Làmột giáo viên giảng dạy môn Lịch sử tôi luôn trăn trở về việc dạy của mình, làmsao để nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử?Làm thế nào có thể có thể hệ thốngkiến thức để các em nhớ nhan
Trang 1TRƯỜNG THPT LƯƠNG ĐẮC BẰNG
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
THIẾT LẬP SƠ ĐỒ KIẾN THỨC VÀ BẢNG SO SÁNH GIAI ĐOẠN 1930-1945 LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12
ĐỂ CỦNG CỐ KIẾN THỨC CHO HỌC SINH.
Người thực hiện: Lê Thị Vân Chức vụ: Giáo viên Đơn vị công tác: Trường THT Lương Đắc Bằng SKKN thuộc môn: Lịch sử
sTHANH HÓA, NĂM 2022
Trang 31 MỞ ĐẦU
1.1 Lý do chọn đề tài.
Hiện nay, với chương trình cải cách sách giáo khoa Lớp 10 năm 2022, Lịch sử
sẽ là môn học tự chọn Vấn đề đặt ra là khi môn Lịch sử là môn học tự chọn thìhọc sinh có chọn sử để học nữa hay không? Những giáo viên dạy trong Nhà trường
và đặc biệt là những giáo viên đang trực tiếp giảng dạy môn Lịch sử đã có câu trảlời rất rõ ràng: Học sinh thích tìm hiểu Lịch sử nhưng không thích học Lịch sử Đócũng là điều dễ hiểu vì kiến thức Lịch sử trong sách giáo khoa Chương trình THPTmang khối lượng kiến thức lớn, khô khan, tư liệu về nhân vật, về trận đánh lịch sử,
về sự kiện mang tính bước ngoặt còn ít Để học sinh đi sâu tìm tiểu, nắm được bảnchất cốt lõi của dòng chảy lịch lịch sử là điều không dễ dàng, đặc biệt những kiếnthức đó lại cần phải nhớ kĩ để phục vụ cho các em làm bài trắc nghiệm khách quantrong thi cử
Trong bối cảnh hiện nay những đòi hỏi của nghề nghiệp trong tương lai khiếnrất nhiều học sinh không còn mặn mà, tâm huyết với môn Lịch sử, làm cho ngườigiáo viên đang trực tiếp giảng dạy Lịch sử cũng có nhiều băn khoăn, trăn trở Làmột giáo viên giảng dạy môn Lịch sử tôi luôn trăn trở về việc dạy của mình, làmsao để nâng cao chất lượng dạy học Lịch sử?Làm thế nào có thể có thể hệ thốngkiến thức để các em nhớ nhanh nhất, lâu nhất, vận dụng bài học lịch sử vào thực tếcuộc sống và vận dụng hiệu quả cao nhất vào bài thi trắc nghiệm của mình?
Thái độ học môn Lịch sử của các em học sinh còn mang tính chất đối phó vớicác kì thi, kiểm tra, ghi nhớ kiến thức, sự kiện lịch sử một cách máy móc, học vẹt,không hiểu sâu sa bản chất vấn đề.Đó là những quan niệm sai lầm và là nguyênnhân làm suy giảm chất lượng môn học
Trong khi đó, có một số giáo viên trong dạy học Lịch sử chưa sử dụng côngnghệ thông tin, đổi mới phương pháp vào dạy học, chủ yếu là nói lại nội dung sáchgiáo khoa, nên gây tâm lí nhàm chán, ngại học môn Lịch sử
Bộ môn Lịch sử trong nhà trường góp phần quan trọng trong việc hình thành vàphát triển lòng yêu nước, ý thức xây dựng và bảo vệ Tổ quốc cho thê hệ trẻ hômnay.Những kiến thức khoa học Lịch sửđòi hỏi học sinh không chỉ nhớ mà còn phảihiểu và vận dụng kiến thức đã học vào thực tiễn cuộc sống Cho nên, cùng với cácmôn học khác, việc học tập Lịch sử đòi hỏi phát triển tư duy, thông minh, sáng tạocho học sinh
Vậy trước thực trạng trên, nguyên nhân tại đâu? Có nhiều nguyên nhân dẫn đếntình trạng trên Song cần phải kể đến một số nguyên nhân rất quan trọng như:
+ Nội dung kiến thức quá nhiều trong khi thời lượng ít làm cho cả thầy vàtrò phải chạy theo thời gian để học hết chương trình Tiết ôn tập, bài tập của Lịch
Trang 4sử lớp 12 là rất ít Giáo viên và học sinh phải căng mình để học các bài cho kịpPPCT Trong PPCT Lịch sử lớp 12 có 48 tiết thực dạy, nhưng chỉ có 2 tiết ôn tập
đó là 2 bài Tổng kết khi hoc hết phần: tiết 13 của Bài 11 và tiết 48 của Bài 27 Quánhiều các sự kiện học sinh phải nhớ
Để đảm bảo giờ dạy cho đúng PPCT, giáo viên không có điều kiện để cungcấp nhiều thông tin, không được trình bày một cách cụ thể về sự kiện lịch sử, hiệntượng lịch sử, nhân vật lịch sử… Học sinh không làm việc trực tiếp với sử liệuĐiều này khiến các em “sợ” học môn Sử.Người giáo viên, không tận dụng đượckhả năng tạo ra sự xúc động, sự rung cảm của học sinh trước các sự kiện, hiệntượng lịch sử Do đó, tác dụng giáo dục bộ môn bị hạn chế Người học còn bị thụđộng trong quá trình lĩnh hội kiến thức
Quan niệm coi môn Lịch sử là môn phụ vẫn còn tồn tại phổ biến trong nhàtrường, học sinh, phụ huynh học sinh và cả xã hội Năm 2022, Bộ giáo dục đưamôn Lịch sử là môn tự chọn trong chương trình giáo dục THPT, điều này đã tạo ramột sự bất bình đẳng giữa môn Lịch sử với các môn học khác trong nhà trường.Trong khi đó, các môn học đều có nhiệm vụ trong việc góp phần giáo dục thế hệ trẻtheo nội dung, sở trường và ưu thế của bộ môn mình.
Việc đổi mới chương trình sách giáo khoa ở trường THPT đã đặt ra một yêucầu cấp bách đối với giáo viên giảng dạy môn Lịch sử Yêu cầu đặt ra đối với việcđổi mới phương pháp dạy học Lịch sử ở Trường THPT cần đạt là phát huy tính tíchcực, chủ động của học sinh trong quá trình học tập.Và một trong những biện phápquan trọng để học sinh dễ nhớ, dễ học, học sinh không thấy sợ khi học môn Lịch sử
là thiết lập sơ đồ hóa kiến thức và bảng so sánh một số vấn đề, các giai đoạntrongdạy học Lịch sử ở trường THPT
Với mong muốn nâng cao chất lượng học tập của bộ môn, nâng cao chấtlượng thi THPT quốc gia và phục vụ cho các bài thi năng lực, tôi đã sử dụngphương pháp dạy học tích cực trong khi dạy cho học sinh Kết quả thực tế đã pháthuy hiệu qua cao Phương pháp đó được thể hiện trong đề tài của tôi: THIẾT LẬP
SƠ ĐỒ HÓA KIẾN THỨC VÀ BẢNG SO SÁNHGIAI ĐOẠN 1930 – 1945 LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12 ĐỂ CỦNG CỐ KIẾN THỨC CHO HỌCSINH.
1.2.Mục đích nghiên cứu
Phương pháp thiết lập hệ thống bảng so sánhđể ôn tập cho học sinh giai đoạn1930-1945 ở Lịch sử lớp 12 nhằm đơn giản và hệ thống hóa kiến thức, khắc sâukiến thức cho học sinh, vận dụng vào bài thi TNKQ đạt hiệu quả cao
Từ những kiến thức được học sẽ bồi đắp thêm lòng yêu Tổ quốc, thấy đượctrách nhiệm của bản thân đối với đất nước hôm nay Đồng thời các em rút ra bàihọc thực tế vận dụng cho bản thân trong cuộc sống
Rèn luyện cho học sinh kỹ năng tổng hợp, khái quát vấn đề
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Trang 5Thiết lậpsơđồ hóa kiến thức và bảng so sánh của phần Lịch sử Việt Nam giaiđoạn 1930 – 1945 trong chương trình Lịch sử lớp 12.
