(SKKN 2022) hướng dẫn học sinh tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường trong tiết thực hành ngoại khóa cho học sinh lớp 11 trường THPT triệu sơn 3

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU SƠN 3 SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM HƯỚNG DẪN HỌC SINH SỬ DỤNG TIẾT KIỆM TÀI NGUYÊN, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG TIẾT THỰC HÀNH, NGO

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HOÁ

TRƯỜNG TRUNG HỌC PHỔ THÔNG TRIỆU SƠN 3

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

HƯỚNG DẪN HỌC SINH SỬ DỤNG TIẾT KIỆM TÀI NGUYÊN, BẢO VỆ MÔI TRƯỜNG TRONG TIẾT THỰC HÀNH, NGOẠI KHÓA CHO HỌC SINH LỚP 11

TRƯỜNG THPT TRIỆU SƠN 3”

Người thực hiện: Lê Thị Hiền Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực: GDCD

THANH HOÁ NĂM 2022

A- MỞ ĐẦU

I Lý do chon đề tài

Sự phát triển như vũ bão của khoa học kỹ thuật và công nghệ, quá trìnhCông nghiệp hóa, hiện đại hóa làm năng suất lao động cao hơn, sản phẩm hànghóa nhiều hơn phục vụ nhu cầu vật chất, tinh thần cho con người ngày càng no

đủ, càng phong phú và đa dạng hơn Tuy nhiên quá trình này của xã hội loàingười cũng đặt ra trước nhân loại một số vấn đề khó khăn, thách thức mới, nhânloại đang đứng trước những vấn đề cấp thiết Đó chính là những vấn đề nhưmôi trường bị ô nhiễm, tài nguyên bị tàn phá nghiêm trọng và có nguy cơ bị cạnkiệt, thời tiết khí hậu bất thường và những nguy cơ tiềm ẩn đe doạ cuộc sốngnhư: Bệnh dịch hiểm nghèo, ảnh hưởng tới tuổi thọ và chất lượng cuộc sống Vìvậy, vấn đề cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường hiện nay không chỉ đòihỏi sự quan tâm của một quốc gia, vùng lãnh thổ nào mà là vấn đề quan trọng, làvấn đề cấp thiết của toàn nhân loại Điều này khẳng định tại Hội nghị của Liên

hiệp quốc về “Môi trường” tổ chức tại Stốc-khôm (Thụy Điển) ngày 5/6/1972

từ đó lấy ngày 5 tháng 6 hằng năm làm Ngày Môi trường thế giới Hội nghị cao

cấp về môi trường và phát triển của Liên hợp quốc tại Ri-ô đê Gia-nê-rô xin) năm 1992 Hội nghị thượng đỉnh thế giới về phát triển bền vững tại Giô-han-ne- xbuốc từ ngày 2 đến ngày 4/09/2002 [6]

(Bra-Theo báo cáo của Bộ tài nguyên và môi trường, thực trạng môi trườngnước ta hiện nay là: Ô nhiễm nguồn nước, không khí và đất xuất hiện ở nhiềunơi, nhiều vấn đề vệ sinh môi trường đã phát sinh cả ở thành thị và nông thôn.Môi trường bắt đầu ô nhiễm, trước hết là do khai thác dầu, các sự cố môi trườngnhư bão lụt, hạn hán, sự biến đổi khí hậu ngày càng tăng lên [2]

