(SKKN 2022) ứng dụng phần mềm active presenter vào soạn bài giảng tương tác e learning, tạo hứng thú cho học sinh khi học tiết thực hành 53,54 tin học 10

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT HẬU LỘC 3SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM “ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVE PRESENTER VÀO SOẠN BÀI GIẢNG TƯƠNG TÁC E-LEARNING, TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH KHI HỌ

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG THPT HẬU LỘC 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

“ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVE PRESENTER VÀO SOẠN BÀI GIẢNG TƯƠNG TÁC E-LEARNING, TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH KHI HỌC TIẾT THỰC HÀNH 53,54 – TIN

MỤC LỤC

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lí do chọn đề tài 2

1.2 Mục đích nghiên cứu 3

1.3 Đối tượng nghiên cứu 3

1.4 Phương pháp nghiên cứu 3

2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM 2.1 Cơ sở lí luận: 4

2.2 Thực trạng 5

2.3 Giải quyết vấn đề : 6

2.3.1 Chuẩn bị 6

2.3.2 Mục tiêu của đề tài .15

2.3.3 Thực hiện đề tài: 16

2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm : 17

3 KẾT LUẬN, KIẾN NGHỊ 3.1 Kết luận : 19

3.2 Kiến nghị : 19

1 MỞ ĐẦU

1.1 Lý do chọn đề tài

Phương pháp dạy học là một trong những nhân tố quan trọng của quá trìnhdạy học Cùng một nội dung giống nhau, nhưng học sinh học tập có hứng thúhọc tập tích cực hay không, giờ học có phát huy được tiềm năng sáng tạo, cóthể để lại dấu ấn sâu sắc và khơi dậy những tình cảm lành mạnh trong tâm hồncác em hay không, phần lớn đều phụ thuộc vào phương pháp dạy học của ngườigiáo viên

Trong quá trình dạy học người giáo viên thường tập trung sự cố gắng củamình vào việc biên soạn nội dung giáo án và dùng các phương tiện dạy họchiện đại để đổi mới phương pháp dạy học, nhưng về cơ bản, nội dung đã đượcquy định trong sách giáo khoa, còn phương pháp dạy học thích hợp cho mỗi bàihọc là hoạt động sáng tạo chủ yếu và thường xuyên của người giáo viên

Chiến lược phát triển giáo dục Việt Nam giai đoạn 2001 – 2010 đã nhấnmạnh: Các ứng dụng của công nghệ thông tin sẽ trở thành thiết bị dạy học chủđạo trong giảng dạy thì bài giảng điện tử dưới dạng trình chiếu bằng MSPowerPoint luôn là công cụ thông dụng và được ứng dụng rộng rãi Tuy nhiênvới sự phát triển vượt bậc của công nghệ thông tin, ứng dụng lĩnh vực này vàoviệc dạy và học đã được Bộ Giáo dục và Đào tạo cũng như nhiều người đangquan tâm tiếp cận và định hướng đến bài giảng E-Learning theo chuẩn quốc tếSCORM để chia sẻ dùng chung Trong đó bài giảng video tương tác E-Learning

là một giải pháp được chọn cho việc đổi mới phương pháp dạy học mà đượcnhiều người quan tâm hiện nay Ngoài những ưu điểm giống như bài giảng E-learning thông thường định dang video như:

• Đào tạo trực tuyến, đáp ứng cho cả chính qui và giáo dục thường xuyên

• Đào tạo từ xa qua mạng

• Giáo dục thường xuyên

• Học tập suốt đời

• Tự học, cá nhân hóa việc học, lấy học sinh là trung tâm

• Học mọi nơi, mọi lúc

• Tạo cơ hội bình đẳng trong học tập

thì nó còn có những ưu điểm vượt bậc so với bài giảng E-Learning định dạngvideo hoặc trình chiếu sử dụng MS PowerPoint, cụ thể như sau:

Các bài giảng e-learning thông thường về bản chất không hề có tính năngtương tác Điều này có nghĩa là, bài giảng e-learning định dạng video, học sinhchỉ có thể:

• Phát (Play)

• Tạm dừng (Pause)

• Tua (Rewind or Fast Forward)

• Phát lại (Replay)

• Thay đổi tốc độ (Playback Speed) video

Thêm vào đó, bài giảng video tương tác E-Learning, giúp người học tương tácvới nội dung bài giảng, mà không thụ động ngồi nghe và chép Ở đây, học sinh

có thể tương tác bằng việc trả lời các câu hỏi ở các phần, các nội dung xuyênsuốt bài giảng Ví dụ như, trả lời các câu hỏi xuất hiện trong video bằng cáchnhấp chuột để chọn một phương án trả lời đúng.

Như vậy, một trong những ứng dụng công nghệ thông tin phổ biến nhất làgiáo viên lên lớp bằng giáo án điện tử, thay vì bảng đen phấn trắng với phươngpháp dạy học truyền thống, giáo viên chỉ click chuột vài giây sau trên màn hìnhhiện ra ngay nội dung kiến thức cần truyền đạt dưới nhiều hình thức Ứng dụngcông nghệ thông tin trong dạy học đã và đang len lỏi vào các lớp học phổ thông Dạy học trực tuyến E- Learning đã và đang mở ra nhiều thành tựu mới tronggiáo dục Tuy nhiên việc ứng dụng và hướng dẫn học sinh tự học qua giáo án E-Learning trong nhà trường chưa được chú trọng Đặc biệt do tính chất của tiếtthực hành, giáo viên không thể 1 lúc hướng dẫn được nhiều học sinh trong quátrình thực hành nên việc tạo bài giảng như một kịch bản chuẩn bị trước như thếnày học sinh chỉ việc thực hiện theo các bước của video bài giảng Ngoài ra đểkhông làm mất tính chủ động đối với bài học của học sinh như những bài giảngE- learning định dạng video, các câu hỏi tương tác giúp học sinh chủ động củng

cố cũng như nắm kỹ hơn về kiến thức của mình

Vì vậy để thực hiện nhiệm vụ của năm học là nâng cao chất lượng dạy học,bồi dưỡng năng lực tự học của học sinh đồng thời thực hiện đẩy mạng ứng dụngCNTT trong dạy học - nhu cầu mà Đảng và nhà nước ta đặt ra Là một giáo viêntin học và mong muốn góp phần vào việc nâng cao chất lượng dạy học môn Tinhọc ở nhà trường phổ thông nói riêng và các môn học khác nói chung, tôi đã

chọn đề tài: “ỨNG DỤNG PHẦN MỀM ACTIVE PRESENTER VÀO

SOẠN BÀI GIẢNG TƯƠNG TÁC E-LEARNING, TẠO HỨNG THÚ CHO HỌC SINH KHI HỌC TIẾT THỰC HÀNH 53,54 – TIN HỌC 10 ”.

1.2 Mục đích nghiên cứu

- Để tạo hứng thú học tập cho học sinh, tổng hợp được nhiều kiến thức, kỹnăng khi thực hành về phần soạn thảo văn bản tin học 10 và thêm phần sinhđộng cho tiết thực hành;

- Làm nổi bật vai trò của bài giảng trong việc đổi mới phương pháp và nângcao chất lượng dạy-học

- Học sinh tiếp cận với cách dạy và học tương tác trực tuyến

- Nâng cao tính tự học, tự nghiên cứu của học sinh góp phần đổi mới phươngpháp dạy và học

- Chia sẻ công cụ hỗ trợ cho việc soạn bài giảng video tương tác E-Learning

đó là sử dụng phần mềm Active Presenter

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Để có cơ sở đánh giá về hiệu quả của việc áp dụng đề tài vào thực tế dạyhọc, tôi chọn 4 lớp của trường THPT Hậu Lộc 3, cụ thể:

- Lớp đối chứng: 10C2, 10C3 (năm học 2020– 2021) ;

- Lớp thực nghiệm: 10B2, 10B3 (năm học 2021 – 2022);

- Các lớp được chọn tham gia nghiên cứu cho đề tài có nhiều điểm tươngđồng nhau về kết quả học tập cuối năm học ở lớp 10, khả năng tư duy, ý thứchọc tập của học sinh ngang bằng nhau.