1.4.Phương pháp thực hiện:
Đề tài đưa ra đã sử dụng phương pháp thiết lập sơ đồ hóa kiến thức và bảng
so sánh là chủ yếu về một số vấn đề, giữa các giai đoạn với nhau, để học sinhncủng cố và khắc sâu kiến thức, nâng cao chất lượng của bài thi trắc nghiệm kháchqua Ngoài ra, trong quá trình ôn tập với hệ thống bảng, giáo viên kết hợp với cácphương pháp dạy học khác như nhận xét, đặt câu hỏi, sử dụng kênh hình, tư liệu đểtạo nên sự lôi cuốn, kích thích tinh thần học cho các em
1.5 Những điểm mới của SKKN
Giai đoạn lịch sử 1930 -1945 gồm 3 bài:14, 15,16 trong chương trình Lịch
sư lớp 12 gồm có tổng là 7 tiết (từ tiết 19 đến tiết 25 theo kế hoạch giáo dục củaNhà trường) Trong đó, đã có một số mục học sinh tự học ở nhà theo khung phânphối chương trình của Bộ giáo dục Nên tôi đã vận dụng linh hoạt trong dạy học,dành 1 tiết trong 7 tiết đó để hệ thống kiến thức lại cho hoc sinh sau khi học xonggiai đoạn 1930- 1945
Đề tài đã tổng hợp hệ thống lại kiến thức bằng sơ đồ hóa kiến thức làm chokiến thức đã học cả một giai đoạn được xâu chuỗi logic với nhau, giúp học sinh rút
ra mối liên hệ của các sự kiên, các bài trong một giai đoạn
Thiết lập bảng so sánh giữa các vấn đề hoặc các giai đoạn nhỏ với nhau saukhi học xong bài 14, bài 15, bài 16 thuộc giai đoạn 1930 – 1945 Lich sử Việt Namthuộc chương trình Lịch sử Lớp 12 sẽ giúp học sinh tìm ra điể giống và khác nhau,giúp học sinh tìm ra cách nhớ không cảm thấy bị rối, lẫn lộn giữa các nội dung na
ná nhau
2 NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lí luận của vấn đề.
- Căn cứ vào tài liệu chuẩn kiến thức chuẩn kĩ năng môn lịch sử 12, căn cứvàosách giáo khoa lịch sử 12 cơ bản, căn cứ vào chương trình giảm tải môn lịchsử11 – Bộ giáo dục và đào tạo thực hiện từ năm 2012
- Căn cứ vào chương trình tập huấn của sở GD và ĐT Thanh Hóa về ra đềthitheo hình thức trắc nghiệm
- Căn cứ vào tài liệu học tập và mục đích truyền thụ người dạy phải đề ranhững phương pháp ôn tập phù hợp với đối tượng học sinh giúp các em nắm bắtnhanh và lưu giữ tốt kiến thức lịch sử, biết nhận xét, đánh giá một sự kiện Tạo nênhứng thú trong quá trình chủ động lĩnh hội kiến thức của học sinh Vì vậy phươngpháp thiết lập hệ thống bảng so sánh trong dạy học lịch sử cũng góp phần quantrọng trong quá trình giảng dạy lịch sử ở các lớp THCS nói chung và lớp 12 cuốicấp THPT nói riêng
2.2.Thực trạng vấn đề
Trang 6Giai đoạn 1930-1945 trong Lịch sử Việt Nam là một giai đoạn quan trọngtrong tiến trình Lịch sử nước nhà Mười lăm năm từ khi Đảng mới thành lập, vớinhững sách lược linh hoạt kịp thời, Đảng lãnh đạo nhân dân vượt qua mọi khó khăntiến lên tổng khởi nghĩa giành chính quyền khi có thời cơ Ngày 2/9/2945 Chủ Tịch
Hồ Chí Minh thay mặt đồng bào ta đã đọc “Bản tuyên ngôn Độc lập” Khai sinh ranước Việt Nam Dân chủ Cộng Hòa Lịch sử dân tộc Việt Nam lại bước sang mộttrang mới
