(SKKN 2022) rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội trong ôn thi tốt nghiệp THPT cho học sinh lớp 12 trường THPT sầm sơn tp sầm sơn

Khảo sát đề thi những năm trước - Đề minh họa năm 2018: Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chi ̣hãy viết một đoạn văn khoảng 200 chữ trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của sự trải nghiệ

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài

Ngữ văn là một trong những môn học có vị trí quan trong hàng đầu trongchương trình giáo dục phổ thông, là môn học được bố trí thời lượng khá lớntrong suốt bậc trung học Môn Ngữ văn là môn thi bắt buộc trong hai kỳ thiquan trọng: thi tuyển sinh vào lớp 10 và thi tốt nghiệp THPT (2 năm trước đây

là thi THPTQG) Tuy nhiên một thực tế mà môn Ngữ văn bị lên án là lối họcvẹt, học theo văn mẫu kéo dài suốt nhiều năm, đặc biệt là ở cấp học dưới

Để khắc phục tình trạng trên, những năm gần đây toàn ngành giáo dục đãtích cực đổi mới phương pháp dạy học nhằm phát huy năng lực của học sinh;cùng với đó là đổi mới cách ra đề thi Từ năm 2014 đề thi tốt nghiệp và đại học

đã có sự thay đổi với cấu trúc hai phần: Đọc hiểu và Làm văn (gồm nghị luận xãhội và nghị luận văn học) Từ đó đến nay việc đổi mới ra đề thi ngày càng đượcđiều chỉnh để hoàn thiện hơn Đặc biệt là từ năm 2017 đề thi có sự tích hợp nộidung giữa phần Đọc hiểu và Nghị luận xã hội đồng thời thời gian làm bài cũnggiảm xuống còn 120p (trước đây là 180p), bài văn nghị luận 600 chữ đã đượcthay thế bằng đoạn văn 200 chữ Việc tích hợp này vừa giúp học sinh tập trungvào một nội dung trên cùng văn bản, vừa đảm bảo thời gian phù hợp để có thểkhai thác sâu luận đề chính theo hướng vận dụng cao Để hướng dẫn học sinhlàm những kiểu bài này sách giáo khoa chương trình Ngữ văn bậc THPT chưa

có phần lí thuyết hướng dẫn riêng Đây là một kiểu đề mới, chưa được cụ thểhóa thành một bài học trong chương trình Ngữ văn, do đó đã ảnh hưởng không ítđến chất lượng bài làm của học sinh cũng như quá trình định hướng ôn tập chohọc sinh từ phía giáo viên

Qua khảo sát bài làm viết đoạn văn nghị luận xã hội của học sinh, tôi nhậnthấy còn nhiều hạn chế cần khắc phục, bản thân các em cũng còn lúng túng khilàm kiểu bài này, chủ yếu là viết theo ngẫu hứng, cảm tính Trong quá trình làmbài kiểm tra tại lớp cũng như kiểm tra học kì, thi thử tốt nghiệp THPT ở mônNgữ văn nhiều năm qua, nhiều học sinh viết đoạn văn nghị luận xã hội còn dướiđiểm trung bình Tỉ lệ học sinh đạt điểm cao chưa nhiều Ban giám hiệu luônbăn khoăn về chất lượng giáo dục Nhà trường Là giáo viên dạy môn Ngữ văn,tôi thực sự lo lắng, trăn trở về thực trạng này Tôi nghĩ việc rèn luyện kĩ năngviết đoạn văn nghị luận xã hội cho HS là điều rất cần thiết đối với giáo viênđang trực tiếp giảng dạy Ngữ văn, đặc biệt là trong giai đoạn ôn thi tốt nghiệpTHPT

Xuất phát từ thực tiễn giảng dạy, để góp phần tháo gỡ những khó khăn trên,với những gì bản thân đã làm trong năm học vừa qua, tôi mạnh dạn tổng kết

kinh nghiệm: “Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội trong ôn thi tốt nghiệp THPT cho học sinh lớp 12 trường THPT Sầm Sơn - Tp Sầm Sơn” góp phần nâng cao chất lượng dạy và học môn Ngữ văn, đặc biệt là kết

quả thi tốt nghiệp THPT của học sinh

1

1.2 Mục đích nghiên cứu

Tôi thực hiện đề tài này nhằm hướng tới mục đích cơ bản sau: rèn luyệncho học sinh cách làm bài để đạt điểm cao trong kì thi TN THPT, góp phầnnâng cao chất chất lượng bộ môn cũng như chất lượng chung của nhà trườngTHPT Sầm Sơn - Thành phố Sầm Sơn

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Với sáng kiến kinh nghiệm này, chúng tôi hướng tới bài tập nghị luận xãhội và học sinh lớp 12 ở trường THPT Sầm Sơn - TP Sầm Sơn

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để thực hiện đề tài này tôi sử dụng các phương pháp sau:

- Phương pháp rút kinh nghiệm: Là phương pháp đúc rút từ kinh nghiệmcủa bản thân trong việc chấm chữa bài làm văn cho học sinh để tìm ra biện pháp,cách thức tối ưu

- Phương pháp điều tra: Tìm hiểu thực tế trong việc chấm chữa bài làmvăn của học sinh của đội ngũ giáo viên trong tổ chuyên môn

- Phương pháp phân tích, so sánh và tổng hợp

- Tham khảo tài liệu, sách báo và các phương tiện thông tin mạng

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lí luận

Trong những năm gần đây, việc ra đề thi đã không ngừng được đổi mớicho phù hợp với xu thế của xã hội, nhằm phát huy tích tích cực chủ động và sựphát triển toàn diện của học sinh So với cấu trúc đề thi từ những năm 2014 trở

về trước, rõ ràng cấu trúc đề thi hiện tại có nhiều điểm mới Với cấu trúc đề nhưhiện tại, học sinh được rèn luyện cả kĩ năng đọc hiểu văn bản, kĩ năng làm vănnghị luận xã hội và nghị luận văn học Sự đổi mới việc ra đề thi như trên là vôcùng đúng đắn và cần thiết bởi học sinh ngoài việc cảm thụ tác phẩm vănchương như truyền thống thì các em còn cần phải có kiến thức xã hội, biết bày

tỏ quan điểm, thái độ trước những vấn đề xã hội, đời sống, có tư duy phảnbiện… Đó là những điều thực sự cần thiết trong xã hội hiện đại

Nghị luận xã hội là bàn về các vấn đề xã hội, chính trị, đời sống Đề tàicủa dạng bài nghị luận xã hội cũng hết sức rộng mở Nó gồm tất cả những vấn

đề về tư tưởng, đạo lí, một lối sống đẹp, một hiện tượng tích cực hoặc tiêu cựctrong cuộc sống hàng ngày, vấn đề thiên nhiên môi trường, vấn đề hội nhập,toàn cầu hoá… Vì thời gian làm bài là 120 phút nên bài tập nghị luận xã hội chỉyêu cầu học sinh viết đoạn văn khoảng 200 chữ với điểm số là 2/10 So với bàitập nghị luận văn học có dung lượng bài viết khá dài với điểm số là 5/10 thì đâyquả là một số điểm không hề nhỏ trong tổng điểm bài thi

2

Để viết đoạn văn nghị luận xã hội tốt, đạt điểm cao, học sinh cần phảitrang bị cho mình những kiến thức xã hội cần thiết, rèn luyện kĩ năng lập luậntốt… Vì thế mà giáo viên cần hướng dẫn cẩn thận cho học sinh, nhất là các emhọc sinh lớp 12 cách viết đoạn văn nghị luận xã hội để các em có kiến thức nềntảng, kĩ năng tốt để các em đạt kết quả cao trong kì thi TN THPT

2.2 Thực trạng của vấn đề khi chưa áp dụng sáng kiến

2.1.1 Thuận lợi

- Trường THPT Sầm Sơn là một trong ba trường THPT trên địa bàn thànhphố Sầm Sơn có chất lượng đầu vào khá tốt, đặc biệt là những năm gần đây Bangiám hiệu và tập thể giáo viên trong nhà trường luôn đề cao chất lượng giáo dụccác môn học, đặc biệt là kết quả thi tốt nghiệp THPT Những năm qua, chấtlượng chung của nhà trường không ngừng được nâng cao, nhiều học sinh đỗ Đạihọc với số điểm cao, được Sở GD& ĐT tặng giấy khen

- Môn Ngữ văn là một trong ba môn thi tuyển sinh vào lớp 10 có điểm đầuvào khá cao (những năm gần đây đều trên 7,0 điểm) Điểm thi tốt nghiệp THPTtrung bình hàng năm cũng tương đối ổn định, luôn nằm trong khoảng từ 7.0 đến8.0 điểm

2.1.2 Hạn chế

- Kết quả thi tốt nghiệp THPT của trường THPT Sầm Sơn chưa có nhiềuđột phá, thậm chí có năm xếp thứ hạng đầu ra thấp hơn đầu vào

- Chất lượng học sinh không đồng đều giữa các lớp

- Qua các bài kiểm tra, tôi nhận thấy số học sinh thành thạo kĩ năng viếtđoạn văn còn ít, số học sinh chưa thành thạo kĩ năng viết đoạn văn còn nhiều

Có học sinh viết thành bài văn với bố cục ba phần theo thói quen Nhiều bài viết

sơ sài, lủng củng, hệ thống ý thiếu rõ ràng, lộn xộn

2.1.3 Nguyên nhân

- Sầm Sơn là đất du lịch, nhiều học sinh vừa đi học vừa đi làm Hàng năm,

số lượng học sinh chỉ thi tốt nghiệp, không thi Đại học khá đông nên các em chỉhọc cầm chừng, chưa nỗ lực hết mình trong học tập

- HS ở các lớp khối A, A1 môn Ngữ văn chỉ là môn điều kiện tốt nghiệp,các em không tập trung học, thậm chí có tư tưởng chỉ chống liệt nên điểmthường thấp hơn các lớp khối C, D

Từ thực trạng đó, tôi đã tiến hành khảo sát Dưới đây là kết quả khảo sátđối với các lớp: 12A3, 12A6, 12A10, trường THPT Sầm Sơn viết đoạn văn nghịluận xã hội vào tháng 9 năm 2020

3

“Rèn luyện kĩ năng viết đoạn văn nghị luận xã hội trong ôn thi tốt nghiệp THPT cho học sinh lớp 12 trường THPT Sầm Sơn - Tp Sầm Sơn”

2.3 Các giải pháp đã được sử dụng để giải quyết vấn đề

2.3.1 Khảo sát đề thi những năm trước

- Đề minh họa năm 2018: Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chi

̣hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của

sự trải nghiệm trong cuộc sống

- Đề chính thức năm 2018: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về sứ mệnhđánh thức tiềm lực đất nước của mỗi cá nhân trong cuộc sống hiện nay

- Đề tham khảo năm 2019: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về điều bản thân cần thay đổi

để có thành công trong cuộc sống

- Đề chính thức năm 2019: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về sức mạnh ý chí của conngười trong cuộc sống

- Đề tham khảo năm 2020: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,

anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về sự cần thiết phải tôn trọng

quan điểm của người khác

- Đề chính thức năm 2020 đợt 1: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về sự cần thiết phải trân trọngcuộc sống mỗi ngày

- Đề chính thức năm 2020 đợt 2: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của bản thân

về sự cần thiết phải có niềm tin vào cuộc sống

4

- Đề tham khảo năm 2021: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) bày suy nghĩ của mình về sứcmạnh của tình người trong hoàn cảnh khó khăn thử thách

- Đề chính thức năm 2021 (đợt 1): Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu,hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ anh/chị về sự cầnthiết phải biết sống cống hiến

- Đề chính thức năm 2021 (đợt 2): Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu,hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ anh/chị về sự cầnthiết của tinh thần hợp tác trong cuộc sống

GV yêu cầu HS rút ra yêu cầu chung của các đề bài trên

HS và GV cùng thảo luận để rút ra kết luận về yêu cầu của đề

Từ các ví dụ trên, ta có thể nhận xét như sau: các câu nghị luận xã hội trong

đề thi chỉ yêu cầu trình bày suy nghĩ riêng của bản thân về một khía cạnh củamột vấn đề

2.3.2 Củng cố kiến thức về đoạn văn, phạm vi nghị luận xã hội, thao tác lập luận cho học sinh

* Đoạn văn

- Khái niệm: Đoạn văn là đơn vị trực tiếp tạo nên văn bản, được bắt đầu từchữ viết hoa lùi vào đầu dòng, kết thúc bằng dấu chấm xuống dòng, biểu đạt một

ý tương đối hoàn chỉnh

- Các cách/ hình thức trình bày một đoạn văn:

DIỄN DỊCH

(C): câu chủ đề(1), (2), (…): câu triển khai chủ đề

5

C

2

QUY NẠP

(C): câu chủ đề(1), (2), (…): câu triển khai chủ đề

CAAASSSAADĐDDD

…

AAASSSAADĐDDD

1AAASSSAADĐDDD

1AAASSSAADĐDDD

2AAASSSAADĐDDD

…AAASSSAADĐDDD

Tự suy luận câu chủ đềASSSAADĐDDD

2AAASSSAADĐDDD

…AAASSSAADĐDDD

1AAASSSAADĐDDD

Tự suy luận câu chủ đềASSSAADĐDDD

C11AAASSSAADĐ

TỔNG - PHÂN - HỢP

(C), (C’): câu chủ đề(1), (2), (…): câu triển khai chủ đề

* Phạm vi nghị luận xã hội:

- Nghị luận về một tư tưởng đạo lí

- Nghị luận về một hiện tượng đời sống

- Nghị luận về một vấn đề xã hội đặt ra trong một tác phẩm văn học

* Thao tác lập luận cần dùng để viết đoạn văn nghị luận xã hội:

+ Thao tác lập luận giải thích

+ Thao tác lập luận phân tích

+ Thao tác lập luận chứng minh

+ Thao tác lập luận bình luận

+ Thao tác lập luận so sánh

+ Thao tác lập luận bác bỏ

2.3.3 Hướng dẫn học sinh viết đoạn văn (khoảng 200 chữ)

- Về hình thức tổ chức đoạn văn: Học sinh tự do lựa chọn hình thức

(1 trong 5 hình thức kể trên)

- Về nội dung: Phải bám sát khía cạnh mà đề yêu cầu trình bày suy nghĩ

- Về dung lượng: 200 chữ (khoảng 2/3 trang giấy thi)

- Về diễn đạt: rõ ràng, mạch lạc, có sáng tạo

Trong các hình thức trình bày đoạn văn kể trên, tổng - phân - hợp là hìnhthức tối ưu nhất Vì vậy, trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi chỉ hướng dẫn họcsinh cách viết đoạn văn theo hình thức tổng - phân - hợp

Bước 1: Viết câu khái quát chủ đề của đoạn (câu chốt): tối đa khoảng 3dòng

Lưu ý: dùng lời văn của mình, diễn đạt rõ ràng, mạch lạc

Bước 2: Giải thích ngắn gọn thuật ngữ/khái niệm: khoảng 3 dòng

Bước 3: Nêu quan điểm đánh giá của bản thân về vấn đề đang bàn luận:khoảng 3 dòng

Gợi ý:

- Vấn đề có tầm quan trọng không?

7

C11AAASSSAADĐDDD

C’

A C’

AASSSAADĐDDD

2AAASSSAADĐDDD

1AAASSSAADĐDDD

…AAASSSAADĐDDD

- Vấn đề có tính cấp thiết cho cuộc sống không?

- Vấn đề có vai trò lớn lao như thế nào?

- Vấn đề có ý nghĩa thiết thực ra sao?

Bước 4: Bàn luận, chứng minh - Đưa ra các lí lẽ theo 2 hướng (thuận vànghịch): khoảng 12-15 dòng

- Nhóm lí lẽ theo chiều thuận để bảo vệ quan điểm của mình (lí lẽ chính):

khoảng 3-4 lí lẽ Nên dùng các cụm từ điểm ý như: trước hết, bên cạnh đó,

ngoài ra, thêm nữa, hoặc dùng cấu trúc điệp cú pháp để liệt kê các lí lẽ.

->Thay đổi không có nghĩa là xóa bỏ những gì mình đang có, thay đổi phảitheo hướng tích cực, phù hợp

VD2: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạnvăn (khoảng 200 chữ) về sự cần thiết phải tôn trọng quan điểm của người khác.-> Tôn trọng người khác là cần thiết, nhưng tôn trọng quan điểm của ngườikhác không có nghĩa là lệ thuộc vào họ, nhất nhất tuân theo những gì họ saikhiến

VD3: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạnvăn (khoảng 200 chữ) về sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống

-> Ý chí của con người là sức mạnh lớn lao, nhưng không tuyệt đối vai tròcủa ý chí mà bỏ quên/xem nhẹ vai trò của các yếu tố khác

+ Soi vấn đề vào thực tiễn đời sống để xem có phải ai cũng thực hiện nhưvấn đề được nêu ra, hay đâu đó trong đời sống vẫn có những người đang đi ngượclại?

