SKKN MÔN NGỮ VĂN LỚP 10 VẬN DỤNG TRI THỨC TỪ THỰC TIỄN VÀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH KHỐI 10 TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2 TRONG BÀI HỌC “ CÁC HÌNH THỨC KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN TH
Trang 1Phụ Lục
1 MỞ ĐẦU 1
1.1 Lí do chọn đề tài 1
1.2 Mục đích nghiên cứu 2
1.3 Đối tượng nghiên cứu 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu 2
1.5 Những điểm mới của SKKN 2
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3
2.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của sáng kiến kinh nghiệm 3
2.1.1 Cơ sở lí luận 3
2.1.2 Cơ sở thực tiễn 6
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi chưa áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 7
2.3 Giải pháp thực hiện 7
2.4 Giáo án thực nghiệm 7
3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 19
3.1 Kết luận 19
3.2 Kiến nghị 19
4 TÀI LIỆU THAM KHẢO 21
DANH MỤC CÁC CHỮ VIẾT TẮT 21
Trang 2SKKN MÔN NGỮ VĂN LỚP 10
VẬN DỤNG TRI THỨC TỪ THỰC TIỄN VÀ HOẠT ĐỘNG TRẢI NGHIỆM SÁNG TẠO CỦA HỌC SINH KHỐI 10 TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 2 TRONG BÀI HỌC “ CÁC HÌNH THỨC KẾT CẤU CỦA VĂN BẢN THUYẾT MINH”.
1 MỞ ĐẦU
1.1 Lí do chọn đề tài
Yên Định là vùng đất địa linh nhân kiệt, cũng là cái nôi nuôi dưỡng nhiềugiá trị văn hóa quý báu Học sinh trường THPT Yên Định 2 ngay từ khi cất tiếngkhóc chào đời đã đắm mình trong dòng sữa văn hóa ngọt ngào bởi những câuchuyện gắn liền với những danh nhân và văn hóa mảnh đất vùng Yên Vị thầnĐồng Cổ bảo trợ đã giúp vua lập nên chiến công lừng lẫy trong cuộc chiến với kẻthù Chùa Hồng Ân lưu dấu bao huyền thoại , cùng với các danh nhân như Lê ĐìnhKiên, Hà Tông Huân… đem tài trí và tâm đức của mình để cống hiến và dựng xâyđất nước Các nét đẹp văn hóa ngàn đời, từ truyền thống hiếu học, tình yêu nướcnồng nàn đến những món ăn dân dã, bình dị mà thấm đượm nghĩa tình… Các ditích địa danh mà mỗi ngày các em đi qua trên đường đến trường đều mang dấu ấntruyền thuyết, cổ tích, hội tụ vẻ đẹp của tâm hồn và trí tuệ nhân dân Trong cái bộn
bề, vội vã của cuộc sống, học sinh vô tình đã bước qua mà quên đi rằng trong từngtấc đất đều chứa đựng tinh thần của cha ông từ xưa vọng lại
Grandi từng khẳng định: “ Không có nghệ thuật nào là không hiện thực” Cuộcsống là nơi bắt đầu và là nơi đi tới của văn chương Hơn bất cứ một loại hình nghệthuật nào, văn chương gắn chặt với hiện thực cuộc sống và hút mật ngọt từ nguồnsống dồi dào đó Văn học và hiện thực như thần Ăng tê và Đất Mẹ, thần chỉ thực
sự dũng mãnh đặt chân lên Đất Mẹ cũng như văn học chỉ thật sự cường tráng vàdũng mãnh khi gắn liền với hiện thực đời sống Đầu tiên và trên hết, văn chươngđòi hỏi tác phẩm nghệ thuật giàu chất hiện thực Hiện thực là mảnh đất sống củavăn chương, là chất mật làm nên tính chân thực, tính tự nhiên, tính đúng đắn, tínhthực tế Người học văn luôn phải thấy cuộc sống là bạn đồng hành của vănchương Hãy đem cuộc sống này gửi vào mỗi trang văn Hoạt động trải nghiệmsáng tạo trong môn Ngữ văn là bước đi vững chắc trong hành trình đem vănchương đến với cuộc đời, đem cuộc đời đến với văn chương
Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống xãhội Nó có vai trò quan trọng và có tác dụng thiết thực trong việc cung cấp tri thức,thông tin về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân…của các hiện tượng và sự vật trong
tự nhiên, xã hội bằng phương thức trình bày, giới thiệu, giải thích Tạo lập vănbản thuyết minh phải có một hình thức kết cấu nhất định Kết cấu văn bản là sự tổ
Trang 3chức, sắp xếp các thành tố của văn bản thành một đơn vị thống nhất, hoàn chỉnh,
có ý nghĩa Kĩ năng nhận diện và viết văn bản thuyết minh là một hành trình dàitrong quá trình học tập môn Ngữ văn của học sinh THPT Lựa chọn ngữ liệu vănbản ngoài sách giáo khoa sẽ là điều kiện để các em tư duy sáng tạo Mỗi học sinhphát huy được năng lực của mình trong sự diễn đạt, tránh các bài sao chép tràn lantrên mạng máy móc, nhàm chán
Vì những lí do trên tôi chọn đề tài nghiên cứu của mình Vận dụng tri thức từ thực tiễn xã hội và hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trường THPT Yên Định 2 trong bài học “ Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh”.
1.2 Mục đích nghiên cứu
Qua nghiên cứu đề tài này tôi:
- Biết được tầm quan trọng của việc vận dụng sáng tạo tri thức từ thực tiễn xãhội và hoạt động trải nghiệm qua Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
- Bổ sung kiến thức cho tư duy và diễn đạt dạng văn bản thuyết minh trong nhàtrường Văn bản thuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đờisống Tuy nhiên khả năng cảm thụ và viết văn thuyết minh của học sinh chưa tốt,chưa thực sự linh hoạt và sáng tạo khi tiếp nhận đối tượng thuyết minh, thậm chícòn lúng túng và rập khuôn máy móc theo tài liệu khi được giáo viên giao nhiệm
vụ Vì thế, giáo viên phải giúp học sinh thấy được đặc trưng của loại văn bản này
và biết tạo lập văn bản một cách thành thạo
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Hoạt động vận dụng tri thức và trải nghiệm sáng tạo trong môn Ngữ văn
- Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
- Khách thể nghiên cứu: Kinh nghiệm hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học
sinh khối 10 trường THPT Yên Định 2 trong bài học “ Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh”.
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Tìm hiểu tham khảo các tài liệu để đúc rút kinh nghiệm
- Phương pháp điều tra khảo sát thực tế qua các số liệu cụ thể
- Phương pháp so sánh đối chiếu qua dạy thực nghiệm
- Điều tra để tìm hiểu vấn đề qua bài kiểm tra và phiếu đánh giá
- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm qua các lần chấm thi
- Trao đổi với đồng nghiệp từ các buổi sinh hoạt chuyên môn
1.5 Những điểm mới của SKKN
- SKKN sử dụng ngữ liệu dạy học ngoài sách giáo khoa phù hợp với hiểu biếtthực tế và vốn sống của học sinh
Trang 4- SKKN là cơ sở để học sinh phát huy sáng tạo trong diễn đạt và tư duy.
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận và thực tiễn của sáng kiến kinh nghiệm
2.1.1 Cơ sở lí luận
a Khái niệm hoạt động vận dụng tri thức từ thực tiễn đời sống
Tri thức là sự hiểu biết, sáng tạo và những khả năng, kỹ năng để ứng dụngnó( hiểu biết sáng tạo) vào việc tạo ra cái mới nhằm mục đích phát triển kinh tế -xãhội
Thực tiễn là toàn bộ hoạt động vật chất có mục đích mang tính lịch sử - xã hộicủa con người nhằm cải biến thế giới khách quan
Vận dụng tri thức từ thực tiễn đời sống là cách áp dụng những hiểu biết từ thực
tế xã hội để tạo ra những cái mới nhằm phát triển kinh tế xã hội và hoàn thiện nhậnthức của bản thân
Chỉ có thông qua hoạt động thực tiễn, thì tri thức con người mới thể hiện đượcsức mạnh của mình, sự hiểu biết của con người mới có ý nghĩa Bằng thực tiễn màkiểm chứng nhận thức đúng hay sai, khi nhận thức đúng thì nó phục vụ thực tiễnphát triển và ngược lại
b Hoạt động trải nghiệm sáng tạo,
Hoạt động trải nghiệm sáng tạo được xem là một bộ phận hữu cơ không thểthiếu trong quá trình giáo dục nói chung, quá trình dạy học nói riêng ở nhà trườngphổ thông, góp phần thực hiện các mục tiêu giáo dục đào tạo của nhà trường phổthông
Trong cuốn Tổ chức hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong nhà trường phỏ thông,NXB Giáo dục Việt Nam (Nhóm tác giả), tác giả Lê Huy Hoàng nêu ý kiến: hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo là hoạt động xã hội thực tiễn giúp học sinh tự chủ trảinghiệm trong tập thể, qua đó hình thành và thể hiện phẩm chất năng lực; nhận ranăng khiếu, sở thích, đam mê, bộc lộ và điều chỉnh cá tính, giá trị, nhận ra chínhmình cũng như khuynh hướng phát triển bản thân; bổ trợ và cùng các hoạt độngdạy học trong chương trình giáo dục thực hiện tốt nhất mục tiêu giáo dục Hoạtđộng này nhấn mạnh sự trải nghiệm, thúc đẩy năng lực sáng tạo của người học vàđược tổ chức một cách linh hoạt, sáng tạo
Theo Dự thảo Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể thì “hoạt động trảinghiệm sáng tạo là hoạt động giáo dục trong đó từng học sinh được trực tiếp hoạtđộng thực tiễn trong nhà trường hoặc trong xã hội dưới sự hướng dẫn và tổ chứccủa nhà giáo dục, qua đó phát triển tình cảm, đạo đức, các kĩ năng và tích lũy kinhnghiệm riêng của cá nhân Trải nghiệm sáng tạo là hoạt động được coi trọng trongtừng môn học; đồng thời trong kế hoạch giáo dục cũng bố trí các hoạt động trải
Trang 5nghiệm sáng tạo riêng, mỗi hoạt động này mang tính tổng hợp của nhiều lĩnh vựcgiáo dục, kiến thức, kĩ năng khác nhau”.
Như vậy, dù có nhiều quan điểm khác nhau về hoạt động trải nghiệm sáng tạonhưng có thể thấy, các tác giả đều nhấn mạnh: cần coi trải nghiệm sáng tạo là mộtdạng hoạt động giáo dục được tổ chức theo phương thức trải nghiệm và sáng tạo,góp phần phát triển toàn diện năng lực tư duy và nhân cách học sinh
c Hoạt động trải nghiệm sáng tạo trong dạy học Ngữ văn ở trường THPT
Xuất phát từ những mục tiêu chung của hoạt động trải nghiệm sáng tạo, hoạtđộng trải nghiệm sáng tạo trong môn Ngữ văn có các mục tiêu được cụ thể hóa saocho phù hợp với đặc thù và tăng cường tính khả dụng của môn học Cụ thể:
- Giúp HS hình thành và phát triển những phẩm chất, tư tưởng, ý chí, tình cảm, giátrị, kĩ năng sống; tiếp tục phát triển các năng lực quan trọng và đặc thù của mônNgữ văn như: năng lực giao tiếp, năng lực thưởng thức và cảm thụ văn chương,năng lực sáng tạo từ đó tham gia vào giao tiếp văn học và giao tiếp đời sống mộtcách có hiệu quả hơn
- Giúp học sinh tích lũy kinh nghiệm riêng cũng như phát huy tiềm năng sáng tạocủa cá nhân mình; định hướng mỗi cá nhân trở thành một chủ thể tiếp nhận và sảnsinh lời nói một cách tích cực, chủ động, sáng tạo, luôn có ý thức trải nghiệm hànhđộng và trải nghiệm xúc cảm để hình thành nên động cơ, niềm tin, giá trị sống;
- Giúp học sinh nâng cao hiểu biết, khả năng cảm thụ cũng như đánh giá cái hay,cái đẹp của văn chương và nghệ thuật ngôn từ; có khả năng trải nghiệm thế giớinghệ thuật trong tác phẩm văn học, biết kết nói những trải nghiệm ấy với trảinghiệm đời sống để thẩm thấu sâu sắc hơn giá trị tác phẩm và làm phong phú hơnvốn sống cá nhân, hiểu biết xã hội của bản thân (Giáo trình Thực hành dạy họcNgữ văn, Phạm Thu Hương (chủ biên), nxb ĐHSP, 2018
d Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
* Văn bản thuyết minh nhằm giới thiệu, trình bày chính xác, khách quan về cấutạo, tính chất, quan hệ, giá trị,… của một sự vật, hiện tượng, một vấn đề nào đó
Có nhiều loại văn bản thuyết minh
→ Kết cấu của văn bản thuyết minh là cách tổ chức sắp xếp các thành tố cho vănbản thành một đơn vị thống nhất ,hoàn chỉnh và có ý nghĩa
* Văn bản thuyết minh có thể có nhiều loại hình thức kết cấu khác nhau :
- Kết cấu theo trình tự thời gian
- Kết cấu theo trình tự không gian
- Kết cấu theo trình tự lôgic
- Kết cấu theo trình tự hỗn hợp
e Vận dụng tri thức từ thực tiễn và hoạt động trải nghiệm sáng tạo của học sinh khối 10 trường THPT Yên Định 2 trong bài học “ Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh”.
Trang 6Đây là một cách tiếp cận bài học mới mẻ nhưng cũng đầy hứng thú với họcsinh Các em sẽ phát huy năng lực tiềm ẩn vốn có của mình: năng lực tự học, tưduy, năng lực sử dụng ngôn ngữ, quan sát liên tưởng Bài học là một bút lực để thửlòng đam mê môn Ngữ văn của mỗi học trò.
Học sinh THPT Yên Định 2 từ lâu đã có những ngữ liệu về các di tích nhưChùa Hồng Ân, đền Đồng Cổ trong trí nhớ Mỗi ngày trong hành trình đến trườngcác em đều đi qua các địa danh nhưng vội vã bước qua mà không bao giờ nghĩđang tồn tại một tâm hồn văn học Rồi lễ hội mang đậm bản sắc văn hóa dân giannhư Lễ hội Trò Chiềng, danh nhân đến từ nơi gốc lúa bờ tre hồn hậu như danhnhân Lê Đình Kiên hay món ăn đặc sản mà dân dã bình dị như bánh răng bừa đều
là những hình ảnh mang màu sắc địa phương thân quen mà có ý nghĩa vô cùng sâusắc Chọn đối tượng thuyết minh mang màu sắc địa phương sẽ phát huy năng lựcquan sát, cảm thụ cho học sinh Rèn luyện kĩ năng khi làm các dạng bài văn thuyếtminh, miêu tả, biều cảm, tự sự
* * Thuyết minh về Lễ hội Trò Chiềng
(file đính kèm: Lễ hội Trò Chiềng ở làng Trịnh Xá.docx)
* * Thuyết minh về đền Đồng Cổ -Yên Thọ- Yên Định- Thanh Hóa
(File đính kèm: Lễ hội Đền Đồng Cổ.docx)
Khu di tích đền Đồng Cổ linh thiêng
** Thuyết minh về Bánh răng bừa.
Trang 7(File đính kèm: Bánh răng bừa.docx )
** Thuyết minh về danh nhân Lê Đình Kiên.
2.1.2 Cơ sở thực tiễn
“ Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh” là bài học có thời lượng 1 tiếtcủa chương trình Ngữ văn lớp 10 kì 2 Tiết dạy cung cấp kiến thức về các hìnhthức kết cấu của văn bản thuyết minh Hoàn thiện các kiến thức về văn bản thuyếtminh đã học ở THCS : yêu cầu, phương pháp thuyết minh Các hình thức kết cấucủa văn bản thuyết minh HS có sự khắc sâu, nâng cao nội dung về các di tích lịch
sử, địa lí ở quê hương như đền Đồng Cổ, chùa Hồng Ân, các danh nhân tronghuyện Yên Định như Lê Đình Kiên, Hà Tông Huân, hay món ăn đặc sản của quênhà như bánh lá răng bừa… HS có kiến thức tổng hợp về văn hóa, xã hội … ngàynay Đồng thời nhận thức được tác dụng của các hình thức kết cấu của văn bảnthuyết minh ; Xây dựng được kết cấu cho văn bản phù hợp với đối tượng thuyếtminh Vận dụng hiểu biết các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh để viếtbài văn thuyết minh thông thạo Ngoài ra giúp HS hình thành thói quen: đọc hiểuvăn bản thuyết minh, hình thành tính cách: tự tin , sáng tạo khi vận dụng vănthuyết minh vào đời sống Biết nhận thức được ý nghĩa của văn thuyết minh trongcuộc sống và có ý thức tìm tòi về tri thức đời sống qua kết cấu của bài văn thuyếtminh
Ngữ liệu của SGK là Ngữ liệu trong SGK là Hội thổi cơm thi ở Đồng Vân,Bưởi Phúc Trạch.Với ngữ liệu này, HS sẽ tự tìm hiểu khi soạn bài ở nhà
Các di tích lịch sử đền Đồng Cổ Yên Thọ, chùa Hồng Ân xã Yên Trường,các danh nhân như Lê Đình Kiên, Hà Tông Huân, hay món bánh lá răng bừa lànhững điều vô cùng thiêng liêng, quen thuộc đối với người dân Yên Định Đặc biệt
là học sinh THPT Yên Định 2 thuộc các xã Yên Phong, Yên Trường, Yên Thọ,Yên Ninh, Yên Lạc, Yên Thái lại càng gần gũi biết bao Tuổi thơ các em đã nghequa những câu chuyện của bà, của mẹ, lễ hội mang tính tâm linh một miền vănhóa Để viết bài văn thuyết minh về những vấn đề này học sinh hoàn toàn phải tư
Trang 8duy bằng năng lực ngôn ngữ của mình Mỗi câu chuyện là một địa danh đã khắcsâu lòng yêu nước, tinh thần tự hào dân tộc tiềm tàng trong mỗi học sinh Các em
sẽ tự nhận thấy thế mạnh của mình trong học môn Ngữ văn
2.2 Thực trạng vấn đề trước khi chưa áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Trong chương trình Ngữ văn phổ thông, học sinh được làm quen với nhiềuloại văn bản khác nhau, một trong số đó là dạng văn bản thuyết minh Văn bảnthuyết minh là kiểu văn bản thông dụng trong mọi lĩnh vực đời sống nhằm cungcấp các tri thức về đặc điểm, tính chất, nguyên nhân… của các sự vật và hiệntượng trong tự nhiên, xã hội cho con người bằng phương thức trình bày, giới thiệu,giải thích Tuy nhiên khả năng cảm thụ và viết văn thuyết minh của học sinh chưatốt, chưa thực sự linh hoạt và sáng tạo khi tiếp nhận đối tượng thuyết minh, thậmchí còn lúng túng và rập khuôn máy móc theo tài liệu khi được giáo viên giaonhiệm vụ Vì thế, giáo viên phải giúp học sinh thấy được đặc trưng của loại vănbản này và biết tạo lập văn bản một cách thành thạo
Văn bản thuyết minh khác các loại văn bản khác chủ yếu ở tính chất thuyếtminh, giới thiệu Văn thuyết minh không nặng về kể chuyện như văn tự sự, khôngmiêu tả chi tiết, tỉ mỉ như văn miêu tả, không biểu cảm mạnh mẽ như văn biểucảm, cũng không lập luận, thuyết lí như văn nghị luận Thuyết minh trình bày, giảithích, giới thiệu khách quan, xác thực, rõ ràng
Muốn làm tốt một bài văn thuyết minh, trước hết phải tìm hiểu kĩ về đối tượngcần thuyết minh bằng cách quan sát trực tiếp hoặc tìm hiểu qua sách báo, vô tuyếntruyền hình hay các phương tiện thông tin đại chúng khác Bài văn thuyết minh cầnphải làm nổi bật những đặc điểm, tính chất, chức năng, tác dụng… và quan trọngnhất chính là mối quan hệ giữa đối tượng được thuyết minh với đời sống conngười Những phương pháp thuyết minh thường được vận dung, vận dụng kết hợpvới nhau là: nêu định nghĩa, giải thích, liệt kê, nêu ví dụ, dùng số liệu, so sánh,phân loại, phân tích…
Là một giáo viên rất tâm huyết với nghề, tôi luôn luôn trăn trở và nỗ lực tìmkiếm và khai thác các phương pháp phù hợp, tiến bộ giúp các em lĩnh hội đượckiến thức một cách tốt nhất Việc vận dụng sáng tạo tri thức và hoạt động trảinghiệm trong bài dạy “ Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh” là mộttrong những kết quả của nỗ lực đó
Trang 9A Chuẩn kiến thức, kĩ năng
* Kiến thức
a Nhận biết: Nắm được các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
- Hoàn thiện các kiến thức về văn bản thuyết minh đã học ở THCS : yêu cầu,phương pháp thuyết minh
- Các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh
- HS có sự khắc sâu, nâng cao nội dung về địa lí địa phương liên quan đến hội thổicơm thi ở Đồng Vân-Hà Nội, vùng đất liên quan đến bưởi Phúc Trạch…
- HS có kiến thức tổng hợp về văn hóa, xã hội … ngày nay
b Thông hiểu: Tác dụng của các hình thức kết cấu của văn bản thuyết minh ; c.Vận dụng thấp: Xây dựng được kết cấu cho văn bản phù hợp với đối tượng
thuyết minh
d.Vận dụng cao: Vận dụng hiểu biết các hình thức kết cấu của văn bản thuyết
minh để viết bài văn thuyết minh
* Kĩ năng
a Biết làm: bài văn thuyết minh theo kết cấu được yêu cầu
b Thông thạo: các bước làm bài văn thuyết minh
* Thái độ
a Hình thành thói quen: đọc hiểu văn bản thuyết minh
b Hình thành tính cách: tự tin , sáng tạo khi vận dụng văn thuyết minh vào đời
sống
c.Hình thành nhân cách:
-Biết nhận thức được ý nghĩa của văn thuyết minh trong cuộc sống
-Có ý thức tìm tòi về tri thức đời sống qua kết cấu của bài văn thuyết minh
B Chuẩn bị của GV và HS
* Giáo viên
- Giáo án
-Phiếu bài tập, trả lời câu hỏi
-Bảng phân công nhiệm vụ cho học sinh hoạt động trên lớp
-Bảng giao nhiệm vụ học tập cho học sinh ở nhà
* Học sinh
Trang 10-Đọc trước ngữ liệu trong SGK để trả lời câu hỏi tìm hiểu bài
-Các sản phẩm thực hiện nhiệm vụ học tập ở nhà (do giáo viên giao từ tiết trước)-Đồ dùng học tập
* Kiểm tra bài cũ
* Giảng bài mới
Thao tác 1: Tìm hiểu khái niệm
kết cấu văn bản
GV củng cố lại kiến thức cơ bản
về văn thuyết minh
*HS tìm hiểu mục ngữ liệu giáo
viên cung cấp qua máy chiếu và
thực hiện những yêu cầu đã nêu
(theo nhóm):
a-Xác định đối tượng và mục đích
I/ VĂN BẢN THUYẾT MINH.
1 Văn bản thuyết minh nhằm giới thiệu,trình bày chính xác, khách quan về cấu tạo,tính chất, quan hệ, giá trị,… của một sự vật,hiện tượng, một vấn đề nào đó Có nhiềuloại văn bản thuyết minh
→ kết cấu của văn bản thuyết minh là cách
tổ chức sắp xếp các thành tố cho văn bảnthành một đơn vị thống nhất ,hoàn chỉnh và
Trang 11thuyết minh của từng văn bản
d-Nêu các hình thức kết cấu của
văn bản thuyết minh
- Kết cấu theo trình tự không gian : trình bày
sự vật theo tổ chức vốn có của nó (bên trên bên dưới, bên trong - bên ngoài, hoặc theotrình tự quan sát,…)
Kết cấu theo trình tự lôgic : trình bày sựvật theo các mối quan hệ khác nhau (nguyênnhân - kết quả, chung - riêng, liệt kê cácmặt, các phương diện,…)
- Kết cấu theo trình tự hỗn hợp : trình bày sựvật với sự kết hợp nhiều trình tự khác nhau
-Tìm dẫn chứng minh họa các
hình thức kết cấu của văn bản
thuyết minh
GV trình chiếu cho HS tham khảo
bài thuyết minh về Lễ hội Trò
Chiềng và Bánh răng bừa( có kèm
video) GV giao nhiệm vụ: Lớp
chia 4 nhóm trả lời 4 câu hỏi
a) Đối tượng và mục đích thuyết minh :
- Đối tượng Lễ hội Trò Chiềng
- Mục đích : nhằm giới thiệu cho người đọc
về thời gian, địa điểm và chương trình của lễhội Trò Chiềng và ý nghĩa văn hoá của nótrong đời sống tinh thần của người lao độngvùng Yên Định, Thanh Hóa
b) Các ý chính của văn bản :
- Thời gian, địa điểm diễn ra lễ hội
- Chương trình của lễ hội
- Nguồn gốc của lễ hội