(SKKN 2022) một số GIẢI PHÁP để NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍCH hợp nội DUNG học tập và làm THEO tư TƯỞNG đạo đức, PHONG CÁCH hồ CHÍ MINH TRONG GIẢNG dạy PHẦN CÔNG dân với đạo đức GDCD lớp 10

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA TRƯỜNG THPT MAI ANH TUẤN SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍCH HỢP NỘI DUNG “HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRƯỜNG THPT MAI ANH TUẤN

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

MỘT SỐ GIẢI PHÁP ĐỂ NÂNG CAO HIỆU QUẢ TÍCH HỢP NỘI DUNG “HỌC TẬP VÀ LÀM THEO TƯ TƯỞNG ĐẠO ĐỨC, PHONG CÁCH HỒ CHÍ MINH” TRONG GIẢNG DẠY PHẦN CÔNG DÂN VỚI ĐẠO ĐỨC GDCD

LỚP 10 Ở TRƯỜNG THPT MAI ANH TUẤN

Người thực hiện: Vũ Thị Hòa Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THPT Mai Anh Tuấn SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Giáo dục công dân

THANH HOÁ NĂM 2022

1 Mở đầu

1.1 Lí do chọn đề tài.

Chủ tịch Hồ Chí Minh vị lãnh tụ thiên tài kiệt xuất của dân tộc-một conngười sinh ra từ chân lí- Người Việt Nam đẹp nhất Mặc dù Bác đã đi xa nhưngcuộc đời, sự nghiệp, tư tưởng đạo đức của Người đã trở thành bất tử Người làkết tinh và tỏa sáng những gì ưu tú nhất, tốt đẹp nhất của trí tuệ, đạo đức ViệtNam Phẩm chất đạo đức của Người mãi mãi là tấm gương sáng ngời cho mọithế hệ Việt Nam noi theo.Vì vậy, việc nghiên cứu “học tập và làm theo tư tưởngđạo đức,phong cách Hồ Chí Minh” là nghĩa vụ đạo đức của mỗi người, bởi họctheo Người, làm theo Người là con đường ngắn nhất giúp chúng ta tự hoàn thiệnđạo đức cá nhân Đồng thời giáo dục học sinh “Học tập và làm theo tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh” cũng là trách nhiệm cao cả của người làm thầy cô giáo.Trong báo cáo chính trị của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa VIII

đọc trước Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX đã khẳng định: “Tư tưởng Hồ Chí Minh là một hệ thống quan điểm toàn diện và sâu sắc về những vấn đề cơ

bản của cách mạng Việt Nam, là kết quả của sự vận dụng và phát triển sáng tạochủ nghĩa Mác - Lênin vào điều kiện cụ thể của nước ta, kế thừa và phát triểncác giá trị truyền thống tốt đẹp của dân tộc, tiếp thu văn hoá nhân loại " (Đảng

Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb.

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001, tr 83) Đây là một bước tiến mới trong nhậnthức của Đảng về tư tưởng Hồ Chí Minh, làm định hướng cho các nhà nghiêncứu tiếp tục đi sâu tìm hiểu về tư tưởng của Người, đặc biệt là xác định nộidung giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh với tư cách là nền tảng tư tưởng và kimchỉ nam hành động cho toàn Đảng, toàn dân ta

Tiếp tục thực hiện chỉ thị số 05-CT/TW ngày ngày 15/5/2016 của bộ chínhtrị khóa 12 về “Đẩy mạnh học tập và làm theo tư tưởng, đạo đức phong cách HồChí Minh’’

Trước những nhiệm vụ trọng đại và cấp bách của nền giáo dục nước nhàhiện nay, hơn lúc nào hết, chúng ta cần đi sâu nghiên cứu, học tập và vận dụng

tư tưởng của Chủ tịch Hồ Chí Minh về xây dựng và phát triển nền giáo dục ViệtNam, về đào tạo nguồn nhân lực, về sự nghiệp trồng người Giáo dục là mộtkhoa học Vì thế, tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là một khoa học không chỉđược đề cập ở phạm vi nghĩa hẹp là giáo dục tri thức, học vấn giới hạn trongnhà trường, giữa thầy và trò, mà nội dung tư tưởng giáo dục của Hồ Chí Minh làhết sức rộng lớn, bao quát trên nhiều lĩnh vực Đó là tư tưởng về giáo dục đạolàm người, là quan điểm giáo dục con người nói chung cả về lý tưởng, tri thức,sức khoẻ, thẩm mỹ, đạo đức trong các quan hệ xã hội Với sự xác định như vậy,

có thể nói tư tưởng Hồ Chí Minh về giáo dục là rất sâu rộng cả về mục đích, nộidung, phương pháp

Môn Giáo dục Công dân có đặc điểm nổi bật là gần gũi với con người và

xã hội, gắn bó mật thiết với đời sống thực tiễn sinh động của gia đình, nhàtrường và xã hội Đặc điểm này tạo cho môn Giáo dục Công dân có những lợithế để có thể tích hợp những nội dung giáo dục cần thiết cho học sinh như giáodục môi trường, giáo dục an toàn giao thông, giáo dục kỹ năng sống, giá trị

sống Trong những nội dung tích hợp này, tích hợp nội dung “Học tập và làmtheo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ Chí Minh” giữ vị trí quan trọng trongviệc giáo dục đạo đức, lối sống cho học sinh ở nước ta hiện nay.

