(SKKN 2022) Rèn luyện kỹ năng sống qua tiết sinh hoạt giúp nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành4

quả tối đa các tiết Sinh hoạt lớp để giáo dục kĩ năng sống cho học sinhthông qua các hoạt động thảo luận chuyên đề tháng, tổ chức trò chơi…Mặc dù giáo viên chủ nhiệm và tiết sinh hoạt lớ

MỤC LỤC

MỞ ĐẦU……….2

1 LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI 2

2 MỤC ĐÍCH NGHIÊN CỨU 3

3 ĐỐI TƯỢNG VÀ PHẠM VI, PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU 4

4 ĐIỂM MỚI TRONG KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU 4

NỘI DUNG 5

I CƠ SỞ LÍ LUẬN CHUNG CỦA ĐỀ TÀI 5

1 Khái niệm Kỹ năng sống 5

2 Vì sao phải rèn luyện KNS cho HS lớp 11B2 trường THPT TT4 6

3.Vai trò của GVCN trong việc rèn luyện KNS cho Hs 7

II 2 CƠ SỞ THỰC TIỄN 7

1 Một số nhận định về KNS của học sinh THPT hiện nay 7

2 Thực trạng KNS của học sinh lớp 11B2 8

III MỘT VÀI BIỆN PHÁP RÈN LUYỆN KNS Ở LỚP 11B2 QUA TIẾT SHL ………… 9

IV HIỆU QUẢ ĐẠT ĐƯỢC KHI ỨNG DỤNG SKKN 19

KẾT LUẬN 20

1 Ý NGHĨA CỦA SKKN 21

2 BÀI HỌC KINH NGHIỆM 21

3 KHẢ NĂNG ỨNG DỤNG VÀ TRIỂN KHAI 22

4 NHỮNG KIẾN NGHỊ, ĐỀ XUẤT 23

MỘT SỐ HÌNH ẢNH CỦA LỚP CHỦ NHIỆM VÀ CÁC HOẠT ĐỘNG RÈN LUYỆN KNS 24

TÀI LIỆU THAM KHẢO 31

PHẦN MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Có thể thấy một trong những nguyên lí giáo dục cơ bản của Đấtnước chúng ta là giáo dục con người toàn diện Nhiệm vụ của hệ thốnggiáo dục Việt Nam là đào tạo, bồi dưỡng học sinh cả đức lẫn tài Họcsinh đến trường không chỉ để học chữ, mà còn để rèn luyện, tu dưỡngđạo đức, lối sống, và hình thành nên những phẩm chất tốt đẹp, tiêubiểu cho con người Việt Nam Như vậy, nhà trường phải thực hiệnnhiệm vụ kép vừa dạy chữ vừa dạy cách làm người cho học sinh, nghĩa

là vừa trang bị cho các em kiến thức để hòa nhập, để mưu sinh, vừahình thành nhân cách, đạo đức để các em trở thành người tốt, có íchcho xã hội, cho Đất nước

Trong thời kì đất nước hội nhập như hiện nay, đòi hỏi nguồn nhân lực

“tinh” không chỉ về kiến thức mà “tinh” cả về kĩ năng, có rất nhiều những kĩnăng quan trọng cần được hình thành như kĩ năng tự nhận thức, kĩ năng làm việcnhóm, kĩ năng giải quyết vấn đề thực tiễn…Vì vậy, bên cạnh nhiệm vụ rènđức luyện tài, việc rèn luyện, bồi dưỡng cho các em những kĩ năngsống cơ bản trở thành nhiệm vụ cấp thiết đối với ngành giáo dục

