Luật sư và chuyên gia tư vấn là những người nắm vững các kiến thức về luật pháp và dày dặn kinh nghiệm sẽ giải đáp những thắc mắc và hướng dẫn giúp khách hàng của mình giải quyết được sự
Trang 1TRƯỜNG ĐẠI HỌC LAO ĐỘNG – XÃ HỘI
KHOA LUẬT
TIỂU LUẬN
KỸ NĂNG NGHỀ LUẬT
Chủ đề: Có những hình thức tư vấn pháp luật nào? Hãy trình bày quy trình tư vấn bằng lời nói, những lưu ý của kỹ năng nghe khách hàng trình bày Những vấn đề thường mắc phải và khắc phục Anh/chị hãy xây dựng một thư tư vấn pháp lý để giúp khách hàng giải quyết vấn đề của mình.
Giảng viên hướng dẫn: Lưu Trần Phương Thảo
MỤC LỤ
C
MỞ ĐẦU 1 NỘI DUNG 2
Trang 21.Khái quát về hình thức tư vấn pháp luật 2
1.1 Khái niệm về tư vấn pháp luật 2
1.2 Khái niệm về hình thức tư vấn pháp luật 2
1.2.1 Hình thức tư vấn trực tiếp 2
1.2.2 Hình thức tư vấn gián tiếp 3
2 Kỹ năng tư vấn pháp luật bằng lời nói 4
2.1 Quy trình tư vấn bằng lời nói 4
2.1.1 Đặc điểm tư vấn luật bằng lời nói 5
2.1.2 Các hình thức tư vấn và yêu cầu 5
2.2 Những lưu ý của kỹ năng nghe khách hàng trình bày 6
3 Những vấn đề thường mắc phải và khắc phục 6
3.1 Những vấn đề thường mắc phải 6
3.2 Giải pháp khắc phục 7
4 Xây dựng một thư tư vấn pháp lý 8
KẾT LUẬN 12
TÀI LIỆU THAM KHẢO 13
Trang 4MỞ ĐẦU
Khi xảy ra những tranh chấp về pháp luật, ắt hẳn phần lớn mọi người đều không có
đủ kiến thức hiểu biết nhất định về luật pháp để tự mình giải pháp vụ việc đúng pháp luật
và đảm bảo quyền lợi Khi đó, họ sẽ cần nhờ đến sự trợ giúp của luật sư, hay những chuyên gia tư vấn Luật sư và chuyên gia tư vấn là những người nắm vững các kiến thức
về luật pháp và dày dặn kinh nghiệm sẽ giải đáp những thắc mắc và hướng dẫn giúp khách hàng của mình giải quyết được sự việc theo pháp luật và đảm bảo quyền lợi hợp pháp Hiện nay, trong lĩnh vực tư vấn pháp luật, để thuận tiện cho khách hàng, những văn phòng luật sư đem đến cho khách hàng nhiều những lựa chọn khách nhau về hình thức tư vấn pháp luật như: tư vấn pháp luật trực tiếp, tư vấn pháp luật qua điện thoại, tư vấn pháp luật qua mạng Internet Mặc dù mỗi hình thức sẽ có những ưu, nhược điểm khác nhau để phù hợp với từng đối tượng khách hàng nhưng dù khách hàng lựa chọn hình thức tư vấn nào thì họ cũng sẽ được tư vấn, hỗ trợ giải đáp một cách đầy đủ nhất những vấn đề pháp
lý mà mình gặp phải Thông qua việc trình bày sơ qua về những hình thức tư vấn pháp luật, những ưu và nhược điểm của các hình thức tư vấn pháp luật chúng ta sẽ tìm hiểu được những kỹ năng người luật sư cần phải có trong từng hình thức tư vấn
Trang 5NỘI DUNG 1.Khái quát về hình thức tư vấn pháp luật
1.1 Khái niệm về tư vấn pháp luật
Điều 28 Luật luật sư năm 2006 quy định về tư vấn pháp luật như sau: “Tư vấn pháp
luật là việc luật sư hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp khách hàng soạn thảo các giấy tờ liên quan đến việc thực hiện quyền, nghĩa vụ của họ Luật sư thực hiện tư vấn pháp luật trong tất cả các lĩnh vực pháp luật.” Tư vấn pháp luật được hiểu là việc người có chuyên môn
về pháp luật đưa ra ý kiến để tham khảo khi giải quyết, quyết định công việc, người tư vấn sẽ đưa ra những giải đáp pháp luật, hướng dẫn ứng xử đúng pháp luật, cung cấp dịch
vụ pháp lý nhằm giúp người được tư vấn thực hiện và bảo vệ quyền lợi hợp pháp của họ
Khoản 1 Điều 32 Luật trợ giúp pháp lý năm 2017 cũng nghi nhận: “Người thực hiện
trợ giúp pháp lý tư vấn pháp luật cho người được trợ giúp pháp lý bằng việc hướng dẫn, đưa ra ý kiến, giúp soạn thảo văn bản liên quan đến tranh chấp, khiếu nại, vướng mắc pháp luật; hướng dẫn giúp các bên hòa giải, thương lượng, thống nhất hướng giải quyết
vụ việc.”
