(SKKN 2022) vận dụng kết hợp kĩ thật sơ đồ tư duy với phương pháp dạy học theo nhóm trong dạy học môn giáo dục công dân lớp 12 ở trường THPT hậu lộc i

Nhiều phương pháp được thực hiện nhằm phát huy tính tích cực của người học như: dạy học theo nhóm, dạy học nêu vấn đề, nghiên cứu tình huống… cùng với một số kĩ thuật dạy học tích cực: k

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài:

Đổi mới phương pháp dạy học ở Trường phổ thông là nhiệm vụ giáo dục của toàn ngành trong giai đoạn hiện nay Đổi mới phương pháp dạy học nhằm giúp học sinh phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo, rèn luyện thói quen và năng lực tự học, tinh thần hợp tác, kỹ năng vận dụng kiến thức của học sinh Tạo cho học sinh có niềm tin, niềm vui, hứng thú trong học tập

Đổi mới phương pháp dạy học (PPDH) để người học tích cực, chủ động, sáng tạo là rất cần thiết và không thể thiếu trong đổi mới căn bản và toàn diện

GD-ĐT theo tinh thần Nghị quyết số 29-NQ/TW ngày 04/11/2013 về đổi mới căn bản, toàn diện GD-ĐT, đáp ứng yêu cầu CNH, HĐH trong điều kiện kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa và hội nhập quốc tế Nhận thức được điều đó, nhiều

giáo viên cũng đã có sự đổi mới PPDH theo hướng tích cực hóa hoạt động học tập của người học Nhiều phương pháp được thực hiện nhằm phát huy tính tích cực của người học như: dạy học theo nhóm, dạy học nêu vấn đề, nghiên cứu tình huống… cùng với một số kĩ thuật dạy học tích cực: khăn trải bàn, mảnh ghép, “KWL”, sơ đồ

tư duy (SĐTD)… Việc kết hợp các PPDH với các kĩ thuật dạy học tích cực sẽ góp phần phát huy tính tích cực, chủ động của người học

Đối với môn Giáo dục công dân, đây là môn học trang bị cho học sinh những kiến thức phổ thông cơ bản, phù hợp với lứa tuổi học sinh về thế giới quan khoa học và nhân sinh quan tiến bộ, về các giá trị đạo đức, pháp luật, lối sống Mặt khác, đây là môn học hình thành và phát triển ở các em những tình cảm, miền tin, hành vi

và thói quen đạo đức, pháp luật, giúp các em có được sự thống nhất cao giữa ý thức

và hành vi

Đặc biệt trong chương trình môn Giáo dục công dân lớp 12 đã đề cập đến hai chủ đề lớn của “Công dân với pháp luật” đó là bản chất và vai trò của pháp luật đối với sự phát triển của công dân, đất nước, và nhân loại Đề cập đến quyền và nghĩa

vụ của công dân trong các lĩnh vực của đời sống xã hội

Như vậy, để giúp học sinh đạt được những yêu cầu về kiến thức, kỹ năng, thái độ theo mục tiêu của chương trình là điều rất cần thiết Vấn đề đặt ra cho chúng ta là phải kết hợp được các phương pháp dạy học và sử dụng kĩ thuật dạy học phù hợp với nội dung từng bài học Các phương pháp và kĩ thuật dạy học môn Giáo dục công dân rất đa dạng và phong phú, tuy nhiên, việc vận dụng phương pháp và kĩ thuật dạy học như thế nào để đạt hiệu quả cao là điều mà bản thân tôi và các giáo viên luôn luôn trăn trở

Xuất phát từ những lí do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu: “Vận dụng kết hợp

kĩ thật sơ đồ tư duy với phương pháp dạy học theo nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 ở trường THPT Hậu Lộc I” nhằm nâng cao hiệu quả trong dạy

học của bộ môn

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Với đề tài tôi sẽ nghiên cứu thực trạng vận dụng kết hợp kĩ thật sơ đồ tư duy với phương pháp dạy học theo nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12

và đề xuất một số kinh nghiệm nhằm vận dụng phương pháp này đạt hiệu quả hơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài nghiên cứu: Kinh nghiệm vận dụng kết hợp kĩ thật sơ đồ tư duy với phương pháp dạy học theo nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12

1.4 Phạm vi nghiên cứu:

Học sinh lớp 12 Trường THPT Hậu Lộc I – Huyện Hậu Lộc - Tỉnh Thanh Hóa

1.5 Phương pháp nghiên cứu:

Trên cơ sở quan điểm tư tưởng Hồ Chí Minh, chủ trương chính sách của Đảng và nhà nước về đổi mới giáo dục, phương pháp nghiên cứu được sử dụng gồm: Phân tích – Tổng hợp, lịch sử - lôgic, so sánh – đối chiếu, thực nghiệm, thống kê…

2 NỘI DUNG

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến:

SKKN được dựa trên những quan điểm, tư tưởng của Hồ Chí Minh về giáo dục, những chủ trương, chính sách của Đảng và nhà nước về giáo dục – đào tạo; lý luận dạy học bộ môn GDCD ở trường THPT của Bộ GD – ĐT cùng với các tài liệu tập huấn, tài liệu tham khảo… về đổi mới phương pháp dạy học bộ môn GDCD, về các phương pháp dạy học tích cực Trên cơ sở nội dung, chương trình SGK môn GDCD và các tài liệu sách vở, công trình nghiên cứu của các tác giả về nội dung liên quan…Trong phạm vi nghiên cứu của SKKN, tác giả chỉ xin được trình bày hiểu biết của bản thân về phương pháp và kĩ thuật dạy học tích cực

2.1.1 Khái quát về kĩ thuật sơ đồ tư duy và phương pháp dạy học theo nhóm.

2.1.1.1 Khái quát về sơ đồ tư duy.

SĐTD hay còn gọi là “bản đồ tư duy” (Mind Map) là một công cụ tổ chức tư duy được tác giả Tony Buzan (sinh năm 1942, người Anh, chuyên gia hàng đầu thế giới về nghiên cứu hoạt động của bộ não và là cha đẻ của Mind Map) nghiên cứu

và phổ biến rộng rãi SĐTD là con đường dễ nhất để chuyển tải thông tin vào bộ não rồi đưa thông tin ra ngoài bộ não Đây là phương tiện ghi chép đầy sáng tạo và rất hiệu quả theo đúng ý nghĩa “sắp xếp ý nghĩ dưới dạng sơ đồ”

SĐTD là một hình thức ghi chép có thể sử dụng màu sắc, hình ảnh để mở rộng và đào sâu các ý tưởng; tóm tắt những ý chính của một nội dung; hệ thống hoá kiến thức nhờ sự kết nối giữa các nhánh Các ý tưởng được liên kết với nhau khiến SĐTD có thể bao quát được các ý tưởng trên phạm vi sâu rộng Vì vậy, SĐTD huy động tối đa tiềm năng của não bộ, giúp cho việc ghi nhớ được lâu bền, giúp học sinh học tập tích cực, giúp con người khai thác được tiềm năng vô tận của bộ não

SĐTD là một công cụ hữu ích trong giảng dạy và học tập ở trường phổ thông cũng như ở các bậc học cao hơn vì giúp giáo viên và học sinh trong việc trình bày các ý tưởng một cách rõ ràng, suy nghĩ sáng tạo, học tập thông qua biểu đồ, tóm tắt thông tin của một bài học hay một cuốn sách, bài báo, hệ thống lại kiến thức đã học, tăng cường khả năng ghi nhớ, đưa ra ý tưởng mới,…

2.1.1.2 Khái quát về phương pháp dạy học theo nhóm.

Trong dạy học theo nhóm/ Dạy học hợp tác, giáo viên là người tổ chức cho học sinh học tập trong nhóm nhỏ, học sinh cùng thực hiện một nhiệm vụ nhất định trong một thời gian nhất định Trong nhóm, dưới sự chỉ đạo của nhóm trưởng, học sinh kết hợp giữa làm việc cá nhân, làm việc nhóm theo cặp, theo nhóm, chia sẻ kinh nghiệm và hợp tác cùng nhau để giải quyết nhiệm vụ được giao