Lịch sử Việt Nam giai đoạn 1930 -1945 trong chương trình SGK Lịch sửLớp 12 được sắp xếp ở3 bài: Gồm bài 14, bài 15, bài 16 với tổng thời lượng là 7tiết(từ tiết 19 đến tiết 25- theo kế hoạch giáo dục của Nhà trường, môn Lịch sử, nămhọc 2021 – 2022) Sau khi học xong 7 tiết lại tiếp tục dạy học sang một giai đoạnmới là: Việt Nam 1945 – 1954 Đến tiết 33 mới có 1 tiết ôn tập để ôn tập cho họcsinh ôn thi học kì I Nếu giáo viên mà thực hiện đúng theo PPCT thì bài ôn đó chỉmang tính chất đại khái “Cưỡi ngựa xem hoa”, giáo viên sẽ không củng cố, khắcsâu được kiến thức, nâng cao kiến thức cho học sinh làm cho chất lượng bài thi trắcnghiệm sẽ không đạt hiệu quả cao Với tổng thời lương7 tiết này, đã có 1 số phầngiảm tải nên khi dạy học tôi đã có kế hoạch dạy trong vòng 6 tiết, 1 tiết còn lạidành cho việc củng cố lại kiến thức cho học sinh bằng sơ đồ hóa kiến thức và bảng
so sánh môt số nội dung quan trọng, mang tính chất khắc sâu và nâng cao
Đối với học sinh,đa số các em rất yêu thích môn Lịch sử, hứng thú đối vớinhững tiết dạy mà giáo viên vận dụng linh hoạt các dạng bài tập Nhưng còn một
bộ phận học sinh cho rằng môn Lịch sử là môn phụ nên không chịu khó đầu tư vàohọc hoặc đây là môn cực kì khó đối với những học sinh lười học nên cố gắng quađiểm liệt khi thi tốt nghiệp THPT mà thôi
Khả năng nắm bắt, đánh giá sự kiện lịch sử của học sinh chưa cao, chưa hiểuhết bản chất của một sự kiện, vấn đề lịch sử
Phương pháp ôn tập còn nghèo nàn, đơn điệu, khả năng kết hợp đa dạng cácphương pháp trong ôn tập chưa tốt, tính sáng tạo trong giảng dạy chưa cao Các emhầu như không xác định được kiến thức trọng tâm, học trước quên sau, không hiểu
và không nắm được bản chất của sự kiện Mặt khác có em nhớ lẫn lộn giữa kiếnthức lịch sử thế giới với lịch sử Việt Nam, kiến thức bài này nhầm sang kiến thứcbài khác Đặc biệt sau khi học xong một phần, một bài, hoặc một chương yêu cầucác em hệ thống lại kiến thức trọng tâm hầu như các em không làm được Vì vậy,kết quả học tập của học sinh còn thấp đặc biệt là chất lượng làm bài thi trắc nghiệmkhách quan ở các bài khảo sát hoặc ở các kì thi tốt nghiệp THPT quốc gia còn chưađạt kết quả cao
Với trăn trở làm thế nào để các em ghi nhớ lịch sử dễ dàng hơn, nắm đượcbản chất của sự kiện, vấn đề tôi mạnh dạn sử dụng một tiết học cho củng cố kiếnthức sau một giai đoạn lịch sử Kết quả học sinh đã nắm bắt và ghi nhớ kiến thức mộtcách dễ dàng hơn, các em lại tìm ra một phương pháp ghi nhớ, quá trình tư duy tổng hợp,
Trang 7so sánh, nhận xét đánh giá linh hoạt hẳn lên Từ cơ sở lý luận và thực tiễn trên tôi đãquyết định chọn đề tài: THIẾT LẬP SƠ ĐỒ HÓA KIẾN THỨC VÀ BẢNG SO SÁNH GIAI ĐOẠN 1930 – 1945 LỊCH SỬ VIỆT NAM LỚP 12, ĐỂ CỦNG CỐ KIẾN THỨC CHO HỌC SINH, để nêu lên một số kinh nghiệm bản thân, đóng góp vào quá trình đổimới môn học nâng cao khả năng nhận thức và kết quả học tập môn Lịch sử ở lớp 12 cuốicấp THPT Với phương pháp này, giáo viên có thể vận dụng vào nhiều bài và nhiều giaiđoạn khác trong quá trình dạy học.s
