(SKKN 2022) một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện

Điều này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm vừaquản lý tập thể học sinh, vừa quan tâm đến từng cá nhân trong lớp về mọi phươngdiện: Tư tưởng, học tập, tu dưỡng, lao động và sinh hoạt tập thể.Gi

1 Lời mở đầu:

1.1.Lí do chọn đề tài:

“Mục tiêu của giáo dục không phải là dạy cách kiếm sống hay cung cấp công cụ để đạt được sự giàu có, mà đó phải là con đường dẫn lối tâm hồn con người vươn đến cái Chân và thực hành cái Thiện - Vijaya Lakshmi Pandit ”

Điều đó cho thấy vị trí quan trọng của việc giáo dục nhân cách học sinhtrong nhà trường phổ thông Có một nhân cách tốt ắt sẽ có một tư duy tốt Vàhơn ai hết, giáo viên chủ nhiệm chính là người có nhiều cơ hội nhất để hìnhthành và giáo dục nhân cách học sinh song song với sự định hướng giáo dục củagia đình người học Bởi vậy, Giáo viên là những người thầy được đào tạo vềkiến thức, về nghiệp vụ chuyên môn nhằm giáo dục học sinh phát triển toàndiện, trở thành công dân tốt cho xã hội Bên cạnh đó, ngoài công tác giảng dạy,công tác chủ nhiệm còn là một công tác mà bất kì người giáo viên nào có tâmhuyết cũng không thể xem nhẹ được Tuy nhiên công tác chủ nhiệm trong nhàtrường hiện nay gặp phải không ít khó khăn trong việc quản lý, giáo dục họcsinh sa sút về đạo đức, thiếu ý thức trong việc học tập, đặc biệt là những họcsinh cá biệt, chậm tiến Đã là một giáo viên chủ nhiệm (GVCN), việc đưa lớptiến lên là trách nhiệm lớn của những ai làm công tác chủ nhiệm, đồng thời cũng

là khẳng định mình về năng lực và nhất là có lương tâm GVCN nhận thấy rõmỗi tập thể lớp là cơ sở quan trọng để xây dựng nhà trường vững mạnh, một tậpthể tốt chắc chắn sẽ có những học sinh tốt, những con người vừa có đủ cả “ đức”lẫn “ tài” Như vậy, nhiệm vụ của người GVCN có vai trò quan trọng, ảnhhưởng nhất định đến việc học tập cũng như rèn luyện nhân cách của học sinh.Giáo viên chủ nhiệm là thay mặt hiệu trưởng nhà trường và cha mẹ học sinh quản

lý toàn diện học sinh lớp mình phụ trách Điều này đòi hỏi giáo viên chủ nhiệm vừaquản lý tập thể học sinh, vừa quan tâm đến từng cá nhân trong lớp về mọi phươngdiện: Tư tưởng, học tập, tu dưỡng, lao động và sinh hoạt tập thể.Giáo viên chủnhiệm lớp là người lãnh đạo, tổ chức, điều hành, kiểm tra mọi hoạt động và cácmối quan hệ ứng xử thuộc lớp mình phụ trách theo đúng chương trình và kếhoạch của nhà trường Giáo viên chủ nhiệm là nhân vật chủ đạo để hình thànhnhân cách cho từng học sinh trong tập thể lớp Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầunối là nhân vật trung gian thiết lập các mối quan hệ hai chiều: Nhà trường - tậpthể học sinh, tập thể học sinh - xã hội Như vậy một mặt giáo viên chủ nhiệmlớp vừa là đại diện cho nhà trường để giáo dục học sinh, vừa đại diện cho tập thểhọc sinh để liên lạc với nhà trường Mặt khác giáo viên chủ nhiệm phải làm choquan hệ giữa tập thể học sinh với xã hội trở nên gắn bó hơn

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 1

“Một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệmnhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”

Để thực hiện tốt vai trò và nhiệm vụ của mình, GVCN lớp phải biết phối hợp với các GV bộ môn, chỉ huy quản lý học sinh trong lớp học tập, lao động, công tác Chủ nhiệm cũng là người phối hợp với các tổ chức, đoàn thể trong trường trong đó quan hệ nhiều ở cấp THPT là đoàn trường, chi đoàn GV, hội CMHS, để làm tốt công tác dạy - học - giáo dục HS trong lớp phụ trách

Công tác chủ nhiệm là một công tác quan trọng nhằm giúp nhà trườngthực hiện tốt công tác giáo dục hs Một người giáo viên chủ nhiệm tốt sẽ gópphần xây dựng nên một tập thể lớp giỏi; nhiều giáo viên chủ nhiệm tốt sẽ xâydựng nên một nhà trường vững mạnh Một giáo viên chủ nhiệm tốt không chỉgiúp lớp mình học tốt mà còn biết cách để giúp các hs có ý thức tự giác tronghọc tập Thông thường giáo viên chủ nhiệm chỉ có một vài buổi trong tuần cótiết dạy ở lớp của mình chủ nhiệm cho nên với số ít buổi đó thì giáo viên sẽ khókhăn để nắm bắt được tình hình của hs lớp mình vì vậy giáo viên cần phải sắpxếp để có nhiều thời gian hơn nữa gặp gỡ, trao đổi với lớp chủ nhiệm để nắm bắttình hình hs của lớp từ đó sẽ có những thông tin về việc nghỉ học, bỏ học của hs

để có thể tìm biện pháp kịp thời ngăn chặn việc bỏ học của các em Đặc biệt vàocác hoạt động ngoại khóa hay các buổi học đối buổi sẽ có nhiều hs nghỉ học vàđây là một trong những dấu hiệu dẫn đến tình trạng bỏ học cho nên thời điểmnày công tác của người giáo viên chủ nhiệm trở nên hết sức quan trọng Tóm lại

sự quan tâm thường xuyên của người giáo viên chủ nhiệm chính là một yêu cầu

vô cùng cần thiết để từ đó hạn chế tình trạng bỏ học của các em hs một cách tốthơn Có nghĩa là GVCN đã giúp cho hoạt động dạy học của nhà trường diễn rabình thường Công tác này cần sự khéo léo, linh hoạt và nhiệt tâm của mỗi giáoviên Không phải giáo viên chủ nhiệm nào cũng có được một phương pháp tốt

để quản lí lớp học của mình, thậm chí còn tỏ ra lúng túng trong một số tìnhhuống sư phạm Bản thân tôi đã giảng dạy và làm công tác chủ nhiệm được hơn

10 năm, trong quá trình làm việc tôi đã tiếp xúc với rất nhiều hoàn cảnh học sinhkhác nhau, từ đó rút ra được một số kinh nghiệm nhỏ và mong muốn được đónggóp một vài ý kiến của mình về phương pháp quản lí lớp học, với hi vọng ý kiến

đó sẽ phần nào trở thành tài liệu tham khảo cho nhà giáo làm công tác giáo viênchủ nhiệm lớp

Vì vậy, những sáng kiến để tăng hiệu quả công tác chủ nhiệm thực sự rất đángquý và cần được phổ biến, nhân rộng Ý thức được điều đó, trong năm học 2021

- 2022 này, tôi xin mạnh dạn chia sẻ một số kinh nghiệm mà tôi đã thử nghiệmthành công trong những năm vừa qua về: “Một số biện pháp giáo dục học sinh

có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệm nhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”. Sáng kiến nhằm hoàn thiện nhân cách và năng

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 2

lực làm việc cho học sinh Xây dựng thói quen tích cực, lối sống lành mạnh, tưduy trong sáng trong học sinh Cuốn học sinh hòa đồng vào các hoạt động tậpthể, nâng cao tinh thần trách nhiệm trong mỗi cá nhân đối với các hoạt động của

lớp Qua đây mong đồng nghiệp và BGH trao đổi, góp ý thêm giúp tôi hoàn

thiện hơn

1.2 Mục đích nghiên cứu:

Trên cơ sở nghiên cứu lý luận và thực trạng vai trò của GVCN lớp trong côngtác giáo dục đạo đức HS để đề ra những giải pháp hợp lý nhằm nâng cao chấtlượng giáo dục cho học sinh ở trường THPT hiện nay

1.3 Đối tượng nghiên cứu:

- Học sinh lớp 10C5 Trường THPT Thạch Thành 4

1.4 Phương pháp nghiên cứu:

- Phương pháp nghiên cứu lý luận:

Thu thập những thông tin lý luận của vai trò của người GVCN lớp trongcông tác giáo dục đạo đức và tư vấn cho học sinh chọn đúng ngành, nghề theo

sở thích, phù hợp với năng lực của bản thân và nhu cầu của xã hội trên các tậpsan giáo dục, tập san tuyển dụng và tìm việc làm, các phương tiện thông tin đạichúng, các tài liệu tham khảo trên Internet