Dạy học hợp tác trong nhóm giúp cho kiến thức trở nên sâu sắc, bền vững,

dễ nhớ và nhớ nhanh hơn do được giao lưu học hỏi giữa các thành viên trong nhóm Học sinh học được cách trình bày ý kiến của mình, biết lắng nghe có phê phán ý kiến của bạn, có sự tự tin, hứng thú trong học tập; vốn hiểu biết và kinh nghiệm xã hội thêm phong phú

Các kĩ năng xã hội như: kĩ năng giao tiếp, kĩ năng hợp tác, kĩ năng thương lượng,

kĩ năng lắng nghe tích cực, kĩ năng ra quyết định, kĩ năng giải quyết vấn đề của học sinh

được phát triển Tuy vậy, phương pháp này cũng bộc lộ những hạn chế như: một số học sinh không tham gia vào hoạt động chung của nhóm; ý kiến của các nhóm có thể quá phân tán hoặc mâu thuẫn gay gắt với nhau; thời gian có thể bị kéo dài; lớp học ồn ào, ảnh hưởng đến các lớp khác

2.1.1.3 Mục tiêu của việc sử dụng kĩ thuật sơ đồ tư duy kết hợp với phương pháp dạy học theo nhóm trong dạy học:

Giúp HS chuyển từ cách học truyền thống sang cách học tích cực thông qua thảo luận nhóm và kĩ thuật SĐTD; tận dụng tối đa thời gian của tiết học vào các hoạt động tích cực của HS, giảm việc ghi chép trên lớp, do đó giúp HS bớt căng thẳng, mệt mỏi Sự kết hợp này cũng sẽ khắc phục được một số hạn chế của phương pháp thảo luận nhóm

Làm cho mỗi bài học không còn khô khan, cứng nhắc mà trở nên sinh động, hấp dẫn từ chính các ý tưởng thiết kế SĐTD của HS và các ví dụ minh họa từ thực tiễn mà các em đưa vào

2.1.2 Dạy học sử dụng kĩ thuật sơ đồ tư duy kết hợp với phương pháp dạy học theo nhóm:

2.1.2.1 Hướng dẫn học sinh làm sơ đồ tư duy

SĐTD được xây dựng theo nguyên tắc liên tưởng “ý này gợi ý kia” của bộ não Từ một chủ đề trung tâm tạo ra nhiều nhánh lớn, từ mỗi nhánh lớn lại tỏa ra nhiều nhánh nhỏ và cứ thể mở rộng ra vô tận Cách vẽ rất đơn giản khiến cho SĐTD ngày càng trở nên phổ biến toàn cầu

Cách tiến hành cụ thể như sau:

Bước 1: Xác định ý chính, từ khóa chính: SĐTD được tạo lập từ những từ khóa

chính Ở vị trí trung tâm sơ đồ là một hình ảnh hay một từ khóa thể hiện một ý tưởng hay khái niệm/chủ đề/nội dung chính Đối với môn GDCD từ khóa là một từ, cụm từ hay một tình huống đặt ra

Bước 2: Vẽ " lõi" kiến thức từ trung tâm tờ giấy Trung tâm sẽ được phát triển nối

với các từ khóa/tiểu chủ đề cấp 1 liên quan bằng các nhánh chính (thường tô đậm nét)

Bước 3: Vẽ những nhánh tiêu đề phụ Từ các nhánh chính tiếp tục phát triển phân

nhánh đến các hình ảnh hay từ khóa/tiểu chủ đề cấp 2 có liên quan đến nhánh chính (trên các nhánh, có thể thêm các hình ảnh hay các kí hiệu cần thiết)

Bước 4: Vẽ các nhánh cấp nhỏ hơn Việc phân nhánh cứ tiếp tục và các khái niệm/

nội dung/vấn đề liên quan luôn được nối kết với nhau Sự liên kết này sẽ tạo ra một