Thực tế rác thải sinh hoạt hiện nay ở những thành phố lớn như: TP HàNội, TP Hồ Chí Minh Các doanh nghiệp như Vedan xả nước thải công nghiệpchưa qua xử lý vào sông Thị Vải, nước thải sinh hoạt ở các khu dân cư tại HàNội xả trực tiếp vào sông Tô Lịch Điển hình là ô nhiễm môi trường nước trêncác lưu vực sông Cầu, sông Nhuệ - Đáy, sông Sài Gòn và Đồng Nai Gần đâycác tỉnh Miền Trung như: Hà Tĩnh, Quảng Bình, Thừa Thiên Huế…lại đớn đauchứng kiến cảnh cá chết hàng loạt, tình trạng thiếu nước ngọt trầm trọng ở cáctỉnh Tây nguyên, các tỉnh Nam Trung Bộ vừa qua gây ảnh hưởng nghiêm trọngđến quá trình sản xuất, sinh hoạt, gây thiệt hại về kinh tế, khủng hoảng về tinhthần đối với nhân dân, tình trạng xâm mặn, hạn hán ở Đồng Bằng Sông CửuLong…Các căn bệnh hiểm nghèo như: bệnh mắt, bệnh ung thư, dịch tiêu chảycấp, bệnh ngoài da đều có nguyên nhân bắt nguồn từ môi trường sống bị ônhiễm nặng nề và việc các làng nghề bị ô nhiễm, các con sông lớn như sôngHồng, sông Nhuệ, sông Đáy… bị ô nhiễm do nước thải từ các làng nghề đổ ra

và xuất hiện các thuật ngữ như làng ung thư, các khu dân cư bị nhiễm thạch tín,nước giếng khoan có mùi hôi tanh vì bị ô nhiễm nặng Các giống loài như cá,tôm, ốc, hến và các loài thủy sinh khác thì nhiễm độc chì, thủy ngân và các kimloại nặng khác đến mức báo động gây ảnh hưởng đến sức khỏe của con người…[10]

( Xem phụ lục 1)

Vì vậy việc giáo dục ý thức tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường chocon người nói chung, đặc biệt là lứa tuổi học sinh là các chủ nhân tương lai củađất nước là vô cùng quan trọng, đòi hỏi không chỉ nhà trường mà toàn xã hộicần quan tâm thực hiện Vậy như chúng ta đều biết bảo vệ môi trường là vấn đềmang tính sống còn và cấp thiết của nhân loại, môi trường là một trong nhữngyếu tố quyết định sự phát triển bền vững, có liên quan chặt chẽ tới sự phát triểnkinh tế - xã hội không những thế môi trường còn ảnh hưởng trực tiếp đến sựphát triển thể chất giống nòi Thông qua giáo dục môi trường, các em được trang

bị những kiến thức cơ bản về các yếu tố môi trường, vai trò của môi trường đốivới con người và tác động con người đối với môi trường

Tuy nhiên, việc giáo dục môi trường đôi lúc còn mang tính chung chung,hình thức và hiệu quả chưa tốt Vì vậy việc giáo dục môi trường cần phải thựchiện thông qua những hoạt động cụ thể hơn, sinh động hơn, tiến tới không chỉnâng cao về mặt nhận thức mà còn hình thành các thói quen tốt trong việc tiếtkiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường cho học sinh Các em được giáo dục chuđáo về nội dung, có nhận thức sâu sắc về tài nguyên và bảo vệ môi trường có thểtrở những công dân có ý thức trong sinh hoạt cộng đồng, và là những tuyêntruyền viên trong cộng đồng về bảo vệ môi trường tại địa phương mình

Để thực hiện nội dung giáo dục học sinh tiết kiệm tài nguyên và bảo vệmôi trường vào môn học trong nhà trường, đặc biệt là môn Giáo dục công dân(GDCD) môn học hình thành nhân cách, giáo dục đạo đức giúp các em có ýthức, có niềm tin vào cuộc sống Vậy để hoạt động giáo dục môi trường có hiệuquả, giáo viên phải có trách nhiệm xây dựng bài giảng có chất lượng, giúp họcsinh nhận thức đúng về vấn đề tài nguyên, môi trường trong thời đại mới[8].Thông qua những bài học tích hợp nội dung giáo dục các em tiết kiệm tàinguyên và bảo vệ môi trường, học sinh sẽ nhận thức được vai trò của môi trườngcũng như sự tác động tiêu cực của con người với môi trường và chắc chắn các

em sẽ quyết định được những hành vi tích cực đối với môi trường sống củachính mình Vì vậy việc giáo dục môi trường trong các bài giảng, trong các tiếtthực hành, ngọai khóa môn GDCD ở các trường THPT là rất quan trọng Với lý

do trên, tôi chọn đề tài: “Hướng dẫn học sinh sử dụng tiết kiệm tài nguyên,

bảo vệ môi trường trong tiết thực hành, ngoại khóa cho học sinh lớp 11 trường THPT Triệu Sơn 3” làm đề tài nghiên cứu của mình Qua nghiên cứu

đề tài giáo viên giúp học sinh hiểu rõ môi trường rất quan trọng đối với chúng

2

ta, để có một cuộc sống bền vững thì con người chúng ta cần thiết phải bảo vệmôi trường.

