(SKKN 2022) sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy chủ đề quang hợp ở thực vật sinh học 11 ở trường THPT thạch thành 4 nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh

Trong những năm học gần đây Bộ đã triển khai và ban hành hướng dẫn thực hiện chuẩn kiến thức - kĩ năng trong chương trình giáo dục phổ thông các môn học và đưa ra một số kĩ thuật dạy học

MỤC LỤC

TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH 4

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG CÁC KĨ THUẬT DẠY HỌC TÍCH CỰC TRONG GIẢNG DẠY CHỦ ĐỀ “ QUANG HỢP Ở THỰC VẬT - SINH HỌC 11” Ở TRƯỜNG THPT THẠCH THÀNH 4 NHẰM NÂNG

CAO NĂNG LỰC TỰ HỌC CHO HỌC SINH.

Người thực hiện: Mai Thị Mai Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Sinh Học

THANH HÓA, NĂM 2022

1 MỞ ĐẦU 1

1.1 Lí do chọn đề tài 1

1.2 Mục đích nghiên cứu 2

1.3 Phương pháp nghiên cứu 2

1.4 Phạm vi nghiên cứu 2

1.5 Đối tượng nghiên cứu 2

1.6 Khả năng áp dụng 2

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 3

2.1 Cơ sở lí luận của vấn đề 3

2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng SKKN 6

2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện SKKN 7

2.4 Hiệu quả của SKKN 20

3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 22

3.1 Kết luận 22

3.2 Kiến nghị 23

DANH MỤC CÁC ĐỀ TÀI SKKN ĐÃ ĐƯỢC CÔNG NHẬN 25

TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lý do chọn đề tài

Giáo dục thế hệ trẻ là nhiệm vụ mà tất cả các quốc gia trên thế giới đềucoi là chiến lược của dân tộc mình Vì thế đại hội IX Đảng cộng sản Việt

một dân tộc, một quốc gia phải nhìn vào nền giáo dục của quốc gia đó

Nêu về tầm quan trọng của Giáo dục cho thế hệ trẻ, nhân ngày khaitrường đầu tiên của Việt Nam dân chủ cộng hòa Chủ tịch Hồ Chí Minh nói:

“non sông Việt Nam có trở nên tươi đẹp hay không, dân tộc Việt Nam cóbước tới đài vinh quang để sánh vai với các cường quốc năm châu được haykhông, chính là nhờ một phần lớn công học tập của các em”

Trong thời đại ngày nay khi khoa học kĩ thuật của nhân loại phát triển như vũ bão, nền kinh tế tri thức có tính toàn cầu thì nhiệm vụ của ngành giáo

vinh của đất nước”, quyết định sự thành bại của một quốc gia trên trường quốc tế, quyết định sự thành bại của mỗi cá nhân trong trường đời rộng lớn Việc đổi mới phương pháp giảng dạy trong các trường phổ thông hiện nay được Bộ giáo dục – đào tạo quan tâm đặc biệt Trong nhiệm vụ trọng tâm của

việc đổi mới phương pháp dạy học theo hướng phát huy tính tích cực của họcsinh Trong những năm học gần đây Bộ đã triển khai và ban hành hướng dẫn

thực hiện chuẩn kiến thức - kĩ năng trong chương trình giáo dục phổ thông các môn học và đưa ra một số kĩ thuật dạy học tích cực có thể sử dụng trong dạy – học các môn học ở trường phổ thông nói chung và môn sinh học nói riêng

Tuy nhiên, việc vận dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong môn sinh học không phải là vấn đề đơn giản, nó phụ thuộc khá nhiều vào các yếu tố khách quan như cơ sở vật chất, thiết bị dạy học, trình độ học sinh Vì vậy, vớigiáo viên dạy môn sinh học ở nhiều trường, nhiều địa phương thì các kĩ thuật dạy học tích cực vẫn là vấn đề khá mới mẻ, việc vận dụng vào thực tiễn chưa