“bức tranh tổng thể” mô tả về khái niệm/nội dung/chủ đề trung tâm một cách đầy

đủ và rõ ràng

Trên mỗi nhánh chỉ viết 1 hoặc 2 từ khóa; có thể viết rất nhanh và khi đọc lại, não

sẽ được kích thích làm việc để nối kết thông tin

Bước 5: Trang trí sơ đồ bằng hình ảnh minh họa Học sinh có thể phát huy tối đa

khả năng sang tạo của mình Tuy nhiên, học sinh hãy vẽ những hình ảnh gợi tả tốt nhất để chỉ nhìn vào hình ảnh đó chúng ta có thể nhớ ngay đến kiến thức cần nhớ SĐTD có thể thể hiện dưới các dạng khác nhau nhưng vẫn đảm bảo cấu trúc gồm chủ đề chính liên kết với các nhánh nhỏ (tiểu chủ đề cấp 2),…

Giáo viên nên thường xuyên cho học sinh sử dụng SĐTD khi làm việc nhóm

và làm việc cá nhân để hệ thống kiến thức đã học trong môn học SĐTD cũng giúp học sinh và giáo viên tiết kiệm thời gian làm việc ở nhà và trên lớp rất nhiều với các phần mềm SĐTD trên máy tính

2.1.2.2 Sử dụng kĩ thuật sơ đồ tư duy kết hợp với phương pháp dạy học theo nhóm trong môn GDCD 12

- Sử dụng sơ đồ tư duy:

Trong phạm vi đề tài này tôi chỉ áp dụng cho chương trình GDCD khối 12 Tuy nhiên, tùy vào từng phần, từng nội dung, từng tiết mà giáo viên có thể linh động áp dụng cho phù hợp, có thể sử dụng “Sơ đồ tư duy” để kiểm tra bài cũ, áp dụng vào dạy bài mới , qua đó các em sẽ nắm được kiến thức từng phần, từng tiết

và đặc biệt là hệ thống hóa kiến thức toàn bài Sau đây là những giải pháp mà tôi đã

áp dụng:

Ví dụ 1: Sử dụng sơ đồ tư duy hệ thống hóa một đơn vị kiến thức

Sau khi học xong mục 1b của bài 2 - Các hình thức thực hiện pháp luật, giáo viên cho các em hệ thống hóa kiến thức mục này bằng sơ đồ (Phụ lục 1)

Ví dụ 2: Sử dụng sơ đồ tư duy để kiểm tra bài cũ

Sử dụng sơ đồ tư duy trong kiểm tra bài cũ của học sinh ở đầu tiết học nhằm

giúp học sinh nắm vững kiến thức, làm việc tích cực, tư duy nhanh chóng và góp phần đổi mới hình thức kiểm tra

Trước khi dạy Bài 8: Pháp luật với sự phát triển của công dân Giáo viên kiểm tra lại kiến thức Bài 7: Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân.

Em hãy lập Sơ đồ tư duy chi tiết trình bày Nội dung quyền khiếu nại, tố cáo của công dân?

HS trả lời với sự hỗ trợ của Sơ đồ tư duy (HS tự vẽ sơ đồ tư duy- phụ lục 2)

Ví dụ 3: Sử dụng sơ đồ tư duy hệ thống hóa kiến thức một tiết dạy

Sau khi học xong tiết 1 bài 5, Quyền bình đẳng giữa các dân tộc, tôn giáo, mục 1: Bình đẳng giữa các dân tộc

Sơ đồ tư duy – Quyền bình đẳng giữa các dân tộc

Ví dụ 4: Sử dụng sơ đồ tư duy để hệ thống hóa kiến thức của toàn bài.

TPPCT: 7 – GDCD 12

Bài 3: CÔNG DÂN BÌNH ĐẲNG TRƯỚC PHÁP LUẬT

I MỤC TIÊU BÀI HỌC

1 Về kiến thức

Biết được công dân có những quyền bình đẳng trước pháp luật là như thế nào Nội dung các quyền bình đẳng đó ra sao ? Trách nhiệm của Nhà nước như thế nào trước các quyền bình đẳng đó

2 Về kỷ năng

Biết phân tích đánh giá đúng việc thực hiện quyền bình đẳng của công dân trong

thực tế Sử dụng kiến thức đã học để giải quyết một số tình huống thực tế trong

cuộc sống có liên quan đến vấn đề đã học.

