Nhóm thiết kế thời trang lớp thứ 4 tiết 7 8 TLCK môn kinh tế chính trị mac lenin

23 TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM KỸ THUẬT TP HỒ CHÍ MINH KHOA LÝ LUẬN CHÍNH TRỊ TỪ LÝ LUẬN CỦA KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊ NIN VỀ THỊ TRƯỜNG, CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG, NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG TRONG SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI, TÌM HIỂU VỀ THỊ TRƯỜNG NÔNG SẢN CÀ PHÊ VIỆT NAM Tiểu luận cuối kỳ Môn học Kinh tế Chính trị Mac Lenin GVHD TS ĐẶNG THỊ MINH TUẤN NHÓM THỰC HIỆN TTKT HỌC KỲ 2 – NĂM HỌC 2020 2021 MÃ SỐ LỚP HP LLCT120205 51 TP HỒ CHÍ MINH – THÁNG 06 NĂM 2021 Họ tên sinh viên thực hiện.

TỪ LÝ LUẬN CỦA KINH TẾ CHÍNH TRỊ MÁC – LÊ NIN

VỀ THỊ TRƯỜNG, CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG, NỀN KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG TRONG

SỰ PHÁT TRIỂN CỦA XÃ HỘI, TÌM HIỂU VỀ THỊ TRƯỜNG NÔNG SẢN CÀ PHÊ VIỆT NAM

Tiểu luận cuối kỳ

Môn học: Kinh tế Chính trị Mac - Lenin

GVHD: TS ĐẶNG THỊ MINH TUẤN NHÓM THỰC HIỆN: TTKT

HỌC KỲ 2 – NĂM HỌC 2020 - 2021

MÃ SỐ LỚP HP: LLCT120205_51

TP HỒ CHÍ MINH – THÁNG 06 NĂM 2021

1 Hoàng Minh Tuấn - 19146418

2 Đinh Văn Bình - 19146308

3 Nguyễn Trường Huy - 19146340

4 Trần Quốc Huy - 19146341

5 Đoàn Đức Hiếu - 19146333

ĐIỂM: ……….

NHẬN XÉT CỦA GV: …… ……….

……….

……….

……… ………

……….

……….

……….

……… ………

……….

……….

……….

GV ký tên

1 Lý do chọn đề tài 1

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài 1

3 Phương pháp thực hiện đề tài 2

PHẦN NỘI DUNG 3

CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA THỊ TRƯỜNG, CƠ CHẾ THỊ TRƯỜNG, KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA THỊ TRƯỜNG 3 1.1 Thị trường 3

1.1.1 Khái niệm 3

1.1.2 Vai trò của thị trường 3

1.2 Cơ chế thị trường và nền kinh tế thị trường 5

1.2.1 Cơ chế thị trường 5

1.2.2 Kinh tế thị trường 5

CHƯƠNG 2: THỊ TRƯỜNG CÀ PHÊ TÂY NGUYÊN VIỆT NAM 8

2.1 Sản xuất 8

2.2 Tiêu thụ 9

2.3 Diễn biến giá 11

2.4 Dự báo 11

PHẦN KẾT LUẬN 13

TÀI LIỆU THAM KHẢO 15

PHỤ LỤC 1 16

PHỤ LỤC 2 18

PHỤ LỤC 3 21

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

Theo lý luận của Kinh tế chính trị Mác – Lê nin về thị trường thì thịtrường là đầu ra của sản phẩm, là nơi kết nối giữa người cung cấp và nhu cầungười dùng Với một nền kinh tế dựa vào hoạt động của thị trường là kinh tế thịtrường, là một loại hình kinh tế - xã hội mà ở đó các quan hệ kinh tế, sự trao đổi,

sự mua bán các sản phẩm và nhất là sự phân chia lợi ích, tìm kiếm lợi nhuận, đều do các quy luật của thị trường điều tiết và chi phối, nền kinh tế thị trường đãphát triền qua nhiều giai đoạn với nhiều hình thái khác nhau Thị trường là môitrường cạnh tranh,là động lực giúp cho thúc đẩy kinh tế xã hội phát triển, nó làđộng lực trực tiếp của các chủ thể sản xuất kinh doanh, là lợi ích kinh tế xã hội.Kinh tế thị trường là nền kinh tế mở, thị trường trong nước gắn với thị trườngquốc tế rộng lớn

