Qua nghiên cứu môn học Kỹ năng lãnh đạo quản lý, hãy trình bày thực tiễn một trong những nội dung của hoạt động lãnh đạo quản lý tại cơ quan anh/chị đang công tác. Đánh giá hiệu quả của nội dung đó. Cần làm gì để hoạt động lãnh đạo quản lý ở cơ quan hiệu quả hơn ? Bài làm A. LỜI N ÓI ĐẦU: Đất nước ta đang trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa và đang trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế song với song với quá trình đó là sự phát triển không ngừng về kinh tế xã hội, sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao quá trình đó đã tạo cho đất nước chúng ta những cơ hội lớn, bên cạnh đó cũng là những thách thức không nhỏ mà chúng ta cần phải cố gắng vượt qua. Trong tình hình mới đòi hỏi nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý của Cán bộ lãnh đạo, quản lý không chỉ ở cấp trung ương mà cả cấp địa phương phải có sự thống nhất với nhau, góp phần tạo dựng sức mạnh bền vững của hệ thống chính trị. Thông qua nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý của Cán bộ lãnh đạo, quản lý mà mọi hoạt động của trường đi vào nề nếp, kỷ cương, công tác chăm sóc và giáo dục của nhà trường cũng được phối hợp với nhau một cách nhịp nhàng, thống nhất. Điều đó góp phần tạo nên sức mạnh bền vững một tập thể lao động xuất sắc để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội. Trong thực tế, chúng ta thấy rằng, nếu nội dung của hoạt động lãnh đạo quản lý không được thực hiện theo những mục tiêu, phương hướng, kế hoạch hoạt động thì nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn, ảnh hưởng không tốt đến cả tập thể, đến cộng đồng mà còn làm phai nhạt niềm tin cuả cá nhân đối với lãnh đạo quản lý, với cả hệ thống chính trị. Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt quan tâm hơn tới nội dung của hoạt động
Trang 1C âu hỏi :
Qua nghiên cứu môn học Kỹ năng lãnh đạo quản lý, hãy trình bày thực tiễn một trong những nội dung của hoạt động lãnh đạo quản lý tại cơ quan anh/chị đang công tác Đánh giá hiệu quả của nội dung đó Cần làm gì để hoạt động lãnh đạo quản lý ở cơ quan hiệu quả hơn ?
Bà i là m
A LỜI N ÓI ĐẦU :
Đất nước ta đang trong giai đoạn công nghiệp hóa - hiện đại hóa và đang trong thời kỳ hội nhập kinh tế quốc tế song với song với quá trình đó là sự phát triển không ngừng về kinh tế xã hội, sự tiến bộ của khoa học kĩ thuật, đời sống nhân dân ngày càng được nâng cao quá trình đó đã tạo cho đất nước chúng ta những cơ hội lớn, bên cạnh đó cũng là những thách thức không nhỏ mà chúng ta cần phải
cố gắng
vượt qua Trong tình hình mới đòi hỏi nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý của Cán bộ lãnh đạo, quản lý không chỉ ở cấp trung ương mà cả cấp địa phương phải
có sự thống nhất với nhau, góp phần tạo dựng sức mạnh bền vững của hệ thống chính trị Thông qua nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý của Cán bộ lãnh đạo, quản lý mà mọi hoạt động của trường đi vào nề nếp, kỷ cương, công tác chăm sóc
và giáo dục của nhà trường cũng được phối hợp với nhau một cách nhịp nhàng, thống nhất Điều đó góp phần tạo nên sức mạnh bền vững một tập thể lao động xuất sắc để đáp ứng nhu cầu phát triển của xã hội Trong thực tế, chúng ta thấy rằng, nếu nội dung của hoạt động lãnh đạo quản lý không được thực hiện theo những mục tiêu, phương
hướng, kế hoạch hoạt động thì nội dung hoạt động lãnh đạo, quản lý sẽ không mang lại hiệu quả như mong muốn, ảnh hưởng không tốt đến cả tập thể, đến cộng đồng mà còn làm phai nhạt niềm tin cuả cá nhân đối với lãnh đạo quản lý, với cả
hệ thống chính trị Vì vậy, chúng ta cần đặc biệt quan tâm hơn tới nội dung của
Trang 3lãnh đạo quản lý Chính vì những lí do trên, bài thu hoạch này em trình bày nội
dung: Qua nghiên cứu môn học Kỹ năng lãnh đạo quản lý, hãy trình bày thực tiễn một trong những nội dung của hoạt động lãnh đạo quản lý tại cơ quan anh/chị đang công tác Đánh giá hiệu quả của nội dung đó Cần làm gì để hoạt động lãnh đạo quản lý ở cơ quan hiệu quả hơn ?