- Phương pháp quan sát:

Quan sát hoạt động học và sinh hoạt tập thể của HS

- Phương pháp điều tra:

Trò chuyện, trao đổi với các GVBM, HS, hội cha mẹ học sinh(CMHS), bạn

bè và hàng xóm của HS

- Phương pháp tổng kết kinh nghiệm:

+ Tham khảo những bản báo cáo, tổng kết hàng năm của nhà trường

+ Tham khảo kinh nghiệm của các trường bạn

+ Tham khảo những kinh nghiệm của các giáo viên chủ nhiệm lớp kháctrong trường mình

2 Nội dung sáng kiến kinh nghiệm:

2.1 Cơ sở lý luận cua SKKN:

Trong nhà trường THPT, chức năng và vai trò của người giáo viên chủnhiệm không hoàn toàn giống với các cấp học dưới Trong thực tế, có nhữngBùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 3

“Một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệmnhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”

giáo viên làm công tác chủ nhiệm lớp nhưng đã không ý thức được hết nhiệm vụ

và vai trò quan trọng của mình Về nhiệm vụ, giáo viên chủ nhiệm trong trườngTHPT có những nhiệm vụ chính là: Xây dựng kế hoạch các hoạt động giáo dụcthể hiện rõ mục tiêu, nội dung, phương pháp giáo dục bảo đảm tính khả thi, phùhợp với đặc điểm học sinh, với hoàn cảnh và điều kiện thực tế nhằm thúc đẩy sựtiến bộ của cả lớp và của từng học sinh; Thực hiện các hoạt động giáo dục theo

kế hoạch đã xây dựng; Phối hợp chặt chẽ với gia đình học sinh, với các giáoviên bộ môn, Đoàn thanh niên Cộng sản Hồ Chí Minh, các tổ chức xã hội cóliên quan trong việc hỗ trợ, giám sát việc học tập, rèn luyện, hướng nghiệp củahọc sinh lớp mình chủ nhiệm và góp phần huy động các nguồn lực trong cộngđồng phát triển nhà trường; Ngoài ra, người giáo viên chủ nhiệm lớp cũng phảithực hiện đẩy đủ những nhiệm vụ của một giáo viên bộ môn theo môn dạy củamình như: Dạy học và giáo dục theo chương trình, kế hoạch giáo dục, kế hoạchdạy học; quản lý học sinh trong các hoạt động giáo dục do nhà trường tổ chức;tham gia các hoạt động của tổ chuyên môn; chịu trách nhiệm về chất lượng, hiệuquả giáo dục; tham gia nghiên cứu khoa học sư phạm ứng dụng,

Về quyền hạn, giáo viên chủ nhiệm trong trường THPT có những quyền hạnchủ yếu sau: Được dự các giờ học, hoạt động giáo dục khác của học sinh lớpmình; Được dự các cuộc họp của Hội đồng khen thưởng và Hội đồng kỷ luật khigiải quyết những vấn đề có liên quan đến học sinh của lớp mình; được dự cáclớp bồi dưỡng, hội nghị chuyên đề về công tác chủ nhiệm; Được quyền cho phép

cá nhân học sinh nghỉ học không quá 3 ngày liên tục; được giảm giờ lên lớphàng tuần theo quy định khi làm chủ nhiệm lớp Ngoài ra, người giáo viên chủnhiệm lớp cũng được hưởng đầy đủ những quyền khác của một giáo viên bộmôn như: được nhà trường tạo điều kiện để thực hiện nhiệm vụ giảng dạy vàgiáo dục học sinh; được hưởng mọi quyền lợi về vật chất, tinh thần và đượcchăm sóc, bảo vệ sức khoẻ theo các chế độ, chính sách quy định đối với nhàgiáo,

Từ những nhiệm vụ và quyền hạn đã nêu ở trên, ta có thể thấy rằng vai tròcủa người giáo viên chủ nhiệm lớp là hết sức quan trọng Ngoài chức năng,nhiệm vụ của một giáo viên bình thường, giáo viên chủ nhiệm còn là người quản

lý toàn bộ hoạt động giáo dục của lớp mình, đặc biệt là việc chăm lo hình thành,nuôi dưỡng, phát triển nhân cách và tư vấn cho các em chọn đúng ngành, nghềtheo sở thích, phù hợp với năng lực của bản thân và nhu cầu của xã hội cho từnghọc sinh Giáo viên chủ nhiệm lớp là cầu nối giữa Ban giám hiệu nhà trường vớihọc sinh, cha mẹ các em và đoàn thể mà các em sinh hoạt