VD1: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạnvăn (khoảng 200 chữ) về điều bản thân cần thay đổi để có thể thành công trongcuộc sống

-> Bên cạnh những người cầu tiến, luôn có nhu cầu thay đổi để hoàn thiệnbản thân thì đâu đó vẫn còn nhiều người bảo thủ, luôn tự cho mình là đúng,không chịu lắng nghe, không chịu thay đổi

VD2: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạnvăn (khoảng 200 chữ) về sức mạnh ý chí của con người trong cuộc sống

-> Bên cạnh những người giàu ý chí, có nghị lực phi thường thì đâu đó vẫncòn những người thiếu ý chí, nghị lực, mới thấy khó khăn đã nản chí, bỏ cuộc,

đổ lỗi cho hoàn cảnh, số phận…

Bước 5: Viết câu khái quát đoạn văn: khoảng 2-3 dòng

8

- Nội dung: Khái quát (mang tính nâng cao) toàn bộ nội dung đoạn văn.

Thường mở đầu bằng cụm từ: như vậy, vậy là, đến đây có thể nói

Lưu ý về việc đưa dẫn chứng: chỉ nêu một dẫn chứng và không phân tíchdài dòng sẽ mất dung lượng cho việc trình bày lí lẽ (quan trọng)

Ví dụ cụ thể:

Đề 1: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn

văn (khoảng 200 chữ) bàn về ý nghĩa của sự tử tế trong đời sống con người.

Bài làm:

Sống trên đời ai cũng muốn trở thành người tử tế, bởi sự tử tế có ý nghĩa hết sức quan trọng không chỉ với cá nhân mà còn đối với cả cộng đồng Có thể khẳng định đây là vấn đề không chỉ tôi, bạn, mà tất cả mọi người đều phải quan tâm và cố gắng rèn luyện để hoàn thiện bản thân mình Vì sao vậy? Trước hết,

sự tử tế là thước đo nhân cách của mỗi con người Nếu không có sự tử tế thì con người cũng chỉ đơn giản là loài động vật sống bằng bản năng mà thôi Tiếp đến,

sự tử tế có thể giúp con người ta xích lại gần nhau, quan tâm giúp đỡ nhau trong cuộc sống Thêm nữa, khi ta tử tế với mọi người ta sẽ nhận lại từ mọi người sự tử tế và ngược lại Ngoài ra, sự tử tế còn giúp ta sống thanh thản, xua tan đi mọi lo âu phiền muộn, hận thù, ganh đua đố kị Chưa dừng lại ở đó, sự tử

tế không chỉ có ý nghĩa đối với mỗi cá nhân mà còn có ý nghĩa đối với mỗi cộng đồng, quốc gia, dân tộc Nga (Liên Xô) và Cu Ba là hai người anh em tốt của Việt Nam Họ không chỉ giúp đỡ chúng ta trong chiến tranh mà giờ đây sẵn sàng chia sẻ vác - xin để giúp Việt Nam nhanh chóng vượt qua đại dịch Covid -

19 Chính phủ và nhân dân Việt Nam luôn biết ơn sâu sắc về những tình cảm

đó Sự tử tế có ý nghĩa lớn lao như vậy, tuy nhiên thật đáng buồn khi nhìn vào thực tế hiện nay ta vẫn thấy có những con người thiếu đi sự tử tế Họ vì tiền, vì lòng tham, vì những lợi ích trước mắt mà đánh mất đi sự tử tế của mình Có nhiều quốc gia vì muốn bành trướng, muốn bá chủ thế giới mà có những hành

xử thiếu tử tế với các nước khác, những quốc gia ấy sẽ phải nhận sự chỉ trích của cộng đồng quốc tế Như vậy, sự tử tế là điều kiện tiên quyết để mỗi chúng ta xứng danh với hai chữ “con người” và cũng là điều kiện đầu tiên để mỗi quốc gia dân tộc phát triển lâu dài và bền vững, được các quốc gia khác nể phục

Đề 2: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn

văn (khoảng 200 chữ) bàn về sự cần thiết phải trân quý giá trị của thời gian.