THPT Thạch Thành 4, việc ứng dụng các kĩ thuật dạy học tích cực trong môn sinh học còn rất ít, một phần vì thói quen từ trước tới giờ chưa chịu thay đổi của giáo viên, phần vì cơ sở vật chất còn chưa đồng bộ Mặt khác sĩ số học sinh trong 1 lớp đông, học sinh dân tộc thiểu số chiếm hơn 80% nên có nhiều khó khăn trong khi thực hiện Tuy nhiên nếu không áp dụng kĩ thuật dạy học tích cực thì học sinh sẽ thụ động trong học tập, các năng lực, kĩ năng sống của các em khó được hình thành và phát triển

Từ thực tế trên, tôi mạnh dạn thực hiện sáng kiến kinh nghiệm của mình:

“ Sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy chủ đề “Quang hợp ở thực vật - sinh học 11” ở trường THPT Thạch Thành 4 nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh” với hi vọng cùng sẻ chia kinh nghiệm, hiểu biết về kĩ thuật dạy học với đồng nghiệp, đồng thời để cùng nhau vận dụng vào thực tiễn dạy học để nâng cao chất lượng dạy học môn sinh học.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Xây dựng và hoàn thiện dần kĩ thuật dạy học giúp phát triển năng lực

tự học của học sinh

- Tạo hứng thú học tập môn học cho học sinh

- Hình thành một số kĩ năng sống giúp học sinh ứng phó tốt với các vấn

đề cấp thiết của xã hội

1.3 Phương pháp nghiên cứu

Trong quá trình nghiên cứu đề tài, tôi đã sử dụng một số phương pháp sau:

- Phương pháp tìm và nghiên cứu tài liệu: Tìm hiểu những tài liệu trongsách, báo, mạng internet về phương pháp dạy học theo định hướng phát triểnnăng lực của người học

- Sử dụng phương pháp thực nghiệm sư phạm

Cụ thể: Sử dụng phương pháp bắt chéo

Tiết 1: Lớp 11B1, 11B4 làm thực nghiệm – Lớp 11B2, 11B6 làm đối chứng.Tiết 2: Lớp 11B2, 11B6 làm thực nghiệm – Lớp 11B1, 11B4 làm đối chứng

- Phân tích kết quả nghiên cứu bằng thống kê toán học

1.4 Phạm vi nghiên cứu

Chương trình lớp 11 cơ bản gồm các tiết sau đây :

- Tiết 1: Tiết theo PPCT: Tiết 8 - Bài 8 – chủ đề “Quang hợp ở thực vật”

- Tiết 2: Tiết theo PPCT: Tiết 9 - Bài 9 – chủ đề “Quang hợp ở thực vật”

1.5 Đối tượng nghiên cứu

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lý luận của vấn đề

2.1.1 Kĩ thuật dạy học là gì ?

Hiểu theo cách thông thường: Kĩ thuật dạy học là những biện pháp, cách thức hành động của giáo viên trong các tình huống hành động nhỏ nhằm thực hiện và điều khiển quá trình dạy học Các kĩ thuật dạy học chưa phải là các phương pháp dạy học độc lập mà là những thành phần của phương pháp dạy học Ví dụ, trong phương pháp thảo luận nhóm có các kĩ thuật dạy học như: kĩ thuật chia nhóm, kĩ thuật đặt câu hỏi, kĩ thuật khăn trải bàn, kĩ thuật phòng tranh, kĩ thuật các mảnh ghép

Một số Kĩ thuật dạy học tích cực như: Động não – Khăn trải bàn – Trưng bày phòng tranh – Công đoạn – Trình bày 1 phút – Hỏi chuyên gia – Hoàn tất mộtnhiệm vụ – Hỏi và trả lời – …