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 4

Nắm vững được nhiệm vụ, quyền hạn và vai trò của mình có nghĩa là ngườigiáo viên chủ nhiệm đã nắm được chiếc chìa khóa để có thể trở thành một giáoviên chủ nhiệm tốt Qua đó, góp phần quan trọng vào thành công của nhà trườngtrong công tác giảng dạy và giáo dục đạo đức và tư vấn cho các em chọn đúngngành, nghề theo sở thích, phù hợp với năng lực của bản thân và nhu cầu của xãhội cho học sinh.

- Đa số HS ngoan hiền, có ý thức học tập và rèn luyện đạo đức

- Trường nằm ở một vùng đặc biệt khó khăn của huyện, học sinh trong lớp đa số

là con em dân tộc thiểu số có hoàn cảnh kinh tế khó khăn, có 10 hs là con hộnghèo, 6 hs cận nghèo như em Đức, Xuân, Thanh, Hồng, Gấm…

- Có nhiều học sinh sống ở địa bàn xa trường khoảng 15-20km nên việc đi lạikhá vất vả như em Huyền, Hòa, Hương Ly…

- Một số học sinh thiếu thốn tình cảm (chỉ ở với mẹ hoặc bố, cha mẹ làm ăn xa,

mồ côi) như em Nam, em Yến Nhi, emTrung, em Hương Trinh…

- Không ít học sinh trong trường có hoàn cảnh rất đặc biệt: có em mồ côi cha

mẹ, có em bố mẹ đều bị bệnh hiểm nghèo, có em bố mẹ ly hôn, có em bản thâncũng mang bệnh hiểm nghèo… Trong số các em học sinh ấy, không ít em đã tựbiết vươn lên trong học tập, lấy khó khăn của bản thân làm động lực cố gắngvươn lên Nhưng cũng còn có những em mang mặc cảm tự ti, hoặc tâm lý đổ lỗicho gia đình cho xã hội, tự cho bản thân quyền đưuọc lười biếng, chỉ biết hưởngthụ, ăn chơi đua đòi…

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 5

“Một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệmnhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”

- Tuy phụ huynh rất quan tâm đến con em mình về việc học tập, về nề nếp song

vì bận đồng ruộng, xa trường vv, nên nhiều gia đình không có thời gian vàkhông kịp thời để ý kèm cặp con em mình tốt nhất

Đối với lứa tuổi học sinh, phải nói rằng thời gian mà các em sống với giađình là khoảng thời gian dài nhất, chính vì thế môi trường sống của gia đình cóảnh hưởng rất lớn đối với các em, những thái độ, hành vi, cách cư xử trong giađình sẽ hình thành cho các em nền móng để các em tiếp xúc ngoài xã hội.Những em thiếu may mắn sinh ra trong gia đình cha mẹ bất hoà, cách cư xử củacha mẹ thô bạo, rượu chè, cờ bạc đã tạo cho các em một ấn tượng không tốtđiều đó có thể dẫn đến tình trạng học sinh trở nên lầm lì ít nói, có em ảnhhưởng những thói quen không tốt đó cũng có những hành vi cử xử không tốt vớimọi người Hình thành nên tính cách cá biệt trong học sinh

Trường học là ngôi nhà thứ hai của các em, nơi để phụ huynh gửi gắmniềm tin vào việc giáo dục con em của họ, từ đây các em được học tập, đượchiểu biết, được lớn lên về mọi mặt Nhưng để đạt được đúng như điều vừa nêucũng không phải là dễ, trong thực tế cũng có những trường học chưa thực hiệnđược chức năng là ngôi nhà thứ hai của học sinh, bởi vẫn còn đâu đó có nhữngthầy cô giáo chưa nhiệt tình, chưa thật sự yêu nghề, chưa có tâm huyết với sựnghiệp giáo dục nên chưa thật sự là nơi đáng tin cậy Cũng có một vài thầy côgiáo do cách cư xử chưa phù hợp nên đâu đó còn cảnh xúc phạm học sinh, đối

xử thiếu công bằng với các em, ngại khó khi phải giáo dục những em cá biệt,cáu giận, sĩ nhục học sinh đã làm mất lòng tin ở các em, tạo ra một khoảngcách không đáng có giữa thầy và trò và chính điều này đã dẫn đến biểu hiện tiêucực ở học sinh