Giáo dục học sinh "Học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh" trong giảng dạy môn Giáo dục công dân là nhằm nâng cao phẩm chấtđạo đức, nhân cách cho học sinh và hiệu quả môn học, giúp học sinh hiểu sâusắc hơn về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh để học theo Người, làm theoNgười, hoàn thiện phẩm chất đạo đức cá nhân Giúp học sinh tự đánh giá đượcbản thân, từ đó các em có biện pháp rèn luyện để trở thành người có phẩm chấtđạo đức tốt; xác định được nghĩa vụ và mục tiêu học tập của bản thân Bồidưỡng, nâng cao lòng kính yêu Chủ tịch Hồ Chí Minh đối với học sinh Việclàm này có vai trò vô cùng to lớn trong việc bồi dưỡng tư tưởng, tình cảm, cũngnhư góp phần hình thành, giáo dục và phát triển nhân cách của người học sinhthông qua những kiến thức môn học Tư tưởng Hồ Chí Minh được tích hợptrong môn học sẽ đem đến cho học sinh một niềm tin, sự nhận thức đúng đắn,tránh được những biểu hiện sai lệch do tác động của xã hội trong cơ chế thịtrường như hiện nay Do đó việc tích hợp giáo dục tư tưởng, đạo đức Hồ ChíMinh trong môn GDCD trong thời đại ngày nay là vô cùng cần thiết, là cấpbách bởi mục tiêu môn học chứa nội dung giáo dục nhân cách con người Nộidung môn học có nhiều địa chỉ có thể giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh và đặcbiệt đáp ứng nhu cầu đào tạo con người của xã hội Việt Nam hiện đại

Vấn đề đặt ra là tích hợp nội dung gì và tích hợp như thế nào để có thể đápứng được yêu cầu cho học sinh về học tập và làm theo tấm gương đạo đức Bác

Hồ để vẫn đảm bảo nguyên tắc: không gượng ép, không làm nặng nội dung vàkhông làm biến dạng môn học

Học sinh lớp 10 – học sinh đầu cấp của bậc trung học THPT đang ở lứatuổi nhạy bén với cái hay, cái mới lạ Đây cũng là lứa tuổi thích tìm tòi, khámphá Một đặc điểm nữa trong tâm lí học sinhTHPT là muốn khẳng định mình vàtập làm người lớn, lại ở cái độ tuổi giàu cảm xúc và bắt đầu ý thức về lí tưởngsống Đây là giai đoạn tốt nhất để ta có thể giáo dục các em, giúp các em tựđiều chỉnh hành vi, nhân cách của bản thân mình theo tấm gương mà các emngưỡng mộ Nên việc giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh để hoàn thiệnnhân cách cho học sinh là điều không thể bỏ qua

Là một giáo viên dạy môn Giáo dục Công dân, bản thân tôi luôn có suynghĩ, tìm ra các giải pháp có sức thuyết phục trong công tác giảng dạy nhằmđưa việc tích hợp tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào việc giáo dụcđạo đức cho học sinh trong từng bài dạy sao cho có kết quả

Đó chính là lý do tôi chọn đề tài sáng kiến kinh nghiệm: “Giải pháp để

nâng cao hiệu quả tích hợp nội dung “Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh” trong giảng dạy phần đạo đức môn Giáo dục công dân lớp 10 ở trường THPT”.

1.2 Mục đích nghiên cứu.

Mục đích nghiên cứu của đề tài SKKN: “Giải pháp để nâng cao hiệu quả

tích hợp nội dung “Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức, phong cách Hồ

Chí Minh” trong giảng dạy phần đạo đức môn Giáo dục công dân lớp 10 ở trường THPT nhằm tìm hiểu quá trình tiếp thu kiến thức, khả năng ứng dụng

trong thực tế của các lớp giảng dạy, đánh giá kết quả thực hiện việc dạy và họcsau những năm thực hiện cuộc vận động “Học tập và làm theo tư tưởng đạođức,phong cách Hồ Chí Minh”

Ngoài ra còn nhằm trình bày một số những phương pháp, hướng tích hợpnội dung “ Học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh” theo chủ đề vàocác bài học môn Giáo dục công dân THPT, trên cơ sở đó bước đầu đưa ra một

số định hướng về phương pháp thực hiện có hiệu quả việc tổ chức một giờ họcGiáo dục công dân theo nguyên tắc tích hợp các chủ đề đã chọn

1.3 Đối tượng nghiên cứu.

