SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU SƠN 4 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM VẬN DỤNG KIẾN THỨC MÔN HOÁ HỌC TRONG BÀI “AMIN” – LỚP 12 – CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN NHẰM GIÚP HỌC
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ
TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU SƠN 4
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
VẬN DỤNG KIẾN THỨC MÔN HOÁ HỌC TRONG BÀI
“AMIN” – LỚP 12 – CHƯƠNG TRÌNH CHUẨN NHẰM GIÚP
HỌC SINH “NÓI KHÔNG VỚI THUỐC LÁ”
Người thực hiện: Lê Thị Xuân Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Hóa học
THANH HOÁ, NĂM 2022
Trang 21.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm 2
2.2 Thực trạng vấn đề sức khỏe của con người Việt Nam hiện nay
2.3 Thực trạng vấn đề hút thuốc lá của con người Việt Nam hiện nay
2.4 Tại sao hiện nay thuốc lá xâm nhập nhiều vào trường học
445
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Sức khỏe là tài sản quý giá nhất của con người Không phải đương
nhiên mà mỗi người chúng ta được sở hữu một thân thể khỏe mạnh mà đó phải
là kết quả của quá trình gìn giữ và rèn luyện thường xuyên trong sinh hoạt hàngngày Thói quen sinh sống đóng vai trò quan trọng ảnh hưởng đến sức khỏe conngười “Người có sức khỏe có một trăm ước muốn, người không có sức khỏe chỉ
có một ước muốn duy nhất, đó là sức khỏe” [1] Bệnh tật không trừ một ai bất kể
bạn là người giàu hay nghèo, người có địa vị cao hay thấp Nếu bạn được sở hữumột sức khỏe tốt thì đồng nghĩa với việc bạn đang cận kề với thành công về mọilĩnh vực, do vậy ta cần coi trọng và giữ gìn nó
Con người Việt Nam nói chung, thế hệ trẻ nói riêng chưa quan tâm nhiềuđến sức khỏe của bản thân và chưa biết cách bảo vệ sức khỏe vốn quý của mình.Khi sức khỏe tốt không cảm thấy nó là quý giá nhưng khi ta bị bệnh tật mớinhận thấy một cách thấm thía và đủ đầy rằng sức khỏe còn hơn tiền bạc, danhvọng Chỉ khi nào phát bệnh lúc đó mới hối tiếc, mới lo chữa bệnh Khi đó bệnh
đã nặng chữa sẽ khó khăn, tốn kém và có nhiều người không chữa được nữa
Sử dụng thuốc lá là một trong những tác nhân lớn làm ảnh hưởng xấu tớisức khỏe của con người
Để khắc phục tình trạng trên chúng ta cần giáo dục con người ngay từ bé,lúc ngồi trên ghế nhà trường Không chỉ giáo dục ở nhà trường mà giáo dục các
em từ những hành vi nhỏ ở nhà, biết bảo vệ sức khỏe, biết tuyên truyền cho mọi
người phải bảo vệ sức khỏe vốn quý của bản thân và “nói không với thuốc lá”.
Giáo dục thế hệ trẻ là nhiệm vụ mà tất các các quốc gia trên thế giới đều coi là
chiến lược của quốc gia mình “Giáo dục là quốc sách hàng đầu”, tương lai của
một dân tộc, một quốc gia phải nhìn vào nền giáo dục của quốc gia đó Giáo dụcluôn đổi mới về mọi mặt để phù hợp với sự thay đổi của thời đại
Trong điều kiện hiện nay, khoa học kỹ thuật của nhân loại phát triển như
vũ bão, đặc biệt là công nghệ thông tin, nền kinh tế tri thức có tính toàn cầu thìnhiệm vụ của ngành giáo dục vô cùng to lớn Giáo dục không chỉ truyền đạt kiếnthức cho học sinh mà còn phải giúp học sinh vận dụng kiến thức khoa học vàocuộc sống, đặc biệt vận dụng để bảo vệ sức khỏe con người, vừa mang tính giáodục, vừa mang tính giáo dưỡng, cao hơn là giáo dưỡng hướng thiện khoa học
Chính vì thế mà tôi chọn đề tài “vận dụng kiến thức môn hoá học trong bài
“Amin” – lớp 12 – chương trình chuẩn nhằm giúp học sinh “nói không với thuốc lá”.