3 Về thái độ

Có niềm tin với pháp luật, với Nhà nước trong việc bảo đảm cho công dân có quyền bình đẳng trước pháp luật Tôn trọng quyền và lợi ích hợp pháp của người khác của xã hội Phê phán những hành vi vi phạm quyền bình đẳng của công dân

II PHƯƠNG PHÁP VÀ ĐỒ DÙNG DẠY HỌC

1 Đồ dùng dạy học : Sơ đồ – Sách GV – Sách GK – Máy tính – Đầu chiếu

2 Phương pháp : Thuyết trình – Đàm thoại - Thảo luận nhóm – Vấn đáp

III CÁC BƯỚC LÊN LỚP

1 Ổn định lớp:

2 Kiểm tra bài cũ : Trách nhiệm pháp lí là gì? Mục đích của việc thực hiện

trách nhiệm pháp lí nhằm để làm gì ? Các loại vi phạm pháp luật và trách nhiệm pháp lí?

3 Bài mới : Tuyên ngôn độc lập của nước ta ngày 02 – 9 - 1945 có ghi: “Mọi

công dân đều có quyền bình đẳng”, điều 52 Hiến Pháp năm 1992 của nước ta có ghi “Mọi công dân đều bình đẳng trước pháp luật” Vậy, bình đẳng trước pháp luật

là gì? Công dân được quyền bình đẳng về những vấn đề gì? Tại sao bất kì một quốc gia, một tổ chức nào cũng đề cập đến vấn đề bình đẳng? Bài học hôm nay sẽ làm sáng tỏ các vấn đề nêu trên

HOẠT ĐỘNG CỦA GV VÀ HS NỘI DUNG BÀI GHI

Hoạt động 1: Phương pháp thuyết trình

-Đàm thoại

GV: Em hiểu thế nào là bình đẳng trước

pháp luật ?

HS : trả lời

GV : Kết luận bằng sơ đồ.

GV : Em hãy phân tích lời tuyên bố của

Chủ tịch Hồ Chí Minh trong SGK trang

27

HS : Trả lời theo sự hiểu biết của mình.

GV : Công dân được bình đẳng trong việc

hưởng quyền và thực hiện nghĩa vụ trước

Nhà nước và xã hội theo quy định của

pháp luật Quyền của công dân không tách

rời nghĩa vụ của công dân

* Khái niệm bình đẳng trước pháp luật:

1 Công dân bình đẳng về quyền và nghĩa vụ.

a Khái niệm:

GV : Vậy, thế nào là công dân bình đẳng

về quyền và nghĩa vụ ?

HS : Trả lời

GV kết luận bằng sơ đồ.

GV : Công dân bình đẳng về quyền và

nghĩa vụ được hiểu như thế nào ?

HS : Trả lời.

GV : Cho HS phân tích ví dụ ở SGK trang

28

Qua phân tích ví dụ trên, em rút ra kết

luận gì ?

HS : Trả lời

GV : Kết luận bằng sơ đồ.

Hoạt động 2: Phương pháp thuyết trình –

Đàm thoại

GV : Thế nào là bình đẳng về trách nhiệm

pháp lí ?

HS : Trả lời

GV : Nêu vụ án Năm Cam và đặt câu hỏi:

Qua câu chuyện trên ta thấy điều gì ?

HS : Thảo luận theo nhóm và đại diện

phát biểu.( bình đẳng – bị xử lý – công

bằng )

GV : Nêu tình huống: Để giải quyết công

việc hợp thức hoá nhà cho nhanh, anh B đã

qua trung gian anh A đút lót cho Chủ tịch

xã một số tiền Sự việc bị phát hiện, cả 3 bị

Công an bắt Theo em sẽ xử lí như thế

nào?

HS : Trả lời.

GV : Kết luận bằng sơ đồ.

Hoạt động 3 : Thảo luận cặp đôi

GV : Cho các em thảo luận câu hỏi: Theo

em, Nhà nước phải có trách nhiệm như thế

nào trong việc bảo đảm quyền bình đẳng

của công dân trước pháp luật?

* Đại diện các cặp trình bày

* GV kết luận bằng sơ đồ.

b Nội dung:

2 Công dân bình đẳng về trách nhiệm pháp lí

3 Trách nhiệm của Nhà nước trong việc bảo đảm quyền bình đẳng của công dân trước pháp luật

4 Củng cố: Thảo luận nhóm

GV: Chia lớp thành 4 nhóm: Mỗi nhóm hệ thống hóa kiến thức bài học bằng một sơ đồ tư duy.

- Học sinh các nhóm hệ thống hóa kiến thức sau đó các nhóm dán sơ đồ của mình lên và cử đại diện nhóm lên thuyết trình bài qua sơ đồ của nhóm mình

- Các thành viên khác bổ sung

- GV nhận xét từng sơ đồ

- GV kết luận bằng sơ đồ tư duy ( Phụ lục 3)

5 Dặn dò:

- Về nhà vẽ sơ đồ vào vở

- Học bài và làm bài tập ở SGK trang 26

- Đọc bài và và suy nghĩ, thiết kế sơ đồ mục 1 của bài 4

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến.

Trong những năm qua việc sử dụng phương pháp dạy học tích cực trong môn GDCD ở trường THPT đã được tiến hành và cũng đã đạt được kết quả nhất định Song việc làm này còn bộc lộ một số hạn chế như sử dụng chưa thường xuyên do một số giáo viên còn ngại đổi mới, cho rằng dạy học tích cực khó áp dụng vào tiết giảng với thời gian 45 phút, do cơ sở vật chất chưa đáp ứng yêu cầu thời buổi kinh

tế - thị trường, cơm áo gạo tiền nhiều giáo viên không có đủ điều kiện để đầu tư thỏa đáng cho đổi mới phương pháp dạy học

Đa số học sinh chăm chỉ học tập theo sự hướng dẫn của giáo viên, kết quả học tập của đa số là đạt yêu cầu Tuy nhiên, vẫn còn một số học sinh chưa chăm chỉ học tập, nên chưa nắm vững nội dung bài học, đứng trước những vấn đề tri thức còn lúng túng, kết quả học tập chưa cao

Qua khảo sát ở đầu năm học 2020 – 2021 ở các lớp 12A5, 12A9, 12A10 tác giả đã thu được kết quả như sau:

Số

học

sinh

Thực hiện thường xuyên

Có thực hiện

Không thực hiện 130

Tự nhận xét việc học của

bản thân, nhận xét quá trình học tập của bạn

Từ kết quả khảo sát chúng ta thấy, học sinh đã tham gia vào quá trình học tập, song với mức độ thực hiện và thực hiện thường xuyên chưa thực sự cao Còn một phần học sinh ở các lớp còn chưa thực hiện quá trình học tập tích cực, đặc biệt là ở mức độ tự nhận xét đánh giá quá trình học tập của bạn còn hạn chế Quá trình hợp tác với bạn để giải quyết vấn đề trong học tập còn rất hạn chế, học sinh chưa dám tranh luận với thầy cô, Tất cả vấn đề này đều đang ảnh hưởng không tốt đến chất lượng dạy và học của bộ môn

Hạn chế nói trên là nhiều nguyên nhân như: trang thiết bị chưa đầy đủ, nội dung bài học nhiều, ghi chép còn nhiều, còn nặng kiến thức trong đó nguyên nhân chủ yếu nhất là phương pháp dạy học chưa phát huy được năng lực học tập của các em

2.3 Các giải pháp đã được áp dụng để giải quyết vấn đề và giáo án thực nghiệm.

2.3.1 Đổi mới nhận thức của giáo viên và học sinh về tầm quan trọng của môn Giáo dục công dân trong trường trung học phổ thông.

Mục tiêu đào tạo của trường THPT là hình thành và phát triển toàn diện con người nhân cách tốt đẹp cho thế hệ trẻ Đó sẽ là những công dân tương lại, những người lao động mới phát triển hài hoà trên tất cả các lĩnh vực của đời sông xã hội Nhận thức không đúng đắn về vị trí, vai trò của môn GDCD trong trường học phổ thông trung học sẽ dẫn đến những khuynh hướng sai lầm : xem môn GDCD là môn phụ, do đó, giáo viên thiếu tự tin, mặc cảm, tự ti, học sinh lơ là, xem thường tiết học

Để khắc phục hiện tượng này, cần đổi mới và nâng cao nhận thức trước hết giáo viên – cán bộ trực tiếp giảng dạy môn GDCD Nếu giáo viên không tự tin, không khẳng định được vị trí, vai trò của môn học thì sẽ không có tâm huyết đầu tư cho tiết dạy và sẽ không gây được sự hướng thú cho học sinh trong quá trình lĩnh hội kiến thức

Vì vậy giáo viên cần phải nhận thức đúng vị trí, vai trò của môn GDCD thì mới có lòng nhiệt tình mà đầu tư nhiều hơn về phương pháp dạy học để phát huy tính tích cực của học sinh mà quá trình thực nghiệm đã chứng minh

Mặt khác, trong kiểm tra đánh giá giáo viên không nên quá dễ mà phải đánh giá đúng năng lực của từng học sinh Như thế mới vừa đảm bảo chất lượng giảng dạy đáp ứng yêu cầu, mục tiêu giáo dục, vừa hạn chế tư tưởng xem nhẹ môn học này

2.3.2 Thiết kế bài dạy học theo hướng vận dụng kết hợp kĩ thuật sơ đồ tư duy với phương pháp dạy học theo nhóm.

Để thiết kế các bài dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh cần phải tiến hành theo các bước như: Xác định mục tiêu bài học; phân bố thời gian hợp lý cho các phần, các mục trên cơ sở xác định trọng tâm kiến thức; Xác định con đường dẫn dắt học sinh tiếp thu tri thức cũng tức là xác định phương pháp, hình thức dạy học

Ví dụ: Chọn phương pháp thảo luận nhóm trước hết giáo viên cấn phải xác

định xác định vấn đề thích hợp để thảo luận, vấn đề thảo luận cần được cung cấp trước một thời gian nhất định Có thể chọn và phân phối cho HS trước khi thảo luận diễn ra nếu thấy cần thiết Điều đó sẽ giúp HS định hướng trước vấn đề thảo luận,

có thời gian nghiên cứu vấn đề hơn GV lập kế hoạch cho buổi thảo luận, xác định

rõ ràng các mục tiêu cần đạt được trong buổi thảo luận, và chuẩn bị những phương tiện liên quan như: Phiếu học tập (để giao cho các nhóm), hình ảnh, sự kiện, tranh

vẽ hay băng hình để học sinh quan sát, thảo luận; giấy khổ lớn hay bản trong để học sinh trả lời nội dung được giao Nếu sử dụng bản trong phải có máy chiếu Overhead để trình chiếu, nếu dùng giấy khổ lớn hay bìa cứng phải có nam châm, dây treo Khi thực hiện xong các bước chuẩn bị, GV tiến hành giờ lên lớp như sau: + Chia nhóm và phân công trách nhiệm cho từng nhóm

+ Các nhóm tiến hành thảo luận

+ Sau khi các nhóm thảo luận xong, GV yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết quả làm việc của nhóm mình trong khoảng thời gian nhất định, tuỳ theo vấn đề các nhóm khác lắng nghe và tranh luận để làm sáng tỏ thêm vấn đề đặt ra

+ GV giữ vai trò là trọng tài chính và đưa ra những kết luận thuyết phục sau khi nghe các nhóm tranh luận các vấn đề được giao

+ Tổng kết thảo luận

- Thiết kế bài dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh khi vận dụng kết hợp kĩ thuật sơ đồ tư duy với phương pháp dạy học theo nhóm trong dạy học môn Giáo dục công dân lớp 12 được tiến hành như sau:

* Công tác chuẩn bị:

- Đối với giáo viên: Soạn bài và thiết kế bài học theo SĐTD Chuẩn bị một số đồ dùng dạy học như tranh ảnh, sơ đồ, ảnh động, máy chiếu… với nội dung tương ứng

để minh họa cho kiến thức được thể hiện trên SĐTD