B N ỘI DU NG :
I/ Lý thuyế t:
1 Khái quát về hoạt động lãnh đạo, quản lý và vai trò của hoạt động lãnh đạo, quản lý ở cơ sở:
1 1 K h á i n i ệm h o ạ t đ ộ ng l ã nh đ ạ o , qu ả n lý
1.1.1 Khái niệm hoạt động lãnh đạo
Hoạt động lãnh đạo là hoạt động mang tính định hướng, gây ảnh hưởng, tạo dựng niềm tin, thuyết phục người khác để họ đồng lòng với người lãnh đạo thực hiện
đường lối, chủ trương hoặc hệ thống mục tiêu nào đó Lãnh đạo tạo hiệu ứng điều khiển, dẫn dắt người khác dựa trên cơ chế nhận thức, niềm tin, tiêu chuẩn đạo đức,
lý tưởng, v.v mà không mang tính cưỡng bức đối với người khác Ví dụ, lãnh đạo đảng, lãnh đạo của các tổ chức xã hội Đảng lãnh đạo quần chúng không phải bằng sức mạnh của bộ máy bạo lực mà bằng sự đúng đắn trong các đường lối, chủ trương thông qua hoạt động tuyên truyền, giáo dục, thuyết phục, vận động
Cán bộ lãnh đạo thường được gọi là những người hoạt động chính trị, xã hội Họ không tự thân có quyền lực lãnh đạo mà phải được xã hội, được người chịu sự lãnh đạo tự nguyện trao quyền lãnh đạo cho họ hoặc thông qua bầu cử, tôn vinh
Trang 4Cán bộ lãnh đạo khác với thủ lĩnh ở chỗ cán bộ lãnh đạo có một tổ chức chính thức để thực thi sự lãnh đạo của mình, còn thủ lĩnh có thể chỉ có quyền lực trong tổ chức phi chính thức Tuy nhiên, cán bộ lãnh đạo phải đạt tới năng lực và uy tín của thủ lĩnh thì hiệu quả lãnh đạo mới như mong muốn
Cán bộ lãnh đạo cũng khác thủ trưởng Chức danh thủ trưởng thường được dùng trong lĩnh vực hành chính, trong đó thủ trưởng có phạm vi quyền hạn theo chức danh, bất chấp họ có hay không có uy tín đối với những người chịu sự quản lý của
họ Thủ trưởng có thể được bổ nhiệm không qua bầu cử
Khái niệm cán bộ lãnh đạo gần với khái niệm lãnh tụ, chính khách nhiều hơn Tuy nhiên, lãnh tụ thường gán cho những người đứng đầu một quốc gia, một tổ chức lớn, còn cán bộ lãnh đạo xuất hiện ở mọi cấp độ Chính khách và cán bộ lãnh đạo chung nhau đặc điểm là điều khiển người khác thông qua sức mạnh ý chí, niềm tin, nhưng chính khách thường được sử dụng trong các quan hệ chính trị ngoại giao, còn lãnh đạo xuất hiện trong mọi lĩnh vực
Cán bộ lãnh đạo cũng cần có kỹ năng lãnh đạo, nhưng các kỹ năng này khó định hình và khó đào tạo Cán bộ lãnh đạo thường phải rèn luyện qua hoạt động thực tiễn Vũ khí của người lãnh đạo là một hệ thống tri thức được tổ hợp chặt chẽ có tác dụng định hướng tương lai cho đơn vị (chủ thuyết) Cán bộ lãnh đạo phải có kỹ năng đủ để thuyết phục người khác tin vào những điều họ tin và phải có đủ uy tín
để tạo dựng sự tin cậy đối với người khác khiến họ tự nguyện trao quyền lãnh đạo cho mình, đồng thời phải có kỹ năng tồ chức, hướng dẫn những người khác hoàn thành mục tiêu chung nhằm củng cố lòng tin nơi họ
