Thi hành pháp luật: Các cá nhân, tổ chức thực hiệnđầy đủ nghĩa vụ, chủ động làm những gì pháp luậtqui định phải làm... Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho nhữ
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
SỬ DỤNG SƠ ĐỒ HÓA KIẾN THỨC TRONG GIẢNG DẠY
VÀ ÔN TẬP MÔN GIÁO DỤC CÔNG DÂN 12 Ở TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II THÔNG QUA BÀI - THỰC HIỆN
Trang 2MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lí do chọn đề tài: 1
1.2 Mục đích nghiên cứu: 1
1.3 Đối tượng nghiên cứu: 1
1.4 Phương pháp nghiên cứu: 2
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2
2.1 Cơ sở lí luận 2
2.2 Thực trạng của vấn đề 2
2.3 Các giải pháp giải sử dụng để quyết vấn đề 2
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 15
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 16
3.1 Kết luận 16
3.2 Kiến nghị: 17
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài:
Trong nhà trường phổ thông nói chung và các trường trung học phổ thôngnói riêng, nếu như chúng ta khai thác tốt nội dung bài học môn Giáo Dục CôngDân sẽ góp phần tích cực trong việc giáo dục, rèn luyện phẩm chất đạo đức,hình thành nên những nhân cách tốt đẹp cho học sinh, góp phần làm đẹp xãhội.Thế nhưng, thực tế không như mong muốn của chúng ta Bởi lẽ, trong nhàtrường hiện nay không ít thầy, cô giáo còn có tư tưởng xem thường, coi nhẹ mônhọc,chưa thấy được vai trò tích cực của bộ môn trong việc rèn luyện phẩm chấtđạo đức ởhọc sinh Thậm chí, còn nhiều thầy, cô giáo có thái độ xúc phạm đếndanh dự, nhân phẩm của giáo viên giảng dạy bộ môn bằng những lời lẽ thiếu sựtôn trọng và thôngcảm đồng nghiệp như: “ Dạy như môn GDCD hoặc học nhưhọc môn GDCD”, suy nghĩ ấy vẫn còn đọng lại ở thầy cô thử hỏi về phía họcsinh các em có thái độ trântrọng môn học hay không!Trong những năm gần đây,nhiều trường đại học đã dùng các tổ hợp xét tuyển có môn giáo dục công dânnhư tổ hợp C14, C19, C20, D66
Bộ môn Giáo dục công dân từ lớp 10, lớp 11 các em chưa thực sự chú tâm
ôn tập như các môn Toán, Văn, Anh Đến lớp 12 học sinh mới có kế hoạch ôntập, thậm chí sang học kì II mới thực sự tập trung hơn cho bộ môn Giáo dụccông dân, nhưng do tình hình dịch bệnh diễn biến phức tạp việc học tập và ônluyện thi gặp nhiều khó khăn
Hiện nay trong các trường THPT giáo viên đã sử dụng phương pháp dạyhọc tích cực, sử dụng các phương tiện dạy học như phiếu học tập, sơ đồ, tranhảnh, băng hình vào các tiết dạy nhưng chưa thường xuyên Giáo viên thường sửdụng trong các tiết thao giảng, thi giáo viên giỏi hay có đoàn thanh tra, kiểm trađến dự Giáo viên chưa chú ý đến việc dạy cho người học cách học, phương pháp
tự học, tự nghiên cứu sách giáo khoa, tài liệu tham khảo để lĩnh hội tri thức Dẫnđến việc học của học sinh còn thụ động, không có cơ hội trao đổi, thể hiện mìnhtrong giờ học, ngại đọc sách và không đánh giá kết quả học tập của mình
Qua kinh nghiệm giảng dạy tại trường THPT Quảng Xương II tôi nhậnthấy việc sử dụng hệ thống hóa kiến thức môn Giáo dục công dân cho học sinhlớp 12, giúp các em ôn tập đạt kết quả cao trong kỳ thi tốt nghiệp THPT là việcrất cần thiết trong dạy học hiện nay
Xuất phát từ những lý do trên, tôi lựa chọn đề tài "Sử dụng sơ đồ hóa kiến thức trong giảng dạy và ôn tập môn Giáo dục công dân 12 ở trường THPT Quảng Xương II thông qua bài - Thực hiện pháp luật - GDCD 12 THPT "
Trang 41.3 Đối tượng nghiên cứu:
- Môn Giáo dục công dân lớp 12 THPT
- Học sinh lớp 12 ôn tập theo tổ hợp khoa học xã hội
1.4 Phương pháp nghiên cứu:
Dựa vào sơ đồ, giáo viên cho học sinh xây dựng kiến thức và làm testnhanh các câu hỏi trắc nghiệm theo từng mục của bài học hoặc của toàn bài học
Từ đó, hoàn thiện kiến thức cần lĩnh hội của học sinh
Sơ đồ bài học vừa chứa đựng các khái niệm cơ bản, nội dung quan trọngcủa bài học, vừa thể hiện được mối liên hệ giữa chúng, logic của bài học giúphọc sinh ôn tập kiến thức hiệu quả hơn
2.2 Thực trạng của vấn đề
Về phía giáo viên: Trong quá trình thiết kế giáo án để giảng dạy các bàigiáo dục công dân, bản thân tôi cũng như đồng nghiệp có thể còn ít chú ý đến sửdụng và khai thác triệt để kiến thức đúng đặc trưng sách giáo khoa, trong đó cóthiết kế các sơ đồ kiến thức Thường coi nó như là một sơ đồ minh họa kiến thức,nên sử dụng chưa hiệu quả, kể cả trong giáo án cũng chưa thể hiện rõ khai thác sơđồ
Về phía học sinh: Một bộ phận học sinh chưa thật sự chủ động trong lĩnhhội kiến thức, đang còn bị động, chủ qua Các em chưa quen với việc học và ôntập Giáo dục công dân bằng sơ đồ kiến thức, nên có hạn chế trong việc tiếp thukiến thức
2.3 Các giải pháp giải sử dụng để quyết vấn đề.
2.3.1 Giới thiệu tổng thể nội dung bài học:
* Trước khi đi vào ôn tập cụ thể từng vấn đề giáo viên cho học sinh quansát chung toàn tiết ôn tập Ví dụ bài 2 - Thực hiện pháp luật - GDCD 12
2
Trang 5quyền căn cứ vào pháp luật để ra các quyết định làmphát sinh, chấm dứt hoặc thay đổi việc thực hiệnquyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức
Tuân thủ pháp luật: Các cá nhân, tổ chức không làmnhững điều pháp luật cấm
Thi hành pháp luật: Các cá nhân, tổ chức thực hiệnđầy đủ nghĩa vụ, chủ động làm những gì pháp luậtqui định phải làm
Trang 6Giáo viên chiếu sơ đồ lên tivi
Học sinh quan sát sơ đồ và trả lời câu hỏi
Câu 1: Dựa vào sơ đồ và đọc sách giáo khoa em hãy nêu khái niệm thực
hiện pháp luật?
Câu 2: Nêu các hình thức thực hiện pháp luật?
Gợi ý trả lời:
Câu 1: Khái niệm thực hiện pháp luật.
Thực hiện pháp luật là quá trình hoạt động có mục đích làm cho những qui định của pháp luật đi vào cuộc sống, trở thành những hành vi hợp pháp của cá nhân, tổ chức khi tham gia vào các quan hệ xã hội do pháp luật điều chỉnh.
Câu 2: Các hình thức thực hiện pháp luật
Sử dụng pháp luật Sử dụng đúng các quyền của mình, làm những gì pháp luật cho phép.VD: Tự do kinh doanh, lựa chọn ngành, nghề…
Thi hành pháp luật: Thực hiện đầy đủ nghĩa vụ, làm những gì pháp luật quy định VD: Nghĩa vụ nộp thuế, bảo vệ môi trường…
Tuân thủ pháp luật Không làm những điều pháp luật cấm VD: Không buốn bán hàng cấm.
Áp dụng pháp luật Cơ quan nhà nước có thẩm quyền căn cứ vào pháp luật
để ra các quyết định làm phát sinh, chấm dứt hoặc thay đổi việc thực hiện
quyền, nghĩa vụ của cá nhân, tổ chức VD: Quyền yêu cầu cơ quan có thẩm quyền giải quyết kết hôn, li hôn Cơ quan Thuế xử lý doanh nghiệp vi phạm trốn thuế.
2.3.2.2 Sơ đồ 2:
4
Trang 7Câu 1: Dựa vào sơ đồ và sách giáo khoa giáo dục công dân 12, hãy: Nêu
khái niệm vi phạm pháp luật?những dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật?
Câu 2: Nêu khái niệm trách nhiệm pháp lí? Và mục đích của việc áp
Những dấu hiệu cơ bản của vi phạm pháp luật
- Là những hành vi không hợp pháp, hành vi trái pháp luật
- Do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện
- Người vi phạm pháp luật phải có lỗi (cố ý, cố ý trực tiếp, cố ý gián tiếp,
vô ý, vô ý do quá tự tin, vô ý do cẩu thả)
2.3.2.3 Sơ đồ 3:
Thứ ba, kiềm chế các việc làm trái pháp luật.
Trách nhiệm pháp lí là nghĩa vụ mà
cá nhân, tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi từ hành vi vi phạm pháp luậtcủa mình
Mục đích của trách nhiệ
m pháp lý
Thứ nhất, buộc chủ thể vi phạm pháp luật chấm dứt ngay hành vi trái pháp luật.
Thứ hai, giáo dục, răn đe người khác để họ không vi phạm
Dấu hiệu
cơ bản của
vi phạ
m pháp luật
Thứ nhất, là hành vi trái pháp luật
Do người có năng lực trách nhiệm pháp lí thực hiện
Người vi phạm pháp luật phải có lỗi
Trang 8Câu hỏi: Trình bày các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí?.
Gợi ý trả lời:
Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lý
- Vi phạm hình sự: là những hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, bị coi là tội
phạm được quy định ở bộ luật hình sự
+Trách nhiệm hình sự: Người phạm tội phải chịu trách nhiệm hình sự, phải
chấp hành hình phạt theo quy định của Tòa án
Người từ đủ 14 đến dưới 16 tuổi phải chịu trách nhiệm hình sự về tội phạmrất nghiêm trọng do cố ý hoặc tội phạm đặc biệt nghiêm trọng
Người từ 16 tuổi trở lên phải chịu trách nhiệm hình sự về mọi tội phạm.Việc xử lý người chưa thành niên (Từ đủ 14 tuổi đến dưới 18 tuổi) phạmtội được áp dụng theo nguyên tắc lấy giáo dục là chủ yếu
- Vi phạm hành chính: là hành vi vi phạm pháp luật có mức độ nguy hiểm
cho xã hội thấp hơn tội pham, vi phạm đến các quy tắc quản lý của nhà nước
+Trách nhiệm hành chính: Người vi phạm hành chính phải chịu trách
nhiệm hành chính theo quy định của pháp luật
Người từ 14 đến dưới 16 tuổi bị xử phạt hành chính về vi phạm hànhchính do cố ý
Người từ đủ 16 tuổi trở lên bị xử phạt hành chính về mọi vi phạm hànhchính do mình gây ra
- Vi phạm dân sự: là hành vi vi phạm phấp luật, xâm hại đến các quan hệ
tài sản, quan hệ nhân thân
Vi phạm hành chính: là hành vi vi phạm pháp luật có mức độ nguy hiểm cho xã hội thấp hơn tội pham,xâm phạm đến các quy tắc quản lý của nhà nước Người vi phạm hành chính phải chịu trách nhiệm hành chính.
Vi phạm dân sự:là hành vi vi phạm phấp luật, xâm hại đến các quan hệ tài sản, quan
hệ nhân thân Người vi phạm dân sự phải chịu trách nhiệm dân sự.
Vi phạm kỉ luật: là hành vi phạm pháp luật
xâm phạm các quan hệ lao động, công vụ nhà nước do pháp luật lao động và pháp luật hành chính bảo vệ Người vi phạm kỷ luật phải chịu trách nhiệm kỉ luật.
Trang 9+Trách nhiệm dân sự: Người có hành vi VP dân sự phải chịu trách nhiệm
dân sự
Người từ đủ 6 tuổi đến chưa đủ 18 tuổi khi tham gia các giao dịch dân sựphải được người đại diện theo pháp luật
- Vi phạm kỉ luật: là hành vi vi phạm đến các quan hệ lao động, công vụ
nhà nước do pháp luật lao động và pháp luật hành chính bảo vệ (Vi phạm nộiquy, quy chế của cơ quan, tổ chức)
+Trách nhiệmkỉ luật: Cán bộ, công chức, viên chức vi phạm kỉ luật phải
chịu trách nhiệm kỉ luật với các hình thức cảnh cáo, hạ bậc lương, chuyển côngtác khác, buộc thôi việc…
2.3.2.4 Sơ đồ 4:
Cấu trúc toàn bài “Thực hiện pháp luật” - GDCD 12 THPT
Trang 11Câu hỏi ôn tập Câu 1: Thi hành pháp luật là các cá nhân, tổ chức chủ động làm những gì mà
pháp luật
A khuyến khích B cho phép làm
C quy định phải làm D ép buộc tuân thủ.