Để thực hiện thành công nhiệm vụ giáo dục kĩ năng sống cho họcsinh, cần có sự phối hợp hiệu quả giữa “Giáo dục nhà trường kết hợpvới gia đình và ngoài xã hội” Trong “ba ngôi giáo dục” này, giáo dụcnhà trường đóng vai trò chủ đạo và vai trò của giáo viên chủ nhiệmđược coi là một khâu quan trọng, có ý nghĩa quyết định đến mức độthành công của việc giáo dục kĩ năng sốn cho học sinh, đặc biệt là họcsinh các trường miền núi Do đặc thù các em ở các xã vùng sâu vùng xamới bắt đầu bước vào một môi trường giáo dục hoàn toàn mới, tậptrung học tập ở trung tâm huyện đang trên đà phát triển, nhiều học sinhrời xa gia đình đi học trọ… các em rất cần được giáo dục thêm kĩ năngsống để sẵn sang hội nhập Vì vậy giáo viên chủ nhiệm đã sử dụng hiệu

quả tối đa các tiết Sinh hoạt lớp để giáo dục kĩ năng sống cho học sinhthông qua các hoạt động thảo luận chuyên đề tháng, tổ chức trò chơi…

Mặc dù giáo viên chủ nhiệm và tiết sinh hoạt lớp có vai trò hếtsức quan trọng trong việc giáo dục kĩ năng sống cho học sinh, nhưngthực tế hiệu quả giáo dục KNS cho các em trong các tiết SHL chưa đạtnhư mong muốn Phần lớn các tiết SHL hiện nay chủ yếu được thựchiện dưới hình thức là tổng kết, đánh giá và đề ra phương hướng tuầntới Hình thức sinh hoạt này dễ gây cho học sinh sự nhàm chán, đặcbiệt là gây áp lực về các lỗi mà các em mắc phải trong tuần qua Chính

vì lẽ đó nên mục tiêu giáo dục KNS cho học sinh mà giáo viên đặt raqua tiết SHL không đạt được như ý muốn

Xuất phát từ thực tiễn trên, với những trăn trở băn khoăn của mình, tôi

mạnh dạn chọn đề tài “Rèn luyện kỹ năng sống qua tiết sinh hoạt giúp nâng cao chất lượng học tập và rèn luyện của học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành4” nhằm thể hiện một vài kinh nghiệm nhỏ mà bản thân đã đúc

rút được từ thực tế giảng dạy và được phân công làm công tác chủ nhiệm nhữngnăm qua

2 Mục đích nghiên cứu.

- Thấy được thực trạng Kĩ năng sống của học sinh lớp 11B2 trường THPTThạch Thành 4 nói riêng và học sinh THPT nói chung Từ đó tìm ra một số giảipháp giúp học sinh có kĩ năng sống tốt hơn

- Xây dựng mô hình để giáo dục rèn luyện kĩ năng sống giúp cho họcsinh có tinh thần và thái độ học tập tự giác, tích cực, sống có lý tưởng và hoàibão, ứng xử, hành động mang tính nhân văn Ngoài ra còn giúp cho học sinh có

ý thức bảo vệ bản thân trước những khó khăn, thử thách mới mà cuộc sống đặt

ra, giúp các em vững tin hơn khi bước vào đời

- Đáp ứng mục tiêu giáo dục toàn diện; phù hợp với quan điểm giáo dụccủa UNESCO đó là: Học để biết; học để làm; học để chung sống và học để tựkhẳng định mình

3 Đối tượng và phạm vi, phương pháp nghiên cứu.

3.1 Đối tượng nghiên cứu: Kĩ năng sống của học sinh lớp 11B2 và việc rèn

luyện kĩ năng sống cho học sinh qua tiết Sinh hoạt lớp

3.2 Phạm vi nghiên cứu:

- Khách thể nghiên cứu: Học sinh lớp 11B2 – trường THPT Thạch Thành 4

- Thời gian nghiên cứu trong năm học 2021 - 2022 có so sánh kết quả nghiêncứu với kết quả công tác chủ nhiệm năm học 2020 – 2021 và những năm họctrước Trong các năm học tiếp theo tiếp tục triển khai và theo dõi kết quả thựchiện

3.3 Phương pháp nghiên cứu:

Đối với đề tài này tôi sử dụng các phương pháp cụ thể sau:

- Phương pháp nghiên cứu lí thuyết: nhằm xây dựng cơ sở lí luận cho đề tài.

- Phương pháp quan sát: nhằm tìm hiểu, đánh giá thực trạng có bao nhiêu học

sinh còn yếu, kém về kĩ năng sống và việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinhqua các tiết học và các hoạt động tập thể

- Phương pháp nghiên cứu sản phẩm hoạt động: thông qua kết quả các hoạt

động, ứng xử… có thể đánh giá chất lượng và hiệu quả về rèn luyện của họcsinh

4 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu.

- Trang bị cho Học sinh những kiến thức và kĩ năng sống cụ thể

- Đưa ra các biện pháp cụ thể trong tiết sinh hoạt lớp nhằm rèn luyện Kĩnăng sống cho học sinh từ đó giúp các em hình thành những giá trị đạo đức chobản thân

- Tạo cho học sinh khả năng thích ứng, hòa nhập, xử lý tình huống, gópphần hoàn thiện nhân cách, từng bước làm thay đổi quá trình giáo dục thành quátrình tự giáo dục rèn luyện của học sinh

- Xây dựng tập thể lớp đoàn kết, có tinh thần trách nhiệm, nhiệt tình ,có

kỹ năng phối hợp công tác tốt, cùng nhau hỗ trợ trong hoạt động giáo dục

PHẦN NỘI DUNG

I Cơ sở lí luận chung của đề tài.

1 Khái niệm Kĩ năng sống.

Hiện nay có nhiều quan niệm khác nhau về kĩ năng sống và mỗi quanniệm lại được diễn đạt theo những cách khác nhau:

- Theo tổ chức Y tế thế giới: Kĩ năng sốn là khả năng để có hành vi thíchứng và tích cực trong các tình huống xảy ra trong đời sống mỗi con người Rèn

kĩ năng sống là giúp cho mỗi cá nhân có thể ứng xử có hiệu quả trước các nhucầu và thách thức cuộc sống hằng ngày

- Theo UNICES thì cho rằng: Kĩ năng sống là khả năng tiếp cận với thayđổi và hình thành những hành vi mới, tiếp cận này đã lưu ý đến sự cân bằng vềtiếp thu kiến thức, hình thành thái độ và kỹ năng

- Có quan niệm cho rằng: Kĩ năng sống là năng lực ứng xử tích cực củamỗi người đối với tự nhiên, xã hội và chính mình; là khả năng tâm lý xã hội củamỗi cá nhân trong các hành vi tích cực, để xử lý hiệu quả những đòi hỏi, tháchthức cuộc sống

- Cũng có quan niệm coi kĩ năng sống là khả năng thực hiện một hànhđộng hay hoạt động nào đó bằng cách lựa chọn và vận dụng những tri thức,những kinh nghiệm để hành động trong sự thực hiện mục đích, trong hoàn cảnhthực tế

Tóm lại những quan niệm nêu trên đều chứa một nội hàm: Kỹ năng sống

là năng lực tâm lí- xã hội của mỗi cá nhân, giúp con người có khả năng làm chủ bản thân, khả năng ứng xử phù hợp với những người khác và với xã hội, khả năng ứng phó tích cực trước các tình huống của cuộc sống.

2 Vì sao phải rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành 4?

- Rèn luyện kĩ năng sống là một trong những nhu cầu thiết thực đối vớihọc sinh, đặc biệt là học sinh Trung học phổ thông và cũng là một trong nhữngnhiệm vụ trọng tâm được Bộ GD-ĐT hướng tới

- Xác định kĩ năng sống có ảnh hưởng lớn đến sự phát triển toàn diện củamỗi học sinh, những năm qua nhà trường đã tiến hành, lồng ghép, tích hợp nộidung giáo dục này vào các hoạt động, chương trình giảng dạy ở trường Khi họccác môn Vật lý, Sinh học, học sinh sẽ có thêm nhận thức về vấn đề năng lượngcủa cuộc sống, có kỹ năng sử dụng năng lượng tiết kiệm, hiệu quả; với môn Ngữvăn, Lịch sử, Giáo dục công dân, học sinh được giáo dục sâu sắc về Lịch sử, về

tư tưởng, về đạo đức, Pháp luật… Mặt khác, Đoàn trường thường xuyên tổ chứccác hoạt động ngoại khóa như : Đố vui để học, Văn nghệ Mừng Đảng - MừngXuân, Báo bảng theo chủ đề tháng, thi Âm vang xứ Thanh cấp trường… để giúphọc sinh rèn luyện các kỹ năng, nhằm hình thành cho các em cách tư duy linhhoạt, phong thái tự tin, giúp các em sống nhân văn, biết yêu thương và có tráchnhiệm hơn với những người xung quanh và chính bản thân

- Với những hoạt động tích cực như vậy đa phần các em học sinh lớp11B2 trường THPT Thạch Thành 4 đã hình thành được những kĩ năng sống cơbản: Kĩ năng giao tiếp, kĩ năng ứng xử, kĩ năng làm việc theo nhóm, kĩ năngthuyết trình… Nhưng vẫn còn rất nhiều em chưa đáp ứng được những yêu cầu

đa linh hoạt các kĩ năng trong bối cảnh Đất nước ta đang hội nhập với các nướctrong khu vực và thế giới

- Vì vậy, việc giáo dục đạo đức, rèn luyện kĩ năng sống cho học sinhTHPT đóng vai trò quan trọng, giúp các em rèn luyện hành vi có trách nhiệm, cókhả năng ứng phó tích cực để các em có cơ hội và điều kiện để trở thành người

có ích cho bản thân, gia đình và xã hội

3 Vai trò của Giáo viên chủ nhiệm trong việc rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành 4.

- Ở các trường phổ thông nói chung và ở trường THPT Thạch Thành 4 nói riêngvai trò của người giáo viên chủ nhiệm lớp là rất quan trọng Giáo viên chủnhiệm không chỉ truyền dạy tri thức cho học sinh mà thông qua các tiết học, đặcbiệt là tiết sinh hoạt lớp, giáo viên chủ nhiệm còn chính là những người thủ lĩnhtinh thần, người giáo dục, hình thành và hoàn thiện nhân cách cho các em họcsinh, rèn luyện những KNS cho các em khi bước vào đời

- Khoa học giáo dục đã chứng minh, các em học sinh trong quá trình hìnhthành nhân cách luôn luôn chịu tác động bởi 3 yếu tố: Gia đình – Nhà trường –

Xã hội Mỗi yếu tố có chức năng riêng nhưng lại có quan hệ chặt chẽ, bổ sung

hỗ trợ cho nhau Giáo viên chủ nhiệm nằm trong yếu tố nhà trường Ở trườngTHPT Thạch Thành 4, GVCN là người được giao nhiệm vụ, theo dõi quản lýhọc sinh của lớp mình Nắm được điều này, ngay từ đầu năm học, Ban giámhiệu đã xem xét, lựa chọn các giáo viên để đảm nhiệm các lớp chủ nhiệm Mặtkhác trong khi phân công chủ nhiệm, Ban giám hiệu cũng tạo điều kiện chogiáo viên đi theo lớp, chủ nhiệm xuyên suốt từ lớp 10 đến lớp 12 Các GVCN đitheo lớp đã nắm bắt tình hình, học lực, sở thích, tính cách… của từng học sinh

để trang bị cho các em vốn sống để có thể ứng phó cho tích cực nhất khi phảiđối mặt trước những tình huống thử thách, hoặc sẽ dễ dàng bị sa ngã, bị ảnhhưởng tiêu cực bởi môi trường sống

- Có thể thấy, tại trường THPT Thạch Thành 4, GVCN ngoài việc truyềndạy kiến thức, còn chính là những người thầy dạy những kĩ năng sống cần thiết

để học sinh ứng phó trước tình huống, quản lý cảm xúc, học cách giao tiếp, ứng

xử với mọi người xung quanh, giải quyết mâu thuẫn trong mối quan hệ, để thểhiện bản thân một cách tích cực, lành mạnh nhất

II Cơ sở thực tiễn.

1 Một số nhận định về Kĩ năng sống của học sinh THPT hiện nay.

- Hiện nay các trường THPT đã và đang chú ý đến việc rèn luyện kĩ năngsống cho học sinh thông qua các chương trình giáo dục lồng ghép, tích hợptrong các tiết dạy chính khóa của các môn học và thông qua các hoạt động ngoại

khóa và các tiết học tập ngoài giờ trên lớp, các tiết học và bộ môn giáo dục côngdân ngày càng được quan tâm Với yêu cầu giáo dục kĩ năng sống cho học sinhphải đảm bảo các yếu tố: Giúp học sinh ý thức được các giá trị của bản thântrong mối quan hệ xã hội, giúp học sinh hiểu biết về thể chất, tinh thần của bảnthân mình; có hành vi, thói quen ứng xử có văn hóa, hiểu biết, chấp hành và tôntrọng pháp luật.

- Thực tế cho thấy những năm gần đây tình trạng thanh thiếu niên, đặcbiệt là các em ở độ tuổi trung học phổ thông, phạm pháp ngày càng gia tăng vớicác mức độ ngày càng nghiêm trọng Với độ tuổi từ 15 đến 18 về mặt phát triểntâm, sinh lý các em dễ rơi vào tệ nạn xã hội, vi phạm pháp luật ảnh hưởng rấtxấu cho môi trường học đường và xã hội Có rất nhiều nguyên nhân dẫn đến tìnhtrạng này, nhưng một trong những nguyên nhân chính là học sinh thiếu những kĩnăng sống cần thiết để hòa nhập với sự phát triển của Đất nước

2 Thực trạng kĩ năng sống của học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành 4.

- Lớp 11B2 có 47 học sinh, 15 học sinh nam, 32 học sinh nữ; có 37 học

sinh dân tộc thiểu số; lứa tuổi của học sinh là 17 tuổi, có 6 học sinh nhà xa phải

ở trọ học, có 2 học sinh mồ côi cha, có 5 học sinh sống với ông bà do bố mẹ đilàm ăn xa Đa số các em đều có điều kiện kinh tế khó khăn, buổi đi học, buổigiúp đỡ cha mẹ công việc đồng áng nên các em thường ít nói, không năng nổhoạt bát, các kĩ năng sống cơ bản còn non, ít va chạm, ít hoạt động tập thể

- Tinh thần và thái độ học tập thụ động, phụ thuộc hoàn toàn vào thầy cô,

vì thế kết quả học tập chưa cao Các em chưa có nhận thức đúng về ý thức tựgiác, tích cực trong học tập, chưa có ước mơ hoài bão, định hướng nghề nghiệptrong tương lai còn rất mơ hồ

- Đa số các em nhút nhát, rụt rè, kỹ năng diễn đạt trình bày trước đámđông còn rất kém Một số học sinh nam ứng xử với nhau chưa thật sự có vănhóa, tình trạng nói tục, chửi thề vẫn còn diễn ra

- Tình trạng thiếu kĩ năng sống đang khiến học sinh gặp nhiều lúng túngtrong việc giải quyết các vấn đề của bản thân dẫn đến tình trạng thiếu tự tin,

khủng hoảng về tâm lý Chính vì vậy, các em dễ trở thành nạn nhân của những

tệ nạn xã hội, thành những học sinh không ngoan, thành người con hư của giađình, thậm trí còn dẫn đến vi phạm pháp luật ở tuổi vị thành niên

- Qua quá trình chủ nhiệm từ lớp 10 đến lớp 11 tôi nhận thấy học sinh lớp11B2 còn thiếu các kĩ năng sau: Kĩ năng tự nhận thức, Kĩ năng giao tiếp, Kĩnăng thể hiện sự tự tin, Kĩ năng làm việc nhóm, Kĩ năng thể hiện sự cảm thông,

Kĩ năng giải quyết mâu thuẫn, Kĩ năng tìm kiếm sự hỗ trợ, Kĩ năng tư duy sángtạo, Kĩ năng điều khiển - đảm nhận trách nhiệm, Kĩ năng tìm kiếm và xử lýthông tin

Với cơ sở lý luận và thực tiễn nêu trên tôi thấy rằng giáo dục kĩ năng sốngcho học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành 4 qua các tiết sinh hoạt lớp làrất cần thiết, tạo ra môi trường học tập sinh động, hứng thú, tự giác hơn cho các

em Giúp các em hình thành những phẩm chất, năng lực cần thiết cho cuộc sống

III Một vài biện pháp rèn luyện kĩ năng sống cho học sinh lớp 11B2 trường THPT Thạch Thành 4 qua tiết sinh hoạt lớp.

Từ thực tế trên, tôi xin được đề xuất một số biện pháp nhằm nâng caohiệu quả các hoạt động giáo dục kĩ năng sống của học sinh lớp 11 B2 trườngTHPT Thạch Thành 4 qua tiết sinh hoạt lớp như sau:

1 Đa dạng hoá về nội dung và hình thức tổ chức tiết sinh hoạt lớp.

Như chúng ta đã biết, một tiết sinh hoạt lớp thường bắt đầu bằng những

tóm tắt kết quả học tập và rèn luyện của cả lớp trong tuần của ban cán sự lớp.Thông qua sổ đầu bài, sổ thi đua của Đoàn trường, giáo viên chủ nhiệm nhậnxét, đánh giá từng học sinh, sau đó phổ biến công việc tuần tới Chính sự lặp lạinày sẽ gây ra sự nhàm chán cho học sinh, các em không có hứng thú với tiếtsinh hoạt lớp, thậm chí ác cảm với cả giáo viên chủ nhiệm Vì vậy, sự thay đổinội dung và các hình thức tổ chức giờ sinh hoạt cho phù hợp với lứa tuổi họcsinh khác nhau là đòi hỏi tất yếu đối với nhà trường Sức hấp dẫn học sinh, sựlôi cuốn các em tham gia tích cực vào hoạt động phụ thuộc nhiều vào sự thayđổi nội dung và các hình thức tổ chức Do đó, nội dung tiết sinh hoạt lớp hàng

tuần phải cụ thể, bổ ích, phải gắn với nhu cầu và hứng thú của học sinh và chúngphải phù hợp với kinh nghiệm và trình độ hiểu biết của các em, huy động đếnmức cao nhất trí tuệ và tình cảm tập thể Để làm được điều này, đòi hỏi giáoviên chủ nhiệm cần:

- Thu hút tối đa sự tham gia của mọi học sinh dưới sự hướng dẫn, giúp đỡ,

cố vấn của giáo viên nhằm tăng cường vai trò tự quản của học sinh Sự tham giađông đảo của học sinh vào các hoạt động, công việc của lớp, của trường vừa lànhu cầu, vừa là quyền của mỗi học sinh Sự cùng tham gia ấy sẽ tạo ra môitrường chung để các em cùng trải nghiệm những xúc cảm tích cực, tăng cườnggiao lưu giữa học sinh, tạo ra môi trường lớp học mang bầu không khí tin tưởng,thân mật, cởi mở, sẵn sàng giúp đỡ và lắng nghe ý kiến của nhau Từ đó tìnhcảm gắn bó, chia sẻ giữa các em được hình thành và củng cố Nói cách khác,học sinh phải là chủ thể của tiết sinh hoạt, phải được tham gia vào tiết sinh hoạt

từ những vai trò và nhiệm vụ khác nhau như người thực thi nhiệm vụ được giao,người tổ chức, người khám phá và đánh giá hoạt động của chính các em, củatập thể mà các em tham gia

- Tăng cường những nội dung sinh hoạt có liên quan đến các công việcchung của lớp, phù hợp với nhu cầu và sở thích của học sinh: Mỗi lớp, mỗi tậpthể đều có những công việc chung cần giải quyết, ví dụ như xây dựng các quyđịnh riêng của lớp, xác định chỉ tiêu thi đua, xử lí các tình huống nảy sinh trongtập thể lớp…., vì thế cần để cho học sinh tự thảo luận, trao đổi và quyết định.Mục đích là nhằm nâng cao bầu không khí đoàn kết, tinh thần trách nhiệm ….của mỗi học sinh trong lớp Một tập thể lớp đoàn kết với từng thành viên có tinhthần trách nhiệm cao sẽ là môi trường giáo dục tốt nhất cho từng học sinh.Ngoài ra việc thường xuyên thu hút các em vào quá trình bàn bạc chung sẽ dầndần tạo ra ở các em lòng tin vững chắc rằng chúng có vị trí nhất định trong lớp

và chúng sẽ cố gắng nỗ lực và hợp tác với mọi thành viên để hoàn thành côngviệc được giao

- Đảm bảo giao lưu dưới hình thức đối thoại: Giao lưu giữa giáo viên vàhọc sinh, giữa học sinh với học sinh có ý nghĩa rất quan trọng đối với quá trình

giáo dục Chính thông qua giao lưu mà năng lực hiểu người khác của mỗi họcsinh được xây dựng và do đó năng lực hiểu bản thân mình được hình thành vànăng lực tự ý thức, cơ sở của tự giáo dục được phát triển Trong quá trình giaolưu, các em trao đổi với nhau, với giáo viên những quan điểm, tư tưởng, hứngthú, tâm trạng, xúc cảm và từ đó có tác động lẫn nhau Trên cơ sở của nhữnghiểu biết đó, học sinh sẽ dễ dàng cảm thông, chia sẻ và giúp đỡ lẫn nhau, tạo nênbầu không khí lớp học đoàn kết, cởi mở và thân thiện… Bản thân giáo viên chủnhiêm, qua hình thức giao lưu - đối thoại này cũng có những sự hiểu biết nhấtđịnh về học sinh và sẽ đề ra những biện pháp rèn luyện những kĩ năng cần thiếtcho các em Mặt khác, trong quá trình bàn bạc các công việc chung của lớptrong tiết sinh hoạt dưới hình thức giao lưu - đối thoại sẽ phát triển được bầukhông khí thuận lợi cần thiết cho giáo dục, giúp mọi học sinh tin tưởng vàkhông sợ hãi về mặt tâm lí Các em sẵn sàng đưa ra những quan điểm, chínhkiến của mình, sẵn sàng nghe và tiếp nhận những ý kiến của người khác mộtcách tôn trọng Giao lưu - đối thoại sẽ phát triển ở mọi học sinh lòng tin vàosức lực cá nhân, phát triển thái độ phê bình đối với bản thân, sự tôn trọng đốivới các bạn, tính sẵn sàng giải quyết có sáng tạo các vấn đề đặt ra và niềm tinvào khả năng giải quyết chúng.

* Lưu ý:

+ Tiết sinh hoạt lớp cần đảm bảo tính dân chủ, sôi nổi Do vậy , nội dunghoạt động phải gợi mở được tâm tư, nhu cầu, kích thích được tính tích cực, khơidậy được tiềm năng của mỗi thành vên, nâng cao kỹ năng điều khiển, năng giaotiếp…của mỗi học sinh

+ Sau mỗi tiết sinh hoạt, giáo viên chủ nhiệm nên tổ chức rút kinh nghiệmcùng đội ngũ cán bộ lớp, cán bộ chức năng về từng bước của quy trình Đâycũng là cơ hội để học sinh tập dượt và tự đánh giá kết quả hoạt động của mình

2 Thảo luận chuyên đề theo chủ điểm hàng tháng.

* Mục đích thảo luận:

- Giúp học sinh có cơ hội được cùng nhau chia sẻ, trao đổi thông tin, hợp

tác để giải quyết các vấn đề, thông qua đó giúp nhau hiểu một cách đúng đắnnhững vấn đề được thảo luận.

- Giúp học sinh có cơ hội được bày tỏ những ý kiến, những quan điểmcủa mình một cách dân chủ, tự tin để kiểm chứng hay để tự khẳng định và tự

điều chỉnh.

- Hình thành và phát triển cho học sinh kỹ năng trình bày trước tập thể,biết thuyết phục người khác, biết bảo vệ chính kiến của mình, biết lắng nghe

và chia sẻ, biết hợp tác

* Khi tiến hành thảo luận chuyên đề cần lưu ý: Nên giao lần lượt cho

các tổ chủ trì, các tổ khác hỗ trợ, tham gia Khi tiến hành thảo luận chuyên đềcần lưu ý:

- Vấn đề hay chủ đề thảo luận phải phù hợp với hứng thú, nhu cầu vàtrình độ nhận thức chung của học sinh, có nhiều ý kiến, quan điểm khác nhau

- Vấn đề đưa ra thảo luận đòi hỏi sử dụng nhiều kiến thức và kinh nghiệm

để đánh giá, kết luận, hay sáng tạo ý tưởng mới

- Môi trường thảo luận phải thuận lợi, an toàn, thoải mái để tất cả học sinhđều có cơ hội bày tỏ những ý kiến, quan điểm và chính kiến của mình

- Giáo viên trong vai trò người dẫn chương trình phải khéo léo dẫn dắt,khêu gợi sự mạnh dạn, tự tin, tích cực của mọi học sinh trong lớp để thảo luậnsôi nổi và có hiệu quả

- Các chuyên đề thảo luận được nêu trong kế hoạch hoạt động hàng thángcủa nhà trường hoặc các chủ điểm mang tính thời sự, phát sinh trong thời gianhàng tháng

- Trên cơ sở đó, đưa ra những chuyên đề về giá trị sống, kĩ năng sống

và kỹ năng hoạt động xã hội để học sinh thảo luận, bàn bạc; bày tỏ ý kiến,đưa ra những biện pháp thực hiện Giáo viên giải đáp câu hỏi, thắc mắc vànêu các phương án giải quyết để học sinh vận dụng tuỳ vào điều kiện, hoàncảnh cụ thể

- Cuối cùng, giáo viên chủ nhiệm có nhiệm vụ chốt lại các vấn đề đãthảo luận và định hướng chung cho học sinh nhận thức được vấn đề

Mặt tích cực của việc thảo luận là học sinh tự thể hiện ý kiến, cách hiểucủa bản thân trước các vấn đề Do đó, cần có sự chuẩn bị chu đáo của giáoviên và học sinh.Tùy theo thời điểm, giáo viên có thể cho học sinh thảo luậncác chuyên đề theo từng tháng Để các chuyên đề thảo luận đạt hiệu quả cao,giáo viên có thể thông qua kế hoạch thảo luận các chuyên đề vào đầu năm học

để các em biết và có sự chuẩn bị tốt nhất Trong năm học vừa qua tôi đã ápdụng một số chủ đề tháng như sau:

- Chuyên đề thảo luận tháng 9: Đoàn kết là sức mạnh

- Chuyên đề thảo luận tháng 10: Mẹ

- Chuyên đề thảo luận tháng 11: Lòng biết ơn

- Chuyên đề thảo luận tháng 12 : An toàn giao thông

- Chuyên đề thảo luận tháng 01: Bạn sẽ làm gì với tiền lì xì?

- Chuyên đề thảo luận tháng 2: Lí tưởng, ước mơ của Tôi

- Chuyên đề thảo luận tháng 3: Sống là cho

- Chuyên đề thảo luận tháng 4: Tình bạn, tình yêu học trò

- Chuyên đề thảo luận tháng 5: Thời gian cho bạn những gì?

Qua việc đưa ra các chuyên đề và thảo luận theo chuyên đề sẽ giúp giáoviên chủ nhiệm thấy được quan niệm, cách sống, sở thích…của học sinh và từ

đó có sự uốn nắn, định hướng, giúp các em tự tin hơn trong cuộc sống

Bản thân tôi khi cho học sinh thảo luận các chuyên đề, các em hưởng ứngrất tích cực Ví dụ như ở chuyên đề “Thế nào là hạnh phúc?”, đầu tiên tôi đặt racho các em câu hỏi: “Em cảm thấy hạnh phúc khi nào?” Có bạn phát biểu đơngiản rằng “Em cảm thấy hạnh phúc khi em vui vẻ” Có bạn tình cảm cho rằng

“Em thấy hạnh phúc khi được đi chơi với bạn bè, được sum vầy bên gia đình”

Có rất nhiều ý kiến được đưa ra, nhưng chung quy lại, đối với các em, hạnhphúc là khi ta có yêu thương Sau đó, tôi tiếp tục đặt câu hỏi “Các em biết khinào mình cảm thấy hạnh phúc, vậy theo các em, thế nào là hạnh phúc?” Các emvẫn hăng hái phát biểu, nhưng với những suy nghĩ kĩ càng, cẩn thận hơn Mỗi