Bài làm:

Nếu ai hỏi tôi về giá trị của thời gian? Tôi sẽ trả lời rằng: thời gian là vô giá Với tôi, thời gian là thước đo sự trưởng thành, là người bạn không thể thiếu trên hành trình chinh phục ước mơ của mình Trước hết, thời gian của con người là tuyến tính, một đi không trở lại Thời gian không chờ đợi ai, nếu ta chậm trễ, cuộc đời sẽ bỏ ta đi, khi đó ta sẽ bị rơi lại phía sau, sẽ trở thành người lạc hậu so với sự phát triển không ngừng của xã hội Nếu không muốn bị tụt hậu, bị bỏ lại phía sau, thì ta phải gắng sức chạy đua với thời gian Cuộc chạy đua ấy sẽ làm ta lớn khôn lên từng ngày Tiếp đến, thời gian đưa đến cho

ta biết bao cơ hội trong học tập, làm việc, thỏa sức sáng tạo trong cuộc sống Thời gian giúp ta kết nối, giao lưu để mở rộng mối quan hệ, nâng tầm hiểu biết,

9

có thêm cơ hội để trải nghiệm và thể hiện bản thân Từ đó chúng ta sẽ vững vàng hơn, thành công hơn trong cuộc sống Chưa dừng lại ở đó, thời gian còn

là liều thuốc giúp ta xoa dịu những nỗi đau, làm lành những vết thương, khắc phục những hạn chế, phát huy những điểm mạnh Đặng Trần Thủy Tiên - cô gái 19 tuổi mắc ung thư vú giành giải “Miss truyền cảm hứng” trong cuộc thi

“Duyên dáng Ngoại thương 2019” là tấm gương sáng về thái độ trân quý thời gian, sống có ý nghĩa Vậy mà, thật đáng buồn khi còn không ít bạn trẻ đang lãng phí thời gian, để tuổi thanh xuân trôi qua vô nghĩa Thay vào việc tận dụng thời gian để học tập, phụ giúp gia đình, trải nghiệm cuộc sống thì họ lại đắm mình vào game, vào ma túy, chạy theo thế giới ảo Họ sẽ phải trả giá Là một người trẻ, sử dụng thời gian hợp lí, có ý nghĩa là cách ứng xử mà bản thân tôi luôn lựa chọn Ông cha ta thường nói: Thời gian là vàng Đúng ra, thời gian còn quý hơn vàng bởi vàng có giá còn thời gian là vô giá

2.3.4 Thực hành giải đề thi

Bước 1: GV chuẩn bị hệ thống đề cho học sinh

- Đề 1 (Đề tham khảo năm 2019): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về điều bản thân cần thay đổi

để có thành công trong cuộc sống

- Đề 2 (Đề chính thức năm 2020 đợt 2): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọchiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ củabản thân về sự cần thiết phải có niềm tin vào cuộc sống

- Đề 3 (Đề tham khảo năm 2021): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu,anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình vềsức mạnh của tình người trong hoàn cảnh khó khăn thử thách

- Đề 4: Từ nội dung văn bản ở phần Đọc hiểu, anh/chị viết một đoạn văn(khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ của mình về sự cần thiết phải giữ gìn bảnsắc văn hóa dân tộc trong bối cảnh xã hội hiện nay

- Đề 5: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạnvăn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc cần trân quý những

gì đang có trong cuộc sống con người

- Đề 6: Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc hiểu, anh/ chị hãy viết một đoạnvăn (khoảng 200 chữ) trình bày suy nghĩ về ý nghĩa của việc mở rộng tâm hồntrong cuộc sống con người

Bước 2: HS xác định vấn đề nghị luận, tìm ý

Đề 1 (Đề tham khảo năm 2019): Từ nội dung đoạn trích ở phần Đọc

hiểu, anh/chị hãy viết một đoạn văn (khoảng 200 chữ) về điều bản thân cần thayđổi để có thành công trong cuộc sống

- Vấn đề nghị luận: Điều bản thân cần thay đổi để có thành công trong cuộcsống

- Giải thích vấn đề: Điều bản thân cần thay đổi là những điều chưa tốt hoặcchưa phù hợp, phải thay đổi để phát triển bản thân, để hoàn thiện nhân cách

- Nêu quan điểm: Thay đổi là cần thiết đối với mỗi người nếu muốn thànhcông

- Bàn luận, chứng minh:

10