo sợ ở HS

- Trong quá trình thực hiện bài giảng, GV chú ý đến mọi đối tượng HS,chú ý hơn đến những HS “đặc biệt”, giúp HS có sự tiến bộ đồng đều, không kiêungạo, không mặc cảm

* Học sinh:

- Tích cực phấn đấu vươn lên trong học tập, học bài và làm bài đầy đủtrước khi đến lớp, trong lớp chú ý nghe giảng, hăng hái phát biểu xây dựng bài.

- Cần phải đọc kỹ, đọc nhiều lần để ghi nhớ Trong quá trình học cần phảibiết phân tích tổng hợp, nhìn nhận một vấn đề, các sự kiện lịch sử trong mộtchỉnh thể, học sự kiện này thì ta cần phải liên tưởng đến sự kiện trước và sau nó

- Học bài nào dù cho có khó đến mấy cũng phải học cho xong, khôngđược bỏ cuộc, xong bài nào là dứt điểm bài đó

- Học các con số ngày tháng thì chỉ cần nhớ những ngày tháng năm quantrọng, còn các thời điểm khác thì nhớ "tương đối", tối thiểu là cuối hoặc giữahoặc đầu tháng là được rồi

- Hãy tạo cho mình tâm lý thoải mái khi học, tuyệt đối không nên học bàikhi đang stress, bực tức; lúc cảm thấy mệt, không thể tập trung thì hãy giànhthời gian để nghỉ ngơi thư giãn Tuy nhiên sau khi giải lao phải học một cáchnghiêm túc

- Cần phải có thời gian học hợp lý, nên chọn thời gian là buổi sáng, buổitrưa và tối (trước 22h)

- Xác định dạng bài: Kinh tế, chiến tranh,… để học theo “công thức”

- Chú ý đến những sự kiện lớn của thế giới trong cùng thời gian, liên hệ,đối chiếu, tìm ra mối quan hệ, ảnh hưởng … giữa chúng

2.3.2.2 Một số kĩ năng cần rèn luyện cho học sinh.

* Kĩ năng nghe giảng, ghi bài theo nguyên tắc tự học

- Kĩ năng xác định những kiến thức cơ bản, trọng tâm, nhất là kiến

thức cơ bản của từng giai đoạn; không nên trong SGK có gì là học nấy

HS chú ý tên chương, tên bài, tên mục … đây là những dấu hiệu cơ bản

để xác định kiến thức của bài, của chương

Chẳng hạn, khi dạy Bài 12 Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từnăm 1919 đến năm 1925, mục I- Những chuyển biến mới về kinh tế, chính trị,văn hóa, xã hội ở Việt Nam sau Chiến tranh thế giới thứ nhất Với đề mục nàythì kiến thức cơ bản chính là sự chuyển biến mới về kinh tế, xã hội

Kiến thức cơ bản còn được thể hiện thông qua câu hỏi của GV đặt ra cho

HS, qua sự nhấn mạnh của GV Khi dạy mục I, Bài 12 trên, để giúp HS thấyđược rõ hơn sự chuyển biến về kinh tế, GV có thể đặt câu hỏi, yêu cầu HS sosánh: trước chiến tranh thế giới thứ nhất, kinh tế Việt Nam chủ yếu có nhữngngành nào? Với cuộc khai thác của Pháp, Việt Nam có những ngành kinh tếnào?

Dựa vào câu hỏi của GV, qua nội dung trả lời, HS xác định được ngay sựthay đổi, chuyển biến của kinh tế VN- đây chính là một nội dung HS cần ghinhớ

GV gạch chân dưới những “từ khóa”, các nội dung quan trọng

Khi dạy Bài 12 Phong trào dân tộc dân chủ ở Việt Nam từ năm 1919 đếnnăm 1925, mục I-1.Chính sách khai thác thuộc địa lần thứ hai của thực dânPháp Với nội dung cuộc khai thác, GV gạch chân dưới các từ

- Nội dung khai thác: đầu tư với tốc độ nhanh, qui mô lớn vào các ngành kinh tế