Việt Nam là một nước phát triển rất nhiều loại nông sản, trong đó cà phê

là một loại nông sản được quan tâm rất nhiều Nhờ sự phong phú bởi chủng loại,sản lượng, và nhu cầu người dùng trong và ngoài nước cũng như thị trường tiêuthụ của loại nông sản này khá là rộng, hầu như trên toàn bộ thế thế giới Vì vậythị trường xuất khẩu cà phê việt nam ngày càng mở rộng và phát triển lớn hơn,

từ đó ta thấy được vai trò quan trọng của loại nông sản này trong phát triển kinh

tế xã hội Việt Nam, vì vậy chúng em chọn đề tài “Từ lý luận của Kinh tế chính

trị Mác – Lê nin về thị trường, cơ chế thị trường, nền kinh tế thị trường và vai trò của thị trường trong sự phát triển của xã hội, tìm hiểu về thị trường nông sản ca phê tại Việt Nam” cho bài tiểu luận của mình.

2 Mục tiêu và nhiệm vụ của đề tài

Mục tiêu của tiểu luận là hiểu được những vấn đề cơ bản của thị trường,

cơ chế thị trường, kinh tế thị trường và vai trò của thị trường trong phát triển xãhội để áp dụng nghiên cứu phát triển thị trường cà phê Việt Nam

Để đạt được mục tiêu này, tiểu luận tập trung vào các nhiệm vụ sau:

- Nghiên cứu về thị trường, cơ chế thị trường, kinh tế thị trường và vai tròcủa thị trường trong phát triển xã hội

- Tìm hiểu về thị trường cà phê Việt Nam

3 Phương pháp thực hiện đề tài

Tiểu luận được thực hiện dựa trên cơ sở phương pháp luận của chủ nghĩaduy vật biện chứng và chủ nghĩa duy vật lịch sử, kết hợp với tra cứu tài liệu,tổng hợp và phân tích thông tin, nghiên cứu và đưa ra những nhận xét, đánh giá.Vận dụng quan điểm toàn diện và hệ thống, kết hợp khái quát và mô tả, phântích, tổng hợp

PHẦN NỘI DUNG

CHƯƠNG 1: VẤN ĐỀ CƠ BẢN CỦA THỊ TRƯỜNG, CƠ CHẾ

THỊ TRƯỜNG, KINH TẾ THỊ TRƯỜNG VÀ VAI TRÒ CỦA

THỊ TRƯỜNG 1.1 Thị trường

Ở cấp độ trừu tượng hơn, thị trường cũng có thể được nhận diện thôngqua các mối quan hệ liên quan đến trao đổi, mua bán hàng hóa, dịch vụ trong xãhội nhất định Theo nghĩa này, thị trường là tổng thể các mối quan hệ kinh tếgồm cung, cầu, giá cả; quan hệ hàng – tiền; quan hệ giá trị, giá trị sử dụng; quan

hệ hợp tác, cạnh tranh; quan hệ trong nước, ngoài nước…Đây cũng là các yếu tốcủa thị trường

1.1.2 Vai trò của thị trường

Xét trong mối quan hệ với thúc đầy sản xuất và trao đổi hàng hóa (dịchvụ) cũng như thúc đầy tiến bộ xã hội, vai trò chủ yếu cùa thị trường có thể đượckhái quát như sau:

Một là, thị trường là điều kiện, môi trường cho sản xuất phát triển

Sản xuất hàng hóa càng phát triển, sản xuất ra càng nhiều hàng hóa, dịch

vụ thì càng đòi hỏi thị trường tiêu thụ rộng lớn hơn Sự mở rộng thị trường đếnlượt nó lại thúc đẩy trở lại sàn xuất phát triển Vì vậy, thị trường là môi trườngkinh doanh, là điều kiện không thể thiếu được của quá trình sản xuất kinh doanh