Ngoài môi trường gia đình và nhà trường ra, học sinh còn phụ thuộc rấtlớn vào môi trường xã hội Hiện nay do sự phát triển kinh tế - xã hội, sự pháttriển của mạng lưới thông tin hiện đại, sự du nhập của nhiều loại hình văn hoákhác nhau đã ảnh hưởng không ít đến tầng lớp thanh thiếu niên Các loại hìnhdịch vụ như internet, game đã lôi kéo không ít học sinh vào đam mê những tròBùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 6

chơi vô bổ Hiện tượng học sinh trốn học để chơi game, đánh bạc là chuyệnthường ngày, có cả em hết tiền nảy sinh hành vi trộm cắp, cướp giật.

Những học sinh cá biệt ta thường gặp phần lớn là những em có năng lựchọc tập yếu kém, điều đó cũng hoàn toàn dễ hiểu bởi nhận thức của các em kémthì làm sao có hành động tốt được Việc hạn chế trong tiếp thu kiến thức của các

em cũng dẫn đến sự lười biếng, chán nản, muốn phá phách, nhất là đối với họcsinh nam Xét ở một khía cạnh khác thì cũng có thể các em vì tự ái về sự chêcười của thầy cô và bè bạn, các em muốn chứng minh cho mọi người thấy rằngmình học không tốt nhưng mình có thể nổi trội hơn về mặt khác, hoặc các emmuốn thầy cô chú ý mình hơn chẳng hạn, chính vì thế mà các em có những hànhđộng vượt ra khỏi những quy định chung

Ngoài ra, hiện nay ngày càng đông học sinh Việt Nam chưa có thái độ nhậnthức đúng đắn đối với việc học tập Đáng buồn thay cho một thế hệ tương laiđang ngày càng xuống dốc Không những vậy, có những học sinh còn tỏ thái độ

vô lễ với giáo viên, làm ồn trong lớp, phát biểu linh tinh, Do họ nghĩ mình đãlớn, có thể bày tỏ ý kiến thoải mãi Học sinh ngày nay tiếp cận quá nhiềuphương tiện truyền thông hiện đại như điện thoại di động, truyền hình cáp,internet nên dễ bị nhiễm những tư tưởng xấu Nguy hiểm hơn là các phim ảnhđồi trụy có tác động tiêu cực đến nhân cách các em Đau lòng hơn nữa số đôngtrong những em đó gia đình đâu có khá giả gì

Bên cạnh đó, lớp vẫn còn rất nhiều bạn học sinh đã nỗ lực hết mình choviệc học tập Đáng xúc động hơn có những em học sinh xuất thân trong nhữnggia đình nghèo khó nhưng biết vượt lên hoàn cảnh để vươn tới tầm cao của trithức Ngoài việc học tập, các em đã làm tất cả những công việc để có tiền phụgiúp cha mẹ Các em mãi là những bông hoa đẹp trong vườn hoa của dân tộcViệt Nam - một tương lai tươi sáng đang chờ các em ở phía trước

2.3.2.Giải pháp 2: lựa chọn ban cán sự hợp lý, phù hợp với đặc điểm của lớp.

* Cơ sở lựa chọn:

- Căn cứ vào hồ sơ học bạ của HS

- Căn cứ sự tín nhiệm của tập thể lớp qua việc bình bầu dân chủ đầu mỗi năm học

- Căn cứ vào ý thức trách nhiệm của bản thân mỗi học sinh để lựa chọn

* Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp:

- Ban cán sự lớp đại diện cho lớp, chịu trách nhiệm trước Nhà trường về toàn bộ hoạt động học tập, rèn luyện, đời sống của lớp trong thời gian học Ban cán sự lớp do tập thể lớp bầu ra, được GVCN quyết định công nhận Nhiệm kỳ của Bancán sự lớp là một năm

- Cơ cấu của Ban cán sự lớp gồm:

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 7

Tổ Ba

Tổ Bốn Thủ quỹ Giữ sổ đầu bài Thư ký lớp

“Một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệmnhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”

Giao nhiệm vụ cụ thể

- Lớp trưởng: quản lý, điều hành toàn bộ các hoạt động của lớp dưới sự chỉ đạo của giáo viên chủ nhiệm, chủ trì các cuộc họp lớp, sinh hoạt lớp cuối tuần, báo cáo mọi hoạt động trực tiếp giáo viên chủ nhiệm

- Lớp phó học tập: lên danh sách học sinh học tốt nhất cho từng bộ môn phân công phụ trách giúp đỡ bạn học yếu hơn, phải là học sinh học tốt, báo cáo việc học tập của học sinh trong lớp, duy trì truy bài 15 phút đầu giờ

- Lớp phó lao động: đôn đốc vệ sinh lao động của lớp, trực cờ đỏ, mang ghế tiết chào cờ

- Học sinh phụ trách văn thể mĩ: phụ trách văn nghệ, giải trí của lớp, TDTT

- Thủ quỹ: thu các khoản tiền quỹ, thăm hỏi

- Thư ký: ghi chép các phiên họp lớp, biên bản sinh hoạt lớp

- Học sinh giữ sổ đầu bài: quản lý, giữ gìn sổ đầu bài buổỉ sáng, buổi chiều, ghi các mục: ngày, học sinh vắng, bỏ tiết, đi muộn, không chuẩn bị bài tên bài dạy

- Bốn tổ trưởng: theo dõi mọi hoạt động tổ mình và tổng kết lại cho lớp trưởng ngày thứ sáu

- Bí thư chi đoàn: nắm bắt tiếp thu những thông báo, chỉ thị của Đoàn trường kịpthời triển khai cho chi đoàn mình thực hiện đầy đủ

2.3.3.Giải pháp 3: lập sơ đồ lớp học cụ thể.

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 8

BÍ THƯ CHI ĐOÀN LỚP TRƯỞNG

Uỷ viên BCH chi đoàn

Phó

bí thư chi đoàn

CHỨC DANH KHÁC CÁC LỚP PHÓ

Lớp phó Văn Thể Mĩ

- GV căn cứ vào học lực của học sinh, chia đều số học sinh TB và yếu chomỗi tổ và xen kẽ nhau.

- GV căn cứ vào tình trạng sức khoẻ của học sinh: Mắt, cao thấp để xếp ngồitrước, ngồi sau

- GV căn cứ vào nhiệm vụ của ban cán sự lớp, cán sự lớp phải có mặt rải khắpcác tổ và ở vị trí dễ kiểm soát các thành viên của lớp

- Các học sinh hiếu động xếp ở những vị trí tập trung tầm nhìn của giáo viên(Bàn đầu, đầu bàn, đầu dãy)

Do lớp có nhiều học sinh ở nhiều xã khác nhau vào thành một lớp nên việcxếp chỗ ngồi cũng cần cân nhắc vì nếu để học sinh 1 xã ngồi cùng với nhau thì

sẽ hình thành các phe phái, gây mất đoàn kết trong lớp

2.3.4 Giải pháp 4: Giáo dục bằng tâm lý

Có thể thấy, quan hệ thầy trò vốn là mối quan hệ tách biệt từ ngàn xưa.Trong nền giáo dục hiện tại, quan hệ đó đã được thay đổi, thầy trò ngày nay cótình cảm thân mật gắn bó hơn, có như vậy thì chúng ta mới thực hiện tốt đượcnhiệm vụ giáo dục toàn diện được Bởi có quan hệ gần gũi thì mới biết đượcnhững tâm tư nguyện vọng của các em, qua đó chúng ta mới có những biện phápgiáo dục thích hợp

Đối với học sinh có hoàn cảnh đặc biệt việc gần gũi với các em quả là mộtvần đề không đơn giản, nếu giáo viên chủ nhiệm thiếu tế nhị thì khó mà có thểgần gũi với các em được, chẳng hạn thường xuyên phê bình, dùng nhiều lới xúcphạm đến các em đều có thể làm tổn thương đến mối quan hệ này Hơn nữa vìcác em thường xuyên vi phạm hoặc các em rất ngoan nhưng lại sống khép mình

ít giao lưu nên các em càng lẩn tránh tiếp xúc với giáo viên nhất là giáo viên chủnhiệm lớp

Để thấy được hết cá tính của học sinh, giáo viên chủ nhiệm cần tạo đượcmối quan hệ gần gũi với các em, thật sự là chỗ dựa đáng tin cậy nhất sau cha mẹcủa các em Chú ý khi giao tiếp với các em ta phải luôn cởi mở, chân tình, vui

vẻ đễ cảm hóa được các em Khi có được mối quan hệ tốt, các em sẽ thổ lộnhững tâm tư tình cảm với giáo viên chủ nhiệm mà không một chút ngần ngại.Những lời khuyên răn dạy bảo của chúng ta sẽ có tác dụng lớn đối với các em