- Nâng cao khả năng vận dụng kiến thức môn hóa vào đời sống
Trang 4- Giáo dục học sinh nam không nên hút thuốc lá vì ảnh hưởng nhiều đến sứckhỏe của bản thân và những người xung quanh Tuyên truyền cho mọi ngườikhông nên hút thuốc lá; biết tự bảo vệ sức khỏe của mình, gia đình và xã hội.
- Trang bị cho học sinh những kỹ năng cần thiết – chuẩn bị cho hành trang bướcvào đời
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Cơ sở lí luận của phương pháp dạy học
- Thiết kế, tổ chức hoạt động dạy học theo phương pháp đổi mới trong bài aminchương trình chuẩn lớp 12
- Nicotin ảnh hưởng đến sức khỏe con người như thế nào
Để có cơ sở đánh giá hiệu quả của đề tài trong thực tế tôi chọn hai lớp củatrường THPT Triệu Sơn 4, trong đó lớp 12B1 năm học 2021 - 2022 làm lớp đốichứng (ĐC) và lớp 12B5 năm học 2021 - 2022 làm lớp thực nghiệm (TN) Hailớp này có sự tương đồng về số lượng, tỉ lệ nam/nữ trong lớp, hoàn cảnh giađình, điều kiện kinh tế, điều kiện học tập và đặc biệt là năng lực học tập, thái độhọc tập với bộ môn hóa học và số lượng học sinh nam hút thuốc lá trước khi tác
động là như nhau.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Các phương pháp nghiên cứu lý thuyết:
+ Tham khảo tài liệu sách, báo, tạp chí, truy cập thông tin trêninternet để nghiên cứu về các vấn đề sức khỏe con người liên quan đến nội dungtiết học để có cách thiết kế và tổ chức hoạt động dạy học
+ Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa, khái quát hóa các nguồn tài liệu để xâydựng cơ sở lý thuyết và nội dung của đề tài
- Các phương pháp nghiên cứu thực tiễn:
+ Tìm hiểu vấn đề sức khỏe người dân hiện nay, căn bệnh ung thư phổi, ung thưvòm họng, bệnh tim, bệnh răng miệng,…
+ Phương pháp quan sát: quan sát học sinh hút thuốc lá,…
+ Thực nghiệm sư phạm: Tổ chức hoạt động dạy học lồng ghép bảo vệ sức khỏecon người trong các bài giảng và rút ra kinh nghiệm để đạt được hiệu quả cao
- Phương pháp xử lý số liệu bằng thống kê toán học
1.5 Những điểm mới của sáng kiến kinh nghiệm
a Nicotin là gì?
Nicotin là dạng hóa chất chứa nitơ có trong một vài loại thực vật thuộc họ
cà như cây thuốc lá Không chỉ dùng để hút, nicotin còn được sử dụng làm chấtdiệt côn trùng Nicotin không phải là một chất gây ung thư nhưng lại là chất gâynghiện cực mạnh khiến bạn lệ thuộc vào thuốc lá và gây ra những tác hại nguyhiểm đối với cơ thể Nicotin là một trong nhiều thành phần có trong thuốc lá.Việc cai nghiện nicotin hay cai nghiện thuốc lá là quá trình khó khăn không kémcai nghiện ma túy
b Tác hại của nicotin đối với cơ thể: Mặc dù nicotin chưa được chứng minh là
nguyên nhân tạo nên các khối u ác tính, nhưng nicotin có thể gây tác hại vềnhiều mặt ở hầu hết các cơ quan và hệ thống của cơ thể, như:
Trang 5- Xơ vữa động mạch.
- Ảnh hưởng đến hệ thần kinh.
- Tác động lên hệ tiêu hóa.