Như vậy, tư vấn pháp luật là việc giải đáp pháp luật, hướng dẫn cá nhân, tổ chức trong nước và nước ngoài xử sự đúng pháp luật; cung cấp dịch vụ pháp lý giúp cho các cá nhân, tổ chức thực hiện và bảo vệ quyền và lợi ích hợp pháp của mình Tư vấn pháp luật bằng lời nói là việc người tư vấn pháp luật sử dụng ngôn từ trong hoạt động nghề nghiệp
để giải đáp pháp luật, hướng dẫn cá nhân, tổ chức trong nước và nước ngoài xử sự đúng pháp luật; cung cấp dịch vụ pháp lý và truyền đạt thông tin đến người được tư vấn nhằm cung cấp ý kiến pháp lý của mình về một vấn đề, một sự việc hay một tình huống pháp luật cụ thể
1.2 Khái niệm về hình thức tư vấn pháp luật
Khi khách hàng gặp phải những vấn đề vướng mắc về luật pháp và cần đến sự giúp đỡ của luật sư thì có nhiều sự lựa chọn về hình thức tư vấn sao cho phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh, thời gian của bản thân Hình thức tư vấn pháp luật chính là cách, phương thức người luật sư, văn phòng luật liên hệ với khách hàng, cung cấp thông tin, đưa ra các giải pháp pháp luật, cung cấp những dịch vụ pháp lý cho khách hàng Hiện nay có 2 hình thức
tư vấn pháp luật chủ yếu được cung cấp tại các văn phòng luật chính là hình thức tư vấn pháp luật trực tiếp và hình thức tư vấn gián tiếp Hình thức tư vấn trực tiếp và hình thức
tư vấn gián tiếp (tư vấn thông qua điện thoại và tư vấn thông qua mạng thư điện tử)
1.2.1 Hình thức tư vấn trực tiếp
Trang 6Hình thức tư vấn pháp luật trực tiếp là hình thức tư vấn phổ biến và mang lại hiệu quả tốt nhất cho những yêu cầu của khách hàng Theo hình tư vấn này khách hàng sẽ đến trực tiếp văn phòng luật gặp gỡ và trao đổi trực tiếp với luật sư Khách hàng sẽ hoặc là hẹn trước hoặc không có hẹn trước đến văn phòng luật nhờ tư vấn Thông thường, khi đến văn phòng luật, khách hàng sẽ được tiếp đón tại bàn lễ tân văn phòng luật, sau đó kiểm tra thông tin lịch hẹn và sắp xếp vào văn phòng làm việc của luật sư Tại đây, sau khi chào hỏi thì khách hàng và luật sư sẽ có những trao đổi: Khách hàng sẽ trình bày lại cho luật sư vấn đề mình cần tư vấn và đặt ra câu hỏi tư vấn cho luật sư, sau đó người luật sư
sẽ có thêm những câu hỏi để định hướng cuộc nói chuyện vào những vấn đề mình muốn khai thác Sau khi nắm bắt được một phần câu chuyện của khách hàng và đã chắt lọc được các sự kiện mấu chốt, câu hỏi pháp lý mấu chốt thì luật sư sẽ bắt đầu đưa ra cho khách hàng những hướng giải quyết sự việc khách hàng lựa chọn để nhờ luật sư tư vấn,
từ đó luật sư đưa cho khách hàng một khung phí dịch vụ pháp lý và thảo thuận với khách hàng về hợp đồng dịch vụ pháp lý Sau đó là kết thúc buổi làm việc với khách hàng, luật
sư hẹn cho buổi làm việc tiếp theo
1.2.2 Hình thức tư vấn gián tiếp
a, Hình thức tư vấn qua điện thoại
Hiện nay các phương tiện hiện đại phát triển một cách nhanh chóng và rất thuận lợi cho khách hàng nhận tư vấn pháp luật qua điện thoại Với những người ở xa văn phòng luật sẽ không phải mất công đi một quãng đường xa mà vẫn có thể nhận được sự giúp đỡ,
tư vấn của văn phòng luật Người cần tư vấn sẽ gọi điện cho số diện thoại của văn phòng luật và chuyên viên tư vấn pháp luật tư vấn cho những câu hỏi của khách hàng
*Ưu điểm và nhược điểm của hình thức tư vấn pháp luật qua điện thoại