Câu 2: Hình thức thực hiện nào của pháp luật quy định cá nhân, tổ chức sử dụng
đúng các quyền của mình, làm những gì pháp luật cho phép?
A Sử dụng pháp luật B Thi hành pháp luật.
C Tuân thủ pháp luật D Áp dụng pháp luật.
Câu 3: Theo quy định của pháp luật, công dân tuân thủ pháp luật khi thực hiện
hành vi nào sau đây?
A Giao nộp người nhập cảnh trái phép.
B Đăng ký nghĩa vụ quân sự khi đến tuổi.
C Tố cáo người nhập cảnh trái phép.
D Cung cấp thông tin người nhập cảnh trái phép.
Câu 4: Cơ quan công chức nhà nước có thẩm quyền ra quyết định xử lí người vi
phạm pháp luật là hình thức
A áp dụng pháp luật B sử dụng pháp luật
C tuân thủ pháp luật D thi hành pháp luật.
Câu 5: Hình thức thực hiện pháp luật nào dưới đây có chủ thể thực hiện khác
với các hình thức còn lại?
A áp dụng pháp luật B sử dụng pháp luật
C tuân thủ pháp luật D thi hành pháp luật.
Câu 6 Cá nhân, tổ chức sử dụng pháp luật tức là làm những gì mà pháp luật
A cho phép làm B quy định phải làm.
C quy định cho làm D không cho phép làm.
Câu 7: Hình thức thực hiện nào của pháp luật quy định cá nhân, tổ chức chủ
động thực hiện nghĩa vụ, không chủ động thực hiện cũng bị bắt buộc phải thựchiện?
A.Thi hành pháp luật B Sử dụng pháp luật.
C Tuân thủ pháp luật D Áp dụng pháp luật.
Câu 8: Chỉ cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền mới được
A thi hành pháp luật B áp dụng pháp luật
C tuân thủ pháp luật D sử dụng pháp luật.
Câu 9: Theo quy định của pháp luật, công dân không thi hành pháp luật khi
thực hiện hành vi nào sau đây?
A Giao nộp người nhập cảnh trái phép
B Công khai danh tính người mắc bệnh.
C Xả thải trực tiếp ra môi trường
D Gửi đơn tố cáo hành vi vi phạm pháp luật.
Câu 10: Học sinh đến trường học tập là biểu hiện của hình thức
A Sử dụng pháp luật B Áp dụng pháp luật.
C Thi hành pháp luật D Tuân thủ pháp luật.
Câu 11: Cá nhân, tổ chức không làm những điều mà pháp luật cấm là thực hiện
pháp luật theo hình thức
Trang 12A áp dụng pháp luật B tuân thủ pháp luật
C sử dụng pháp luật D thi hành pháp luật.
Câu 12: Công dân thực hiện hành vi nào sau đây là sử dụng pháp luât?
A Đến ngân hàng mua ngoại tệ B Mua bán ngoại tệ trái phép.
C Khai báo tạm trú, tạm vắng D Khai báo thông tin cử tri.
Câu 13: Vi phạm dân sự là hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại tới
A các quy tắc quản lý nhà nước
B quan hệ tài sản và nhân thân.
C quan hệ lao động và công vụ nhà nước
D các hành vi nguy hiểm cho xã hội
Câu 14: Vi phạm kỷ luật là hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại tới
A các quy tắc quản lý nhà nước
B quan hệ tài sản và nhân thân.
C
quan hệ lao động và công vụ nhà nước
D các hành vi nguy hiểm cho xã hội
Câu 15: Vi phạm hành chính là hành vi vi phạm pháp luật, xâm hại tới
A các quy tắc quản lý nhà nước
B quan hệ tài sản và nhân thân.
C quan hệ lao động và công vụ nhà nước
D các hành vi nguy hiểm cho xã hội
Câu 16: Nghĩa vụ mà các cá nhân hoặc tổ chức phải gánh chịu hậu quả bất lợi
từ hành vi trái pháp luật của mình là gì?
A Quyền lợi pháp lí B Hậu quả pháp lí
C Tính chất pháp lí D Trách nhiệm pháp lí.
Câu 17: Những hành vi gây nguy hiểm cho xã hội, bị coi là tội phạm là gì?
A Vi phạm hình sự B Vi phạm hành chính.
C Vi phạm dân sự D Vi phạm kỷ luật.
Câu 18: Theo quy định của pháp luật, công dân tuân thủ pháp luật khi thực hiện
hành vi nào sau đây?
A Gửi đơn tố cáo nặc danh tới nhiều nơi
B Gửi đơn khiếu nại tới cơ quan chức năng.
C Công khai danh tính người mắc bệnh
D.Từ chối công khai danh tính người tố cáo.
Câu 19: Công chức nhà nước có thẩm quyền thực hiện hành vi nào sau đây là
áp dụng pháp luật?
A Tổ chức hội nghị hiệp thương.
B Công khai hồ sơ ứng cử viên.
C Thông báo về tranh chấp dân sự
D Ra quyết định cưỡng chế công trình sai phạm.
Câu 20: Công dân thi hành pháp luật khi thực hiện hành vi nào sau đây?
A ủy quyền bầu cử B Đăng kí kinh doanh.
C Giải cứu đồng phạm D Tiêu thụ hàng giả.
Câu 21: Nam thanh niên đủ điều kiện theo quy định của pháp luật mà trốn nghĩa
vụ quân sự là không thực hiện pháp luật theo hình thức nào dưới đây?
A Sử dụng pháp luật B Tuân thủ pháp luật.
10
Trang 13C Thi hành pháp luật D Thực hiện quy chế.
Câu 22: Thi hành pháp luật là việc các cá nhân, tổ chức
A không làm những điều mà pháp luật cho phéplàm.
B chủ động làm những gì mà pháp luật quy định phảilàm.
C chủ động làm những gì mà pháp luật cho phéplàm.
D không làm những điều mà pháp luậtcấm.
Câu 23: Cá nhân, tổ chức nào dưới đây có quyền áp dụng pháp luật?
A Mọi công dân trên lãnh thổ Việt Nam.
B Các cơ quan, công chức nhà nước có thẩm quyền.
C Mọi cán bộ, công chức nhà nước
D Các cơ quan, tổ chức của nhà nước
Câu 24: Thực hiện pháp luật là hành vi
A không hợp pháp của cá nhân, tổ chức
B hợp pháp của cá nhân trong xã hội.
C trái pháp luật của cá nhân, tổ chức
D.hợp pháp của cá nhân, tổ chức
Câu 25: Ông D viết bài chia sẻ kinh nghiệm phòng, chống tai nạn thương tích
cho người dân Ông D đã thực hiện pháp luật theo hình thức nào sau đây?
A Sử dụng pháp luật B Áp dụng pháp luật.
C Tuân thủ pháp luật D Thi hành pháp luật.
Câu 26: Người tham gia giao thông tuân thủ theo luật giao thông đường bộ là
hình thức thực hiện pháp luật nào?
A Sử dụng pháp luật B Thi hành pháp luật.
C Tuân hành pháp luật D.Tuân thủ pháp luật.
Câu 27: Cá nhân tổ chức áp dụng pháp luật là các cán bộ công chức nhà nước
có thẩm quyền căn cứ vào quy định của pháp luật để đưa ra quyết định làm phátsinh chấm dứt hoặc thay đổi các
A quyền và nghĩa vụ B Trách nhiệm pháp lí.
C ý thức công dân D Nghĩa vị công dân
Câu 28: Công chức nhà nước có thẩm quyền thực hiện hành vi nào sau đây là
áp dụng pháp luật?
A Ban hành kết luận điều tra
B Phổ biến kế hoạch cấp đổi căn cước
C Lắp đặt hộp thư tố giác tội phạm
D Phát phiếu điều tra nhân khẩu.
Câu 29: Công dân thi hành pháp luật khi
A Đi đăng ký nghĩa vụ quân sự B Sử dụng văn bằng giả.
C Mua bán ngoại tê D Tham gia giải cứu nông sản Câu 30: Theo quy định của pháp luật, người có đủ năng lực trách nhiệm pháp lí
thực hiện hành vi nào sau đây phải chịu trách nhiệm hình sự?
A Tổ chức hội nghị kháchhàng B Từ chối nhận tài sản thừakế.
C Tổ chức sản xuấttiềngiả D Công khai danh tính người tố cáo Câu 31: Công dân vi phạm hành chính trong trường hợp nào dưới đây?
A Giao hàng không đúng hợp đồng B Chạy xe vào đường cấm.
C Nghỉ việc nhiều ngày không lí do D Đánh người gây thương tích.