Thị trường là cầu nối giữa sản xuất với tiêu dùng Thị trường đặt ra cácnhu cho sản xuất cũng như nhu cầu tiêu dùng Vì vậy, thị trường có vai trò thôngtin, định hướng cho mọi nhu cầu sản xuất kinh doanh

Hai là, thị trường kích thích sự sáng tạo cùa mọi thành viên trong xã hội,

tạo ra cách thức phân bổ nguồn lực hiệu quả trong nền kinh tế

Thị trường thúc đẩy các quan hệ kinh tế không ngừng phát triển Do đó,đòi hỏi các thành viên trong xã hội phải không ngừng nỗ lực, sáng tạo để thíchứng được với sự phát triển của thị trường Sự sáng tạo được thị trường chấpnhận, chủ thể sáng tạo sẽ được thụ hưởng lợi ích tương xứng Khi lợi ích đượcđáp ứng, động lực cho sự sáng tạo được thúc đẩy Cứ như vậy, kích thích sựsáng tạo của mọi thành viên trong xã hội

Thông qua các quy luật thị trường, các nguồn lực cho sản xuất được điềutiết, phân bổ tới các chủ thể sử dụng hiệu quả nhất, thị trường tạo ra cơ chế đểlựa chọn các chủ thể có năng lực sử dụng nguồn lực hiệu quả trong nền sản xuất

Ba là, thị trường gắn kết nền kinh tế thành một chỉnh thể, gắn kết nền

kinh tế quốc gia với nền kinh tế thế giới

Xét trong phạm vi quốc gia, thị trường làm cho các quan hệ sản xuất lưuthông, phân phối, tiêu dùng trở thành một thể thống nhất Thị trường không phụthuộc vào địa giới hành chính Thị trường gắn kết mọi chủ thể giữa các khâu,giữa các vùng miền vào một chỉnh thể thống nhất Thị trường phá vỡ ranh giớisản xuất tự nhiên, tự cấp, tự túc để tạo thành hệ thống nhất định trong nền kinhtế

Xét trong quan hệ với nền kinh tế thế giới, thị trường làm cho kinh tếtrong nước gắn liền với nền kinh tế thế giới Các quan hệ sàn xuất, lưu thông,phân phối, tiêu dùng không chỉ bó hẹp trong phạm vi nội bộ quốc gia, mà thôngqua thị trường, các quan hệ đỏ có sự kết nối, liên thông với các quan hệ trênphạm vi thế giới Với vai trò này, thị trường góp phần thúc đẩy sự gắn kết nềnkinh tế quốc gia với nền kinh tế thế giới.

1.2 Cơ chế thị trường và nền kinh tế thị trường

1.2.2 Kinh tế thị trường

Khái niệm

Nền kinh tế thị trường là nền kinh tế được vận hành theo cơ chế thịtrường Đó là nền kinh tế hàng hóa phát triển cao, ở đó mọi quan hệ sản xuất vàtrao đổi đều được thông qua thị trường, chịu sự tác động, điều tiết cùa các quyluật thị trường

Đặc trưng của nền kinh tế thị trường

Kinh tế thị trường đã phát triển qua nhiều giai đoạn với nhiều mô hìnhkhác nhau, các nền kinh tế thị trường có những đặc trưng chung bao gồm:

Thứ nhất, có sự đa dạng của các chủ thể kinh tế, nhiều hình thức sở hữu.

Các chủ thể kinh tế bình đẳng trước pháp luật

Thứ hai, thị trường đóng vai trò quyết định trong việc phân bổ các nguồn

lực xã hội thông qua hoạt động của các thị trường bộ phận

Thứ ba, giá cả được hình thành theo nguyên tắc thị trường; cạnh tranh vừa

là môi trường, vừa là động lực thúc đẩy hoạt động sản xuất kinh doanh

Thứ tư, là nền kinh tế mở, thị trường trong nước quan hệ mật thiết với thị

trường quốc tế

Thứ năm, nhà nước là chủ thể thực hiện chức năng quán lí nhà nước đồi

với các quan hệ kinh tế, đông thời, nhà nước thực hiện khuyết phục nhữngkhuyết điểm của thị trường, thúc đẩy những yếu tố tích cực, đảm bảo sự bìnhđặng xá hội và sự ổn định toàn bộ nền kinh tế