1.1.2 Khái niệm hoạt động quản lý
Hoạt động quản lý mang tính kỹ thuật, quy trình, được quy định rõ trong khuôn khổ các thể chế xác định Ví dụ, quản lý hành chính trong các cơ quan của Nhà nước;
Trang 5quản trị trong các doanh nghiệp Kỹ thuật quản lý có thể được nghiên cứu và được chuyển giao qua đào tạo
Người quản lý sử dụng quyền lực để điều hành người khác Thông thường cán
bộ quản lý sử dụng ba loại quyền lực: quyền lực tổ chức hành chính bắt buộc mọi người phải tuân thủ những nguyên tắc, quy định đã được cấp có thẩm quyền phê chuẩn trở thành quy chế, kỷ luật, quy trình, chế độ, chính sách; quyền lực vật chất kích thích động cơ vật chất đối với người dưới quyền theo các chế độ thưởng phạt vật chất khác nhau; quyền lực tinh thần thông qua các hình thức tôn vinh, khen
thưởng hoặc các hình thức phê phán, bài trừ, cô lập khác nhau
Trong hoạt động quản lý, quan hệ quản lý thường được xác định theo cách cấp trên quản lý cấp dưới Vì thế, hoạt động quản lý thường được phân chia theo cấp bậc trong bộ máy quản lý của một tổ chức Phổ biến nhất là phân chia theo ba cấp: cấp cao; cấp trung gian và cấp cơ sở, trong đó cấp cao có quyền lực hành chính cao nhất, có phạm vi quản lý bao trùm cả tổ chức, chịu trách nhiệm về tổ chức trong mối quan hệ với tổ chức khác, cấp trung gian chủ yếu làm chức năng tham mưu hoặc quản lý theo lĩnh vực ủy quyền của cấp cao Cấp cơ sở quản lý toàn diện cấp của mình nhưng thường có quy mô hạn chế trong cấu thành một tổ chức
và là cấp quản lý thấp nhất, dưới đó không còn cấp quản lý nào nữa
Hoạt động quản lý thường do cán bộ quản lý thực hiện theo từng lĩnh vực chuyên môn cụ thể Mỗi lĩnh vực quản lý đòi hỏi các yêu cầu đặc thù về phương pháp, cách thức, quy trình, nguyên tắc, phương tiện, nguồn lực quản lý riêng
1.1.3 Mối quan hệ giữa hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý
Lãnh đạo và quản lý có mối quan hệ qua lại chặt chẽ với nhau Điểm chung của hai loại hoạt động này là đều đạt đến mục đích mong muốn thông qua hành động của
Trang 6người khác Nói cách khác, hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý là hoạt động điều khiến con người
Điểm khác biệt giữa hoạt động lãnh đạo và hoạt động quản lý là ở chỗ lãnh đạo
sử dụng uy tín và sự thuyết phục nhiều hơn, sử dụng quyền lực ít hơn; quản lý sử dụng quyền lực nhiều hơn, sử dụng uy tín và sự thuyết phục ít hơn Hoạt động quản
lý thường được thực hiện theo một quy chế, chuẩn mực, nguyên tắc rõ ràng Lãnh đạo không dựa nhiều vào quy chế mà dựa vào sự thuyết phục và cảm hóa mang tính nhận thức, tình cảm
Trong thực tế, nhất là ở cơ sở, khó tách bạch hai hoạt động này trong con người cán bộ Cán bộ nào cũng đồng thời thực hiện cả vai trò lãnh đạo và vai trò quản lý
