(SKKN 2022) sử dụng hình ảnh trong dạy bài ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường công nghệ 10

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁTRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 1 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM SỬ DỤNG HÌNH ẢNH TRONG DẠY BÀI “ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC HÓA HỌC BẢO VỆ THỰC VẬT ĐẾN QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MÔI TRƯ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG THPT YÊN ĐỊNH 1

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

SỬ DỤNG HÌNH ẢNH TRONG DẠY BÀI “ẢNH HƯỞNG CỦA THUỐC HÓA HỌC BẢO VỆ THỰC VẬT ĐẾN QUẦN THỂ SINH VẬT VÀ MÔI TRƯỜNG” – CÔNG NGHỆ 10.

Người thực hiện: Hoàng Thị Oanh

Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Kĩ thuật nông nghiệp

THANH HOÁ, NĂM 2022

MỤC LỤC

1 Mở đầu……… ………

1.1 Lí do chọn đề tài……… …

1.2 Mục đích nghiên cứu………

1.3 Đối tượng nghiên cứu………

1.4 Phương pháp nghiên cứu

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

1.4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

1.5 Những điểm mới của SKKN

2 Nội dung………

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm………

2.2 Thực trạng dạy – học trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm………

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề ………

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường………

2.4.1 Kết quả thực nghiệm

2.4.2.Phân tích kết quả thực nghiệm………

3 Kết luận và kiến nghị………

3.1 Kết luận………

3.2 Kiến nghị………

Tài liệu tham khảo……… ………

1 1 1 2 2 2 2 2 3 3 3 4 13

13 16 19 19 19

1 Mở đầu:

1.1 Lí do chọn đề tài:

Công nghệ là môn học không liên quan đến các kì thi học sinh giỏi hayTHPT Quốc Gia, cho nên nhiều phụ huynh, học sinh đều cho rằng đây là mônhọc phụ, do đó các em không có tinh thần, hứng thú khi học tập bộ môn này.Quacông tác giảng dạy tôi nhận thấy, mặc dù môn Công nghệ không xuất hiện trongcác kì thi nhưng nó lại rất thiết thực trong đời sống thực tiễn Bởi vì môn Côngnghệ chứa một lượng lớn kiến thức liên quan đến thực tế, có ý nghĩa rất quantrọng đối với cuộc sống đang diễn ra ở xung quanh chúng ta

Như chúng ta đã biết, Việt Nam là nước có truyền thống lâu đời về pháttriển nghề Nông, Lâm, Ngư nghiệp và trong những năm gần đây, Nhà nước ta đã

và đang thúc đẩy, phát triển mạnh về doanh nghiệp Đây cũng chính là nhữngnội dung chính được biên soạn trong chương trình Công nghệ 10 Nội dung nàymang tính ứng dụng cao Khi các em được trang bị đầy đủ lượng kiến thức này,

nó sẽ giúp các em giải quyết được rất nhiều vấn đề thường gặp trong cuộc sốnghàng ngày như là: biết cách cải tạo và sử dụng đất xám bạc màu, đất xói mònmạnh; biết áp dụng một số biện pháp kĩ thuật làm tăng độ phì nhiêu của đất;tuân thủ các nguyên tắc khi sử dụng thuốc hóa học bảo vệ thực vật để hạn chếnhững ảnh xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến sinh vật và môi trường;biết cách bảo quản, chế biến một số sản phẩm lương thực, thực phẩm tại giađình; hoặc là biết tính chi phí, doanh thu, lợi nhuận trong kinh doanh hộ giađình