2.1.2.Tìm hiểu một số kỹ thuật dạy hoc

- Phân loại ý kiến

- Làm sáng tỏ những ý kiến chưa rõ ràng và thảo luận sâu từng ý

b Kĩ thuật các mảnh ghép

Là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập hợp tác kết hợp giữa cá nhân, nhóm

và liên kết giữa các nhóm nhằm giải quyết một nhiệm vụ phức hợp, kích thích

sự tham gia tích cực của học sinh : Nâng cao vai trò của cá nhân trong quá trình hợp tác (Không chỉ nhận thức hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 1 mà còn phải truyền đạt kết quả và hoàn thành nhiệm vụ ở vòng 2)

- Vòng 1: -

- Vòng 1: Hoạt động theo nhóm, mỗi nhóm đựoc giao 1 nhiệm vụ

VD: Nhóm 1: Nhiệm vụ A; Nhóm 2: Nhiệm vụ B; Nhóm 3: Nhiệm vụ C,

-> Đảm bảo mỗi thành viên trong nhóm đều trả lời được tất cả các câu hỏi

trong nhiệm vụ được giao, trình bày được kết quả câu trả lời của nhóm

- Vòng 2: Hình thành nhóm mới (1 người từ nhóm 1, 1 người từ nhóm 2, 1 người từ nhóm 3, )

-> Sau khi chia sẻ thông tin vòng 1, nhiệm vụ mới sẽ được giao cho nhóm

vừa thành lập để giải quyết và trình bày kết quả nhiệm vụ vòng 2

c Học theo góc

Là phương pháp tổ chức hoạt động học tập theo đó học sinh thực hiện các nhiệm vụ khác nhau tại các vị trí cụ thể trong không gian lớp học đảm bảo cho học sinh học sâu và học thoải mái Các bước dạy học theo góc như sau:

- Bước 1: Chuẩn bị:

+ Lựa chọn nội dung bài học phù hợp

+ Xác định nhiệm vụ cụ thể cho từng góc

+ Thiết kế các hoạt động để thực hiện nhiệm vụ ở từng góc bao gồm

phương tiện/ tài liệu ( tư liệu nguồn, văn bản hướng dẫn làm việc theo góc, bản hướng dẫn theo mức độ hỗ trợ, bản hướng dẫn tự đánh giá, )

- Bước 2: Tổ chức hoạt động học tập theo góc:

+ Giới thiệu bài học và các góc học tập

+ Học sinh được lựa chọn góc theo sở thích, sau đó học luân phiên tại các góc theo thời gian quy định (Ví dụ 10-15’ mỗi góc) để đảm bảo học sâu + Tổ chức trao đổi/ chia sẻ (Thực hiện linh hoạt)

d Kĩ thuật “Khăn phủ bàn”

Là kĩ thuật tổ chức hoạt động học tập mang tính hợp tác kết hợp giữa hoạt động cá nhân và nhóm nhằm kích thích, thúc đẩy sự tham gia tích cực, tăng cường tính độc lập, trách nhiệm cuả cá nhân học sinh, phát triển mô hìnhhợp tác giữa các học sinh

- Thực hiện kĩ thuật “ Khăn phủ bàn” qua 2 giai đoạn:

+ Giai đoạn học sinh hoạt động độc lập: Các thành viên trong nhóm ngồi

vào vị trí như hình vẽ, hoạt động tư duy tập trung vào câu hỏi (hoặc chủ đề, ), sau đó trình bày ý kiến của bản thân vào ô quy định trong

“khăn phủ bàn” độc lập tương đối với các thành viên khác

+ Giai đoạn học sinh hoạt động tương tác: Các thành viên chia sẻ và thảo

luận các câu trả lời, sau đó viết ý kiến chung của cả nhóm vào ô giữa tấm khăn phủ bàn

+ Yêu cầu các học sinh có cùng một số điểm danh hoặc cùng một

mầu/cùng một loài hoa/cùng một mùa sẽ vào cùng một nhóm

- Chia nhóm theo hình ghép

+ Giáo viên cắt một số bức hình ra thành 3/4/5 mảnh khác nhau, tùy theo số học sinh muốn có là 3/4/5 học sinh trong mỗi nhóm Lưu ý là số bức hình cần tương ứng với số nhóm mà giáo viên muốn có

+ Học sinh bốc ngẫu nhiên mỗi em một mảnh cắt

+ Học sinh phải tìm các bạn có các mảnh cắt phù hợp để ghép lại thành một tấm hình hoàn chỉnh

+ Những học sinh có mảnh cắt của cùng một bức hình sẽ tạo thành một nhóm

- Chia nhóm theo sở thích

Giáo viên có thể chia học sinh thành các nhóm có cùng sở thích để các em

có thể cùng thực hiện một công việc yêu thích hoặc biểu đạt kết quả công việccủa nhóm dưới các hình thức phù hợp với sở trường của các em Ví dụ: Nhómhọa sĩ, nhóm nhà thơ, nhóm hùng biện,

- Chia nhóm theo tháng sinh: Các học sinh có cùng tháng sinh sẽ làm thành một nhóm

Ngoài ra còn có nhiều cách chia nhóm khác như: nhóm cùng trình độ, nhóm hỗn hợp, nhóm theo giới tính,

g Kĩ thuật giao nhiệm vụ

Giao nhiệm vụ phải cụ thể, rõ ràng:

- Nhiệm vụ giao cho cá nhân/nhóm nào?

- Nhiệm vụ là gì?

- Địa điểm thực hiện nhiệm vụ ở đâu?

- Thời gian thực hiện nhiệm vụ là bao nhiêu?

- Phương tiện thực hiện nhiệm vụ là gì?

- Sản phẩm cuối cùng cần có là gì?

- Cách thức trình bày/ đánh giá sản phẩm như thế nào?

Nhiệm vụ phải phù hợp với: mục tiêu hoạt động, trình độ học sinh, thời gian, không gian hoạt động và cơ sở vật chất, trang thiết bị

h

K ĩ thuật đặt câu hỏi

Trong dạy học theo phương pháp cùng tham gia, giáo viên thường phải sửdụng câu hỏi để gợi mở, dẫn dắt tìm hiểu, khám phá thông tin, kiến thức, kĩ năng mới, để đánh giá kết quả học tập của học sinh; học sinh cũng phải sử dụng câu hỏi để hỏi lại, hỏi thêm giáo viên và các học sinh khác về những nộidung bài học chưa sáng tỏ

Sử dụng câu hỏi có hiệu quả đem lại sự hiểu biết lẫn nhau giữa học sinh * giáo viên và học sinh * học sinh Kĩ năng đặt câu hỏi càng tốt thì mức độ tham gia của càng nhiều; học sinh sẽ học tập tích cực hơn

- Mục đích sử dụng câu hỏi trong dạy học là để

+ Kích thích, dẫn dắt học sinh suy nghĩ, khám phá tri thức mới, tạo điều kiện cho học sinh tham gia vào quá trình dạy học

+ Kiểm tra, đánh giá kiến thức, kỹ năng của học sinh và sự quan tâm, hứng thú của các em đối với nội dung học tập

+ Thu thập, mở rộng thông tin, kiến thức

- Khi đặt câu hỏi cần đảm bảo các yêu cầu sau

+ Câu hỏi phải liên quan đến việc thực hiện mục tiêu bài học

+ Ngắn gọn, rõ ràng, dễ hiểu

+ Đúng lúc, đúng chỗ

+ Phù hợp với trình độ học sinh

+ Kích thích suy nghĩ của học sinh

+ Phù hợp với thời gian thực tế

+ Sắp xếp thep trình tự từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phức tạp