Thứ sáu, kinh tế thị trường là nền kinh tế mở, thị trường trong nước gắn

liền với thị trường quốc tế

Các đặc trưng trên mang tính phổ biến của mọi nền kinh tế thị trường.Tuy nhiên, tùy theo điều kiện lịch sử cụ thể, tùy theo chế độ chính trị xã hội củamỗi quốc gia mà các đặc trưng đó thể hiện không hoàn toàn giống nhau, tạo nêntính đặc thù và các mô hình kinh tế thị trường khác nhau

Nền kinh tế thị trường có nhiều ưu thế, tuy nhiên nó cũng có nhữngkhuyết tật Những ưu thế và khuyết tật đó là:

Ưu thế của nền kinh tế thị trường là

Một là, nền kinh tế thị trường luôn tạo ra động lực cho sự sáng tạo các chủ

thể kinh tế

Hai là, nền kinh tế thị trường luôn phát huy tốt nhất tiềm năng của mọi

chủ thể, các vùng miền cũng như lợi thế quốc gia

Ba là, nền kinh tế thị trường tạo luôn tạo ra các phương thức để thỏa mãn

tối đa nhu cầu của con người, từ đó thúc đấy tiến bộ, văn minh xã hội

Khuyết tật của nền kinh tế thị trường là

Một là, trong nền kinh tế thị trường luôn tiềm ẩn những rủi ro khủng

hoảng

Hai là, nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được xu hướng cạn kiệt

tài nguyên không thể tái tạo, suy thoái môi trường tự nhiên, môi trường xã hội

Ba là, nền kinh tế thị trường không tự khắc phục được hiện tượng phân

hóa sâu sắc trong xã hội

CHƯƠNG 2: THỊ TRƯỜNG CÀ PHÊ TÂY NGUYÊN VIỆT NAM 2.1 Sản xuất

Theo Hiệp hội Cà phê Cacao Việt Nam, sản lượng cà phê niên vụ 2019

-2020 đạt 1,8 triệu tấn, giảm 5% so với niên vụ 2018 - 2019 Hiện Việt Nam đãhoàn thành thu hoạch 70% lượng cà phê robusta của niên vụ 2020 – 2021

Hiện tại, người dân đã thu hoạch được khoảng 60 - 70% sản lượng niên

vụ cà phê niên vụ 2020 - 2021

Mức độ giảm sản lượng dự kiến trong niên vụ 2020 - 2021 mà Hiệp hội

Cà phê - Cacao Việt Nam đưa ra cao hơn so với Bộ Nông nghiệp Mỹ (USDA).Trước đó hồi tháng 11, USDA dự báo sản lượng cà phê của Việt Nam niên vụ

2020 - 2021 sẽ giảm 3,5% so với niên vụ 2019/20, xuống còn 30,2 triệu bao(mỗi bao 60 kg)

Theo Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, vụ cà phê năm naycủa Việt Nam bị mất mùa và thu hoạch trẻ hơn so với các năm trước nên chưatạo áp lực lên thị trường Theo đó, vụ mùa năm nay, kỹ thuật thu hải và phơi sâysau thu hoạch đã được quan tâm nhiều hơn, tạo động lực đẩy giá cà phê đi lên

Theo số liệu của Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn, diện tích càphê của Việt Nam năm 2020 là 680.000 ha, giảm khoảng 2% so với năm 2019.Bước sang năm 2021, Bộ Nông nghiệp và Phát triển Nông thôn cho rằng diệntích sẽ còn giảm xuống khoảng 675.000 ha

USDA cho biết thông lệ, khi giá cà phê xuống thấp, người dân có xuhướng chuyển hướng sang trồng cây hồ tiêu Tuy nhiên, những năm gần đây, cảngành hồ tiêu cũng hứng chịu cuộc khủng hoảng dư cung khi diện tích gấp 3 lầnquy hoạch nên giả xuống thấp kỉ lục Do đó, người trồng cà phê chuyển sangtrồng xen canh các loại cây ăn quá như xoài, sầu riêng

Mặc dù diện tích giảm nhưng con số này vẫn vượt so với quy hoạch trong

đề án Phát triển ngành cà phê bằn vùng giai đoạn 2015 - 2020 Theo đề án này,

đến năm 2020 tổng diện tích cà phê của cả nước là 600.000 ha và tổng kimngạch xuất khẩu đạt khoảng 3,8 – 4,2 tỷ USD.

2.2 Tiêu thụ

Theo ước tính của Cục Chế biến và Phát triển Thị trường Nông sản, xuấtkhẩu cà phê tháng 12 năm 2020 ước đạt 85 nghìn tấn với giá trị đạt 170 triệuUSD, đưa khối lượng và giá trị xuất khẩu cà phê cả năm 2020 đạt 1,51 triệu tấn

và 2,66 tỷ USD, giảm 8,8% về khối lượng và giảm 7,2% về giá trị so với năm2019

Đức, Mỹ và Italy tiếp tục là ba thị trường tiêu thụ cà phê lớn nhất của ViệtNam trong 11 tháng đầu năm 2020 với thị phần lần lượt là: Đức 12,8% đạt 319,2triệu USD, Mỹ 9,3% đạt 230,6 triệu USD, Italy 8,4% đạt 208,2 triệu USD

Trong 11 tháng đầu năm 2020, giá trị xuất khẩu cà phê tăng mạnh tại cácthị trường: Ba Lan 35,6% đạt 36,5 triệu USD, Nhật Bản 15,4% đạt 170,3 triệuUSD, Malaysia 15,2% đạt 65,3 triệu USD

Ngược lại, giá trị xuất khẩu cà phê Anh 36,5% đạt 46,4 triệu USD

Theo số liệu tính toán từ Tổng cục Hải quan, xuất khẩu cà phê robustatháng 11/2020 đạt 70,78 nghìn tấn, trị giá 111 triệu USD, giảm 25,1% về lượng

và giảm 22,1% về trị giá so với tháng 11/2019 Trong 11 tháng năm 2020, xuấtkhẩu cà phê robusta đạt 1,22 triệu tấn, trị giá 1,82 tỷ USD, giảm 2,9% về lượng

và giảm 3,9% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019 Trong đó, xuất khẩu cà phêrobusta sang nhiều thị trường tăng như: Italy, Nhật Bản, Algeria Philippines

Kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biến tháng 11/2020 tăng 0,3% so vớitháng 11/2019, đạt 46,14 triệu USD

Tuy nhiên, trong 11 tháng năm 2020 kim ngạch xuất khẩu cà phê chế biếngiảm 0,5% so với cùng kỳ năm 2019, đạt 524,84 triệu USD Trong đó, xuất khẩu

cà phê chế biến sang thị trường Philippines, Trung Quốc giảm, nhưng xuất khẩusang Nga, Mỹ, Nhật Bản Tây Ban Nha, Đức tăng

Theo số liệu thống kê từ Trung tâm Thương mại Quốc tế, nhập khẩu càphê của Tây Ban Nha trong 10 tháng năm 2020 đạt 297,1 nghìn tấn, trị giá 838,9triệu USD, tăng 1,9% về lượng và tăng 4,7% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019.

Mười tháng năm 2020, Tây Ban Nha tăng nhập khẩu chủng loại cà phêarabicahoac robusta chưa rang, chưa khử caphêin (HS 090111), mức tăng 5,3%

về lượng và tăng 2,3% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019, đạt 249,5 nghìn tấn,trị giá 495 triệu USD; ngược lại, Tây Ban Nha giảm nhập khẩu các chung loại càphê khác

Mười tháng năm 2020, giá nhập khẩu bình quân cà phê của Tây Ban Nhàđất mức 2.824 USD/tấn, tăng 2,8% so với cùng kỳ năm 2019 Trong đó, gianhập khẩu cà phê của Tây Ban Nha làng khá mạnh từ các thị trường Đức,Colombia, Pháp, Honduras

Mười tháng năm 2020, Tây Ban Nha tăng nhập khẩu cà phê từ nhiều thịtrường cung cấp chính, nhưng giảm từ các thị trường Việt Nam, Colombia,Pháp, Honduras Nhập khẩu cà phê của Tây Ban Nha từ Việt Nam trong 10tháng năm 2020 đạt 106,72 nghìn tấn, trị giá 183,35 triệu USD, giảm 11,8% vềlượng và giảm 12,6% về trị giá so với cùng kỳ năm 2019

Hiệp định Thương mại tự do giữa Việt Nam và Liên minh châu Âu(EVFTA) có hiệu lực từ ngày 1/8/2020, trong đó mặt hàng cà phê được hưởngthuế 0% sẽ giúp cà phê Việt Nam có lợi thế cạnh tranh so với các đối thủ cạnhtranh tại khu vực này và đây là cơ hội cho các doanh nghiệp Việt Nam

Để thúc đẩy xuất khẩu cà phê vào khu vực này, Bộ Công Thương khuyếnnghị các doanh nghiệp cần chú trọng vào khâu canh tác, phát triển sản xuất xuấtgắn với môi trường bền vững để tạo thu hút người tiêu dùng Ngoài ra, phânkhúc cà phê cao cấp phát triển mạnh tại khu vực Bắc Âu do mức thu nhập caocũng như văn hóa cà phê phát triển mạnh hơn các nước khác

Theo EVFTA, 39 sản phẩm của Việt Nam được EU công nhận và bảo hộchỉ dẫn địa lý, trong đó có cà phê Buôn Mê Thuột Ngoài việc phát triển thịtrường cà phê truyền thống, doanh nghiệp có thể cân nhắc phát triển thương hiệu

cà phê đặc sản

2.3 Diễn biến giá

Nhìn lại cả năm 2020, giá cà phê trong nước biến động giảm trong 6tháng đầu năm và có xu hướng tăng nhẹ trong 6 tháng cuối năm So với thờiđiểm cuối năm 2019, giá cà phê vối nhân xô tháng 12 tại các tỉnh Tây Nguyêntăng nhẹ 500 đồng/kg Tuy nhiên, giá lại giảm 100 - 200 đồng/kg so với tháng11/2020, ở mức 32.500-32.900 đồng/kg Giá cà phê cao nhất ở khu vực tỉnh ĐắkLắk và thấp nhất tại khu vực tỉnh Lâm Đồng Giá cà phê rubusta giá FOB giaolại cảng TP HCM ổn định tại ngưỡng 34.500 đồng/kg Vụ cà phê năm nay củaViệt Nam bị mất mùa và thu hoạch trễ hơn so với các năm trước nên chưa tạo áplực lên thị trường Theo đó, vụ mùa năm nay, kỹ thuật thu hái và phơi sấy sauthu hoạch đã được quan tâm nhiều hơn tạo động lực dây giá cà phê đi lên

Tháng 12/2020, giá xuất khẩu bình quân cà phê ước đạt mức 2.000USD/tấn, tăng 3,9 % so với tháng 11/2020 và tăng 14,9 % so với tháng 12/2017Năm 2020, giá xuất khẩu bình quân cả phê ước đạt mức 1.759 USD / tấn, tăng1,8 % so với năm 2019

2.4 Dự báo

Giá cà phê có thể tiếp tục tăng trong năm 2021 "Thị trường cà phê đã trảiqua chu kì giảm giá 4 năm liên tiếp Vì vậy có thể giá cà phê sẽ phục hồi trongnăm 2021 nhờ sản lượng giảm"

Tuy nhiên, việc giá cà phê phục hồi hay không sẽ phải phụ thuộc rất nhiềuvào mức độ phục hồi của ngành du lịch sau đại dịch COVID-19 “Đây là ngànhtiêu thụ cà phê rất lớn, do đó, chừng nào ngành du lịch phục hồi thì cà phê cũng

sẽ phục hồi theo”