Được vận dụng đối với học sinh trường THPT Mai Anh Tuấn lớp 10 nămhọc 2021- 2022 (tính đến tháng 5 năm 2022)

Trong đó tập trung vào các bài dạy về các chuẩn mực đạo đức và triết học

có những nội dung cần tích hợp tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh hoặc những nộidung không có trong quy định nhưng có thể tiến hành lồng ghép, giáo dục tưtưởng đạo đức Hồ Chí Minh, hoặc đặc biệt thông qua các giờ ngoại khóa

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu tài liệu.

Thông qua tìm hiểu bằng cách đọc, nghiên cứu tài liệu về phương phápgiảng dạy: “Đổi mới sinh hoạt chuyên môn”; “Dạy học theo định hướng phát

triển năng lực”; Hồ Chí Minh: Toàn tập, Nxb Chính trị quốc gia, Hà Nội Đảng Cộng sản Việt Nam: Văn kiện Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Nxb.

Chính trị quốc gia, Hà Nội, 2001 "Hướng dẫn sử dụng tài liệu tích hợp học tậpnội dung, học tập và làm theo tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh vào giảng dạy cácmôn học cấp THPT" của Bộ giáo dục và đào tạo xuất bản năm 2010.Sử dụng bộtài liệu ‘Bác Hồ và những bài học về đạo đức lối sống dành cho học sinh” từ lớp

2 đến lớp 12 trong giảng dạy ở các trường phổ thông từ năm học 2017-2018 Kết hợp với các phương pháp dạy học tích cực

1.4.2 Phương pháp khảo sát, điều tra.

Khảo sát đầu năm, điều tra qua phiếu học tập, qua sinh hoạt ngoại khóa

1.4.3 Phương pháp đàm thoại.

Đàm thoại trực tiếp trong giờ học, giờ sinh hoạt ngoại khóa

1.4.4 Phương pháp kiểm tra đánh giá.

Sau mỗi giờ học có kiểm tra đánh giá kết quả một cách nhẹ nhàng, trungthực Sau tiết kiểm tra có đánh giá rút kinh nghiệm cụ thể, động viên những emthực hiện tốt, nhắc nhở những em thực hiện chưa tốt Giáo viên rút kinh nghiệmcho giờ giảng, bài giảng sau được tốt hơn và hình thức kiểm tra sát hơn, thiết

thực hơn.

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm.

Từ lâu tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh đã trở thành kim chỉ nam, ngọnđuốc soi đường cho Đảng và nhân dân Việt Nam trên con đường xây dựng đấtnước vì mục tiêu: dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh

Vì vậy, nghiêm túc học tập làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh là để nângcao tư duy lý luận, rèn luyện bản lĩnh chính trị, nâng cao đạo đức cách mạng,năng lực công tác, thực hiện tốt các nhiệm vụ cách mạng trọng đại của Đảng,của Nhà nước ta trên con đường quá độ lên chủ nghĩa xã hội.

Trong xu thế hiện nay, với quan điểm dạy học theo hướng tập trung vàophát triển phẩm chất năng lực người học, thì việc phải hiểu đối tượng mà giáoviên đang tác động vào học sinh là điều vô cùng cần thiết, không chỉ cho côngviệc dạy học mà cho cả công tác giáo dục Bởi thực tế chứng minh rằng: sự pháttriển tâm sinh lý của trẻ em ngày nay diễn ra theo các giai đoạn hoàn toàn khác

so với trẻ 15, 20 năm trở về trước Mà có lẽ nguyên do căn bản là sự bùng nổcủa công nghệ thông tin và sự hòa nhập văn hóa giữa các nước

Vậy nên, tôi cho rằng: phải hiểu được tâm sinh lý lứa tuổi của trẻ nóichung, của học trò “hôm nay” nói riêng là điều cần thiết, đó là một yếu tố, mộtđiều kiện “Cần” Giáo viên cần phải hiểu các đặc điểm tâm sinh lý cơ bản ở học

sinh THPT Hiện nay, số đông trẻ em Việt Nam cả ở thành phố lẫn nông thôn,

tuổi dậy thì của các em đã được “kéo xuống” ở đầu bậc THCS, Vì vậy bước vàoTHPT các em đã bước vào giai đoạn mới Đây là thời gian xảy ra rất nhiều cácbiến đổi ở các mức độ khác nhau trong cơ thể trẻ; sự hình thành nhân cách đượchoàn thiện

Bên cạnh đó, sự thay đổi trong lĩnh vực động cơ của nhân cách cũng diễn

ra cùng với động cơ học tập, nhu cầu trong giao tiếp bạn bè, việc lĩnh hội cácchuẩn mực và giá trị môi trường của thiếu niên đến thanh niên cũng bắt đầudiễn ra Chính sự đẩy nhanh tốc độ cả về cơ thể lẫn nhân cách là bước chuyển từtrạng thái trẻ em sang người lớn Vì vậy, với học sinh lớp 10, những phát triểntrong cơ thể trẻ lúc này diễn ra chưa đồng bộ với diện mạo “to cao” bên ngoàicủa các em Các em vẫn chưa là người lớn thực thụ về tất cả các chức năngtrong cơ thể Về trí tuệ, ở giai đoạn lứa tuổi này, tiếp tục diễn ra sự phát triểncủa trí nhớ, tư duy lôgic và trừu tượng cũng phát triển mạnh Đây là lứa tuổi trẻ

em chưa qua người lớn chưa tới, các em phát triển để trở thành người công dântốt hay không trong tương lai phụ thuộc vào chính sự quan tâm và cách giáo dụccủa người lớn Các em hoàn toàn có thể tiếp thu tích cực các kiến thức khoa học

bộ môn trong nhà trường và giải quyết các tình huống có vấn đề trong cuộcsống Cho nên, việc tích hợp dạy học tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh vào giảngdạy nói chung và bộ môn GDCD nói riêng là phù hợp và cần thiết

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

2.2.1 Thuận lợi

Trường THPT Mai Anh Tuấn là ngôi trường có bề dày về chất lượng dạy

và học của huyện Nga Sơn Cơ sở vật chất, trang thiết bị phục vụ cho việc dạy

cơ bản đã đáp ưng cho việc dạy và học Trong những năm gần đây, kinh tế xãhội phát triển, đời sống của nhân dân được nâng cao nên phần lớn phụ huynhhọc sinh quan tâm nhiều hơn đến việc học của con em mình

Nhà trường đã phối kết hợp rất tốt với các tổ chức đoàn thể: Đoàn, Côngđoàn tổ chức các chuyên đề, hoạt động ngoại khóa tập thể vui tươi lành mạnhtheo chủ điểm của tháng, giáo dục cho các em kỹ năng sống khiến cho học sinh

yêu trường, yêu lớp, điều đó giúp giáo viên dễ dàng tích hơp lồng ghép tấmgương, đạo đức Hồ Chí Minh trong dạy học đối với học sinh.

Công tác xã hội hóa giáo dục được chú trọng nên học sinh được tham gianhiều hoạt động xã hội: chăm sóc, giữ gìn, bảo vệ và phát huy các di sản vănhóa cách mạng ở địa phương, từ đó chất lượng giáo dục ngày một nâng cao.Học sinh nhiều em tích cực, chủ động tìm tòi, tìm hiểu cái mới, cái hay, cái

lạ Đặc biệt là yêu thích tìm hiểu về Chủ tịch Hồ Chí Minh-Người cha già, vịlãnh tụ vĩ đại của dân tộc

Bản thân tôi luôn tự học hỏi để nâng cao trình độ, hiểu biết xã hội; đọc,thuộc các câu chuyện, câu thơ, câu văn về Bác, noi gương Bác nên được họcsinh tin tưởng, yêu mến, kính trọng Từ đó, học sinh thích học, thích nghe vàthích được làm theo lời cô giáo hướng dẫn để thể hiện mình là học sinh đã họctập và làm theo tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh

2.2.2 Khó khăn

Thực tế việc dạy và học môn Giáo dục công dân ở trường cấp THPT cònrất nhiều bất cập Tâm lý chung của các bậc phụ huynh học sinh, rồi một số ítcác thầy giáo, cô giáo cho đến cả các em học sinh đều cho đây là môn học phụ.Điều này tạo cho các em học sinh thái độ thờ ơ, không đầu tư thời gian, côngsức cho việc tìm tòi, học tập và nghiên cứu một cách chủ động và say mê vớimôn học Trang thiết bị, đồ dùng dạy học tuy đã được trang bị xong còn hạn chế

về nguồn tài liệu Ngoài ra đội ngũ giáo viên dạy môn gdcd trong nhà trườngcòn thiếu trong mấy năm qua phần nào ảnh hưởng đến chất lượng bộ môn đặcbiệt là việc lồng ghép tích hợp “Học tập và làm theo tư tương đạo đức Hồ ChíMinh” trong giảng dạy