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 9

“Một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệmnhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”

Giáo viên chủ nhiệm nên thay đổi cách cư xử trong lớp học dựa trên cơ sở

động viên, khuyến khích, nêu gương, tìm hiểu nhằm thúc đẩy học sinh có thái

độ và hành vi đúng

Giáo viên cần ghi nhận những cố gắng và kết quả mà các em đạt được vềmọi mặt học tập, nề nếp hay tham gia các hoạt động văn thể mĩ của trường.Đồng thời khuyến khích các em phát huy thế mạnh của mình, kích thích sự tíchcực của mỗi cá nhân trong lớp học

Giáo viên cần tuyên dương học sinh có tiến bộ trong mỗi tuần Sự độngviên, khích lệ kịp thời của giáo viên sẽ có sức mạnh cổ vũ sự tự ý thức của họcsinh

Giáo viên nhận xét, góp ý một cách khéo léo về những điều mà các emchưa làm được hoặc làm chưa tốt, không nên chê bai, chỉ trích vì điều đó sẽ làmthui chột đi sự tích cực chủ động ở các em Hãy để học sinh cảm nhận được sựtin tưởng của thầy cô dành cho chúng Mỗi lời nói, mỗi hành động, tác phongcũng như cách cư xử của giáo viên trên lớp sẽ có tác động không nhỏ đến nhậnthức và tình cảm của học trò Giáo viên sẽ không thuyết phục được học sinhnghe theo sự chỉ dạy của mình nếu như bản thân không chuẩn mực và thiếu đi

sự chân thành Cho nên, mỗi giáo viên phải là một tấm gương sáng về nhân cách

để học sinh noi theo

Quan tâm đến những khó khăn của học sinh: Giáo viên nên tìm hiểu kĩ vềhoàn cảnh của từng học sinh và đặc biệt chú ý đến những học sinh có hoàn cảnhkhó khăn và thiếu thốn tình cảm do cha hoặc mẹ mất sớm, cha mẹ li hôn, giađình bất hòa, cha mẹ thiếu sự quan tâm Những học sinh có hoàn cảnh đặc biệtnày thường dễ có thái độ sống buông thả, bất cần; vi phạm nội quy lớp học.Giáo viên lúc này không chỉ đóng vai trò là người thầy mà còn là người bạn gầngũi, thân thiện, được học sinh tin tưởng tâm sự, sẻ chia những khó khăn, vướngmắc của mình Giáo viên cần lắng nghe và gợi ý, định hướng cho học sinh giảiquyết những khó khăn đang gặp phải

Bùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 10

Cụ thể như Em Trương Minh Phương - học sinh lớp 10C5 là một học sinh

học rất yếu, em thường xuyên không thuộc bài cũ và điểm rất kém ở các bàikiểm tra, em chán nản và có ý định bỏ học đi làm công nhân Tôi rất khó liên lạcvới bố mẹ em, họp phụ huynh học sinh thì không có PH tham dự Em hòa đồngvới bạn bè trong các hoạt động ngoại khóa nhưng lại thu mình vào trong mỗi giờhọc

Thấy vậy tôi tìm cách gần gũi em bằng cách: Trong tuần học thứ 8 emkhông làm bài 03 lần đều bị điểm kém và giáo viên bộ môn ghi tên vào sổ đầubài- Lẽ ra như các tuần trước, những em không học bài thì bị GVCN phê bìnhtrước lớp, buộc viết bản cam kết hay bị phạt trực nhật nhưng để có thể gần gũi

em tôi không phê bình việc không thuộc bài cũ mà trong tiết sinh hoạt này tôichỉ chú ý đến việc phê bình các em còn mất trật tự trong tiết học, tôi tìm cáchtuyên dương em: (bạn Phương là một học sinh học rất yếu, tuy vậy bạn rất cótinh thần tập thể, trong các tiết học bạn đều nghiêm túc lắng nghe thầy cô giảngbài, không gây ảnh hưởng đến các bạn khác, bạn tham gia tích cực các hoạtđộng ngoại khóa của lớp ) Sau lần tuyên dương ấy em Phương có một thái độkhác, tôi nhận thấy em có mong muốn gần gũi với mọi người hơn Thế là trongbuổi lao động tôi tìm cách tâm sự cùng em, dần dần mối quan hệ giữa tôi và emngày thêm gần gũi, lúc đó em mới tâm sự hết mong muốn của mình Em tâm sự

với tôi rằng: “Em học yếu, đó là điều em luôn mặc cảm, việc học đối với em như một gánh nặng, gia đình em chẳng ai giúp được gì cho em, bố mẹ em không mấy khi ở nhà, nhưng lại luôn quản thúc và trách mắng em trong mọi chuyện ”

Biết được tâm tư, nguyện vọng của em, tôi động viên em học, trong cácgiờ học tôi thường xuyên quan tâm em nhiều hơn, trao đổi với giáo viên bộ môntạo điều kiện tốt hơn để em tự tin trong học tập, phân công các em học sinh giỏi

ở gần nhà đến giúp đỡ Còn ở lớp - tôi xếp một em học sinh giỏi, nhiệt tình ngồicạnh để quan tâm nhiều đến Phương hơn Dần dần em tự tin hơn trong các giờBùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 11

“Một số biện pháp giáo dục học sinh có hoàn cảnh đặc biệt của lớp chủ nhiệmnhằm nâng cao chất lượng giáo dục học sinh một cách toàn diện”

học, em nỗ lực cố gắng và đã có những tiến bộ rõ nét, cuối năm học lớp 10 em

đã đạt danh hiệu học sinh tiên tiến

Trường hợp em Ngô Anh Tuấn là một học sinh nằm trong một hoàn cảnhđặc biệt, bố làm ăn xa không quan tâm đến ba mẹ con em, một mình mẹ nuôi em

ăn học, vất vả vì công việc, thu nhập ít, đời sống không mấy dư dật Ngô AnhTuấn biết thương mẹ nhưng chưa thực sự cố gắng vươn lên trong học tập Emham chơi thậm chí có giai đoạn nói dối đi học để đi chơi điện tử

Sau khi theo dõi và tìm hiểu phân tích hoàn cảnh của em, tôi gặp riêng emsau giờ học cuối cùng của ngày thứ bảy - cả lớp đã ra về tôi gọi em ở lại Tôi bắtđầu từ việc hỏi thăm gia đình em, mẹ em thế nào? Trước sự quan tâm chân tìnhcủa giáo viên chủ nhiệm, với bản tính lương thiện của trẻ em Ngô Anh Tuấn nóichuyện với tôi chân tình Khi thấy em không ngần ngại gì trong tâm sự cùng tôi,tôi bắt đầu gợi ý nhắc nhở từng vi phạm của em, chú ý trong các vi phạm của

em, tôi đều đưa em vào thế bị lôi kéo theo bạn mà hư Tôi dùng tình cảm của

người mẹ để tâm sự cùng em: “Em là niềm an ủi duy nhất đối với mẹ - mẹ là chỗ dựa duy nhất của em, mẹ tần tảo nuôi em ăn học là muốn em trở thành người tốt, bao vất vả nặng nhọc mẹ đều gánh chịu để em được có điều kiện tốt

mà học tập bằng bạn bằng bè, thế mà vừa rồi thầy nghe mẹ bị bệnh là do biết

em theo các bạn trốn học đi chơi em không thương mẹ sao?” Nói đến đây,

tôi thấy đôi mắt em chớp chớp, rưng rưng Tôi đã cảm hoá được em, từ đó tôithường xuyên trao đổi với em, mỗi lần trao đổi riêng, tôi đều tìm cách khen ngợinhững tiến bộ của em

Một trường hợp khác, gia đình kinh tế khá giả, cha mẹ buôn bán, lo việckinh doanh không quan tâm đến việc học tập của con em, như gia đình em TrầnTuấn Anh Anh là một học sinh lười học nhưng có khả năng tiếp thu khá Emthường trốn học đi chơi, và khi bị phát hiện em đều đưa ra rất nhiều lý do để baobiện Đáng buồn là chính gia đình em cũng bao che cho những sai phạm của conmình Với Tuấn Anh tôi dùng biện pháp khác, tôi theo dõi em nhiều hơn, hễ em

có vi phạm gì là tôi biết ngay và mỗi lần trao đổi với em tôi đều đưa ra nhữngBùi Văn Sơn – THPT Thạch Thành 4 12