Vì thế người ta thường gọi chung là hoạt động lãnh đạo, quản lý
1.2 Vai trò của hoạt động lãnh đạo, quản lý ở cơ sở
Hoạt động lãnh đạo, quản lý tạo nên sức mạnh tập thể trên cơ sở thống nhất ý chí
và hành động Cộng đồng dân cư trên địa bàn xã, phường, thị trấn, dù khác biệt nhau nhiều phương diện, nhưng mỗi cộng đồng cũng có những lợi ích chung như bảo vệ môi trường sống chung có lợi cho sức khỏe, giữ gìn trật tự trị an, giữ gìn vệ sinh chung, xây dựng cơ sở hạ tầng giao thong, y tế, trường học, v.v Nếu không
có cấp quản lý cơ sở sẽ không thể thống nhất ý chí và hành động của người dân
để tất cả đều có cuộc sống tốt hơn Hơn nữa, cấp cơ sở còn là nơi hỗ trợ trực tiếp cho dân
cư khi họ gặp khó khăn, cũng như tạo điều kiện cho dân cư tham gia vào hệ thống chính trị chung của quốc gia
Hoạt động lãnh đạo, quản lý tạo ra môi trường vừa cho phép mọi người dân được tự do sáng tạo, vừa định hướng hoạt động của mọi người theo mục tiêu chung Các xã, phường, thị trấn đều nằm trong một huyện, một tỉnh nào đó và nằm trong nước ta, do đó vừa được hưởng lợi chung của sự quản lý của huyện, của tỉnh, của quốc
Trang 7gia, vừa phải thực thi nghĩa vụ của mình với tập thể lớn hơn Cơ quan quản lý cấp
cơ sở là đầu mối để triển khai chính sách chung một cách hiệu quả trên địa bàn cơ
sở, vừa phản ánh nguyện vọng, nhu cầu của cơ sở cho cấp trên để được hỗ trợ giải quyết kịp thời, hiệu quả
Hoạt động lãnh đạo, quản lý ở cơ sở tạo nên sự phối hợp nhịp nhàng giữa các bộ phận khác nhau của đơn vị thành một hệ thống thống nhất Giữa các bộ phận dân
cư, ngành nghề hoạt động trên địa bàn xã, phường, thị trấn đôi khi cũng xảy ra xung đột Cấp cơ sở là nơi trực tiếp đứng ra hòa giải hoặc phân xử nhằm tạo ra bầu không khí đoàn kết, thông cảm, tương trợ lẫn nhau Chức năng xét xử có thể chỉ phân quyền ở phạm vi hẹp cho cấp cơ sở, nhưng chức năng hòa giải của hệ thống chính trị chủ yếu do cấp cơ sở đảm nhiệm
Hoạt động lãnh đạo, quản lý ở cơ sở góp phần tạo dựng sức mạnh bền vững của
hệ thống chính trị Nhờ có sự quản lý ở cấp cơ sở mà hoạt động của dân cư và các
tổ chức trên địa bàn đi vào nền nếp, kỷ cương, giảm nhẹ vai trò quản lý, giám sát của cấp trên Hơn nữa, sự chuyên nghiệp, linh hoạt và tận tâm của cán bộ quản lý cấp cơ sở làm tăng uy tín của hệ thống chính trị Ngược lại, sự yếu kém của cấp cơ
sở, nhất là việc xử lý quan liêu, thiếu chuyên nghiệp của đội ngũ cán bộ cơ sở không những làm cho hệ thống chính trị thiếu bền vững, mà còn làm phai nhạt niềm tin của quần chúng vào hệ thống chính trị
2 Nội dung hoạt động lãnh đạo quản lý của cán bộ lãnh đạo, quản lý ở cơ sở : 2.1 Xây dựng mục tiêu, phương hướng, kế hoạch hoạt động ở cơ sở
2.1.1 Dự báo
Trang 8Dự báo là phán đoán một cách có căn cứ khoa học xu hướng phát triển của xã, huyện, tỉnh, cả nước trong thời gian trước mắt và lâu dài nhằm cung cấp luận cứ cho việc xây dựng chủ trương, chính sách, kế hoạch hành động của cơ sở
Nội dung của dự báo bao gồm những biến động bên trong, bên ngoài cơ sở theo chiều hướng có lợi và không có lợi Cụ thể là phải dự báo về sự thay đổi của môi trường tự nhiên, kinh tế, xã hội, chính trị ảnh hưởng đến cơ sở như thế nào; dự báo
về sự thay đổi của cơ sở về các phương diện thẩm quyền, nguồn lực, nhiệm vụ, khó khăn, thuận lợi khi thực thi nhiệm vụ để có kiến nghị đối phó thích hợp; dự báo về
sự thay đổi mục tiêu của cơ sở do sự biến động chung và riêng, v.v
Để có thể dự báo khoa học, cơ sở phải tổ chức điều tra, thu thập dữ liệu và xử lý thông tin một cách hệ thống, theo các phương pháp khoa học Phương pháp dự báo khoa học là dựa trên các lý thuyết khoa học tiên tiến và cơ sở dữ liệu thông tin đầy
đủ Cấp cơ sở cần sử dụng các dự báo của các tổ chức cung cấp thông tin quốc gia như thông tin của các bộ chuyên ngành, thông tin của cấp trên, thông tin của các tổ chức quốc tế Cũng cần phải có cán bộ đảm trách công việc dự báo để làm cho hoạt động dự báo ở cấp cơ sở mang tính chuyên nghiệp Tránh tình trạng cấp cơ sở ỷ lại hoàn toàn vào cấp trên dẫn đến kế hoạch nhận được không đáp ứng yêu cầu của dân
cư sở tại
Dự báo có vai trò quan trọng trong việc cung cấp căn cứ để lập kế hoạch hoạt động của cơ sở Chất lượng dự báo tốt, diện dự báo rộng cho phép cán bộ lập kế hoạch của cơ sở đề xuất được các phương án và mục tiêu sát thực và khả thi hơn Ngược lại, nếu dự báo không tốt dễ dẫn đến hành động cảm tính, duy ý chí, quan liêu trong việc đề ra mục tiêu và kế hoạch hành động của cơ sở
2.1.2 Xác định mục tiêu
Trang 9Mục tiêu là kết quả hành động hoặc trạng thái của cơ sở trong tương lai Khác với mục đích, mục tiêu vừa có tính chất định hướng hành động, vừa xác định rõ các tiêu chí đo lường kết quả của hành động sao cho ở thời điểm cần hoàn thành mục tiêu chúng ta có thể biết được mục tiêu đã được hoàn thành ở mức độ nào Ngoài ra, mục tiêu còn mang tính thời hạn với điểm bắt đầu và kết thúc theo thời gian cụ thể Việc hoàn thành mục tiêu không phải chỉ được đo lường bằng các tiêu chí quy mô và chất lượng mà còn phải được xem xét về khoảng thời gian thực hiện Hơn nữa, một mục tiêu trong quản lý phải là kết quả của hành động có chọn lựa theo hướng tối thiểu hóa nguồn lực sử dụng và tối đa hóa độ hài lòng của những người liên quan Chính vì thế xác định mục tiêu đúng là một công việc rất quan trọng và không dễ dàng trong công việc của cán bộ lãnh đạo, quản lý Xác định đúng mục tiêu của cơ sở, tức là mục tiêu đó phù hợp với điều kiện thực tế, khả thi và sử dụng hiệu quả nguồn lực hiện có để thỏa mãn tốt nhất nhu cầu của dân cư, thì tự người dân sẽ tích cực hoạt động nhằm thực hiện mục tiêu Ngược lại, mục tiêu không đúng, không những gây bất mãn trong dân cư, mà còn sử dụng lãng phí nguồn lực khan hiếm của cơ sở và tăng thêm chi phí quản lý do phải khắc phục kết quả sai lầm của việc thực hiện mục tiêu không đúng