Ngay từ đầu năm tôi đã tiến hành tìm hiểu và khảo sát về các khía cạnh củahai vấn đề trên Kết quả cụ thể:

năm

học

95 76 80 16 16,8 3 3,2 75 78,9 20 21,1 0 0Cho nên, hơn lúc nào hết, việc nâng cao hiệu quả tích hợp nội dung “Họctập và làm theo tư tưởng đạo đức,phong cách Hồ Chí Minh” trong giảng dạymôn Giáo dục công dân THPT các nhà trường nói chung là rất cần thiết

Chính vì những lí do trên tôi đã chọn để tài này để nghiên cứu và thựchiện Hi vọng sẽ góp phần cùng đồng nghiệp làm chất lượng giảng dạy mônGDCD được tăng lên, đặc biệt định hướng tốt cho quá trình hoàn thành nhâncách đối với học sinh lớp 10

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề

Trong những năm học trước tôi cũng đã trăn trở tìm nhiều biện pháp: làmthế nào để hoàn thiện được nhân cách cho học sinh nhất là học sinh như: sử

dụng phương pháp tích hợp liên môn giữa GDCD và dạy học Ngữ văn,lịch sửphương pháp dạy học tích cực…Và nhận thấy: Tư tưởng, đạo đức Hồ ChíMinh là một trong những yếu tố quan trọng tác động mạnh mẽ tới quá trìnhhoàn thiện nhân cách cho trẻ Nên năm học 2021 – 2022, tôi đã tìm tòi và vậndụng tích hợp lồng ghép tấm gương, đạo đức Hồ Chí Minh các tiết dạy mônGDCD Cụ thể:

2.3.1 Nắm được ý nghĩa của việc tích hợp nội dung “Học tập và làm theo tư tưởngg đạo đức tác phong Hồ Chí Minh”

- Tư tưởng và đạo đức cách mạng của Hồ Chí Minh là sự phản ánh, pháttriển những phẩm chất tốt đẹp của nhân dân lao động từ xưa đến nay phù hợpvới quy luật phát triển của xã hội

- Nhắc đến chủ tịch Hồ Chí Minh là chúng ta nhắc đến vị anh hùng dântộc Việt Nam, là một nhà văn hóa lớn Tác phong đạo đức của Người đã hunđúc nên những giá trị mới của đời sống và hình thành những chuẩn mực đạođức cho dân tộc

- Tư tưởng, đạo đức Hồ Chí Minh góp phần làm nên những giá trị mới vềđạo đức và văn hóa, tư tưởng cho Việt Nam và thế giới

- Tiếp nhận những giá trị tác phẩm viết về Hồ Chí Minh và do Hồ ChíMinh sáng tác càng thấy rõ hơn tầm vóc tư tưởng và chiều sâu tình cảm của nhàyêu nước, nhà văn hóa Hồ Chí Minh

- Trong nhà trường với đặc trưng của môn Khoa học xã hội, GDCD nhằmgiúp HS nhận thức được các chuẩn mực của xã hội đối với công dân, trên cơ sở

đó nhằm góp phần hình thành nhân cách của con người Việt Nam trong giaiđoạn hiện nay, phù hợp với xu thế phát triển và tiến bộ của thời đại

2.3.2 Hiểu được mục đích việc tích hợp nội dung “Học tập và làm theo

tư tưởng , đạo đức tác phong Hồ Chí Minh”trong chương trình GDCD.

- Trang bị cho học sinh những hiểu biết cần thiết, cơ bản về đạo đức HồChí Minh, trên cơ sở đó các em có được nhận thức, thái độ và hành vi tích cựctheo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Giáo dục ý thức quan tâm đến việc học tập, làm theo tấm gương đạo đức

Hồ Chí Minh, tạo thành thói quen và nếp sống của học sinh

- Phát triển kỹ năng thực hành, kỹ năng phát hiện và ứng xử tích cực trongviệc học tập và làm theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh

- Góp phần giáo dục cho học sinh trở thành người công dân tốt, biết sống

và làm việc theo tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh và có trách nhiệm bản thân, giađình, quê hương, với đất nước

2.3.3 Vận dụng nguyên tắc tích hợp nội dung học tập tư tưởng, đạo đức tác phong Hồ Chí Minh.

- Với giáo viên dạy môn GDCD, nội dung tích hợp giáo dục tấm gươngđạo đức Hồ Chí Minh trở thành nội dung bắt buộc trong chương trình, điều đóthể hiện trong kế hoạch dạy học bộ môn ở nhà trường

- Mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ ChíMinh ở các cấp học, bậc học phải phù hợp với mục tiêu giáo dục của các cấp

học, bậc học tương ứng, góp phần thực hiện mục tiêu của giáo dục phổ thôngnói chung, bám sát chuẩn kiến thức kĩ năng của môn học.

- Giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh phải phù hợp với đặc điểmtâm sinh lý lứa tuổi học sinh, được triển khai theo hướng tích hợp vào các mônhọc và các hoạt động giáo dục chính khóa, ngoại khóa phù hợp với đặc trưngmôn học, không làm thay đổi mục tiêu và nội dung của môn học, bài học, đảmbảo tự nhiên, nhẹ nhàng, tránh gây nặng nề, góp phần vào việc tạo nên sự gắn

bó nội dung học tập với thực tiễn cuộc sống Tức là dựa trên cơ sở đổi mớiphương pháp dạy học để giáo dục tư tưởng Hồ Chí Minh Đa dạng hóa các hìnhthức hoạt động của học sinh, tạo hứng thú, chủ động, tích cực của học sinh

- Tăng cường sử dụng các phương tiện dạy học, sưu tầm tư liệu, hình ảnh

để tiết dạy có hiệu quả giáo dục cao Với môn GDCD, áp dụng phương phápgiảng giải, thuyết trình, thảo luận, liên hệ, nêu vấn đề cho học sinh tham gia.Tuy nhiên, tích hợp đạo đức Hồ Chí Minh gắn với kể chuyện, nêu sự kiện, haynhững câu nói, lời huấn thị của Bác mang tính đúc kết Lồng ghép tư tưởng đạođức của Bác vào giảng giải là phương pháp tối ưu Giáo viên khéo léo trongviệc tích hợp việc giáo dục tư tưởng, tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh vào cácbài học mà vẫn đảm bảo tính chính xác, khoa học, khắc sâu được kiến thứctrọng tâm Những thước phim tư liệu, hình ảnh minh họa

2.3.4 Xác định chủ đề tích hợp giáo dục tư tưởng đạo đức Hồ Chí Minh trong giảng dạy môn giáo dục công dân lớp 10 phần đạo đức

Giáo dục về tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh cho học sinh trong dạy họcGiáo dục công dân nói chung và môn Giáo dục công dân 10 nói riêng cần tậptrung vào những chủ đề chủ yếu sau:

- Tấm gương của một con người cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư,đời riêng trong sáng, nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường

- Tấm gương kiên trì, rèn luyện tự hoàn thiện bản thân, kiên trì phấn đấu

để đạt được mục đích ích quốc, lợi dân

- Tấm gương tôn trọng kỷ luật và pháp luật, không dành cho mình bất cứđặc quyền, đặc lợi nào, tuyệt đối tin tưởng vào sức mạnh của nhân dân suốt đờigắn bó với nhân dân

- Tấm gương về một con người yêu quê hương, đất nước, thiết tha cốnghiến trọn đời mình vì đất nước

- Tấm gương của một con người nhân ái, vị tha, khoan dung, nhân hậu hếtmực vì con người

- Nền tảng đạo đức mà Chủ tịch Hồ Chí Minh dày công vun đắp là sựthống nhất giữa chủ nghĩa yêu nước nồng nàn với tinh thần quốc tế vô sản chânchính và trong sáng

Tùy theo lứa tuổi học sinh, chất lượng học tập ở các khối lớp, điều kiệncủa giáo viên (phương tiện, đồ dùng dạy học, khả năng giáo viên) mà các nộidung này được cung cấp cho học sinh ở các mức độ khác nhau

2.3.5 Soạn giáo án

Trên cơ sở mục tiêu cần đạt, những tài liệu tham khảo liên quan đượcchuẩn bị, giáo viên thiết kế giáo án trong đó phải thể hiện được các hoạt động

dạy, hoạt động học cụ thể, hệ thống câu hỏi phù hợp (câu hỏi gợi mở, nêu vấn

đề, phân tích, tổng hợp, kết luận, so sánh liên hệ ) Căn cứ vào các chủ đề tíchhợp giáo dục tấm gương đạo đức Hồ Chí Minh đối chiếu với nội dung bài học

để đặt ra mục tiêu tích hợp trong bài soạn Mục tiêu tích hợp phải được xác định

cụ thể về kiến thức, kỹ năng, thái độ

2.3.6 Nội dung thực hiện và những kinh nghiệm đạt được.

Khi dạy Bài 10: Quan niệm về đạo đức, tôi đã phân tích cho học sinh vai

trò của đạo đức đối với sự hoàn thiện nhân cách : Cả cuộc đời của Chủ Tịch HồChí Minh là tấm gương sáng tuyệt vời về “Cần, kiệm, liêm chính, chí công, vôtư” Người sống thanh cao, giản dị, đem hết tinh thần và nghị lực đấu tranh chođộc lập, tự do của Tổ quốc, hạnh phúc của nhân dân Sự gương mẫu của Người

có sức mạnh cổ vũ mạnh mẽ cho cán bộ, đảng viên và nhân dân noi theo Đốivới thế hệ trẻ, Người khuyên cần xung phong gương mẫu trong công tác, họctập và luôn tự hỏi xem mình đã đóng góp được những gì cho nhân dân và cho