II Mục đích nghiên cứu.

- Thông qua việc giáo dục học sinh tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môitrường trong tiết thực hành, ngoại khóa giúp học sinh nhận thức về môitrường và vai trò của môi trường đối với cuộc sống của mỗi con người

- Thông qua việc áp dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học tíchcực, liên hệ kiến thức thực tiễn giúp các em yêu thích môn học, có niềmtin vào cuộc sống và xác định vai trò của cá nhân đối với việc tham giatiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môi trường

- Thông qua việc giáo dục học sinh tiết kiệm tài nguyên, bảo vệ môitrường trong tiết thực hành, ngoại khóa giúp các em từ việc nhận thứcđược vai trò của môi trường sẽ biến thành hành động có ý thức đạo đức và

từ ý thức đạo đức trở thành các thói quen đạo đức, thực hiện ngay bằngnhững việc làm thiết thực cụ thể trong cuộc sống hằng ngày trong sinhhoạt gia đình, trong lớp học, trong nơi ở

- Giáo dục học sinh tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường trongmôn học GDCD và các môn học khác như: Hóa học, Địa lý, Sinh học, vậtlý….Nhằm giúp học sinh có ý thức chủ động, tích cực trong việc bảo vệmôi trường, tiết kiệm tài nguyên, sống có ý thức và trách nhiệm hơn

- Biết sử dụng hợp lý một số các loại tài nguyên, bảo vệ môi trườngsống, có khả năng vận động bạn bè người thân và gia đình có ý thức thamgia sử dụng tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường

III Đối tượng nghiên cứu

- Vấn đề ô nhiễm môi trường hiện nay và vai trò của tài nguyên

thiên nhiên, môi trường đối với cuộc sống của mỗi con người

- Ý thức, kỹ năng, hành động của học sinh lớp10 trường THPTTriệu Sơn 3 đối với việc tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường

VI Phương pháp nghiên cứu.

- Phương pháp nghiên cứu tài liệu liên quan đến vấn đề môi trường

- Phương pháp điều tra thực tế: điều tra nhận thức của học sinh về ônhiễm môi trường nói chung, thực trạng môi trường tại các khu dân cư, tạiđịa phương nơi các em sinh sống, các khu công nghiệp và trong trườnghọc

- Phương pháp thống kê, xử lí số liệu: trên cơ sở các phiếu điều tra thực tế, phiếu điều tra các kết quả nhận thức, kết quả học tập, so sánh kếtquả học tập sau khi áp dụng giải pháp nhằm giáo dục học sinh ý thức tham gia bảo vệ môi trường Kết quả đạt được sau khi áp dụng đề tài trong các tiết thực hành, ngọai khóa giảng dạy cho học sinh lớp 11 tại trường THPT Triệu Sơn 3

B - NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM.

I Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

1 Cơ sở pháp lý đề tài.

Theo Hiến pháp nước Cộng hoà xã hội chủ nghĩa Việt Nam năm 1992

Điều 1 Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố vật chất nhân tạo

quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh con người, có ảnh hưởng tới đời sống,sản xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên

Điều 2 Thành phần môi trường là các yếu tố tạo thành môi trường: không khí,

nước, đất, âm thanh, ánh sáng, lòng đất, núi, rừng, sông, hồ, biển, sinh vật, các

hệ sinh thái, các khu dân cư, khu sản xuất, khu bảo tồn thiên nhiên, cảnh quanthiên nhiên, danh lam thắng cảnh, di tích lịch sử và các hình thái vật chất

khác[4]

Theo Luật bảo vệ môi trường năm 2005:

Điều 4 Nguyên tắc bảo vệ môi trường

1 Bảo vệ môi trường phải gắn kết hài hòa với sự phát triển kinh tế và bảođảm tiến bộ xã hội để phát triển bền vững đất nước; bảo vệ môi trường quốc giaphải gắn với bảo vệ môi trường khu vực và toàn cầu

2 Bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn xã hội, quyền và trách nhiệm của

cơ quan nhà nước, tổ chức, hộ gia đình và cá nhân

Theo Luật bảo vệ môi trường năm 2014

Điều 6 Những hoạt động bảo vệ môi trường được khuyến khích

1 Tuyên truyền, giáo dục và vận động mọi người tham gia bảo vệ môitrường, giữ gìn vệ sinh môi trường, bảo vệ cảnh quan thiên nhiên và đadạng sinh học

2 Bảo vệ và sử dụng hợp lý, tiết kiệm tài nguyên thiên nhiên

3 Giảm thiểu, thu gom, tái chế và sử dụng chất thải

4 Phát triển, sử dụng năng lượng sạch, năng lượng tái tạo; giảm thiểu khí thảigây hiệu ứng nhà kính, phá hủy tầng ô dôn

9 xây dựng thôn, làng, ấp, bản, buôn, phum, sóc, cơ quan cơ sở sản xuất, kinh doanh, dịch vụ thân thiện với môi trường

11 Hình thành nếp sống, thói quen giữ gìn vệ sinh môi trường, xóa bỏ hủ tụcgây hại đến môi trường [5]

Như vậy bảo vệ môi trường là sự nghiệp của toàn dân Tổ chức, cánhân phải có trách nhiệm bảo vệ môi trường, thi hành pháp luật về bảo vệ môitrường, có quyền và trách nhiệm phát hiện, tố cáo hành vi vi phạm pháp luật vềbảo vệ môi trường.Tổ chức, cá nhân nước ngoài hoạt động trên lãnh thổ ViệtNam phải tuân theo pháp luật Việt Nam về bảo vệ môi trường

Đảng và Nhà nước ta nhận thức được tầm quan trong của việc bảo vệmôi trường trong công cuộc xây dựng và phát triển đất nước Vì vậy, Đảng vàNhà nước ta có chủ trương phát triển kinh tế đi đôi với bảo vệ môi trường vàphát triển xã hội, đảm bảo sự phát triển bền vững của quốc gia Nhiều văn bảnluật, dưới luật đã được ban hành nhằm thể chế hóa công tác bảo vệ môi trường,trong đó có Luật bảo vệ môi trường năm 2005, Luật bảo vệ môi trường năm

2014 và các văn bản khác nhằm tuyên truyền, giáo dục tiết kiệm tài nguyênthiên nhiên và bảo vệ môi trường.

2 Cơ sở lý luận của đề tài

- Môi trường tự nhiên bao gồm các điều kiện địa lí tự nhiên (đất đai,rừng núi, sông ngòi, khí hậu ), của cải trong tự nhiên ( tài nguyên, khoáng sản,thú rừng, hải sản ), những nguồn năng lượng tự nhiên (sức gió, sức nước, ánhsáng mặt trời )

- Vai trò của môi trường: Môi trường tự nhiên là điều kiện sinh sống tấtyếu và thường xuyên của sự tồn tại và phát triển của xã hội Nó có thể tạo ranhững điều kiện thuận lợi hoặc gây ra những khó khăn cho quá trình sản xuấtcủa con người [6]

- Khái niệm về ô nhiễm môi trường: Ô nhiễm môi trường là sự biến đổicác thành phần của môi trường không phù hợp với tiêu chuẩn môi trường gâyảnh hưởng xấu đến con người và sinh vật

- Khái niệm về bảo vệ môi trường: Bảo vệ môi trường thực chất là khắcphục mâu thuẫn nảy sinh trong quan hệ giữa con người với tự nhiên, làm thếnào để hoạt động của con người không phá vỡ các yếu tố cân bằng của tựnhiên[6]

II Thực trạng của vấn đề môi trường hiện nay và việc giáo dục ý thức bảo

vệ môi trường trong tiết thực hành, ngoại khóa đối với học sinh lớp 11 Trường THPT Triệu Sơn 3.

1 Tình hình tài nguyên, môi trường ở nước ta hiện nay

Thực trạng môi trường hiện nay đang ngày càng trở thành vấn đề gay gắtcủa toàn nhân loại Ngày nay con người đang phải đối mặt với sự cạn kiệt củatài nguyên thiên nhiên và ô nhiễm môi trường Do đó bảo vệ môi trường là vấn

đề được nhiều quốc gia trên thế giới quan tâm, vì sự phát triển bền vững toàncầu

Chúng ta đang đối mặt với các vấn đề cạn kiệt tài nguyên như là: Thiếunước liệu con người và các sinh vật có tồn tại sự sống, rừng bị tàn phá con ngườichúng ta phải đối mặt như thế nào với hạn hán, lũ lụt, biến đổi khí hậu toàn cầu.[3] Và nữa nếu không có điện cuộc sống của ta sẽ ra sao khi bóng điện khôngchiếu sáng, ti vi và đài sẽ im lặng, quạt sẽ không quay, tủ lạnh không làm đá, nồicơm điện không nấu được, ấm điện không đun sôi nước Nếu con người chúng

ta chỉ biết sử dụng mà không biết giữ gìn, tiết kiệm, bảo vệ thì nguồn tài nguyên,năng lượng trong tự nhiên sẽ bị cạn kiệt, dẫn đến tình trạng thiếu nước, nguồnnước bị ô nhiễm, thiếu điện, mất điện ảnh hưởng đến sản xuất, kinh tế, sinh hoạt

và sự biến đổi khí hậu, thời tiết thất thường sẽ đe dọa đến cuộc sống của conngười Bởi vì con người là một bộ phận của thiên nhiên, do đó con người sẽkhông sống nổi nếu thiếu thiên nhiên Nói cách khác, bảo vệ thiên nhiên chính làbảo vệ cuộc sống của chúng ta[8]

Từ những năm gần đây, những dấu hiệu cho thấy nạn suy thoái môitrường đã ngày một rõ ràng hơn do nhiều nguyên nhân chủ yếu là do tác độngcủa con người, phải gánh chịu hậu quả do thiên tai gây ra và con người đã bắt

đầu ý thức được về những ảnh hưởng do chính con người gây ra đối với môi

trường sống của mình (Xem phụ lục 1) Chính vì thế, con người cần quan tâm

đến công tác bảo vệ môi trường, đặc biệt là bảo vệ môi trường trong thời kỳCông nghiệp hoá, hiện đại hoá

Do đó Bộ giáo dục và đào tạo đã đưa nội dung bảo vệ môi trường vào

hệ thống giáo dục nhằm tác động quá trình nhận thức của học sinh bằng chươngtrình tích hợp giáo dục môi trường trong các môn học ở cấp THPT cũng nhưcác cấp học khác Giáo dục ý thức tiết kiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường làviệc làm hết sức cần thiết, thường xuyên và liên tục Bởi vì giáo dục ý thức tiếtkiệm tài nguyên và bảo vệ môi trường sẽ hình thành và phát triển kĩ năng hànhđộng trong môi trường học sinh, từ đó tạo nên một lối sống có ý thức trướccộng đồng, có trách nhiệm với bản thân và thân thiện với thiên nhiên môitrường[8]

2 Ý thức của học sinh Trường THPT Triệu Sơn 3 đối với vấn đề cạn kiệt tài nguyên và ô nhiễm môi trường hiện nay.

Để nắm được nhận thức của các em trước những vấn đề cấp thiết củanhân loại trong đó có vấn đề về tài nguyên và ô nhiễm môi trường bản thân tôi

đã thực hiện phiếu điều tra xã hội học tại học sinh khối 11 Trường THPT TriệuSơn 3 Phiếu điều tra được phát cho học sinh chuẩn bị trước ở nhà nhằm điềutra các thông tin phục vụ cho tiết học

2.1 Điều tra nhận thức của các em về vấn đề môi trường và ô nhiêm môi

trường.