2.3 Các giải pháp thực hiện
2.3.1 Những yêu cầu khi tiến hành củng cố kiến thức.
Sử dụng sơ đồ hóa kiến thức là cách hình hóa các thông tin dạng văn bảnthành sơ đồ trực quan sinh động, dễ hiểu Có sự kết hợp của từ khóa làm kích thíchthị giác và não bộ dễ dàng ghi nhớ thong tin một cách chính xác
Với phương pháp ôn tập trên sẽ giúp hoc sinh ghi nhớ tổng quát một vấn đề,
dễ dàng giúp bộnão liên kết thông tin một cách có hệ thống thông qua sơ Việc ôntập kiến thức cần chú ý phát triển tư duy, rèn luyện kĩ năng thực hành bộ môn củahọc sinh Vì vậy, khi tiến hành bài ôn tập giáo viên phải suy nghĩ sâu sắc, cẩn thận
về nhiệm vụ giáo dục, phát triển về nội dung và biện pháp tiến hàsnh
Khác với bài nghiên cứu kiến thức mới, ở đây giáo viên không trình bày kiếnthức mới mà hướng dẫn học sinh nhớ lại những điều đã học, uốn nắn những hiểubiết sai, bổ sung, khái quát hóa, rút ra những kết luận để nhận thức sâu sắc, toàndiện hơn.Đối với học sinh việc ôn tập các kiến thức đã học không tăng khối lượng
mà chủ yếu là nâng cao chất lượng học tập lịch sử ở hai mặt: củng cố kiến thức đãtiếp thu, nắm vững sự kiện lịch sử một cách hệ thống trong mối quan hệ hữu cơ củachúng
Tiết củng cố kiến thức muốn đạt hiệu quả cao cần đảm bảo các điều kiện sau:
Học sinh phải chuẩn bị bài trước ở nhà, nắm được kiến thức đã học từ cáctiết trước
Lựa chọn đúng vấn đề, xác định nội dung, khối lượng tài liệu ôn tập, tínhlogic và phương pháp tiến hành ôn tập tổng kết của giáo viên với vai trò ngườihướng dẫn học sinh phát huy tính tích cực, độc lập tư duy
Những yêu cầu cơ bản trên giúp cho việc nhận thức lịch sử của học sinhđược vững chắc, sâu sắc, tránh tình trạng “học trước quên sau” hoặc chỉ học thuộclòng mà không hiểu
Giáo viên cần xác định rõ những nội dung trọng tâm của các giai đoạn lịch sử, điềutra những phần học sinh còn hổng kiến thức, hiểu sơ sài để tăng cường củng cố
Giáo viên phải linh hoạt trong phương pháp, mỗi 1 vấn đề thì sẽ áp dụngphương pháp phù hợp nhất để tạo ra không khí ôn tập sôi nổi, tránh nhàm chán,kích thích sự hứng khởi cho cho học sinh
Trang 8Khi đã xác định được những yêu cầu quan trọng đó, giáo viên có thể áp dụngnhiều phương pháp phối hợp cho tiết củng cố kiến thức này.
* Yêu cầu đối với sơ đồ hóa kiên thức:
Giáo viên đã chuẩn bị trước ở nhà nội dung chính để củng cố kiến thức, nộidung nào cần sử dụng sơ đồ hóa kiến thức Nên trong tiết củng cố này, giáo viêndẫn dắt vừa tái hiện kiến thức để hướng tới nội dung chính cần lên sơ đồ
Từ một vấn đề hay chủ đề chính đưa ra các ý lớn thứ nhất, ý lớn thứ hai, thứba mỗi ý lớn lại có các ý nhỏ liên quan với nó, mỗi ý nhỏ lại có các ý nhỏ hơn các đường nhánh có thể là đường thẳng hay đường cong
Giáo viên cho học sinh thực hành vẽ sơ đồ tư duy trên giấy: Chọn từ tên chủ đề hoặc hình vẽ của chủ đề chính cho vào vị trí trung tâm.Vẽ sơ đồ tư duytheo nhóm hoặc từng cá nhân (giới hạn thời gian cụ thể)
khóa-* Cách ghi chép trên sơ đồ hóa kiến thức:
Cần viết ngắn gọn nội dung chính
Tránh ghi lại nguyên cả đoạn văn dài dòng và dành quá nhiều thời gian đểghi chép
Tránh ghi chép quá nhiều ý vụn vặt không cần thiết và làm sơ đồ quá rườm
rà sẽ làm học sinh rối khi đọc, dẫn đến đi ngược lại mục tiêu của tiết học
2.3.2 Phương pháptiến hành sử dụng sơ đồ để củng cố kiến thức.
Đối với tiết ôn tập này, giáo viên không quá ôn đồm kiến thức, cũng khôngnên nói lại quá nhiều kiến thức cơ bản, mà giáo viên nên tổng hợp kiến thức của cảgiai đoạn theo chủ đề, theo vai trò của một nhân vật, hay tiến trình của một sự kiệnlớn Trên cơ sở kiến thức tổng hợp đó, giáo viên có thể đưa ra các câu hỏi tái hiệnlại kiến thức cũ đã học để kiểm tra tinh thần học và ghi nhớ của các em
Với các bài 14, bài 15, bài 16 của phần Lịch sử Việt Nam thuộc SGK lớp 12
đã được giảm tải một số mục dạy – học ở trên lớp và học sinh tự học ở nhà:
Bài 14 Phong trào cách mạng
1930 - 1935 Mục III Phong trào cách mạng trong nhữngnăm 1932-1935Bài 15 Phong trào dân chủ 1936 -
1939 Mục I.2 Tình hình trong nướcMục II.2 Phần b Đấu tranh nghị trường;
phần c Đấu tranh trên lĩnh vực báo chíBài 16 Phong trào giải phóng dân
- Sơ đồ khái quát các giai đoạn Lịch sử Việt Nam 1930 -1945
Trang 9- Sơ đồ phong trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh và chính quyền Xô viết Nghệ -Tĩnh
- Sơ đồ nguyên nhân bùng nổ phong trào dân chủ 1936 – 1939.
- Sự chuẩn bị của Đảng cộng sản Đông Dương (từ 1939-1945) cho tổng khởi
nghĩa Cách mạng Tháng 8 /1945
Cụ thể như sau:
Ví dụ 1: Vẽ sơ đồ khái quát các giai đoạn Lịch sử Việt Nam 1930 – 1945
Khi ôn tập về giai đoạn lịch sử nói chung và về giai đoạn 1930 – 1945 nóiriêng, trước khi đi vào cụ thể của từng giai đoạn, giáo viên nên khái quát tiến trìnhcủa giai đoạn đó Để học sinh hệ thống liên kết được sự liền mạch của các bài cácgiai đoạn nhỏ đã học với nhau
Phương pháp:
Bước 1: Giáo viên đưa ra câu hỏi nhận thức để kiểm tra khả năng nắm bắt
bài giảng và xâu chuỗi kiến thức của học sinh: Từ 1930 – 1945, lịch sử Việt Nam
được chia làm mấy giai đoạn? Nội dung chính của từng giai đoạn?
Bước 2: học sinh phác họa nhanh ra giấy hoặc lên bảng bằng sơ đồ và trìnhbày kiến thức của mình
Bước 3: Giáo viên gọi học sinh khác nhận xét Giáo viên nhận xét, bổ sungcho các em và hoàn thiện nhanh sơ đồ khai quát các giai đoạn của lịch sử Việt Nam
1930 -1945:
- Giai đoạn 1930 – 1945 được trải qua các giai đoạn nhỏ
+ phong trào cách mạng 1930 -1931
+ đấu tranh phục hồi cách mạng: 1932 – 1935
+ phong trào dân chủ: 1936 – 1939
+ phong trào giải phóng dân tộc 1939 -1945 Trong giai đoạn 1939 -1945, lại
có các thời kì khác nhau chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Cách mạng tháng Tám 1945
Hình 1: Sơ đồ khái quát các giai đoạn Lịch sử Việt Nam 1930 -1945.
Qua sơ đồ trên học sinh sẽ khái quát được kiến thức của toàn bộ chương 2trong SGK Lịch sử Lớp 12: Việt Nam 1930-1945,sẽ có cái nhìn tổng quan về lượng
Trang 10kiến thức trọng tâm trong từng giai đoạn lịch sử Từ đó thấy được quy luật pháttriển của lịch sử một cách rõ nét Cụ thể như sau : Từ khi Đảng cộng sản Việt Nam
ra đời đã trực tiếp lãnh đạo phong trào cách mạng qua các thời kì 1935,1936-1939,đặc biệt 1939-1945,mỗi thời kì có một nhiệm vụ khác nhau nhưngđều chuẩn bị cho Tổng khởi nghĩa Cách mạng Tháng 8 thành công.Đặc biệt, qua sơ
1930-1931,1932-đồ này học sinh còn thấy được vai trò to lớn của Đảng qua các thời kì phát triểncũng như thoái trào.Từ cái nhìn khái quát trên học sinh có biểu tượng để phân tíchtriển khai những ý cơ bản trong bài
Từ sơ đồ khái quát giai đoạn, giáo viên đi vào các kiến thức cơ bản cụ thể để ôn tậpcho học sinh bằng các sơ đồ đồ cụ thể Nhưng trong thời gian ôn tập có hạn, giáoviên không thể đi vào cụ thể từng bài, nói lại kiến thức đã học ở tiết trước, rất dễlàm cho học sinh nhàm chán Nên giáo viên có thể chọn kiến thức để lên sơ đồ, cònnhững phần không vẽ sơ đồ và bảng hệ thống thì giáo viên dùng các câu hỏi nhanh
để kiểm tra nắm bắt bài học từ các tiết học trước và dẫn vào phần vẽ sơ đồ cho liềnmạch
Ví dụ 2: Sơ đồ Phong trào Xô Viết Nghệ - Tĩnh và chính quyền Xô viết Nghệ Tĩnh( sử dụng củng cố kiến thức bài 14: Phong trào cách mạng 1930-1935).
Bước 1: giáo viên sử dụng hình ảnh bằng tranh: “Đấu tranh trong phong trào
Xô viết Nghệ- Tĩnh” trên máy tính kết nối với tivi thông minh Giáo viên cho họcsinh trình bày lại nét chính của phong trào Xô viêt Nghệ - Tĩnh
Hình: Đấu tranh trong phong trào Xô viết Nghệ _ Tĩnh.
Bước 2: từ kiến thức đã học, Học sinh phác họa nhanh nội dung cần hìnhthành sơ đồ kiến thức
Bước 3 Gv bổ sung kiến thức và tổng hợp kiến thức lại bằng sơ đồ sau:
Trang 11Qua sơ đồ trên, học sinh đã xác định kiến thức cơ bản của bài, nội dung cần
ghi nhớ trên sơ đồ Từ đó, giáo viên dẫn dắt và gợi nhớ lại kết quả, ý nghĩa, bài học
của phong trào cách mạng 1930 -1931 Phong trào cách mạng 1930-1931 là cuộc
diễn tập đầu tiên dưới sự lãnh đạo của Đảng, chuẩn bị cho thắng lợi của Cách mạng
tháng Tám 1945
Ví dụ 3: Sơ đồ nguyên nhân bùng nổ phong trào dân chủ 1936 – 193 (sử
dụng khi củng cố kiến thức bài 15: Phong trào dân chủ 1936 – 1939).
Đối với nội dung kiến thức trọng tâm của bài này là nguyên nhân dẫn tới
bùng nổ phong trào dân chủ 1936-1939, giáo viên có thể rút ngắn thời gian vừa
kiểm tra kiến thức của học sinhvừa lênsơ đồ hóa kiến thức luôn Và kết quả hình
thành sơ đồ như sau:
Dâng cao từ tháng 9/1930 (tiêu biểu
ở Hưng Nguyên)
Hình thức: biểu tình kết hợp với vũ trang
tự vệ (tính quyết liệt)
Kết quả: chính quyền thực dân phong kiến
bị tê liệt và tan rã ở nhiều thôn, xã (tínhtriệt để)
Các cấp ủy Đảng ở thôn xã, lãnh đạo nhândân tự quản lí đời sống ở địa phương gọi
Xô Viết Nghệ - Tĩnh
Nhiệm vụ: các Xô viết đã thực hiện quyền
làm chủ của quần chúng, điều hành mọi mặtđời sống xã hội