Mỗi cơ sở có một hệ thống các mục tiêu đa dạng theo các mối quan hệ khác nhau Nếu phân loại mục tiêu theo thời gian thực hiện mục tiêu thì có mục tiêu ngắn hạn, mục tiêu trung hạn, mục tiêu dài hạn; nếu phân loại theo tầm quan trọng của mục tiêu thì có mục tiêu cơ bản, chủ yếu, mục tiêu không cơ bản, thứ yếu; nếu phân loại theo phạm vi, tính chất của mục tiêu thì có mục tiêu kinh tế, mục tiêu chính trị, mục tiêu xã hội, mục tiêu văn hóa, mục tiêu an ninh quốc phòng, v.v ; nếu xét theo chủ thể thực hiện mục tiêu thì có mục tiêu của ủy ban nhân dân xã, phường, thị trấn, mục tiêu của Đảng ủy xã, phường, thị trấn mục tiêu của Đoàn Thanh niên xã, phường, thị trấn, mục tiêu của Hội Phụ nữ, Hội Nông dân xã, phường, thị trấn, v.v vấn đề cần
Trang 10quan tâm là cấp cơ sở phải thiết lập mối quan hệ ưu tiên và phối hợp giữa các mục tiêu
2.1.3 Lập kế hoạch, chương trình hành động thực hiện mục tiêu
Thứ nhất, xây dựng các chương trình hành động để thực hiện mục tiêu Chương trình hành động là tổng thể các nỗ lực của cấp cơ sở đi đôi với tổng nguồn lực và phương thức sử dụng nguồn lực tương ứng để đạt đến mục tiêu Thông thường cấp
cơ sở có các loại chương trình hành động theo lĩnh vực (chương trình phát triển kinh tế, chương trình xây dựng trường học, trạm xá, v.v ), chương trình theo mục tiêu phân bổ (như chương trình xóa đói, giảm nghèo, chương trình phủ xanh đất trống, đồi trọc, chương trình nước sạch, v.v.) chương trình giải quyết vấn đề cấp của địa phương, v.v
Thứ hai, lập kế hoạch hành động cho từng mục tiêu, từng bộ phận, cá nhân và theo thời gian
Có hai loại kế hoạch cần phải xây dựng Một là kế hoạch hoạt động thường kỳ của cơ sở và hai là kế hoạch thực hiện các chương trình mục tiêu
Kế hoạch thường kỳ là lịch trình thực hiện các chức năng ổn định của cơ sở như
kế hoạch 1 năm, kế hoạch 5 năm, chiến lược cho từng giai đoạn Đây là dạng kế hoạch sắp xếp hoạt động của cơ sở theo một tiến trình thời gian đi đôi với sự phân
bổ hợp lý nguồn kinh phí và biên chế đủ để hoàn thành nhiệm vụ được giao Nội dung của các kế hoạch này bao gồm ba phương diện:
- Hành động: các hoạt động cần hoàn thành trong kỳ kế hoạch được phân bổ theo tiến độ thời gian cụ thể
- Kinh phí: là kế hoạch phân bổ kinh phí cho các hoạt động đi cùng chế độ chi tiêu, quản lý rõ ràng
- Con người: mỗi hoạt động và kinh phí tương ứng phải giao cho tổ chức và cá nhân cụ thể phụ trách