Để thay đổi quan điểm nhận thức và tạo được hứng thú học tập cho các

em khi tham gia học bộ môn này là một vấn đề mà tôi rất trăn trở Tôi nhận thấy

hệ thống kênh hình liên quan đến bài học trong SGK Công nghệ 10 đang còntương đối ít, do đó tôi cần phải thay đổi phương pháp dạy học, đó là tăng cường

sử dụng những hình ảnh, đoạn phim có liên quan đến bài học sẽ giúp các em cócách tiếp cận mới về kiến thức Vì hình ảnh là hệ thống cung cấp nguồn kiếnthức, hình thành và rèn luyện kĩ năng cho học sinh, nó là phương tiện để giáoviên hướng dẫn học sinh cách học, cách khai thác tri thức Vần đề đặt ra là sửdụng, bổ sung hình ảnh vào bài như thế nào để đảm bảo tính chính xác, hiệu quả cao,không làm quá tải nội dung, không gây nhàm chán cho người học

Xuất phát từ những lí do trên tôi đã chọn đề tài: “Sử dụng hình ảnh trong dạy bài ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trường – Công nghệ 10” làm sáng kiến kinh nghiệm của mình.

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Đề tài này nghiên cứu về việc bổ sung hình ảnh phù hợp vào bài học: Ảnhhưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật và môi trườngtheo hướng phát huy tính tích cực, nhằm giúp học sinh chủ động lĩnh hội kiếnthức và rèn luyện được một số kĩ năng quan sát, phân tích hình ảnh, làm việcđộc lập với SGK, liên hệ với thực tế…khắc sâu kiến thức bài học và biết vậndụng những kiến thức đó vào đời sống để hạn chế tác động xấu của thuốc gópphần bảo vệ môi trường, bảo vệ sức khỏe cho bản thân

1 3 Đối tượng nghiên cứu:

Đề tài này nghiên cứu về việc sử dụng hình ảnh phù hợp trong dạy bài:

Ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần xã sinh vật và môi trường – Công nghệ 10.

1.4 Phương pháp nghiên cứu.

1.4.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận:

- Phân tích, tổng hợp, khái quát hóa các tài liệu, văn bản về thuốc hóa học bảo

vệ thực vật

1.4.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn:

- Phương pháp điều tra quan sát thực tiễn: Thu thập các thông tin, số liệu, hìnhảnh về việc ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đấn quần thể sinh vật

1.5 Những điểm mới của SKKN:

Theo hướng điều chỉnh khung phân phối của Bộ GD&ĐT, môn Công nghệ

10 được xây dựng theo các tiết, các chủ đề học sao cho phù hợp với từng vùng.Trong bài: Ảnh hưởng của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật

và môi trường, tôi nhận thấy đây là một bài học đề cập đến những vấn đề đangđược xem là vấn nạn của người nông dân khi lạm dụng quá đà việc sử dụngthuốc hóa học BVTV cho đối tượng cây trồng Điều này đã gây ra những tácđộng tiêu cực đến sinh vật, môi trường và đặc biệt là sức khỏe của con người.Bên cạnh đó, nội dung bài học trong SGK chỉ đề cập đến hệ thống kênh chữ, nếudạy học theo phương pháp truyền thống thì sẽ không gây được sự chú ý, hứngthú học tập của học sinh dẫn đến hiệu quả của các em trong việc nhận thức đúng

về thuốc hóa học BVTV là không cao

Chính vì thế mà tôi đã nghiên cứu phương pháp dạy bằng cách tìm nhữnghình ảnh, thước phim liên quan đến bài học, đến từng nội dung của từng mụcgiúp các em khai thác kiến thức triệt để, từ đấy các em có những kiến thức hiểubiết nhất định về ảnh hưởng của thuốc hóa học BVTV đến sinh vật, môi trường

và con người.Qua đó hình thành cho các em ý thức, nhìn nhận, hành động đúng

và đồng thời các em sẽ tuyên truyền nâng cao ý thức cho người thân, người dântrong việc sản xuất nông nghiệp sạch

Hình ảnh được sử dụng vào bài học mang tính chọn lọc, gắn liền với đờisống thực tế, làm bài học trở nên sinh động hơn, hấp dẫn hơn, gây hứng thú chohọc sinh học tập, tạo cơ hội cho học sinh tăng cường vận dụng kiến thức tổnghợp vào giải quyết các tình huống thực tiễn, nhưng vẫn đảm bảo tính đặc trưng,

hệ thống lô gíc của chương trình mà không làm nặng thêm về kiến thức sẵn có

2 Nội dung biện pháp:

2.1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm:

Phương pháp giáo dục trực quan là một trong số hệ thống các phương phápdạy học cơ bản ở rất nhiều cơ sở đào tạo Nó là phương pháp đang được áp dụngmột cách phong phú Trực quan là nguyên tắc cơ bản của lý luận giúp học sinh

có thể hình thành khái niệm dựa trên cơ sở trực tiếp quan sát các vật, đồ dùngqua minh họa bằng tranh, ảnh, video Đồ dùng đó chính là chỗ dựa giúp học sinhhiểu bản chất của kiến thức, là một phương tiện giúp các em hình thành kháiniệm, nắm vững được các quy luật của sự phát triển xã hội

PPDH trực quan được thể hiện dưới hình thức là minh họa và trình bày:Minh họa thường trưng bày những đồ dùng trực quan có tính chất minh họanhư bản mẫu, bản đồ, bức tranh, tranh chân dung, hình vẽ trên bảng,

Trình bày thường gắn liền với việc trình bày thí nghiệm, những thiết bị kĩthuật, chiếu phim đèn chiếu, phim điện ảnh, băng video Trình bày thí nghiệm làtrình bày mô hình đại diện cho hiện thực khách quan được lựa chọn cẩn thận vềmặt sư phạm Nó là cơ sở, là điểm xuất phát cho quá trình nhận thức - học tậpcủa HS, là cầu nối giữa lí thuyết và thực tiễn Thông qua sự trình bày của GV

mà HS không chỉ lĩnh hội dễ dàng tri thức mà còn giúp các em học tập đượcnhững thao tác mẫu của GV từ đó hình thành kĩ năng, kĩ xảo,

Nhờ phương pháp trực quan, hình ảnh được lưu giữ trong trí nhớ và dễ dàng

áp dụng trong thực tế Vì vậy, ngoài việc góp phần tạo biểu tượng và hình thànhcác khái niệm, phương pháp trực quan còn phát triển khả năng quan sát, trítưởng tượng, tư duy và ngôn ngữ của học sinh

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng:

Một thực tế không ai phủ nhận được, trong nhà trường phổ thông hiện nayđang diễn ra tình trạng phân biệt “môn chính” và “môn phụ” rất rõ nét, mặc dùkhông được thừa nhận một cách chính thức Việc nhiều học sinh không học mônCông nghệ với nhiều lí do khác nhau như: chương trình không có tính thực tiễn,không ứng dụng trong đời sống, ít thực hành, kém hấp dẫn, đặc biệt là khôngliên quan tới các kì thi, không gắn liền với các trường đại học danh tiếng nênkhông cần lãng phí thời gian vào việc học tập bộ môn này… đây chỉ là ngụybiện

Số giáo viên thường xuyên chủ động, sáng tạo trong việc phối hợp cácphương pháp dạy học cũng như sử dụng các phương pháp dạy học phát huy tínhtích cực, tự lưc và sáng tạo của học sinh còn chưa nhiều Dạy học vẫn còn nặng

nề về truyền thụ kiến thức lý thuyết

Việc rèn luyện kỹ năng sống, kỹ năng giải quyết các tình huống thực tiễncho HS thông qua khả năng vận dụng tri thức tổng hợp chưa thực sự được quantâm

Việc ứng dụng công nghệ thông tin, sử dụng các phương tiện dạy họcchưa thực hiện rộng rãi và hiệu quả ở các trường phổ thông

GV gặp khó khăn trong việc giảng dạy một số nội dung trong SGK mônCông nghệ hiện hành như: khả năng hấp phụ của đất; doanh nghiệp; công ty…

Thực trạng trên đây dẫn đến hệ quả là nhiều học sinh còn thụ động trongviệc học tập môn Công nghệ, khả năng sáng tạo và năng lực vận dụng tri thức đãhọc để giải quyết các tình huống thực tiễn trong đời sống còn hạn chế.

Vì vậy, muốn thay đổi thực trạng trên đòi hỏi phải có sự quyết tâm lớn, có

sự đầu tư bài bản, có tính chiến lược, có chiều sâu, sự nỗ lực lớn của các gia đình

và toàn xã hội cũng như bản thân ngành giáo dục

2.3 Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề:

Dựa vào thực trạng, nguyên nhân gây ra thực trạng trên, để đạt hiệu quảcao trong đề tài của mình, bản thân tôi cần trau dồi kiến thức, kinh nghiệm giảngdạy, nghiên cứu kĩ bài giảng, xác định kiến thức trọng tâm, bài nào, mục nào cần

sử dụng hình ảnh để minh họa, khai thác tri thức và những hình ảnh đó phảimang tính chọn lọc sao cho phù hợp với mục đích bài học, thực tế để kích thíchhứng thú học tập cho các em Từ đó mà xây dựng giáo án, lập kế hoạch giảngdạy theo hướng phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh đồngthời cũng tránh hiện tượng quá tải, gượng ép gây ra sự căng thẳng làm giảm hiệuquả tiếp thu của các em Do đó tôi đã xác định và tiến hành các bước như sau:

- Xác định rõ những nội dung chính cần sử dụng hình ảnh, từ đó xây dựng

kế hoạch bài giảng cho phù hợp

- Thu thập những kiến thức thực tế như: hình ảnh, video, các hiện tượngxảy ra xung quanh trong đời sống, các tư liệu tham khảo qua các phương tiệnthông tin đại chúng, công nghệ thông tin

- Phân loại những thu thập để áp dụng vào bài học cho phù hợp

- Xây dựng kế hoạch bài dạy

đà và gây ra mặt tiêu cực của nó

Giáo viên cho học sinh thảo luận nhóm với câu hỏi sau:

Câu 1: Thuốc hóa học BVTV là gì? Em hãy kể tên một vài loại mà em biết.

Câu 2: Em hãy nêu tác dụng của một số loại thuốc BVTV đối với cây trồng mà em biết.

- Nhóm 1, 2: Thảo luận nội dung 1

- Nhóm 3, 4: Thảo luận nội dung 2

Thời gian thảo luận diễn ra trong 5 phút, đại diện từng nhóm sẽ trình bày kết quảcủa nhóm mình, nhóm còn lại góp ý kiến

Cuối cùng, GV tổng kết

Gợi ý trả lời:

Câu 1:

- Thuốc BVTV là tên gọi chung để chỉ các sản phẩm hóa chất được dùng trong nông nghiệp, lâm nghiệp nhằm mục đích ngăn ngừa, phòng trừ và tiêu diệt các đối tượng gây hại cho cây trồng, cho nông lâm sản hay để điều hòa, kích thích sinh trưởng cho cây trồng từ đồng ruộng cho đến kho bảo quản.

- Tên một số loại thuốc BVTV được sử dụng trong nông, lâm nghiệp:

+ Thuốc trừ bệnh + Thuốc trừ nhện + Thuốc trừ sâu + Thuốc trừ tuyến trùng + Thuốc trừ cỏ + Thuốc điều hòa sinh trưởng + Thuốc trừ ốc + Thuốc trừ chuột

Câu 2:

- Thuốc trừ sâu, bệnh: dùng để diệt trừ sâu, bệnh.

- Thuốc trừ cỏ: dùng để diệt trừ cỏ dại.

- Thuốc trừ chuột: dùng để diệt trừ chuột phá hoại mùa màng.

- Thuốc trừ ốc: dùng để diệt trừ ốc bưu vàng.

- Thuốc điều hòa sinh trưởng: dùng để kích thích sự sinh trưởng của cây, kích thích sự ra hoa, kết quả, kích thích sự ra rễ

Giáo viên cho HS quan sát một số hình ảnh về việc sử dụng thuốc BVTV trên đối tượng cây trồng và yêu cầu HS nêu mục đích của việc sử dụng thuốc BVTV đó là gì.

Kích thích ra rễ Sử dụng thuốc trừ sâu bệnh cho lúa

Mục I:

Ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến quần thể sinh vật.

Do lợi ích mang lại rất lớn từ việc sử dụng thuốc hóa học BVTV mà conngười đã lạm dụng dẫn đến nhiều hệ lụy cho sinh vật, môi trường và con người

GV cho HS xem hình ảnh về tác hại của dùng thuốc BVTV không hợp lí

đã gây hậu quả nghiêm trọng cho sinh vật Thông qua việc quan sát đó nêu rađược những ảnh hưởng xấu của thuốc đã gây cho sinh vật như thế nào

Cụ thể:

- GV: Cho HS quan sát hình ảnh sau:

Hình 1

GV: Yêu cầu HS quan sát hình, kết hợp SGK và hiểu biết thực tế hoànthành phiếu học tập sau

Câu 1: Em hiểu sử dụng thuốc hoá học BVTV không hợp lí nghĩa là gì?

Câu 2: Quan sát những hình ảnh trên em hãy cho biết hiện tượng gì xảy ra đối với sinh vật khi sử dụng không hợp lí thuốc BVTV cho cây trồng?

Câu 2: Nếu hiện tượng này liên tiếp xảy ra thì dẫn đến hậu quả gì?

- Tổ 1, 2: Thảo luận nội dung câu 1, 2

- Tổ 3, 4: Thảo luận nội dung câu 3.

Qua việc quan sát, phân tích hình ảnh, thảo luận, các nhóm sẽ nêu được:

Hình 2

Hình 3

- Hình 1: HS nêu lên hiện tượng cháy lá, táp thân, thậm trí làm chết cây trồng

do sử dụng thuốc hóa học BVTV với nồng độ, liều lượng cao.

- Hình 2: Do thuốc hóa học BVTV có phổ độc rộng (1 loại thuốc có thể sử dụng cho nhiều loài cây trồng, nhiều sâu bệnh hại) nên đã gây chết cho các loài động vật thủy sinh và các loài thiên địch có ích trên đồng ruộng (Bọ rùa ăn rày nâu)

- Hình 3: Khi sử dụng 1 loại thuốc hóa học BVTV liên tục hoặc loại thuốc có tính năng gần giống với nhau sẽ hình thành các dịch hại đột biến có khả năng chịu đựng cao với thuốc (Rầy nâu bộc phát sau khi sử dụng thuốc trừ rầy không đúng liều khuyến cáo).

Đáp án:

Câu 1: Không hợp lí:

- Không đúng thuốc, không đúng nồng độ, liều lượng, thời gian cách li.

Câu 2: Hiện tượng xảy ra:

- Đối với thực vật: Gây hiện tượng cháy, táp lá, thân.

- Đối với động vật: Gây chết nhiều loài động vật thuỷ sinh

- Xuất hiện dịch hại kháng thuốc.

Câu 3: Hậu quả :

- Đối với thực vật: Gây hiện tượng cháy, táp lá, thân > ảnh hưởng đến sinh trưởng, phát triển của cây dẫn đến giảm năng suất và chất lượng nông sản, thậm trí làm chết cây trồng.

- Đối với động vật: Gây chết nhiều loài động vật có ích trên đồng ruộng, trong đất, trong nước > làm phá vỡ thế cân bằng đã ổn định của quần thể sinh vật.

- Xuất hiện dịch hại kháng thuốc.

Mục II:

Ảnh hưởng xấu của thuốc hóa học bảo vệ thực vật đến môi trường.

Ở mục này, GV yêu cầu HS giải quyết được những vấn đề được đề cậptrong các câu hỏi sau:

Câu 1: Nêu những ảnh hưởng xấu của thuốc BVTV đến môi trường (về hệ sinh thái; đất; nguồn nước; không khí )

Câu 2: Nêu những ảnh hưởng xấu của thuốc BVTV đến nông sản, động vật, con người Thuốc BVTV xậm nhập vào cơ thể chủ yếu bằng con đường nào?

- Tổ 1 và tổ 2: Thảo luận nội dung câu hỏi 1.

- Tổ 3 và tổ 4: Thảo luận nội dung câu hỏi 2

Để giải quyết được những vấn đề trên, GV cho HS quan sát hình ảnh, kếthợp với nghiên cứu SGK và những kiến thức hiểu biết thực tế để hoàn thànhnhiệm vụ

- Hệ sinh thái: Làm mất cân bằng hệ sinh thái

Bởi thuốc BVTV có tác dụng tiêu diệt các loài gây hại Đồng thời, nó cũng giết chết rất nhiều loài có lợi Ví dụ như những loại thiên địch như ong kí sinh hay côn trùng bắt mồi, thường nhạy cảm với thuốc hơn những loài gây hại Sau khi dùng thuốc, số lượng côn trùng và sâu gây hại chết rất nhiều, làm các loài thiên địch bị thiếu thức ăn và chết dần, phần khác thì lại bị ngộ độc từ con mồi đã bị trúng thuốc.

- Ô nhiễm đất: Đất canh tác là nơi tập trung nhiều dư lượng hóa chất BVTV.

Hóa chất BVTV đi vào trong đất do các nguồn: phun xử lý đất, các hạt thuốcBVTV rơi vào đất, theo mưa lũ, theo xác sinh vật vào đất Tồn dư thuốc BVTVtrong đất sẽ gây hại cho cây trồng Đặc biệt là nhóm Clo có trong nó cực kì khóphân hủy trong nhiều năm Điều này dẫn đến việc lượng tồn dư khi ở lại trongđất quá lâu sẽ sinh ra một hợp chất mới Thường sẽ có độc tính cao hơn cả bảnthân nó ban đầu

- Ô nhiễm nguồn nước

Những phần thuốc BVTV khi chưa thấm vào đất thì chảy tràn trên đồngruộng, kênh rạch hay thông qua đất mà ngấm vào mạch nước ngầm Chưa kểnhững bao bì hay lọ thuốc mà người dân vứt bỏ ngoài đồng ruộng, hay khi xụcrửa các dụng cụ chứa thuốc rồi đổ ra các nguồn nước gần đó Gây ô nhiễm

nước một cách nghiêm trọng Làm ảnh hưởng trực tiếp đến các loài động vậtsống dưới nước

Chai lọ thuốc BVTV vứt bừa bãi sau khi sử dụng gây ảnh hưởng nghiêm trọng

tới môi trường

- Ô nhiễm môi trường không khí:

Khi phun thuốc BVTV, không khí bị ô nhiễm dưới dạng bụi, hơi Dưới tácđộng của ánh sáng, nhiệt, gió… và tính chất hóa học, thuốc BVTV có thể lantruyền trong không khí Lượng tồn trong không khí sẽ khuếch tán, có thể dichuyển xa và lắng đọng vào nguồn nước mặt ở nơi khác gây ô nhiễm môitrường

Câu 2:

- Thuốc BVTV ảnh hưởng đến nông sản: thuốc BVTV tích luỹ trong lương thực, thực phẩm, đi vào cơ thể thuỷ sinh.

- Ảnh hưởng đến con người:

Ngoài tác dụng diệt dịch bệnh, các loại cỏ và sâu bệnh phá hoại mùamàng, dư lượng hóa chất BVTV cũng đã gây nên các vụ ngộ độc cấp tính vàmãn tính cho người tiếp xúc và sử dụng chúng, và cũng là nguyên nhân sâu xadấn đến những căn bệnh hiểm nghèo Các độc tố trong hóa chất BVTV xâmnhập vào rau quả, cây lương thực, thức ăn gia súc và động vật sống trong nướcrồi xâm nhập vào các loại thực phẩm, thức uống như: thịt cá, sữa, trứng,… Một

số loại hóa chất BVTV và hợp chất của chúng qua xét nghiệm cho thấy có thểgây quái thai và bệnh ung thư cho con người và gia súc

Thông thường, các loại hóa chất BVTV xâm nhập vào cơ thể con người

và động vật chủ yếu từ 3 con đường sau: