Đối với Lịch sử, một bộ môn khoa học được xếp vào ngành khoa họcxã hội thì việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực, sử dụng các thiết bị và phương tiện dạy học có vai trò ý nghĩa r
Trang 1MỤC LỤC
1 MỞ ĐẦU 2
1.1 Lí do chọn đề tài……… 2
1.2 Mục đích nghiên cứu……… 3
1.3 Đối tượng nghiên cứu 3
1.4 Phương pháp nghiên cứu 3
2 NỘI DUNG 4
2.1 Cơ sở lí luận và cơ sở thực tiễn 4
2.2 Thực trạng của vấn đề 5
2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề 6
2.3.1 Phân loại, các bước thiết kế, sử dụng kênh hình 6
2.3.2 Kênh hình trong dạy học lịch sử……… 8
2.3.3 Vận dụng kênh hình trong bài giảng………… 8
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm 18
3 KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 19
3.1 Kết luận 19
3.2 Kiến nghị 20
Trang 2Đối với Lịch sử, một bộ môn khoa học được xếp vào ngành khoa học
xã hội thì việc sử dụng các phương pháp dạy học tích cực, sử dụng các thiết bị
và phương tiện dạy học có vai trò ý nghĩa rất lớn Lịch sử là môn khoa học cóđặc trưng riêng khác với các ngành khoa học khác Lịch sử là những gì đã diễn
ra trong quá khứ, chúng ta không thể tái hiện lại lịch sử trong phòng thí nghiệm,hay trực quan sinh động trong thực tế Chính vì vậy đòi hỏi giáo viên khi giảngdạy phải có phương pháp và phương tiện phù hợp, nhằm nâng cao hiểu biết chohọc sinh về Lịch sử, tránh hiện tượng các em sai lệch hay “hiện đại hoá” lịch sử.Văn kiện Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ XII của Đảng tiếp tục khẳng định:
“Giáo dục là quốc sách hàng đầu, phát triển giáo dục và đào tạo nhằm nâng caodân trí, đào tạo nguồn nhân lực, bồi dưỡng nhân tài Chuyển mạnh quá trình giáodục chủ yếu từ trang bị kiến thức sang phát triển toàn diện năng lực và phẩmchất người học, học đi đôi với hành, lí luận gắn liền với thực tiễn Hiệu quả giáodục đào tạo thật sự là quốc sách hàng đầu, đáp ứng ngày càng tốt hơn công cuộcxây dựng và bảo vệ Tổ quốc và nhu cầu học tập của nhân dân là yêu cầu bứcthiết của toàn xã hội, yêu cầu của hội nhập quốc tế trong kỉ nguyên toàn cầuhóa”[1]
Bước vào thế kỷ XXI, trong bối cảnh toàn cầu hóa diễn ra nhanh chóng, hộinhập quốc tế ngày càng sâu rộng, hầu như các quốc gia phát triển đều đặt ra vấn
đề cải cách, đổi mới giáo dục nhằm nâng cao chất lượng nguồn nhân lực, đủ sứccạnh tranh với nước khác Vấn đề nhân lực đã trở thành yếu tố cơ bản, quyếtđịnh đối với sự phát triển, thịnh vượng và trường tồn của mỗi quốc gia
Vì vậy, yêu cầu đặt ra đối với nền giáo dục nước nhà là phải đào tạo ra
những con người phát triển toàn diện để phục vụ cho công cuộc công nghiệphóa, hiện đại hóa đất nước Mỗi một môn học trong nhà trường đều phải gópphần vào việc đào tạo thế hệ trẻ, trong đó môn lịch sử là 1 môn học quan trọng.Lịch sử góp phần trang bị cho con người những tri thức về văn hóa, nhân văn,lòng tự tôn dân tộc, tinh thần yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý thức tự chủ…Tìmhiểu lịch sử để chúng ta đúc rút được những kinh nghiệm mà cha ông đi trước đểlại, phục vụ đắc lực cho công cuộc xây dựng và phát triển đất nước
Lịch sử là cây cầu để nối quá khứ với tương lai Ngay từ thời cổ đại, các nhànghiên cứu đã khẳng định “Lịch sử là cô giáo của cuộc sống”[2], “Lịch sử là bóđuốc soi đường đi đến tương lai”[3]
Tuy nhiên, hiện nay môn lịch sử đang ngày càng ít được quan tâm, chú ý
Do đó chất lượng dạy và học lịch sử đang ngày càng giảm sút Làm sao để nângcao chất lượng dạy và học lịch sử là nỗi trăn trở của rất nhiều người Việt namyêu nước, đặc biệt là của những thầy cô đang trực tiếp giảng dạy bộ môn Là
Trang 3một giáo viên trực tiếp giảng dạy bộ môn này và thấy được thực trạng hiện naycủa việc dạy và học lịch sử tôi vô cùng lo lắng
Do quan niệm chưa đúng về bộ môn, ở các trường THPT đa số học sinhđều coi lịch sử là môn phụ Vì vậy chưa có sự đầu tư thích đáng, mặt khác đa sốhọc sinh coi đây là môn học thuộc lòng, không cần phải tư duy nên học sinhkhông hiểu lịch sử mà mới dừng lại ở biết lịch sử, học trước quên sau, kiến thứclịch sử mơ hồ, chung chung Những hạn chế trong phương pháp dạy học cũnglàm cho chất lượng bộ môn suy giảm, nhiều giáo viên vẫn dạy theo phương thứctruyền thụ một chiều, thầy đọc trò chép, thầy chủ động truyền kiến thức, trò bịđộng tiếp thu kiến thức, làm cho giờ học lịch sử trở nên khô khan và nhàm chán Vậy làm thế nào để dạy và học đạt được kết quả tốt nhất, đó là mong muốncủa tất cả giáo viên chúng ta Để đạt hiệu quả cao trong giờ dạy học giáo viêncần làm tốt tất cả các khâu, tổ chức linh hoạt các hoạt động học tập cho học sinh
từ cách ổn định lớp, đến cách vào bài rồi cách triển khai bài học đến khâu cuốicùng là luyện tập và vận dụng
Mỗi môn học ở trường THPT có đặc điểm riêng, nhưng đều đi đến mộtđích chung là giúp học sinh hiểu và nắm rõ nội dung kiến thức cơ bản của mônhọc thông qua các bài học cụ thể trên lớp nhằm thực hiện mục tiêu của bộ mônđặt ra
Một trong những phương pháp tích cực mà bản thân tôi đã thực hiệnkhi giảng dạy là đưa kênh hình vào giảng dạy là yếu tố quan trọng, tạo nên trựcquan sinh động cho người học và hiệu quả bài học Từ những lí do trên, để gópphần nâng cao hiệu quả, chất lượng dạy học môn lịch sử tôi đã mạnh dạn chọn
đề tài “Sử dụng kênh hình vào giảng dạy chủ đề: Xã hội nguyên thuỷ Lịch sử
10 chương trình cơ bản” Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm này tôi rất mong
được sự góp ý của bạn bè và đồng nghiệp để đề tài được hoàn thiện và áp dụngtrong quá trình giảng dậy
1.2 Mục đích nghiên cứu
Nghiên cứu đề tài sáng kiến kinh nghiệm này và vận dụng kiến thức giảng
dạy Chủ đề: xã hội nguyên thuỷ nhằm tạo nên trực quan sinh động cho người
học, giúp các em học sinh khối 10 có sự đam mê trong môn học nhằm nâng caohiệu quả của bài học
1.3 Đối tượng nghiên cứu
- Đối tượng: “Sử dụng kênh hình vào giảng dạy chủ đề: Xã hội nguyên thuỷ Lịch sử 10 chương trình cơ bản”.
- Phạm vi áp dụng: Học sinh trường THPT Yên Định 2
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp sưu tầm sử liệu
Trang 4- Khảo sát thực tiễn qua thông tin trên mạng và qua thực trạng học môn lịch sửcủa trường THPT mà tôi đang dạy để có cái nhìn khái quát về thực trạng dạyhọc môn lịch sử và thực trạng của việc giáo dục truyền thống yêu nước của họcsinh hiện nay.
- Vận dụng kiến thức soạn một tiết dạy cụ thể, đó là Chủ đề: xã hội nguyên thuỷ Lịch sử 10 CT Cơ bản.
máy chiếu Theo Phạm Ngọc Quang: “ Phương tiện dạy học bao gồm mọi thiết
bị kĩ thuật từ đơn giản đến phức tạp được dùng trong quá trình dạy học để làm
dễ dàng cho sự truyền đạt và tiếp thu kiến thức, kĩ năng, kĩ xảo”[4]
+ Vai trò của phương tiện dạy học
Phương tiện dạy học giữ vai trò quan trọng góp phần hướng dẫn hoạtđộng nhận thức của học sinh, giúp học sinh tự chiếm lĩnh tri thức, kích thíchhứng thú học tập của học sinh, góp phần phát triển trí tuệ và giáo dục nhân cách
cho học sinh V.P Golov cho rằng: “Phương tiện dạy học là một trong những điều kiện quan trọng để thực hiện nội dung giáo dục và phát triển học sinh trong quá trình dạy học”[5]
Những tri thức học sinh lĩnh hội được hình thành thông qua bằng conđường trực quan, ngoài ra không có con đường nào khác Trực quan làm choquá trình lĩnh hội tri thức của học sinh trở nên dễ dàng, tự giác, có ý thức vàvững chắc hơn, tạo ra hứng thú học tập của học sinh, là phương tiện tốt nhất đểgiáo viên gần gũi với học sinh và là phương tiện quan trọng để phát triển tư duy
cho học sinh V Lênin nhận xét: “Từ trực quan sinh động đến tư duy trừu tượng và từ đó trở về thực tiễn - đó là con đường biện chứng của nhận thức chân lí, nhận thức hiện thực khách quan[6]
Phương tiện dạy học giúp học sinh dễ hiểu bài, hiểu sâu sắc và nhớ bàilâu hơn Phương tiện dạy học tạo điều kiện thuận lợi nhất giúp cụ thể hóa nhữngcái quá trừu tượng, đơn giản hóa những máy móc và thiết bị quá phức tạp
2.1.2 Kênh hình:
Kênh hình là trợ thủ đắc lực giúp học sinh thực hiện tốt nguyên tắcthống nhất giữa cụ thể và trừu tượng trong quá trình dạy học Nó tạo ra khả năngcung cấp cho học sinh thông tin đầy đủ và chính xác, dễ hiểu, dễ học trongnhững bài học cụ thể
Kênh hình trong dạy học lịch sử hay còn gọi là đồ dùng trực quan trongdạy học lịch sử ở trường phổ thông bao gồm nhiều loại: hiện vật lịch sử, tranhảnh, phim tư liệu, các phương tiện trực quan quy ước như bản đồ, đồ thị, niênbiểu, sơ đồ….các đồ dùng trực quan này góp phần không nhỏ vào việc tạo biểu
Trang 5tượng, hình thành khái niệm, phát triển tư duy, nâng cao khả năng nhận thức vàkhả năng thực hành.
Trong sách giáo khoa lịch sử, kênh hình bao giờ cũng gắn liền với nộidung bài viết, các câu hỏi, bài tập Vì vậy trong sách giáo khoa lịch sử nhiềukênh hình đã thay thế một phần nội dung đáng kể của bài viết Học sinh được sựhướng dẫn của giáo viên tìm hiểu nội dung kênh hình, qua đó nhận thức được sựkiện đang học một cách hứng thú, sinh động, sâu sắc mà nhớ lâu
2.2 Thực trạng vấn đề.
Môn lịch sử ở nhà trường phổ thông có tác dụng to lớn đối với việc giáodục thế hệ trẻ về lịch sử dân tộc, truyền thống dân tộc, hình thành nên thế giớiquan khoa học Song do đặc thù của bộ môn lịch sử, do một số giáo viên cònchưa thực sự hiểu sâu về phương pháp dạy học và kiến thức còn lệ thuộc vàosách giáo khoa, tức là chưa làm chủ được kiến thức dẫn đến giờ học khô khan,nhàm chán và nặng nề, nhiều giáo viên còn dạy chay, dạy theo lối truyền thống,Thầy đọc trò chép và học sinh lĩnh hội kiến thức một cách thụ động, Tình trạngnày đã làm mất đi tính hấp dẫn của môn lịch sử Hơn nữa, do tư tưởng coi môn
sử là “môn phụ”, học sinh “học gì thi nấy” nên nhiều học sinh quay lưng vớimôn sử Quan niệm sai lầm cho rằng học lịch sử chỉ cần ghi nhớ không phải tưduy, động não, không có bài tập thực hành đã ảnh hưởng đến việc đánh giá, tổchức phương pháp dạy học
Thực tiễn tại nơi tôi công tác và trên địa bàn của huyện thì mức độ chênhlệch của học sinh chọn khối cũng thể hiện khá rõ, đa số học sinh khi được hỏi vềviệc chọn ngành, chọn khối thì các em đều chọn các ngành khối A, khối C cóchăng cũng chỉ là xét điểm tốt nghiệp Từ thực trạng trên thời gian các em giànhcho học tập môn sử ngày càng ít đi thậm chí là không học Tuy nhiên, khôngphải vì lẽ đó mà giáo viên quên đi thiên chức của mình là giáo dục đạo đức vàrèn luyện kĩ năng cho học sinh
Trong quá trình được phân công giảng dạy môn lịch sử lớp 10 tôi nhận thấyđây là một chương trình khó, nội dung nhiều bài chưa tương xứng với số tiếttrong phân phối chương trình Có những bài, những phần kiến thức khó, giáoviên phải mất nhiều thời gian để học sinh ghi nhớ Đặc biệt, trong chương trìnhkhông có tiết bài tập để giáo viên hướng dẫn làm bài tập và rèn luyện kĩ năngcho học sinh Hiện nay, trong các tiết dạy giáo viên vẫn còn trung thành với kiếnthức cúa sách giáo khoa, chưa mạnh dạn kết cấu lại bài học, có những bài mụcnào cũng dạy về hoàn cảnh, nguyên nhân, kết quả, ý nghĩa của một sự kiện nào
đó Việc dạy đi dạy lại theo kiến thức của sách giáo khoa dễ làm cho học sinh cótâm lí chán nản, ngại nghe, ngại học.Vì vậy yêu cầu đổi mới phương pháp dạyhọc nhằm phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh là yêu cầu bứcthiết Đặc biệt trong năm học tới, năm học: 2022-2023 chương trình lịch sử lớp
10 học theo chương trình giáo dục phổ thông mới 2018, nếu lịch sử vẫn giữnguyên là môn học tự chọn, thì vấn đề đổi mới phương pháp dạy học nhằm thuhút học sinh lại càng là vấn đề cần thiết đặt ra lúc này
Bởi vậy, thông qua quá trình giảng dạy trên lớp, đúc rút kinh nghiệm qua các
tiết thao giảng, tôi đã sử dụng các kênh hình vào giảng dạy tiết 1,2 Chủ đề: xã
Trang 6hội nguyên thuỷ Lịch sử 10 CT Cơ bản Với đề tài sáng kiến kinh nghiệm này
tôi mong muốn sẽ tạo cho các em có hứng thú, có đam mê trong học tập lịch sửnhằm nâng cao chất lượng môn học
2 3 Các giải pháp thực hiện
2.3.1 Phân loại, vai trò, các bước sử dụng kênh hình:
- Phân loại kênh hình:
+ Thiết bị dạy học trong môn lịch sử rất đa dạng phong phú: Tranh ảnh,
lược đồ, mẫu vật, băng hình, tư liệu….trong tiết học này tôi sử dụng tranh ảnh,video tư liệu, là những thiết bị thường được dùng nhiều nhất trong dạy học lịch sử
+ Tranh ảnh, băng hình và video tư liệu có thể được sử dụng trong phầnkhởi động để tạo cảm hứng cho học sinh khi bước vào tiết học mới hoặc cũng cóthể sử dụng khi hình thành kiến thức mới
+ Băng tư liệu, tranh ảnh dùng trong khi hình thành kiến thức mới vàluyện tập mở rộng
- Vai trò của kênh hình:
+ Trong dạy học lịch sử, sử dụng và khai thác kênh hình là biện phápquan trọng, tích cực để nâng cao chất lượng dạy học bộ môn, gây hứng thú họctập cho học sinh, giúp học sinh dễ nhớ, dễ hiểu, nhớ lâu
+ Đối với giáo viên sử dụng kênh hình không chỉ làm cho bài giảng thêmsinh động, hấp dẫn mà còn góp phần quan trọng trong việc tạo biểu tượng, hìnhthành khái niệm lịch sử cho học sinh, phát triển ở học sinh kỹ năng quan sát, trítưởng tượng, tư duy ngôn ngữ
+ Đối với học sinh thông qua lược đồ, tranh ảnh, băng tư liệu…các emhiểu sâu sắc hơn bản chất của sự kiện lịch sử, nhớ lâu, nhớ kỹ, hiểu sâu nhữnghình ảnh những kiến thức lịch sử, hình ảnh được giữ lại vững chắc trong trí nhớ
là hình ảnh thu được bằng trực quan
- Các bước tiến hành:
+ Bước 1: Chọn hình ảnh, hình ảnh được chọn phải chính xác, khoa học,phù hợp với nội dung bài học, hình ảnh chọn cho phép học sinh có cơ hội khaithác, phân tích
+ Bước 2: Dẫn dắt học sinh các bước phân tích, giáo viên dùng hình ảnh hoặcbằng hình sử dụng máy chiếu đảm bảo cả lớp đều quan sát được sau đó hướngdẫn học sinh qua các bước sau:
Yêu cầu học sinh quan sát trong khoảng thời gian nhất định
Yêu cầu học sinh viết ra những hiểu biết
Đặt câu hỏi cho học sinh, hỏi xem tác giả đang muốn nói gì
Yêu cầu học sinh phát biểu
Thảo luận chốt ý
- Sử dụng kênh hình:
+ Đối với tranh, ảnh lịch sử
Giáo viên hiểu đầy đủ về thông tin kiến thức trong tranh, xây dựng được
hệ thống câu hỏi theo hướng phát huy tính tích cực của học sinh
Trang 7Giáo viên cho học sinh quan sát tranh, ảnh tiếp đó gợi mở hướng dẫn họcsinh khai thác tranh, khi sử dụng tranh, ảnh chân dung cần phải chú ý đến mụcđích giáo dục và phát triển
+ Đối với lược đồ, băng hình
Lược đồ, bản đồ là loại kênh hình chiếm số lượng rất lớn trong SGK, đây
là loại thông tin rất trực quan về vị trí địa danh, về diễn biến của trận đánh, từ đóhọc sinh tái hiện lại sự kiện lịch sử một cách rõ nét
Cần xác định rõ mục đích sử dụng, khai thác lược đồ là gì để sử dụng hợp lý.Giáo viên xác định rõ kiến thức lịch sử, khai thác lược đồ, băng hình như
ký hiệu, quy ước, màu sắc…
2.3.2 Kênh hình trong bài dạy chủ đề: Xã hội nguyên thủy
-Tranh ảnh, về quá trình tiến hoá của loài người và các công cụ lao độngtương ứng
- Tranh ảnh về đời sống của thị tộc, bộ lạc
- Đoạn phim tư liệu về lịch sử thời kỳ nguyên thủy
2.3.3 Cấu trúc lại bài dạy theo chủ đề
Khi dạy Chủ đề: Xã hội nguyên thuỷ (chương trình lịch sử lớp 10 cơ bản)bài dạy được cấu trúc lại theo các đề mục như sau:
1.Nguồn gốc loài người và quá trình chuyển biến từ vượn cổ thành Người tối cổ,Người tinh khôn
2 Đời sống vật chất, tinh thần của xã hội nguyên thuỷ
3 Thị tộc, bộ lạc
4 Buổi đầu của thời đại kim khí
5 Xã hội nguyên thủy tan rã
Hiểu được tổ chức thị tộc, bộ lạc, mối quan hệ trong thị tộc, bộ lạc
Vai trò của công cụ bằng kim loại và sự tiến bộ của sản xuất, quan hệ xã hội Nêu quá trình tan rã của xã hội nguyên thuỷ và hiểu nguyên nhân của quátrình đó
2 Năng lực:
- Năng lực chung:
Năng lực tự học, năng lực giải quyết vấn đề, năng lực sáng tạo, năng lực thực hành bộ môn lịch sử,
- Năng lực chuyên biệt:
Năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoa học, năng lực thẩm
mĩ, năng lực thể chất
3 phẩm chất:
Trang 8Giúp học sinh nắm được 5 phẩm chất cơ bản của giáo dục đó là Yêu nước, nhân ái, chăm chỉ, trung thực và trách nhiệm.
II CHUẨN BỊ CỦA GIÁO VIÊN VÀ HỌC SINH
1 Chuẩn bị của giáo viên
Thiết bị dạy học: Tranh ảnh, lược đồ, đoạn phim tư liệu về lịch sử thời
kỳ nguyên thủy
Học liệu: Sách giáo khoa, kế hoạch dạy- học, sách giáo viên, tư liệu tham
khảo, các tài liệu liên quan khác
2 Chuẩn bị của học sinh
Tìm hiểu về sự xuất hiện của loài người và cuộc sống người nguyên thủy Sưu tầm tranh ảnh, phim tư liệu nói về cuộc sống người nguyên thủy
III TIẾN TRÌNH DẠY HỌC
1 HOẠT ĐỘNG MỞ ĐẦU/ GIAO NHIỆM VỤ HỌC TẬP
a Mục đích
Với việc quan sát một số hình ảnh “Người nguyên thủy chế tạo công cụlao động”, học sinh sẽ nhớ lại những kiến thức cơ bản về nguồn gốc loài người.Tuy nhiên, các em chưa thể biết tiến bộ của đời sống vật chất, cuộc sống của conngười trong buổi đầu như thế nào? Từ đó kích thích sự tò mò, lòng khát khaomong muốn tìm hiểu những điều chưa biết ở hoạt động hình thành kiến thức mớicủa bài học
Trang 9Công cụ bằng đá người tối cổ
1 Nguồn gốc của loài người.
2 Những bước ngoặt trong quá trình tiến hóa của con người.
3 Những tiến bộ ở thời kì người tinh khôn.
Học sinh hoạt động cá nhân, trong quá trình học sinh làm việc, giáo viênquan sát và hỗ trợ cho học sinh
3 Gợi ý sản phẩm
Giáo viên yêu cầu 2- 3 học sinh có thể trình bày sản phẩm với các mức độkhác nhau, giáo viên lựa chọn 01 sản phẩm để làm tình huống kết nối vào bài mới Đến thời kì người tinh khôn, con người có những tiến bộ vượt bậc, vậy sựtiến bộ về công cụ lao động, tổ chức xã hội của con người, những thay đổi trong
xã hội nguyên thủy đã diễn ra như thế nào sẽ được làm sáng tỏ trong bài học
B HOẠT ĐỘNG HÌNH THÀNH KIẾN THỨC
Hoạt động 1: Nguồn gốc loài người và quá trình chuyển biến từ vượn
cổ thành Người tối cổ, Người tinh khôn.
1.Mục tiêu:
Giúp học sinh biết được nguồn gốc loài người và quá trình chuyển biến từ
vượn cổ thành Người tối cổ, Người tinh khôn
Trang 10Người tối cổ dùng lửa Người tối cổ chế tạo công cụ lao động.
Đời sống của người tinh khôn có điểm nào tiến bộ hơn?
Phiếu học tập: Quá trình tiến hóa của loài người
Nội dung Thời
gian, địa điểm
3 Gợi ý sản phẩm
Phiếu học tập: Quá trình tiến hóa của loài người
Nội dung Thời gian,
địa điểm
cụ lao động
Phát minh Tổ chức xã hội
Người vượn
cổ
- Khoảng 6 triệu năm
- Đông Phi, Tây Á, Đông
Đứng và đi bằng
2 chân, 2 chi trước có thể cầm,nắm ; ăn hoa quả,
Trang 11Nam Á củ và cả động vật
nhỏNgười tối cổ -Từ khoảng 4
triệu đến 4 vạn năm trước
- Đông Phi, Đông Nam
Á, Trung Quốc, châu Âu
Đã là người, hoàn toàn đi đứng bằng 2 chân, đôi tay đã trở nên khéo léo, thể tích sọ não lớn và hình thànhtrung tâm phát tiếng nói trong não
Công
cụ đá cũ
Phát minh
ra lửa
Bầy người nguyên thủy
Cấu tạo cơ thể như người ngày nay, thể tích sọ não lớn, tư duy phát triển
Công
cụ đá mới
- Nghề gốm
- Cung tên
Thị tộc, bộ lạc
- Nguồn gốc của loài người từ loài vượn cổ
- Động lực của quá trình chuyển biến từ vượn thành người
+ Do vai trò của quy luật tiến hoá
+ Vai trò của lao động đã tạo ra con người và xã hội loài người
Hoạt động 2 Đời sống vật chất, tinh thần của xã hội nguyên thuỷ.
1 Mục tiêu:
Trình bày được về đời sống vật chất, tinh thần và tổ chức xã hội trong giaiđoạn đầu của xã hội nguyên thuỷ; giải thích được khái niệm công xã thị tộc mẫuhệ