+ Không ghép nhiều câu hỏi thành một câu hỏi móc xính

+ Không hỏi nhiều vấn đề cùng một lúc

2.2 Thưc trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến

2.2.1 Thực trạng sử dụng kĩ thuật dạy học của giáo viên

Việc ứng dụng phương pháp đổi mới trong giảng dạy những năm gầnđây đã thực sự được nhiều trường quan tâm, đặc biệt là các phương pháp và kĩthuật dạy học tích cực đã triển khai thực hiện Ở trường THPT Thạch Thành 4tất cả các môn học đều đổi mới theo hướng này Tuy nhiên việc sử dụng chưađược nhiều, một số giáo viên còn ngại đầu tư vì nghĩ rằng sẽ tốn thời gianchuẩn bị một bài giảng, đối tượng học sinh chưa chấp nhận Chính vì vậy màcác giáo viên thực hiện chưa nhiều ở các tiết học

Bản thân tôi làm nhiệm vụ giảng dạy môn sinh học tại trường, tôi nhậnthấy việc sử dụng các kĩ thuật dạy học trong giảng dạy môn học này rất hiệuquả Chính vì vậy tôi cũng đã tận dụng tối đa cơ sở vật chất của Nhà trường

để giảng dạy, đồng thời bản thân luôn trau dồi, cập nhật thường xuyên kiếnthức về chuyên môn phục vụ cho soạn và giảng dạy

2.2.2 Thực trạng học tập của học sinh

Một số học sinh còn thụ động trong quá trình nghiên cứu tài liệu, sáchgiáo khoa, một số học sinh khác ghi bài chờ giáo viên đọc – chép, thông báothông tin,

Vì vậy, việc tập trung nghiên cứu, xây dựng hệ thống kĩ thuật dạy học để dạyhọc Sinh học là rất cần thiết

2.3 Các giải pháp và tổ chức thực hiện sáng kiến kinh nghiệm

2.3.1 Các giải pháp thực hiện

“ Sử dụng một số kĩ thuật dạy học tích cực trong giảng dạy chủ đề

“Quang hợp ở thực vật - sinh học 11” ở trường THPT Thạch Thành 4 nhằm nâng cao năng lực tự học cho học sinh” thì cần các giải pháp sau:

hỏi về số liệu, hình ảnh, sơ đồ minh hoạ, video sinh động, cập nhật được tínhthực tế, khoa học của bài học

- Giáo viên chuyển giao nhiệm vụ học tập cho học sinh linh hoạt, phù hợp

- Giáo viên tổ chức, hỗ trợ, dẫn dắt học sinh trong quá trình học tập

- Xác định phương pháp và các kỹ thuật dạy học của bài

- Thiết kế bài giảng

(Tiết 8 – 11) CHỦ ĐỀ: QUANG HỢP Ở THỰC VẬT ( 4 tiết)

Chuyển hoá vật chất và năng lượng là một trong những đặc trưng quan trọng nhất ở sinh vật nói chung và thực vật nói riêng Trong đó quá trình quang hợp

ở thực vật là một trong những quá trình sinh lý trung tâm bởi vai trò hết sức quan trọng là tạo ra ôxy cho khí quyển của chúng ta, hơn nữa dưới góc độ sảnxuất lương thực, năng suất chung của lục lạp nhỏ xíu lại là khổng lồ Quang hợp tạo ra ước tính 160 tỉ tấn cacbonhidrat, chính quang hợp đem lại sự sống

cho cả hành tinh Vì vậy để giúp HS hiểu rõ về quang hợp ở thực vật và những vấn đề liên quan đến quang hợp, nhóm chuyên môn sinh học đã xây dựng chủ đề này trên cơ sở gộp 4 bài có kiến thức liên quan trong chương I gồm:

Bài 8: Quang hợp ở thực vật

Bài 9: Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4, CAM

Bài 10: Ảnh hưởng của các nhân tố ngoại cảnh đến quang hợp

Bài 13: Thực hành: Phát hiện diệp lục và carôtenôit

A Mục tiêu dạy học của chủ đề, cấu trúc chủ đề, thời lượng dạy học

I Mục tiêu dạy học của chủ đề

Yêu cầu cần đạt Năng lực sinh học

- Viết được PTTQ của quang hợp ở

thực vật

- Nêu được các vai trò của quang

hợp

- Trình bày được cấu tạo hình thái bên

ngoài lá phù hợp với chức năng

quang hợp

- Trình bày được thành phần, vai trò

của hệ sắc tố quang hợp

- Phân biệt được pha sáng và pha tối

ở các nội dung sau: sản phẩm,

nguyên liệu, nơi xảy ra

- Phân biệt được các con đường cố

giúp tăng năng suất cây trồng, trồng

cây gây rừng và bảo vệ rừng

- Sinh học 1.1 Viết được PTTQ của quang hợp ở thực vật

- Sinh học 1.2.Nêu được các vai trò của quang hợp

- Sinh học 1.3.Trình bày được cấu tạo hình thái bên ngoài lá phù hợp với chức năng quang hợp

- Sinh học 1.4.Trình bày được thành phần, vai trò của hệ sắc tố quang hợp

- Sinh học 2.1 Phân biệt được pha sáng và pha tối ở các nội dung sau: sản phẩm, nguyên liệu, nơi xảy ra

- Sinh học 2.2.Phân biệt được các

vệ rừng

II Nội dung chính chủ đề:

1 Khái quát về quang hợp và bộ máy quang hợp ở thực vật

2 Quang hợp ở các nhóm thực vật C3, C4 và CAM

3 Các nhân tố ảnh hưởng đến quang hợp

4 Thực hành: Phát hiện diệp lục và carôtenôit

III Thời lượng chủ đề

Chủ đề “QUANG HỢP Ở THỰC VẬT” gồm số tiết dạy như sau:

STT Nội dung

Dự tính số tiết

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

1 Giáo viên

- Nội dung chủ đề “ Quang hợp ở thực vật”

- Kế hoạch thực hiện chủ đề (04 tiết)

- Đọc trước nội dung bài 8,9,10, và 13

- Mẫu vật thật: Lá cây màu xanh, đỏ, củ quả vàng, đỏ

C Các hoạt động học.

1 Ổn định tổ chức.

2 Kiểm tra bài cũ.

- Thế nào là bón phân hợp lý cho cây trồng giúp tăng năng suất mà lại không gây ô nhiễm môi trường? Nêu các phương pháp bón phân?

3 Tiến trình bài dạy.

Hoạt động 1 Khởi động / đặt vấn đề.

* Mục tiêu: Tạo tình huống/vấn đề học tập mà HS chưa thể giải quyết được

ngay kích thích nhu cầu tìm hiểu, khám phá kiến thức mới.

CH1: Theo em nếu đủ ánh sáng có nên đặt bình cây

cảnh trong phòng ngủ không? Vì sao?

+ Về các vườn cây ăn quả đang thu hoạch, cánh đồng

lúa đang chín và đặt vấn đề:

Trong 15 năm trở lại đây nông dân có những mùa bội

thu về năng suất lúa và cây trồng khác, nguyên nhân

có nhiều trong đó phải kể đến các biện pháp canh tác

giúp tăng năng suất cây trồng Vậy dựa vào cơ sở nào

mà áp dụng những biện pháp đó, chúng ta tìm hiểu

toàn bộ chủ đề sẽ có câu trả lời

lời câu hỏi của GV

Hoạt động 2 Hình thành kiến thức.