Tổ quốc Dạy bài học này GV giúp các em hiểu thêm về chủ đề: Tấm gương củaBác là một người cần, kiệm, liêm, chính, chí công, vô tư, đời riêng trong sáng,

nếp sống giản dị và đức khiêm tốn phi thường Đúng như người đã nói “Có tài

mà không có đức thì cũng vô dụng”.

Khi dạy bài 12: công dân với tình yêu hôn nhân và gia đình, giáo viên có

thể tích hợp tư tưởng tình cảm của bác đối với gia đình , mặc dù bận trăm côngngìn việc nhưng Bác luôn hướng về gia đình qua chuyện: “Bác Hồ rất quý tìnhcảm gia đình” (Theo Những cuộc gặp của Bác Hồ với người thân) qua đó giáodục tình cảm gia đình và những người thân yêu thần trách nhiệm, qua đó biếtsống yêu thương quan tâm đến những người thân trong gia đình

Khi dạy bài các bài 13: chủ đề Công dân cộng đồng : Giáo viên có thể

giảng giải về đức hi sinh của Bác, từ lúc còn thiếu niên cho đến khi trưởngthành Bác luôn học tập phấn đấu không biết mệt mỏi trên con đường tìm ra conđường cứu nước của dân tộc Việt Nam, bảo vệ hòa bình của dân tộc và nhândân yêu chuộng hòa bình trên thế giới Xuất phát từ lòng yêu nước, từ sự chứngkiến nỗi thống khổ của người dân lao động, nỗi nhục của người dân bị mấtnước, Nguyễn Ái Quốc đã ra đi tìm đường cứu nước, giải phóng cho dân tộc.Ước mơ giải phóng quê hương gắn liền với nguyện vọng giải thoát người laođộng, tình yêu nước thiết tha đã hàm chứa tình yêu thương con người yêuthương nhân dân, mở rộng ra là lòng yêu hòa bình, tình yêu thương những conngười lao động bị áp bức, bóc lột trên toàn thế giới GV kể câu chuyện: “Cánhcửa hòa bình” để giáo dục cho học sinh tư tưởng Hồ Chí Minh về nhân dân vàtinh thần đại đoàn kết quốc tế, tình yêu thương những con người lao động bị ápbức, bóc lột trên toàn thế giới

Khi dạy bài 14: Công dân với sự nghiệp xây dựng và bảo vệ tổ quốc, giáo

viên giúp các em thấy được Bác Hồ không những tiếp nhận truyền thống đạođức của dân tộc như: yêu quê hương đất nước, nhân ái, khoan dung, nhân nghĩa,cần cù lao động, giản dị, tiết kiệm, liêm khiết, chí công vô tư Mà còn phát huytruyền thống đó bằng cách thực hiện tốt các giá trị đạo đức dân tộc nên đã trởthành tấm gương đạo đức trong sáng, cao đẹp tỏa sáng để mọi người noi theo

(Giáo viên có thể hướng dẫn học sinh tham khảo “Kể chuyện Bác Hồ”- tập 4, tr8-9 hoặc “Tư tưởng Hồ Chí Minh về đạo đức”, NXB Giáo dục, tr 459-474,466-468) Cũng với bài này giáo viên có thể kể chuyện: “Thấu hiểu phong tụccủa một dân tộc” (Trích Kể chuyện Bác Hồ”- tập 4) giáo dục học sinh về tưtưởng của Bác về lòng yêu nước được bắt nguồn từ những điều bình dị nhất.

Khi dạy bài 16 : Tự hoàn thiện bản thân Những câu chuyện, hình ảnh về

Bác,khi bác ra đi tìm đường cứu nước đặc biệt là những ngày đầu nơi đất kháchquê người, vừa lao động kiếm sống (có thể là cào tuyết thuê), vừa tự học hỏi,tham gia nhiều tổ chức quốc tế, tìm con đường cứu nước cho cách mạng ViệtNam trong điều kiện cuộc sống hết sức khó khăn, không có lò sưởi Bác phảidùng viên gạch cho vào lò mỗi sáng để tối đến dùng viên gạch ấy sưởi ấm chomình Sự kiên trì rèn luyện của Bác cũng thể hiện qua việc học ngoại ngữ, trongbộn bề của công việc, việc mưu sinh đã quá khó khăn rồi, nhưng bác đã vượtqua tất cả Ngoài các ngoại ngữ phổ biến như Pháp, Anh, Trung Quốc, Ý, Đức,Nga, Bác Hồ của chúng ta còn có thể sử dụng thông thạo khá nhiều ngoại ngữkhác Qua đó học sinh thấy được vai trò quan trọng của tính tự chủ để rèn luyệnbản thân học tập theo Người