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Để có cơ sở tiến hành nghiên cứu và áp dụng đề tài vào thực tế dạy học, tôiđã:

- Tìm hiểu về thực trạng dạy và học tiết 53,54-Tiết bài tập thực hành 9 mônTin học ở trường THPT Hậu Lộc 3

- Tìm hiểu về cách cài đặt và sử dụng Active Presenter

- Tìm hiểu thực trạng về đổi mới phương pháp dạy học môn Tin học

- Tham khảo các tài liệu, sách giáo khoa, sách giáo viên để lựa chọn cách tổchức các bước hướng dẫn học sinh thực hành sao cho hợp lí

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu và sản phẩm hoạt động sư phạm

- Nguồn website, youtube,… có liên quan trực tiếp đến đề tài

- Kết hợp thực tiễn giáo dục ở trường THPT Hậu Lộc 3, dự giờ, quan sát,tham khảo ý kiến góp ý của đồng nghiệp trong tổ bộ môn về cách thức tổ chứcdạy học, quá trình lên lớp bằng giáo án điện tử có sự hỗ trợ của máy tính, máychiếu

- Tổ chức thực hiện đề tài vào thực tế dạy học tại trường THPT Hậu Lộc 3

- Tiến hành so sánh, đối chiếu và đánh giá về hiệu quả của đề tài khi ápdụng

2 NỘI DUNGII.1 Cơ sở lí luận

Giáo dục và đào tạo là một vấn đề hết sức quan trọng trong đời sống chínhtrị của mỗi nước, là biểu hiện trình độ phát triển của mỗi nước Vì vậy, ngay từkhi giành được chính quyền, Hồ Chí Minh đã chỉ rõ "một dân tộc dốt là một dântộc yếu" Do đó xác định Giáo dục và đào tạo là một nhiệm vụ quan trọng củacách mạng Việt Nam

Định hướng đổi mới phương pháp dạy học đã được xác định trong nghịquyết TW4 khóa VII (1/1993), nghị quyết TW2 khóa VIII (1/1996), được thểchế hóa trong luật giáo dục (2005), được cụ thể hóa trong các chỉ thị của bộ giáodục và đào tạo, đặc biệt chỉ thị số 14 (4/1999)

Đặc biệt, sự nghiệp Giáo dục và Giáo dục lý luận chính trị được Đại hộitoàn quốc lần thứ X đặc biệt quan tâm và nhấn mạnh hơn nữa nhằm giáo dụccon người phát triển toàn diện, nhất là thế hệ trẻ Đại hội X đã xác định mục tiêugiáo dục là nhằm bồi dưỡng thế hệ trẻ tinh thần yêu nước, lòng tự tôn dân tộc, lýtưởng chủ nghĩa xã hội, lòng nhân ái, ý thức tôn trọng pháp luật, tinh thần hiếuhọc, ý chí tiến thủ lập nghiệp, không cam chịu nghèo nàn, đào tạo lớp người laođộng có kiến thức cơ bản, làm chủ năng lực nghề nghiệp, quan tâm hiệu quảthiết thực, nhạy cảm với chính trị, có ý chí vươn lên về khoa học-công nghệ Để

cụ thể chủ trương đó, Đảng và Nhà nước ta đã chủ trương phát triển giáo dụcmột cách tổng thể và toàn diện, bắt đầu từ chủ trương phát triển giáo dục mầm

non, thực hiện xoá mù chữ và phổ cập giáo dục tiểu học và trung học cơ sở trênphạm vi cả nước, tạo môi trường thuận lơi để cho mọi người học tập và học tậpsuốt đời Điều hành hợp lý cơ cấu bậc học, cơ cấu ngành nghề, cơ cấu vùngtrong hệ thống Giáo dục và đào tạo, quan tâm đào tạo đội ngũ công nhân kỹthuât lành nghề, hướng vào mục tiêu phát triển kinh tế, thực hiện tốt chính sách giáo dục gắn với phát triển kinh tế xã hội.

Đổi mới chương trình, sách giáo khoa đặt trọng tâm vào việc đổi mớiphương pháp dạy học Chỉ có đổi mới phương pháp dạy học chúng ta mới có thểtạo ra được sự đổi mới thực sự trong giáo dục, mới có thể đào tạo lớp ngườinăng động, sáng tạo, có tiềm năng cạnh tranh trí tuệ trong bối cảnh nhiều nướctrên thế giới đang hướng tới và phát triển nền kinh tế tri thức

Nước ta đang trên con đường hội nhập và phát triển thì đổi mới giáo dục,trong đó đổi mới phương pháp dạy học là hết sức cần thiết Luật giáo dục 2005,

điều 28 đã ghi “Phương pháp giáo dục phổ thông phải phát huy tính tích cực, tự giác, chủ động, sáng tạo của học sinh; phù hợp với đặc điểm cảu từng môn học, lớp học; bồi dưỡng phương pháp tự học, khả năng làm việc theo nhóm, rèn luyện

kỹ năng vận dụng kiến thức vào thực tiễn, tác động đến tình cảm, đem lại niềm vui, hứng thú học tập cho học sinh”.

Sự phát triển mạnh mẽ như vũ bão của tin học đã làm cho xã hội có nhiềunhận thức mới về cách tổ chức các hoạt động Nhiều quốc gia trên thế giới ýthức được rất rõ tầm quan trọng của tin học và có những đầu tư lớn cho lĩnh vựcnày, đặc biệt trong giáo dục nâng cao dân trí về tin học và đào tạo nguồn nhânlực có chất lượng cao Chúng ta hi vọng có thể sớm hoà nhập với khu vực và trênthế giới

Tôi nhận thấy rằng, kỹ năng tin học mà cụ thể là kỹ năng soạn thảo văn bản

là một yêu cầu rất cần thiết đối với thế hệ trẻ, khi chúng ta đang sống trong xãhội tin học hóa thì yêu cầu về kỹ năng mềm là rất cần thiết Giáo viên cần làmcho học sinh nhận thức được tầm quan trọng của việc phải có kỹ năng mềm đểđáp ứng nhu cầu công việc trong cuộc sống tương lai sau này của các em mà cụthể là kĩ năng tin học văn phòng, từ đó học sinh tự nhận thức được, chủ động,tích cực đối với môn học Vì vậy cần đổi mới phương pháp dạy học để học sinhlĩnh hội được kiến thức một cách dễ dàng nhất Hiện nay bài giảng E-Learningđang đang áp dụng rất nhiều trong các lĩnh vực dạy và học cũng như đào tạo từ

xa, học trực tuyến, ngoại tuyến,…Đây là một giải pháp thay đổi phương phápdạy học rất hiệu quả cần được áp dụng

2.2 Thực trạng trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm

Trường THPT Hậu Lộc 3 là ngôi trường được thành lập năm 2004 Nằmtrên địa bàn Xã Đại Lộc- Huyện Hậu Lộc Một vùng quê còn nghèo và đa số họcsinh của trường là con em nông thôn điều kiện máy tính ở nhà còn thiếu thốn,Nhà trường còn nhiều khó khăn về cơ sở vật chất, thiết bị dạy học nhất là phòngmáy tính cho các em thực hành còn nhiều hạn chế Hơn nữa trong điều kiện thực

tế tình hình dịch bệnh vừa qua khiến các em có nhiều buổi không được đếntrường Môn tin học có rất nhiều tiết thực hành học sinh cần được hướng dẫntrực tiếp và cụ thể thì mới có thể thực hiện tốt được tiết học Nội dung tin học

chương III lớp 10 là một phần được ứng dụng khá thực tế trong cuộc sống hằngngày, mà cụ thể là công việc liên quan đến soạn thảo văn bản

Điều kiện về thiết bị máy móc còn hạn chế nên việc dạy- học gặp nhiều khókhăn Môn học không trong chương trình thi đại học nên học sinh thường khôngchú trọng và xem thường Nên kết quả kiểm tra miệng thường đạt điểm kém, khilàm bài kiểm tra 15 phút, 1 tiết thì quay cóp bài của bạn Qua các tiết thực hànhtrước tôi nhận thấy đa số các em chưa định dạng được nội dung văn bản nhưmẫu yêu cầu mà chỉ mới tạo được bảng biểu đơn giản hoặc chỉ mới soạn thảo

nội dung văn bản Các thao tác: Gộp ô, căn chỉnh văn bản trong ô, thay đổi độ rộng của hàng, cột còn chưa linh hoạt, đặc biệt việc tạo khung, tạo hiệu ứng cho khung và một số thao tác khác cũng như những kỹ năng cơ bản cần thiết các em cũng chưa có

Vì vậy, phải có phương pháp phù hợp và tạo hứng thú cho học sinh khi học đểkhắc phục những khó khăn đang gặp phải trong dạy-học Đặc biệt là đáp ứngtrong tình hình thực tế khi diễn biến dịch bệnh phức tạp như vừa qua, các em

không thể đến lớp Chính vì vậy tôi đã tìm hiểu cài đặt phần mềm Active Presenter để tạo nên một video bài giảng tương tác như một kịch bản đã chuẩn

bị sẵn Học sinh chỉ cần thực hiện lần lượt theo các yêu cầu trong video bàigiảng, và điều đặc biệt tôi quan tâm đến phần mềm này là cách tạo và chèn cáccâu hỏi tương tác vào bài giảng Giúp học sinh chủ động tương tác với bài học,nắm vững kiến thức và khắc sâu kiến thức hơn, học sinh không ngồi thụ độngnghe và chép bài, học sinh có thể copy file về thực hành tại nhà hoặc bất cứ nơiđâu nếu có máy tính

- Sau khi cài đặt xong ActivePresenter tôi nhập bài giảng powerpoint vào

ActivePresenter với tên: “Bai tap va thuc hanh 9 tiet 53,54.approj” Sau đó thực

hiện chỉnh sửa một số nội dung theo mong muốn của mình và xuất bài giảng

thành video: “Bai tap va thuc hanh 9 tiet 53,54.mp4”

- Tạo một bài giảng gồm các slide câu hỏi tương tác: “Cau hoi tuong tac.approj”.

- Chèn video bài giảng vào các slide câu hỏi tương tác

Tôi thực hiện theo các bước cụ thể như sau:

Bước 1: Chuẩn bị bài giảng powerpoint và cài phần mềm ActivePresenter.

Bước 2: Khởi động phần mềm và nhập bài giảng từ powerpoint vào

ActivePresenter:

- Lưu ý: Trước khi nhập được bài giảng powerpoint vào ActivePresenter thì taphải định dạng lại phần mở rộng là potx hoặc pptx

Bước 3: Nhập xong bài giảng tôi chỉnh sửa bài giảng theo ý muốn Bài giảng

Powerpoint sau khi nhập vào ActivePresenter sẽ có phần mở rộng là approj Sau

đó xuất bài giảng này sang định dạng video mp4

Bước 4 : Tạo 1 bài giảng khác bằng ActivePresenter, bài giảng này chính là các

câu hỏi tương tác để chèn vào bài giảng video đã tạo trước đó

Bước 4.1: Chọn bài giảng trống

Bước 4.2: Xóa slide đầu:

Bước 4.3: Chọn tab khung nhìn, chọn bản cái slide

Sau đó chọn bố cục câu hỏi để thiết lập bố cục cho silde câu hỏi Thiết lập nút

gửi bằng thẻ định dạng Đóng dạng xem bản cái

Việc sử dụng bản cái slide là bước không bắt buộc nhưng để các slide câu hỏiđược đồng nhất ta nên chọn bước này Khi thêm 1 slide mới slide này sẽ kế thừacác thuộc tính của bố cục câu hỏi

Bước 4.4: Tạo các slide câu hỏi xuất hiện trong bài giảng

AcivePresenter cho phép tạo nhiều loại câu hỏi trắc nghiệm như: Đúng/Sai,Câu hỏi nhiều lựa chọn, câu hỏi nhiều đáp án, câu hỏi điền chỗ trống, câu hỏiđiền nhiều chỗ trống, câu hỏi kéo thả….Câu hỏi ở đây tạo sự tương tác giữangười học và bài giảng trong quá trình học và quan trọng hơn là các câu hỏi địnhhướng cho học sinh có hướng đi đúng đắn và khoa học trong thực hành

Trong bài giảng tôi thực hiện gồm 6 câu hỏi gồm các dạng: Câu hỏi nhiều lựachọn, câu hỏi nhiều đáp án, câu hỏi kéo thả

- Để tạo câu hỏi trắc nghiệm nhiều lựa chọn: Chọn tab câu hỏi Chọn thẻ

nhiều lựa chọn: Gõ câu hỏi vào tiêu đề và các câu trả lời ở dưới, sau đó nháyđúp chuột vào đáp án trả lời đúng

Kết quả câu hỏi sẽ hiển thị như trên

- Để tạo câu hỏi nhiều đáp án: Chọn thẻ nhiều đáp án và làm tương tự giống

câu hỏi nhiều lựa chọn

- Để tạo câu hỏi kéo thả: Chọn câu hỏi kéo thả, gõ nội dung câu hỏi vào tiêu đề

Thêm nội dung cho nguồn kéo và nội dung cho đích thả, thực hiện kéo thả chođáp án đúng, là ta đã thực hiện xong được câu hỏi dạng kéo thả