- Gây ra các vấn đề tim mạch.
- Đối với phụ nữ mang thai: Trong thời kỳ mang thai, nếu mẹ bầu hút thuốc lá
hoặc ở trong môi trường khói thuốc quá nhiều, nicotin có thể gây những tác hạinhư tiểu đường tuýp 2, béo phì, cao huyết áp, rối loạn chức năng hô hấp như khóthở hoặc ho khan Ngoài ra, em bé trong bụng mẹ khi trưởng thành sẽ mắc phảicác khuyết tật về hành vi thần kinh và vô sinh
- Các tác động nguy hiểm khác: nicotin còn có thể gây co thắt phế quản, run
và đau cơ khớp cũng như giảm insulin, góp phần gia tăng nguy cơ bệnh tiểuđường
Đề tài chỉ ra được mối liên hệ mật thiết và vô cùng to lớn kiến thức mônhóa học với sức khỏe con người
Việc thiết kế giáo án cũng như tổ chức hoạt động cho học sinh theo hướngphát triển năng lực toàn diện cho học sinh với nhiều giáo viên còn nhiều lúngtúng Trong đề tài này, tôi đã vận dụng kết hợp tối đa các phương pháp dạy họctích cực đặc trưng bộ môn, tổ chức thành công hoạt động lồng ghép kiến thứcmôn học vào bảo vệ sức khỏe con người
c Tại sao hút thuốc lá lại có hại cho sức khỏe của bản thân và người xung quanh?
Qua phân tích cho thấy, trong khói thuốc lá chứa trên 4000 hoá chất, trong
đó có 43 hoá chất là nguyên nhân gây ung thư, nguy hiểm nhất là chất hắc ín,Nicotin - chất gây nghiện Ngoài ra, trong khói thuốc lá còn có nhiều chất kíchthích khối u, kích thích gây viêm nhiễm đường hô hấp, gây tổn thương tronglòng mạch máu Khi hút thuốc lá, khói thuốc qua phổi ngấm vào máu, tích luỹlâu ngày trở thành điều kiện và nguyên nhân gây nên nhiều bệnh nguy hiểm
Thuốc lá điện tử có khoảng 15500 loại hương liệu được sử dụng, trong đó
có rất nhiều loại hương liệu độc hại và có chứa nicotin là chất gây nghiện
Khi hút thuốc lá, khói thuốc qua phổi ngấm vào máu, tích luỹ lâu ngày trở thànhđiều kiện cho nhiều căn bệnh nguy hiểm phát triển
Tất cả các sản phẩm thuốc lá đều có hại cho sức khỏe của cả người hút vànhững người xung quanh (hút thuốc lá thụ động) là nguyên nhân của nhiềutrường hợp ngộ độc nicotin và gây nên nhiều bệnh cho con người, như: ung thưphổi, ung thư vòm họng, bệnh phổi tắc nghẽn mãn tính, tăng nguy cơ gây huyếtkhối, bệnh tim mạch, đột quỵ
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm
Môn hoá học trong trường trung học phổ thông giữ một vai trò quan trọngtrong việc hình thành và phát triển trí dục, nhận thức của học sinh Mục đích củamôn học là giúp học sinh hiểu đúng đắn, hoàn chỉnh và nâng cao cho học sinhnhững tri thức, hiểu biết về thế giới, con người thông qua các bài học, các bàithực hành,… của môn học Hóa học không chỉ để làm các bài tập viết PTHH,nhận biết các chất, tính toán mà còn để biết được các ứng dụng phong phú và
Trang 6thiết thực trong cuộc sống Nó còn là cơ sở phát huy tính sáng tạo ra những ứngdụng phục vụ trong đời sống của con người, biết cải tạo thế giới theo mục đíchcủa chính mình Hoá học xóa bỏ hiểu biết sai lệch làm phương hại đến đời sống,biết bảo vệ đời sống của bản thân, gia đình và cộng đồng.
Để đạt được mục đích của học hoá học trong trường phổ thông thì giáoviên dạy hoá học là nhân tố tham gia quyết định chất lượng Do vậy, ngoàinhững phương pháp truyền đạt thu hút gây hứng thú học sinh người giáo viêndạy hoá học còn phải hiểu biết về hoá học đời sống Trong sáng kiến kinhnghiệm này, tôi có đề cập đến một vấn đề đang là nỗi trăn trở của toàn xã hội
“nói không với thuốc lá” với mục đích góp phần sao cho học sinh có ý thức
biết bảo vệ sức khỏe của bản thân, cho những người xung quanh và toàn xã hội;
qua đó các em đam mê môn hóa học hơn, góp phần nâng cao chất lượng mônhọc và trang bị cho các em những kỹ năng sống cần thiết để các em tự tin bướcvào đời
2.2 Thực trạng vấn đề sức khỏe của con người Việt Nam hiện nay
Năm 2015, theo công bố của 3 tổ chức: Liên hợp quốc, Ngân hàng thếgiới và Tổ chức Y tế thế giới (WHO), Việt Nam đứng thứ 62/145 trong bảngxếp hạng sức khỏe các nước có trên 1 triệu dân Như vậy sức khỏe con ngườiViệt Nam đang ở tốp dưới Điều đáng lo ngại là chúng ta đang đối mặt với nhiềutác nhân gây hại cho sức khoẻ (thuốc lá, rượu bia, thực phẩm không an toàn,môi trường sống, thói quen sinh hoạt,…)[2]
Ở các vùng nông thôn còn ít hiểu biết chung về sức khoẻ, bệnh dịch vàđặc biệt là chưa quan tâm đến khám sức khỏe định kỳ, khi phát hiện bệnhthường đã ở giai đoạn muộn
Tâm lý chung của đa phần người dân thường chỉ khi bệnh nặng mới đigặp bác sĩ, cho thấy ý thức chăm sóc sức khỏe theo định kỳ của người dân cònthấp
Theo thống kê cho thấy, khoảng 3/4 số người đi khám ung thư được chẩnđoán là ung thư giai đoạn cuối, lúc này bệnh đã di căn và khó có thể chữa khỏi.Nếu như các bệnh nhân thường xuyên đi khám bệnh định kỳ có thể phát hiện rasớm và có cơ hội sống thêm vài năm nữa [3]
Các cơ quan nhà nước đã có chính sách khám chữa bệnh định kỳ, tuynhiên ở các vùng nông thôn, ngoại thành vẫn ít được quan tâm đúng mực Để cảithiện tình hình, cần phải có tuyên truyền sâu rộng đến toàn dân Đặc biệt, nênđưa chương trình giáo dục sức khỏe vào học đường
Xã hội hiện đại kèm theo những hệ lụy như ô nhiễm môi trường, áp lựccông việc, con người ít vận động, chế độ ăn uống không hợp lý đã làm ảnhhưởng rõ rệt đến sức khỏe người Việt Nam
2.3 Thực trạng vấn đề hút thuốc lá của con người Việt Nam hiện nay
Hiện nay, ở các nước phát triển, tỷ lệ hút thuốc lá đã giảm trong nhữngthập kỷ qua; ngược lại, tại Việt Nam, việc sử dụng thuốc lá có xu hướng giatăng
Theo điều tra Toàn cầu về sử dụng thuốc lá ở người trưởng thành do Tổngcục Thống kê phối hợp với Tổ chức Y tế Thế giới cho thấy, so với những năm
Trang 7trước đây, tỷ lệ hút thuốc lá trong nam giới Việt Nam giảm khoảng 2%, tuynhiên, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới vẫn rất cao Tỷ lệ nam giới trưởng thànhhút thuốc là 47,4% Trong giới trẻ độ tuổi 15-24, tỷ lệ hút thuốc trong nam giới
là 26,1% và nữ giới là 0,3%
Việt Nam hiện có 33 triệu người không hút thuốc nhưng thường xuyênphải hít khói thuốc tại nhà và hơn 5 triệu người trưởng thành không hút thuốcthường xuyên hít phải khói thuốc tại nơi làm việc Tỷ lệ hút thuốc thụ động tạicác nhà hàng là 84,9%.[4]
Hiện nay, không những học sinh khối THPT hút thuốc lá mà học sinhTHCS hút thuốc lá cũng không ít, kể cả học sinh nữ Các em học sinh hút thuốc
lá nhiều loại khác nhau: thuốc lá điếu, thuốc lá điện tử, thuốc lá nung nóng,shisha,…
Xu hướng hiện nay bỏ thuốc lá truyền thống và chuyển sang thuốc lá điện
tử đang gia tăng, đặc biệt là giới trẻ, thanh thiếu niên coi đây là cách thể hiện độsang chảnh, ăn chơi và số ít người coi là cách cai thuốc lá truyền thống
Tại Việt Nam, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử trong giới trẻ đang gia tăngnhanh chóng Năm 2019, kết quả Điều tra sức khoẻ học sinh toàn cầu của WHOthực hiện tại 21 tỉnh, thành phố cho thấy, tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử tăng lên2,6% (năm 2015 tỷ lệ sử dụng thuốc lá điện tử là 0,2%) Gần đây thuốc lá điện
tử đang xâm nhập nhiều vào các trường học, ảnh hưởng xấu tới hành vi, lốisống, sức khỏe của học sinh, sinh viên, đồng thời gây ra các hậu quả trước mắt
và lâu dài về sức khỏe, kinh tế, xã hội
2.4 Tại sao hiện nay thuốc lá xâm nhập nhiều vào trường học?
Hầu hết giới trẻ đều cho rằng, hút thuốc lá là thú vui, thỉnh thoảng mớihút thì sẽ không ảnh hưởng gì, mà trông còn ngầu hơn, có vẻ cứng rắn hoặc cảmthấy độc lập Học sinh đang bị lầm tưởng hay ngộ nhận việc hút thuốc lá là biểuhiện của sự trưởng thành, chín chắn Các em muốn thể hiện mình đã là ngườilớn, muốn ra oai với các bạn đồng trang lứa Hay đó cũng có thể là các bạn trẻgặp quá nhiều những áp lực từ nhiều phía, bị bế tắc nên tìm phương thức giải tỏabằng cách hút thuốc lá…
Bên cạnh đó, rất nhiều bạn trẻ cũng bị những chi phối bởi những tác độngkhách quan bên ngoài, như các bạn bị những nhóm bạn bè xấu rủ rê, lôi kéo tậphút thuốc cho đúng là “đàn anh, đàn chị”
Ngay trong cuộc sống, trong gia đình có những người nghiện thuốc lá,làm cho các bạn trẻ học theo những “tấm gương” đó
Thuốc lá điện tử có mùi thơm hấp dẫn như vani, nước hoa, gà rán, hoaquả… nên không chỉ lôi kéo người hút chính mà ngay cả người hút thụ độngcũng cảm thấy thích thú thậm chí là nghiện Không những học sinh nam thích
mà ngay học sinh nữ cũng thích loại này
Các em rất dễ dàng mua thuốc lá ở bất cứ chỗ nào, mua online và ngaytrong trường học các em học sinh cũng buôn bán thuốc lá cho nhau Pháp luậtchưa có quy định về độ tuổi bao nhiêu mới được mua thuốc lá và người bán cótrách nhiệm từ chối việc bán thuốc cho đối tượng là học sinh Chính vì thế đểmua được thuốc lá đối với các em là không khó
Trang 8Giáo viên môn hóa học có thể giúp các em “nói không với thuốc lá”
Giáo viên cần quan tâm đúng mức đối tượng giáo dục, quan tâm đến vấn
đề hoá học với đời sống sức khỏe con người; không chỉ dạy lý thuyết mà hướngdẫn cho các em tư duy vận dụng kiến thức vào đời sống, giáo dục ý thức cầnthiết, kỹ năng sống quan trọng cho học sinh
Tôi luôn trăn trở cho mỗi tiết dạy của mình, luôn tìm cho mình phươngpháp để lôi cuốn, thu hút học sinh vào bài giảng để các em thấy môn hóa không
bị khô khan, nhàm chán, mà sinh động, lý thuyết không xa vời thực tiễn, họcsinh sẽ tiếp thu bài hiệu quả hơn, biết vận dụng kiến thức vào đời sống, bảo vệsức khỏe con người Đặc biệt những em không chọn ban khoa học tự nhiên thiquốc gia cảm thấy môn hóa là môn giải trí cho các môn học áp lực cho kì thiquốc gia THPT
Ở năm học 2020 – 2021 khi dạy chương trình lớp 12 tôi chỉ mới sử dụngmột số tiết có lồng ghép hóa học với sức khỏe con người thì thấy rằng kết quảhọc tập của học sinh đã có sự tiến bộ Vì vậy năm học 2021 - 2022 tôi đã thườngxuyên vận dụng kiến thức môn hóa vào bảo vệ sức khỏe thấy đa số học sinh hàohứng học tập môn hóa Các em luôn chờ đợi môn hóa của tôi, tiết hóa học đốivới các em là tiết học thoải mái nhưng đem lại nhiều kết quả cho các em
2.5 Giải pháp tổ chức thực hiện
Từ cơ sở lý luận và thực trạng của vấn đề, tôi đã thấy rằng Vận dụng kiến thức môn hoá học trong bài “Amin” – lớp 12 – chương trình chuẩn nhằm giúp học sinh “nói không với thuốc lá” để bảo vệ sức khỏe con người; tạo hứng thú,
khơi dậy niềm đam mê; học sinh hiểu được vai trò và ý nghĩa thực tiễn trong họchoá học đối với vấn đề bảo vệ sức khỏe con người Để thực hiện được ngườigiáo viên cần nghiên cứu kỹ bài giảng, xác định được kiến thức trọng tâm, cácphương pháp dạy học tích cực; tìm hiểu, tham khảo các vấn đề sức khỏe liênquan kiến thức và phù hợp với lứa tuổi học sinh, đôi lúc cần quan tâm đến tínhcách sở thích của đối tượng tiếp thu, hình thành giáo án theo hướng phát huytính tích cực chủ động của học sinh, phải mang tính hợp lý và hài hoà; đôi lúc cókhôi hài nhưng sâu sắc, vẫn đảm nhiệm được mục đích học môn hoá học
a Giải pháp thực hiện
- Nghiên cứu kĩ lưỡng nội dung bài dạy, các phương pháp dạy học tích cực
- Sưu tầm về các hình ảnh người bị bệnh liên quan đến hút thuốc lá
- Học sinh chuẩn bị bài trước khi lên lớp
Trên cơ sở các giải pháp trên, tôi xin đưa ra giáo án: Bài “Amin” lớp 12 –
chương trình chuẩn, bài này hai tiết tôi xin đưa giáo án 1 tiết đầu có vận dụngkiến thức vào đề tài
b Tổ chức thực hiện
Thiết kế bài giảng
I MỤC TIÊU
1 Kiến thức
Học sinh biết được:
+ Khái niệm, phân loại, cách gọi tên (theo danh pháp thay thế và gốc - chức).+ Tính chất vật lí: trạng thái, màu, mùi, độ tan của amin
Trang 9Học sinh hiểu được: cấu tạo amin.
2 Kĩ năng
- Viết công thức cấu tạo của các amin đơn chức, gọi tên amin, xác định được bậccủa amin theo công thức cấu tạo (CTCT)
- Xác định công thức phân tử dựa vào phần trăm nguyên tố
3 Về thái độ: Rèn luyện tính chăm chỉ, sự tư duy lô gich và “nói không với
thuốc lá”
4 Định hướng năng lực được hình thành
- Năng lực phát hiện và giải quyết vấn đề
- Năng lực sử dụng ngôn ngữ hóa học
- Năng lực vận dụng kiến thức vào cuộc sống
- Năng lực làm việc độc lập
- Năng lực hợp tác, làm việc theo nhóm
5 Phương pháp, hình thức, kỹ thuật dạy học
- Sử dụng phiếu học tập
- Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Sử dụng phương tiện trực quan (Máy chiếu, )
- Đàm thoại gợi mở
- Sử dụng câu hỏi bài tập
- Sử dụng kĩ thuật động não
- Sử dụng kĩ thuật tia chớp
- Phương pháp dạy học theo nhóm
- Phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy
- Phương pháp bàn tay nặn bột
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên: Hệ thống câu hỏi và bài tập, máy tính, máy chiếu.
Hoá chất: anilin
2 Chuẩn bị của học sinh: Đọc và chuẩn bị bài ở nhà.
III TIẾN TRÌNH BÀI DẠY
A HOẠT ĐỘNG KHỞI ĐỘNG (4 phút)
1 Mục tiêu: Tạo hứng thú và động lực học tập cho học sinh, cho thấy học sinh
tính thực tiễn của hóa học
2 Phương pháp
- Phát hiện và giải quyết vấn đề
- Đàm thoại gợi mở
3 Nội dung phương thức tổ chức
a Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Giáo viên cho học sinh xem các hình ảnh về thuốc lá
Trang 10Giáo viên đặt câu hỏi, hút thuốc lá có lợi hay hại? Tại sao?
b Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập
Học sinh nhận nhiệm vụ và cá nhân thực hiện
c Báo cáo kết quả và thảo luận
Học sinh trả lời câu hỏi có nội dung chính như sau:
Hút thuốc lá không những có hại cho sức khoẻ bản thân mà còn hại chonhững người xung quanh khi hít nhiều khói thuốc lá (hút thuốc lá thụ động)
Trong thuốc lá có nhiều chất độc có thể gây nên các bệnh nguy hiểm chocon người (kể cả người hút thụ động), đặc biệt trong thuốc lá có chất gây nghiện
là nicotin
d Đánh giá kết quả thực hiện nhiệm vụ học tập
Giáo viên nhận xét, bổ sung và dẫn dắt vào bài (Nicotin là hợp chất amin,vậy amin có tính chất và cấu tạo như thế nào, tiết học hôm nay các em cùngnhau nghiên cứu)
e Sản phẩm: Câu trả lời của học sinh
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC Hoạt động 1: Định nghĩa, phân loại, danh pháp và đồng phân (13 phút)
1 Mục tiêu : Giúp học sinh hình thành khái niệm và phân loại và cách viết đồng
phân, gọi tên các min
2 Phương pháp
- Phương pháp dạy học theo nhóm
- Phương pháp sử dụng sơ đồ tư duy
- Đàm thoại gợi mở
3 Nội dung phương thức tổ chức
+ Bước 1: Chuyển giao nhiệm vụ học tập
Thuốc lá truyền thống Thuốc lá điện tử
Trang 11Giáo viên (GV) nêu khái niệm: Khi thay thế nguyên tử H trong phân tửNH3 bằng gốc hiđrocacbon ta thu được amin Qua đó, yêu cầu học sinh (HS)thực hiện theo nhóm, thực hiện nội dung trong phiếu học tập: (5 phút)
Câu 1 Lấy ví dụ amin?
Câu 2 Phân loại amin? Cho ví dụ?
+ Bước 2: Học sinh thực hiện nhiệm vụ học tập
HS tiếp nhận nhiệm vụ và nhớm thực hiện
+ Bước 3: Báo cáo kết quả và thảo luận
Đại diện nhóm trình bày
Nhóm khác nhận xét, bổ sung
I ĐỊNH NGHĨA, PHÂN LOẠI, DANH PHÁP VÀ ĐỒNG PHÂN
1 Khái niệm, phân loại
a Khái niệm: Khi thay thế nguyên tử H trong phân tử NH3 bằng gốchiđrocacbon ta thu được amin
- Cách gọi tên theo danh pháp:
+ Tên gốc chức: Tên gốc hiđrocacbon + tên chức amin