Giáo án minh họa:

Tích hợp nội dung dạy học tấm gương, đạo đức Hồ Chí Minh trong tiết 28( Theo phân phối chương trình)

BÀI 14: CÔNG DÂN VỚI SỰ NGHIỆP XÂY DỰNG

* Năng lực tìm hiểu và tham gia hoạt động kinh tế - xã hội

Tìm hiểu các hiện tượng kinh tế – xã hội: Hiểu được các kiến thức khoa học

và một số vấn đề cơ bản về đường lối của Đảng, chính sách của Nhà nước , tráchnhiệm của thanh niên với tư cách công dân trong việc tham gia xây dựng và bảo

vệ tổ quốc

Tham gia hoạt động kinh tế - xã hội: Tham gia và vận động người khác

tham gia các hoạt động kinh tế – xã hội, các hoạt động phục vụ cộng đồng, cáchoạt động tuyên truyền và thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách,pháp luật của Nhà nước phù hợp với lứa tuổi do nhà trường, địa phương tổ chức

3 Phẩm chất:

Thông qua việc giảng dạy sẽ góp phần hình thành, phát triển cho họcsinh các phẩm chất như:

Yêu nước: Tích cực, chủ động vận động người khác tham gia thực hiện các

quy định của pháp luật, góp phần bảo vệ và xây dựng Nhà nước xã hội chủnghĩa Việt Nam; đấu tranh với các âm mưu, hành động xâm phạm lãnh thổ, biêngiới quốc gia, các vùng biển thuộc chủ quyền và quyền chủ quyền của quốc giabằng thái độ và việc làm phù hợp với lứa tuổi, với quy định của pháp luật; sẵnsàng thực hiện nghĩa vụ bảo vệ Tổ quốc

Chăm chỉ: Có ý thức đánh giá điểm mạnh, điểm yếu của bản thân, tích cực

tham gia và vận động mọi người tham gia các công; có ý chí vượt qua khó khăn

để đạt kết quả tốt trong lao động;

Trung thực: Nhận thức và hành động theo lẽ phải; sẵn sàng đấu tranh bảo vệ

lẽ phải, bảo vệ người tốt, điều tốt; tham gia phát hiện, đấu tranh với các hành vichống phá nhà nước ta

Trách nhiệm: Tích cực, tự giác và nghiêm túc rèn luyện, đấu tranh phê bình

các hành vi vô kỉ luật, vi phạm pháp luật

4 Nội dung tích hợp liên môn và tư tưởng đạo đức phong cách Hồ Chí Minh về truyền thống yêu nước Câu chuyện kể về : BIỂN CẢ DO CÁI GÌ TẠO NÊN.

II PHƯƠNG PHÁP VÀ HÌNH THỨC TỔ CHỨC DẠY HỌC

1 Phương pháp dạy học: Tổ chức hoạt động thảo luận nhóm, xử lý tình

huống, vấn đáp

2 Hình thức dạy học: Vấn đáp thảo luận nhóm, làm việc cá nhân, tụ

nghiên cứu dưới sự hướng dẫn của cô giáo, kết hợp việc làm bài ở nhà bằng các

kênh thông tin khác nhau.

III CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH

1 Chuẩn bị của giáo viên

- Sách giáo khoa, sách giáo viên Giáo dục công dân

- Thiết kế bài giảng Giáo dục công dân , NXB Hà Nội, 2007, Hồ Thanh Diện:

- Dùng các dụng cụ dạy học trực quan như sơ đồ tư duy, máy chiếu, bảngphụ, bút dạ…

- Băng đĩa, vi deo về một số nội dung liên quan đến bài học

- Tài liêu về Bác Hồ ,Bác và những bài học về đạo đức lối sống dành chohọc sinh lớp 10

2 Chuẩn bị của học sinh

- Dụng cụ học tập, bảng phụ, bút dạ, vở ghi

- Học bài cũ, Chuẩn bị trước bài mới

IV TIÊN TRÌNH DẠY HỌC

1 Hoạt động Khởi động: Tìm hiểu về một số biểu hiện của công dân trong việc tham gia xây dựng và bảo vệ tổ quốc

a) Mục tiêu:

- Giúp học sinh thấy được trách nhiệm của công dân trong việc tham gia

xây dựng và bảo vệ tổ quốc

b) Nội dung: