KIỂM TRA MÔN CÔNG PHÁP QUỐC TẾ Đề bài Phân tích nguyên tắc không dùng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine Trả lời Theo khoản 4, điều 2 của hiến chương Liên Hợp Quốc “Tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào cũng như bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc ” “Vũ lực” thông thường.
Trang 1KIỂM TRA MÔN : CÔNG PHÁP QUỐC TẾ.
Đề bài : Phân tích nguyên tắc không dùng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong cuộc chiến giữa Nga và Ukraine
Trả lời :
Theo khoản 4, điều 2 của hiến chương Liên Hợp Quốc: “Tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào cũng như bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc.”
“Vũ lực” thông thường được hiểu là vũ lực quân sự, vũ lực do vũ khí, khí tài Có
ý kiến cho rằng vũ lực bao gồm cả vũ lực chính trị và kinh tế, ví dụ như sử dụng cấm vận kinh tế, sức ép chính trị Tuy nhiên, có vẻ cách hiểu rộng này không được chấp nhận Và việc sử dụng cấm vận kinh tế hay sức ép chính trị để tác động vào toàn vẹn lãnh thổ và độc lập chính trị nên được xem xét trong khuôn khổ nguyên tắc cấm can thiệp vào công việc nội bộ của quốc gia khác
Qua thực tiễn của Liên hợp quốc, nghĩa vụ “hạn chế” đã được chuyển hóa thành nghĩa vụ “từ bỏ” sử dụng vụ lực cũng không bị hạn chế vào những mục đích theo câu chữ của Khoản 2 điều 4 dù giải thích theo cách nào
Nhằm để xác định đạt được các mục tiêu bao gồm: Thứ nhất, ngăn chặn phương Tây giành lại bán đảo Crimea Thứ hai, tạo sức ép đối với phương Tây và Ukraine thực hiện Thỏa thuận Minsk 2 theo cách của Nga Thứ ba, cơ cấu lại an
ninh khu vực châu Âu, trong đó an ninh của Nga phải được tôn trọng và bảo
đảm Thứ tư, thúc đẩy Đức và Liên minh châu Âu (EU) phê chuẩn dự án “Dòng chảy phương Bắc 2” Thứ năm, củng cố nhà nước liên minh giữa Nga và Belarus
vừa được khởi động sau 20 năm không có nhiều tiến triển Nga đã vận dụng thế
chiến của mình để mở chiến dịch quân sự đánh Ukraine bằng biện pháp sử dụng vũ lực nhằm xâm phạm lãnh thổ của Ukraine Chính điều này đã làm Nga
vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc của Liên Hợp Quốc trong quan hệ quốc tế Áp dụng theo khoản 4 điều 2 Hiến chương Liên Hợp Quốc thì tất cả các thành viên Liên Hợp Quốc phải từ bỏ việc đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực Tuy nhiên, Nga lại làm trái và buộc phải có các lệnh trừng phạt thích ứng Theo đó,
để tiến vào chủ quyền cũng như là bộ phận không quân, Nga đã đưa xe tăng và
xe thiết giáp ,quân đội Nga đã đưa vào biên chế một loạt máy bay có khả năng phóng tên lửa không đối đất, hoặc thả các loại bom chùm hoặc bom nổ mảnh Bên cạnh đó , còn có pháo hạt nặng và tên lửa, pháo binh là một trong những lực lượng chủ chốt của quân đội Nga Moscow nhiều khả năng đã sử dụng những vũ khí mà nước này triển khai xung quanh biên giới Ukraine, trong đó có tên lửa đạn đạo tầm ngắn, tên lửa hành trình và pháo công suất lớn để bắn hạ các mục tiêu.Cho đến thời điểm hiện tại, Nga sử dụng chủ yếu là tên lửa đạn đạo tầm ngắn và tầm trung, một quan chức quốc phòng Mỹ cho biết Theo quan chức này, Nga có vẻ như cũng đã sử dụng tên lửa hành trình, tên lửa đất đối không và tên lửa phóng từ trên biển Theo Bộ Quốc phòng Ukraine, Nga đã thực hiện cuộc tấn công mở màn bằng 30 tên lửa hành trình tấn công mặt đất 3M14 Kalibr Đây là
Trang 2loại vũ khí Moscow đã sử dụng trong chiến dịch quân sự tại Syria và hiện giờ nó
đã trở thành một trong những vũ khí quan trọng nhất trong kho khí tài của quân đội Nga Mẫu 3M14 nội địa của Nga có tầm bắn 2.500 km và mang được đầu đạn nặng hơn 400 kg, đủ sức tấn công mọi mục tiêu ở Ukraine nếu phóng từ Biển Đen.Tính đến 10/3, Nga đã phóng 775 tên lửa vào Ukraine
=> Như vậy , từ những điều này đã cho thấy rằng, để đạt được mục đích của mình, Nga đã dùng sức mạnh quân sự, chính trị, kinh tế , sức mạnh không quân tốt nhất thế giới của mình để thực hiện hành động sử dụng vũ lực xâm phạm biên giới quốc gia nhằm đe dọa và đánh chiếm lãnh thổ Ukraine Điều này đã vi phạm nghiêm trọng nguyên tắc “ Không dùng vũ lực hoặc đe dọa dùng vũ lực” trong Luật Quốc Tế khi : tấn công bằng không quân và hải quân vào lãnh thổ,sử dụng
vũ trang, trang thiết bị đặc biệt là xe tăng, máy bay, pháo hạng nặng, tên lửa Như thế , Nga buộc phải chịu lệnh trừng phạt của tổ chức quốc tế do hành vi mình gây ra Bên cạnh đó, theo Điều 1 của Nghị quyết 3314 nhằm định nghĩa về Xâm lược của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc năm 1974, Xâm lược là việc sử dụng lực lượng vũ trang hoặc là bất kỳ hành động nào trái với Hiến chương Liên Hợp Quốc của một quốc gia hay liên minh các quốc gia nhằm chống lại chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ hay sự độc lập về chính trị của một quốc gia khác hoặc của một liên minh các quốc gia khác Điều này, Nga cũng vi phạm nguyên tắc nghiêm trọng
Với định ước Henxinki năm 1975 : Định ước tuyên bố khẳng định những nguyên tắc trong quan hệ giữa các nước như: bình đẳng, chủ quyền, sự bền vững của đường biên giới, giải quyết bằng biện pháp hòa bình các cuộc tranh chấp,…nhằm đảm bảo an ninh châu Âu và sự hợp tác của các nước về kinh tế, khoa học – kĩ thuật, bảo vệ môi trường,…nhằm đánh dấu sự chấm dứt tình trạng đối đầu giữa hai khối nước ở châu Âu
Như vậy, so với định ước Henxinki năm 1975, Nga cũng đã vi phạm nghiêm trọng bằng việc sử dụng vũ lực để giải quyết tranh chấp nhằm gây ra thiệt hại về con người, của cải đồng thời làm đảo lộn trật tự an ninh của Châu Âu và thế giới
Về trường hợp ngoại lệ bằng việc tự vệ thì được quy định cụ thể theo điều 51 của Hiến chương Liên Hợp Quốc : “Không có một điều khoản nào trong Hiến chương này làm tổn hại đến quyền tự vệ cá nhân hay tập thể chính đáng trong trường hợp thành viên Liên hợp quốc bị tấn công vũ trang cho đến khi Hội đồng bảo an chưa áp dụng được những biện pháp cần thiết để duy trì hoà bình và an ninh quốc tế Những biện pháp mà các thành viên Liên hợp quốc
áp dụng trong việc bảo vệ quyền tự vệ chính đáng ấy phải được báo ngay cho Hội đồng bảo an và không được gây ảnh hưởng gì đến quyền hạn và trách nhiệm của Hội đồng bảo an, chiểu theo Hiến chương này, đối với việc Hội đồng bảo an áp dụng bất kỳ lúc nào những hành động mà Hội đồng thấy cần thiết để duy trì hoặc khôi phục hoà bình và an ninh quốc tế.”
Theo đó, khi một thành viên bị tấn công vũ trang, bị xâm phạm chủ quyền bằng việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực , gây thiệt hại thì có quyền tự vệ trong phạm vi cần thiết, mức cho phép của mình Trong cuộc chiến giữa Nga và
Trang 3Ukraine , do bị Nga tấn công vũ trang, sử dụng quân sự , xâm phạm đến chủ quyền lãnh thổ, chính vì thế , buộc Ukraine phải sử dụng phương thức tự vệ của mình để bảo vệ đất nước Đó là hình thức tự vệ cá nhân, tự vệ chính đáng.Phù hợp với Hiến chương Liên Hợp Quốc, Ukraine đều có quyền tự vệ, và sẽ được
sử dụng tất cả các phương tiện có thể để chống trả sự xâm lược quân sự công khai của Nga , để bảo vệ chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ của mình Để phục vụ cho việc tự vệ của Ukraine, Anh đã cung cấp vũ khí chống tăng cho Ukraine để
tự vệ trước mối đe dọa từ Nga Đồng thời, Ukraine cũng đã sử dụng UAV tại Donbass để tự vệ Nhờ gói viện trợ 800 triệu USD của Mỹ như hệ thống phóng tên lửa tầm xa , máy bay không người lái cảm tử, tên lửa phòng không vác vai, tên lửa chống tăng để giúp Ukraine có thể giành được chủ quyền và việc sử dụng
vũ lực của Nga Tuy nhiên, việc tự vệ phải nằm trong khuôn khổ mà Liên Hợp Quốc quy định,cho phép, không được lợi dụng biện pháp tự vệ để đi quá xa, ảnh hưởng nghiêm trọng tới các quốc gia và nhân quyền của nước mình.
Trang 41 Nội dung nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực.
Khoản 4 Điều 2 Hiến chương Liên hợp quốc quy định: “Các thành viên của Liên hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất cứ quốc gia nào, cũng như sử dụng bất kỳ cách thức nào trái với mục tiêu của Liên hợp quốc.”
Có thể thấy rằng, việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế là hành vi vi phạm pháp luật quốc tế quan trọng nhất Tất cả các quốc gia
có nghĩa vụ từ bỏ việc sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ và nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào bằng bất kỳ cách thức nào không phù hợp với mục đích của Hiến chương Liên hợp quốc Theo đó, các cá nhân phát động chiến tranh xâm lược có thể coi là tội ác quốc tế và phải chịu trách nhiệm pháp lý quốc tế
Điển hình là vụ Nicaragoa kiện Mỹ, theo đó Tòa án Công lý Quốc tế lần đầu tiên công nhận nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực là một quy phạm tập quán quốc tế nguyên tắc này ràng buộc tất cả các quốc gia trên thế giới
2 Nguyên tắc cấm dùng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực dưới góc độ vụ
việc Ukraine và Nga.
Có thể nhìn nhận rằng, xung đột giữa Nga và Ukraine đã vi phạm nghiêm trọng những điều cơ bản của nguyên tắc cấm dùng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực Trong nguyên tắc này, quy định các quốc gia không sử dụng vũ lực hay đe dọa vũ lực để giải quyết các tranh chấp giữa hai bên, tránh vi phạm các quan hệ quốc tế
Nguyên nhân khiến Nga sử dụng vũ lực với Ukraine, do mâu thuẫn việc Nga sát nhập bán đảo Crime tại biển Đen năm 2014 cùng với việc Mỹ và khối NATO ủng hộ Ukraine đòi lại bán đảo này Thứ hai, Ukraine muốn gia nhập khối phòng thủ Bắc đại Tây dương (NATO), Nga cho rằng điều này sẽ ảnh hưởng trực
Trang 5tiếp đến an ninh Quốc gia của Nga Từ nguyên nhân cơ bản này dẫn tới xung đột
vũ trang giữa Nga và Ukraine
Việc Nga đem quân tiến đánh vào lãnh thổ Ukraine đã vi phạm nguyên tắc
mà Liên hợp quốc đề ra, bên cạnh đó Liên minh chấu Âu (EU) cùng Mỹ đã áp đặt các lệnh trường phạt lên Nga, tuy nhiên trước động thái của EU và Mỹ thì Nga đã có những động thái đáp trả Nhận thấy, những nguyên tắc mà Liên Hợp Quốc đã đề ra áp dụng lên Nga là không hiệu quả dẫn tới nhiều vấn đề mà thế giới đáng phải quan tâm Từ đây, cho thấy rằng Nga không hề coi trọng những nguyên tắc mà Liên Hợp Quốc đã đề ra Từ đó, có thể thấy rằng Liên hợp Quốc cần có những nguyên tắc chặt chẽ hơn về vấn đề này
Trang 6Các nguyên tắc cơ bản của luật quốc tế là cơ sở, nền tảng của toàn bộ hệ thống pháp luật, trật tự pháp lý quốc tế và là cơ sở pháp lý quan trọng nhất để các chủ thể giải thích, áp dụng luật quốc tế đồng thời giới hạn ý chí và quyền tự quyết của các chủ thể luật quốc tế Luật quốc tế thời kỳ cổ đại coi chiến tranh là một phương tiện hữu hiệu để giải quyết mọi xung đột, mọi tranh chấp quốc tế
Từ thời kỳ cổ đại cho tới những năm đầu của thế kỷ 19, thế giới liên tục phải trải qua các cuộc chiến tranh lớn nhỏ từ nội chiến trong nước, giữa các quốc gia với nhau hoặc xung đột của các phe đồng minh, mà tiêu lớn nhất là hai cuộc chiến tranh thế giới nằm ở nửa đầu thế kỷ 20 Cũng vì do đó mà nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực được sinh ra với mục tiêu là “phòng ngừa cho thế hệ mai sau khỏi thảm họa chiến tranh” được Liên Hợp Quốc quy định trong Hiến chương Liên Hợp Quốc
Nội dung của nguyên tắc cấm dùng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực được Đại Hội đồng Liên Hợp Quốc tuyên bố vào năm 1970 Và cũng được ghi nhận
cụ thể trong khoản 4 Điều 2 Hiến Chương Liên Hợp Quốc: “Nguyên tắc tất cả các quốc gia từ bỏ việc sử dụng hoặc đe dọa dùng vũ lực trong các quan hệ quốc
tế của mình chống lại sự toàn vẹn lãnh thổ hoặc độc lập chính trị của bất cứ quốc gia nào hoặc là bất cứ cách thức nào khác không phù hợp với những mục đích của Liên Hợp Quốc” Liên Hợp Quốc sử dụng từ “ từ bỏ” thay vì “hạn chế” vì sau khi chiến tranh tranh thế giới thứ nhất kết thúc Hội Quốc liên quy định “hạn chế” dùng vũ lực dẫn đến các quốc gia đã lách luật dẫn đến Chiến tranh thế giới thứ 2 Theo đó, việc sử dụng hoặc đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế
là hành vi vi phạm pháp luật quốc tế nghiêm trọng nhất, các cá nhân phát động chiến tranh xâm lược được coi là phạm tội ác quốc tế, và các quốc gia gây ra các cuộc chiến tranh xâm lược phải chịu trách nhiệm pháp lý quốc tế Mặt khác các quốc gia cũng không được sử dụng và đe dọa sử dụng vũ lực như một biện pháp giải quyết tranh chấp
Trang 7Nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực cũng có những ngoại lệ như:
+ Chống lại những hành động khủng bố
+ Các dân tộc đang đấu tranh giành quyền tự do có thể sử dụng vũ lực
để giải phóng dân tộc
+ Hội đồng Bảo an được sử dụng bất kỳ biện pháp nào để bảo vệ hòa bình thế giới
+ Một quốc gia bị xâm phạm vào lãnh thổ của mình để tự vệ thì có thể
sử dụng biện pháp vũ lực
Và chúng ta cũng có những nguyên tắc cơ bản cần tuân thủ khi sử dụng vũ lực:
+ Không được phép tấn công thường dân
+ Không được phép tấn công một mục tiêu quân sự nếu Chiến dịch quân sự nào có thể gây tổn thất nhân dân thường
+ Cấm sử dụng các loại vũ khí, đạn dược gây tác dụng cụ khác có thể gây ra đau đớn cho binh lính
+ Các bên tham gia xung đột không có quyền vô hạn trong việc lựa chọn các phương tiện chiến tranh
+ Cấm sử dụng các chất độc, vũ khí hóa học, các chất lỏng và phương tiện tương tự
Và chúng ta có thể thấy hiện nay việc xung đột giữa 2 nước Ukraine và Nga
là một điểm nóng trên thế giới Nga đã phá vỡ nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực hoặc đe dọa sử dụng vũ lực khi tập trận sát biên giới và tấn công Ukraine Và việc Ukraina sử dụng các vũ khí quân sự để tấn công Nga là một trong các ngoại
lệ của nguyên tắc này, hành động của Ukraina là tự vệ để bảo vệ cho lãnh thổ của mình
Trang 8Cụ thể vào ngày 24/2/2022 Nga tuyên bố mở “chiến dịch quân sự đặc biệt”
ở miền Đông Ukraina, tổng thống Ukraina cho biết Nga đã tấn công tên lửa vào
cơ sở hạ tầng và lực lượng biên phòng của Ukraina Đó là một hành động sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực, Nga đã đưa ra những lý do để hợp pháp hóa hành động của mình nhưng phía Liên Hợp Quốc đã bác bỏ và tuyên bố rằng Nga và Ukraina phải giải quyết trong hòa bình Tuy nhiên phía Nga đã phủ quyết
và vẫn tiếp tục đưa quân sang tấn công Ukraina, đến nay vẫn chưa có dấu hiệu dừng lại Ucraina cũng có những hành động sử dụng vũ khí quân đội tấn công Nga và đó là một hành động tự vệ hoàn toàn chính đáng khi một quốc gia bị quốc gia khác tấn công Phía Nga có những hành động đe dọa sử dụng vũ lực khi tổng thống Putin có lời đe dọa về việc sử dụng đến vũ khí hạt nhân trong cuộc chiến với Ukraina Vì vậy tất cả những hành động của Nga gây ra với Ukraina là
vi phạm nghiêm trọng đến nguyên tắc cấm sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực của luật quốc tế
Trang 9I.Nguyên tắc không sử dụng vũ lực và đe dọa sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế
1 Lịch sử hình thành
Luật quốc tế thời kỳ cổ đại coi chiến tranh là một phương tiện hữu hiệu để giải quyết mọi xung đột, mọi tranh chấp quốc tế Chiến tranh được thừa nhận như là “quyền” của mỗi quốc gia, dân tộc Đến khi chiến tranh thế giới thứ nhất kết thúc, Hội quốc liên ra đời và đây là tổ chức quốc tế đầu tiên có nhiệm vụ chủ yếu là duy trì hòa bình thế giới Điều 12 Hiệp ước Hội quốc liên quy định: “các nước thành viên không được sử dụng chiến tranh khi chưa áp dụng các biện pháp hòa bình” Điều này có nghĩa là khi các quốc gia sử dụng biện pháp hòa bình mà không giải quyết được thì có quyền sử dụng chiến tranh Quy định này ra đời nhằm hạn chế chiến tranh nhưng bằng nhiều biện pháp, lý do khác nhau thì chiến tranh vẫn diễn ra, đặc biệt là thế chiến thứ 2 Nó để lại rất nhiều hậu quả nghiêm trọng và đáng sợ Do đó, Liên Hợp Quốc đã ra đời và quy định từ việc “hạn chế” sang “từ bỏ” : “Tất cả các quốc gia thành viên Liên hợp quốc từ bỏ đe dọa bằng
vũ lực hoặc sử dụng vũ lực trong quan hệ quốc tế nhằm chống lại sự bất khả xâm phạm về lãnh thổ hay nền độc lập chính trị của bất kỳ quốc gia nào cũng như bằng cách khác trái với những mục đích của Liên hợp quốc.”
2 Nội dung nguyên tắc
- Nguyên tắc chỉ áp dụng với các chủ thể của Luật quốc tế trong quan hệ quốc tế, các quốc gia sử dụng vũ lực trong nội bộ không vi phạm nguyên tắc này
- LHQ sử dùng từ “từ bỏ” thay vì từ “hạn chế” hay “cấm” Vì so với “hạn chế” thì từ bỏ mang tính pháp lý cao hơn nhưng không thể hiện tính quyền lực tối cao như quyền lực nhà nước trong nội bộ quốc gia nên không dùng từ “cấm”
vì trong quan hệ quốc tế, các quốc gia, dân tộc bình đẳng, không thể nói rằng quốc gia nào có quyền hơn quốc gia nào để sử dụng việc áp đặt thực hiện
- Nguyên tắc này còn được thể hiện trong tuyên bố 1970 của Đại hội đồng Liên Hợp Quốc Bên cạnh việc không được dùng vũ lực thì trong quan hệ quốc
tế, các quốc gia còn không được phép đe dọa sử dụng vũ lực bằng các hình thức
Trang 10gây hấn mang mầm mống dẫn đến việc sử dụng vũ lực và có tính đe dọa như tập trận quân sự ở biên giới, phóng thử tên lửa, làm mối quan hệ quốc tế trở nên căng thẳng
3 Ngoại lệ của nguyên tắc
- Thứ nhất, trong trường hợp có hành vi xâm lược hoặc đe dọa hòa bình và
an ninh quốc tế thì Hội đồng bảo an có quyền áp dụng các biện pháp phi vũ trang
và vũ trang để đảm bảo hòa bình và an ninh
- Thứ hai, trường hợp các quốc gia thực hiện quyền tự cá nhân hay tập thể khi bị tấn công vũ trang khi cho đến khi Hội đồng Bảo an chưa áp dụng được những biện pháp cần thiết nhưng phải tuân thủ nguyên tắc tương xứng (Điều 51 hiến chương LHQ)
- Thứ ba, dân tộc đấu tranh giành quyền tự quyết Các dân tộc này được phép sử dụng tất cả các biện pháp vũ trang và phi vũ trang để thực hiện quyền dân tộc tự quyết
- Thứ tư, sau sự kiện tòa tháp đôi tại Mỹ năm 2001, có một ngoại lệ nữa ngầm được thừa nhận đó là việc sử dụng vũ lực để chống lại khủng bố Tòa tháp đôi bị khủng bố tấn công và Mỹ sử dụng một số biện pháp quân sự để chống lại khủng bố Các quốc gia trên thế giới không ai đứng ra phản đối hành động đó của Mỹ, việc này đã tạo ra một ngoại lệ nữa cho nguyên tắc trên
II Vụ việc giữa Ukraina và Nga
1 Nguyên nhân Nga tấn công Ukraina
Nga và Ukraina có mối liên hệ về lịch sử với nhiều yếu tố đan xen qua lại Ukraine từng là một phần của Liên Xô, cho đến khi tách riêng để trở thành quốc gia độc lập sau cuộc trưng cầu dân chủ năm 1991
Sau khi Liên Xô tan rã, Khối quân sự Bắc Đại Tây Dương (NATO) mở rộng tầm ảnh hưởng về phía đông và kết nạp thêm các nước Baltic thuộc Liên Xô cũ
là Estonia, Latvia và Litva năm 2004
4 năm sau, đến lượt Ukraine mong muốn gia nhập NATO Tổng thống Putin coi sự mở rộng của NATO là mối đe dọa hiện hữu, đồng thời viễn cảnh Ukraine