Phiếu điều tra được phát cho học sinh

Phiếu số 1: Học sinh hiểu khái niệm môi trường qua lựa chọn đúng hoặc sai

Môi trường là nơi sinh sống của các sinh vật

Môi trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và các yếu tố xã

hội

Môi trường trường bao gồm các yếu tố tự nhiên và yếu tố

vật chất nhân tạo quan hệ mật thiết với nhau, bao quanh

con người như đất, nước, khí quyển, các loại tài nguyên

(đất, nước, biển, rừng ) có ảnh hưởng tới đời sống, sản

xuất, sự tồn tại, phát triển của con người và thiên nhiên

Phiếu số 2: Hãy kể tên các loại tài nguyên thiên nhiên và sắp xếp theo các

nhóm sau:

Nhóm Tài nguyên thiên nhiên

Không thể tái tạo

Có thể tái tạo

Tài nguyên vô tận

Phiếu số 3 : Những việc làm nào sau đây của con người tác động tiêu cực đến

thiên nhiên, môi trường?

a) Chặt phá rừng, làm đất bạc màu, xói mòn b) Đốt rừng làm nương rẫy

c) Khai thác khoáng sản bừa bãi d) Săn bắt động vật quý hiếm 6

e) Đánh bắt thủy hải sản bừa bãi.

f) xả chất thải ra môi trường làm nguồn nước, không khí bị ô nhiễm

a) Trình độ dân trí thấp

b) Hành động thiếu ý thức của con người

c) Kinh tế nghèo nàn lạc hậu

d) Chế độ, chính sách của Nhà nước chưa nhất quán

e) Pháp luật chưa nghiêm

f) Dân số tăng nhanh

g) Chiến tranh xảy ra

h) Thời tiết thay đổi

i) Quá trình công nghiệp hóa

j) Tất cả các nguyên nhân trên

Phiếu số 2.

Họ tên:………Lớp:……… Nơi cư trú:……… Mức độ ô nhiễm môi trường ở địa phương em hiện nay được xem là:

a) Không ô nhiễm

b) Ô nhiễm mức bình thường

c) Ô nhiễm mức nguy hiểm

d) Ô nhiễm mức đặc biệt nguy hiểm

Phiếu số 3.

Họ tên:………Lớp:……….Nơi cư trú:……… Theo em những nguyên nhân nào diễn ra ở trường học dẫn đến việc cạn kiệttài nguyên, ô nhiễm môi trường

a) Sử dụng điện chưa tiết kiệm

b) Học sinh còn vứt rác bừa bãi

c) Còn tình trạng sử dụng nước chưa tiết kiệm

d) Sử dụng nguồn giấy hoang phí

e) Tất cả các hành vi trên

III Các giải pháp để giải quyết vấn đề.

1 Giải pháp 1: Lựa chọn tài liệu, kiến thức về tài nguyên, môi trường đưa vào tiết thực hành, ngoại khóa môn GDCD.

- Tài liệu về vấn đề tài nguyên môi trường là vô cùng phong phú đa

dạng vì vậy giáo viên bộ môn cần xác định trọng tâm bài học tránh sa vào vấn

đề bảo vệ môi trường quá nhiều hoặc ham kiến thức làm các em cảm thấy nhàmchán, không đảm bảo kiến thức trọng tâm của bài học

- Việc lựa chọn kiến thức, tranh ảnh, băng hình cần chọn lọc, gây hứngthú học tập cho học sinh, tạo cảm hứng để các em tích cực chủ động trong việctìm hiểu kiến thức, tránh sự gò ép học sinh, bắt các em phải ghi nhớ nhiều hoặclạm dụng nhiều hình ảnh, tư liệu trong cùng một đơn vị kiến thức hoặc một bàihọc

- Giáo viên (GV) tranh thủ các nguồn lực vốn có của nhà trường như:Tranh, ảnh, sách báo trong thư viện Máy tính, máy chiếu, máy vi tính có trang

bị Internet của nhà trường hướng dẫn giúp đỡ các em để các em tìm hiểu kiếnthức, tài liệu có liên quan đến bài học Giáo viên chia học sinh theo nhóm đểhướng dẫn các em chuẩn bị trước cho nội dung bài học