Ưu điểm của hình thức tư vấn pháp luật này là người cần tư vấn không cần phải đi một quãng đường đến văn phòng luật mà vẫn có thể được nhận được lời tư vấn một cách nhanh chóng Tuy nhiên, hình thức tư vấn pháp luật qua điện thoại này có nhược điểm đó chính là: không trực tiếp gặp luật sư nên việc tư vấn pháp luật sẽ chỉ hiệu quả đối với những vấn đề pháp lý đơn giản, cần sự nhanh chóng Người cần tư vấn có thể không phải là người yêu cầu hoặc liên quan đến nội dung yêu cầu
- Những yêu cầu đối với kỹ năng của luật sư
Khi nhận được cuộc gọi của khách hàng, chuyên viên tư vấn pháp luật hoặc luật sư phải giới thiệu tên mình và văn phòng luật của mình kể cả khi người gọi biết mình gọi đến đâu
và chỉ đích danh mình muốn tìm ai Không chỉ thế, chuyên viên tư vấn pháp luật hoặc
Trang 7luật sư phải hỏi cho rõ tư cách của người đang gọi điện cho mình: người đang gọi điện có phải là người yêu cầu hoặc người có liên quan đến nội dung yêu cầu hay không? Chuyên viên tư vấn hoặc luật sư phải hỏi thông tin tóm tắt sự việc và người yêu cầu mình là ai Cuối cùng, chuyên viên pháp luật hoặc luật sư phải hỏi số điện thoại và phương thức hiện lạc của người có yêu cầu để hẹn một cuộc gặp với người yêu cầu và tìm hiểu những văn bản pháp luật liên quan giải quyết vấn đề của người yêu cầu
b, Tư vấn pháp luật qua mạng thư điện tử.
Ngoài phương thức tư vấn pháp luật qua điện thoại thì người cần tư vấn có thể thông qua mạng thư điện tử để yêu cầu tư vấn pháp luật Theo đó, người yêu cầu sẽ liên lạc với văn phòng luật thông qua email của văn phòng luật, các trang mạng xã hội Facebook, Zalo của văn phòng luật để trao đổi với chuyên viên tư vấn hoặc luật sư
*Ưu điểm và nhược điểm của hình thức tư vấn pháp luật qua mạng thư điện tử
Ưu điểm của hình thức tư vấn pháp luật này chính là ít tốn kém hơn hình thức tư vấn pháp luật trực tiếp hoặc có thể được tư vấn miễn phí, hai bên cũng có thể trao đổi được nhiều thông tin, thông tin sẽ được lưu lại làm căn cứ cho cuộc gặp trực tiếp Chuyên viên
tư vấn hoặc luật sư có thời gian để tra cứu các văn bản pháp luật có liên quan, từ đó nhược điểm của hình thức tư vấn pháp luật qua mạng thư điện tử là đối với vấn đề phức tạp thì việc tư vấn qua email hoặc các mạng thư điện tử khác khá mất thời gian khi một bên phải đợi phản hồi còn bên còn lại do thiếu thông tin nên cần phải giải đáp thêm các thắc mắc liên quan
2 Kỹ năng tư vấn pháp luật bằng lời nói
2.1 Quy trình tư vấn bằng lời nói
– Người tư vấn nghe khách hàng trình bày vấn đề: Nghe trình bày tóm tắt của khách hàng, lắng nghe và ghi chép những nội dung chính, có thể đặt những câu hỏi để khách hàng làm rõ thêm, chỉ khi khách hàng trình trung thực và khách quan thì hoạt động tư vấn mới chính xác và đưa ra được giải pháp giúp khách hàng tối ưu nhất
– Tóm tắt yêu cầu của khách hàng: Sau khi nghe khách hàng trình bày xong, người tư vấn nên diễn đạt lại câu chuyện của khách hàng theo cách hiểu của mình Việc làm này nhằm mục đích đảm bảo rằng người tư vấn đã hiểu đúng câu chuyện của khách hàng và nếu phát hiện có điểm nào nhầm lẫn hoặc chưa rõ, khách hàng kịp thời đính chính ngay