Hoạt động 2.1.Hướng dẫn tiến trình tham gia và thực hiện chủ đề

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh Hướng dẫn, tổ chức lớp tham gia hoạt

- Hướng dẫn HS chuẩn bị kế hoạch học

tập - Quy định thời gian chuẩn bị để

hoàn thành chủ đề: 1 tuần

- Mỗi nhóm bầu ra 1 nhóm trưởng, nhóm phó, thư ký…

- Thảo luận thống nhất mạch kiến thức của chuyên đề

- Nhận các phiếu học tập, kếhoạch tự học,…Nghe hướng dẫn, ghi nhận thông tin

- Phân công nhiệm vụ học tập:

- Nhóm trưởng phân công nhiệm vụ và lập kế hoạch cho nhóm; các thành viên lập kế hoạch tìm hiểu theo sự phân công của nhóm trưởng

Hoạt động 2.2 Tìm hiểu khái quát về quang hợp và bộ máy quang hợp.

*Mục tiêu:

- Viết được PTTQ của quang hợp ở thực vật.

- Nêu được các vai trò của quang hợp

- Trình bày được cấu tạo hình thái bên ngoài lá phù hợp với chức năng quang hợp

- Trình bày được thành phần, vai trò của hệ sắc tố quang hợp

- Giải thích được tại sao lá cây có màu xanh

*Cách tiến hành

Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học

sinh.

I.Khái quát về quang hợp và bộ máy quang hợp

1.Quan sát hình 1, trả lời các câu hỏi sau:

- Viết phương trình phản ứng của quá trình quang

hợp

- Từ sản phẩm tạo thành chỉ ra các vai trò của quá

trình quang hợp

Hình 1- Sơ đồ quá trình quang hợp ở cây xanh

- GV nhận xét và kết luận nội dung

+PTTQ và vai trò của quang hợp

+ Bộ máy quang hợp

- Quan sát hình 2a, hãy nêu ra những đặc điểm hình

thái bên ngoài của lá và mô tả cấu tạo của lục lạp (

đã học lớp 10) phù hợp với chức năng quang hợp ở

thực vật

Hình 2a Sơ đồ cấu tạo bộ máy quang hợp

2/ Đọc thông tin và dựa vào sơ đồ 2b, trả lời các

câu hỏi dưới đây:

- Sắc tố quang hợp của cây gồm những loại nào?

Vai trò của mỗi loại

- Giải thích tại sao lá cây có màu xanh lục?

- HS quan sát hình 1 và kết hợp với thông tin SGK Thảo luận theo nhóm, thống nhất đáp án

- Đại diện nhóm phát biểu

- Các thành viên khác của nhóm nghe và bổ xung

- Nhóm khác nhận xét chéo

Hình 2b Quang phổ hấp thụ của diệp lục và sơ đồ

hấp thụ và truyền năng lượng ánh sáng

-GV nhận xét câu trả lời của HS và chính xác kiến

thức

- HS quan sát hình và sơ

đồ và kết hợp với thông tin SGK Thảo luận theocặp đôi

- Trả lời câu hỏi

-HS khác nhận xét chéo

I Khái quát về quang hợp và bộ máy quang hợp.

1 Khái quát về quang hợp:

a.Phương trình tổng quát :

6 CO2 +12H2O → C6H12O6 + 6H2O + 6O2

b Vai trò của quang hợp :

- Cung cấp thức ăn cho mọi sinh vật, nguyên liệu cho xây dựng và dược liệu cho y học

- Cung cấp năng lượng cho mọi hoạt động sống của sinh giới

- Điều hòa không khí

2 Lá là cơ quan quang hợp

a Hình thái bên ngoài của lá thích nghi với chức năng quang hợp

- Diện tích bề mặt lớn : hấp thụ được nhiều ánh sáng mặt trời

- Phiến lá mỏng : thuận lợi cho khí khuếch tán vào và ra được dễ dàng

bên trong lá đến lục lạp

b Lục lạp – Bào quan quang hợp

- Cấu tạo lục lạp thích nghi với chức năng quang hợp

- Hình dạng có hình bầu dục  xoay bề mặt tiếp với ánh sáng

- Bên ngoài có màng : gồm màng ngoài và màng trong, để bao bọc và bảo vệlục lạp

- Bên trong gồm :

Diệp lục b Carotenoit Diệp lục a Diệp lục a trung tâm