Từ đó giúp các em được quan sát các hình ảnh trực quan sát, tạo hứng thú vàđộng lực trong học tập

Khi dạy phần thực trạng tài nguyên môi trường tôi thực hiện các bước sau:

B1: Giáo viên chiếu các hình ảnh sau cho học sinh quan sát (Xem phụ lục 1)

Khí thải công nghiệp Rác thải

Hạn hán Lũ lụt

B2: GV hỏi? Dựa vào hình ảnh và kiến thức thực tế em hãy cho biết tình

hình tài nguyên, môi trường hiện nay và hậu quả của việc cạn kiệt tài nguyên và

ô nhiễm môi trường

B3: Học sinh trả lời câu hỏi vào phiếu học tập mà giáo viên đã chuẩn bị sẵn.

8

B4: GV gọi học sinh lên bảng trình bày, học sinh khác nhận xét và bổ sung B5: GV chuẩn kiến thức và cho học sinh ghi nhớ.

2 Giải pháp 2: Áp dụng một số các kỹ thuật dạy học tích cực giúp học sinh hứng thú trong học tập.

2 1 Kỹ thuật mảnh ghép (GV giới thiệu cho học sinh 1 số kỹ thuật dạy học

tích cực - Xem phụ lục 2)

Cách tiến hành: GV chia lớp học thành các nhóm (mỗi nhóm 6 học sinh)

Vòng 1: Nhóm “chuyên sâu”

Các nhóm được giao một nhiệm vụ với những nội dung học tập khác nhau

Ví dụ: Sau khi học bài “ Công dân với một số vấn đề cấp thiết của nhân loại –môn GDCD lớp 10” các em tìm hiểu về ô nhiễm môi trường và trách nhiệm củacông dân với vấn đề ô nhiễm môi trường

Giai đoạn 1: GV giao nhiệm vụ cho mỗi nhóm “chuyên sâu” tìm hiểu ô nhiễm

môi trường và trách nhiệm của trong việc bảo vệ môi trường

Nhóm 1: Môi trường là gì ? VD

Nhóm 2: Thực trạng môi trường hiện nay như thế nào? VD

Nhóm 3: Thế nào là ô nhiễm môi trường ? VD

Nhóm 4: Vì sao ô nhiễm môi trường được xem là vấn đề cấp thiết củanhân loại? VD

Nhóm 5: Là công dân, học sinh em có trách nhiệm gì với việc bảo vệmôi trường? VD

Vòng 2: “Nhóm mảnh ghép”

Giai đoạn 2: Sau khi hoàn thành nhiệm vụ ở giai đoạn 1, mỗi học sinh ở nhóm

chuyên sâu khác nhau tập hợp lại thành những nhóm “mảnh ghép” Trong nhóm

“mảnh ghép” mỗi em là chuyên gia về một chủ đề nhỏ trong nội dung ô nhiễmmôi trường và trách nhiệm của công dân trong việc bảo vệ môi trường Học sinhlần lượt trình bày phần chuẩn bị của mình cho các thành viên khác trong nhóm Nhiệm vụ mới được giao: Thế nào là bảo vệ môi trường, chúng ta cần làm

gì để bảo vệ môi trường?

2.2 Kỹ thuật “KWL”

Ví dụ 1 : Tên chủ đề: Tìm hiểu về ô nhiễm môi trường

Tên học sinh: Hà Thị Minh Anh

Lớp: 11E37 - Trường THPT Triệu Sơn 3

K( Điều đã biết) W ( Điều muốn biết) L( Điều đã được học)

- Môi trường gồm các

yếu tố tự nhiên và các

yếu tố vật chất nhân tạo

quan hệ mật thiết con

người và thiên nhiên

- Ô nhiễm môi trường là

sự biến đổi các thành

gây ảnh hưởng xấu đến

con người và sinh vật

Thế nào là bảo vệmôi trường?

- Bảo vệ môi trường thực chất là khắc phục mâu thuẫn nảy sinh trong quan hệ giữa con người với tự nhiên, làm thế nào để hoạt động của con người không phá vỡ các yếu tố cân bằng của tự nhiên