Trang 8– Yêu cầu khách hàng cung cấp các tài liệu liên quan: khi khách hàng đã cung cấp đầy đủ các văn bản giấy tờ, tài liệu có liên quan đến vụ việc thì người tư vấn mới hiểu rõ hơn vấn đề và dành thời gian nghiên cứu để đưa ra giải pháp tư vấn tốt nhất
– Tra cứu tài liệu tham khảo: Vụ việc trong đời sống rất đa dạng và phức tạp, việc tham khảo các tài liệu liên quan nhất là quy định của pháp luật nhằm khẳng định với khách hàng rằng người tư vấn dựa trên quy định của pháp luật chứ không phải theo cảm tính chủ quan của họ
– Định hướng cho khách hàng: Sau khi đã hoàn thành các bước trên, người tư vấn sẽ đưa
ra giải pháp cho khách hàng để trả lời các vấn đề mà khách hàng yêu cầu, đưa ra những ý kiến để khách hàng lựa chọn phương thức bảo vệ quyền của mình một cách tốt nhất
2.1.1 Đặc điểm tư vấn luật bằng lời nói
Tư vấn pháp luật bằng lời nói được thực hiện trong khuôn khổ hoạt động nghề nghiệp của người tư vấn với người yêu cầu đặc thù Người tư vấn pháp luật phải là những người được pháp luật quy định về điều kiện chuyên môn đáp ứng được yêu cầu công việc Lời nói là công cụ, phương tiện thực hiện nhiệm vụ của người tư vấn, thông qua hoạt động tư vấn bằng lời nói đưa những quy định của pháp luật đi vào áp dụng thực tiễn trong đời sống Tư vấn pháp luật bằng lời nói có tác động trực tiếp hoặc gián tiếp tới việc bảo
về quyền và lợi ích hợp pháp của tổ chức, cá nhân có yêu cầu
2.1.2 Các hình thức tư vấn và yêu cầu
a, Hình thức tư vấn.
Hình thức tư vấn pháp luật bằng lời nói bao gồm:
- Tư vấn trực tiếp tư vấn pháp luật bằng lời nói tại trụ sở văn phòng hoặc theo địa điểm
mà khách hàng yêu cầu
- Tư vấn qua điện thoại, tổng đài tư vấn
- Tư vấn qua đài phát thanh, truyền hình
- Tư vấn trực tuyến
b, Yêu cầu trong tư vấn.
Trang 9Tư vấn pháp luật bằng lời nói là hoạt động đa dạng, phức tạp đòi hỏi người tư vấn phải lao động trí óc và phải bám sát quy định của pháp luật nên người tư vấn phải đáp ứng những yêu cầu nhất định như:
* Yêu cầu về nội dung nói: Đúng pháp luật; đầy đủ nội dung; nói một cách khách quan, không tùy tiện, không suy diễn; nói có căn cứ; có lập luận chặt chẽ và nói có chất lượng
* Yêu cầu về cách nói: Ngôn ngữ chuẩn xác, ngắn gọn, dễ hiểu; trình bày rành mạch, rõ ràng, logic; trình bày có tóm tắt, kết luận để khách hàng nắm được những điều quan trọng nhất; Cách nói phù hợp với từng đối tượng được tư vấn và nói hay, hấp dẫn
2.2 Những lưu ý của kỹ năng nghe khách hàng trình bày
Khi nghe khách hàng trình bày, cần phải:
- Kiểm soát được thái độ của mình cũng như cũng như của khách hàng: Với mỗi đối tượng khách hàng thì lại mang những đặc điểm tâm lý cũng như trình độ hiểu biết pháp luật khác nhau Do vậy, với mỗi đối tượng nhất định, khi tiếp xúc, tìm hiểu yêu cầu tư vấn của khách hàng thì người tư vấn cần có kỹ năng, thậm chí có thể gọi là nghệ thuật để nói chuyện, thuyết phục, kiểm soát được thái độ của chính mình cũng như của khách hàng
- Có thái độ ân cần, quan tâm, khả năng thấu hiểu tâm lý khách hàng, từ đó đưa ra những
tư vấn hợp lý với những ngôn từ tích cực có thể giúp dễ dàng khiến khách hàng thay đổi thái độ hay là cảm thấy hài lòng Trong khi khách hàng đang trình bày vấn đề của mình
mà người tư vấn tỏ ra thờ ơ, làm việc riêng không tập trung chú ý thì sẽ khiến khách hàng cảm thấy không hài lòng và tin tưởng về dịch vụ tư vấn đang cung cấp cho họ
- Người tư vấn chỉ nên đánh giá, nhận định sơ bộ mang tính khách quan, tránh trường hợp đưa ra quan điểm chủ quan cá nhân hay thiên về mặt cảm xúc Vì người tư vấn cần
có “trái tim nóng, cái đầu lạnh và bàn tay sạch”
- Khi đưa ra nhận định sơ bộ, đánh giá ban đầu thì người tư vấn cần cố gắng khai thác triệt để đủ các thông tin, tình tiết trong vụ việc tránh trường hợp bỏ sót chi tiết để dẫn đến nhận định vụ việc sai lệch kéo theo phương án giải quyết vấn đề không chính xác Và người tư vấn phải tuân thủ nguyên tắc: chỉ đưa ra nhận định ban đầu, đánh giá sơ bộ dựa trên những thông tin, giấy tờ hồ sơ đầy đủ và cần thiết
3 Những vấn đề thường mắc phải và khắc phục
3.1 Những vấn đề thường mắc phải
Trang 10Tư vấn pháp luật bằng lời nói là một hình thức tư vấn pháp luật phổ biến, nhanh gọn
và giải quyết vấn đề một cách tương đối chi tiết, triệt để Tuy nhiên, trong quá trình tư vấn vì một số lí do chủ quan và khách quan như: thói quen, khác nhau về vùng miền, bản chất, tính cách, không nắm bắt được tâm lí…người tư vấn khi tư vấn pháp luật bằng lời nói thường gặp những sai sót sau:
+ Nói quá nhanh Có những người tư vấn mắc phải bệnh nói nhanh, ngay sau khi nhận được câu hỏi của khách hàng, họ liền trả lời luôn và nói rất nhanh, đến nỗi người nghe không thể bắt kịp những gì họ nói Khi đó, khách hàng sẽ phải hỏi đi hỏi lại để có thể nghe được nhiều hơn những gì người tư vấn pháp luật nói Việc này sẽ làm tốn thời gian của cả hai bên mà hiệu quả tư vấn đạt được lại không cao
+ Nói giọng địa phương Tất nhiên, những người tư vấn pháp luật họ cũng đến từ tất cả các vùng miền khác nhau Mỗi vùng miền lại có giọng điệu khác nhau, hay còn gọi là giọng địa phương Vì vậy, khi tư vấn cho khách hàng mà người tư vấn sử dụng giọng địa phương của mình thì sẽ gây khó khăn cho người nghe và có thể dẫn đến việc hiểu lầm Đòi hỏi người tư vấn nên thay đổi và sửa những lời nói phù hợp với nghề nghiệp của mình để việc tư vấn đạt hiệu quả tốt nhất
+ Không ghi chép lại những gì khách hàng nói Nếu cứ ngồi nghe mà không ghi lại những gì khách hàng trình bày thì người tư vấn sẽ khó mà sâu chuỗi lại sự việc và đưa ra hướng giải quyết tốt được
+ Phán xét, đưa ra nhận xét, đặt ra những giả định, chỉnh lý, lên lớp về mặt đạo lý; áp đặt
ý tưởng, kinh nghiệm của mình cho khách hàng Điều này là không nên khi tư vấn Hầu hết khách hàng khi tìm đến trung tâm tư vấn hay các luật sư thì hầu hết đều đang gặp khó khăn, tâm tư trĩu nặng, có khó khăn mới tìm đến tư vấn, nhưng trong trường hợp này lại phản tác dụng, lại nhận được những lới chỉ trích không đáng của ngươi tư vấn
+ Đưa ra phương án tư vấn pháp luật chung chung Đôi khi người tư vấn tư vấn cho khách hàng do không nhớ chính xác điều luật quy định, cũng không tra cứu tài liệu mà người tư vấn chỉ nói với khách hàng chung chung Đại khái vụ việc của anh sai theo luật hiện nay Nói chung cái này rất phức tạp…Những câu nói này khiến cho khách hàng thấy nghi ngờ về trình độ, độ tin cậy người tư vấn, rất khó chịu, càng bức xúc thêm Do đó buổi tư vấn không đạt hiệu quả
3.2 Giải pháp khắc phục
Một số giải pháp khắc phục những sai sót thường gặp của người tư vấn khi tư vấn pháp luật bằng lời nói: