(SKKN 2022) Một số giải pháp trong việc giáo dục học sinh chậm tiến tại trường THPT Quảng Xương 4

Do đó phải hiểu rằng bản chất của quá trình giáo dục là tổ chức toàn bộ cuộc sống, toàn bộ hoạt động học tập vui chơi giải trí cho học sinh, tạo điều kiện thuận lợi tối ưu để tiềm năng c

TÊN ĐỀ TÀI:

MỘT SỐ GIẢI PHÁP TRONG VIỆC GIÁO DỤC HỌC SINH CHẬM TIẾN

TẠI TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG 4 PHẦN THỨ NHẤT: MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài:

Ngày nay cuộc sống đa dạng, xã hội phức tạp thông tin bùng nổ phương tiện phong phú và nhiều người đã muốn cơ học hoá quá trình hình thành phát triển nhân cách Do đó phải hiểu rằng bản chất của quá trình giáo dục là tổ chức toàn bộ cuộc sống, toàn bộ hoạt động học tập vui chơi giải trí cho học sinh, tạo điều kiện thuận lợi tối ưu để tiềm năng của mỗi người được phát triển dưới sự điều khiển có chủ định của nhà sư phạm mà nhất là người giáo viên chủ nhiệm lớp Tuy nhiên thực trạng gần đây có nhiều học sinh sa vào tệ nạn xã hội và bạo lực học đường… do

nhiều nguyên nhân Vì vậy việc nghiên cứu và áp dụng “Một số giải pháp giáo dục học sinh chậm tiến” trong công tác chủ nhiệm sẽ giúp cho giáo viên chủ

nhiệm thực hiện tốt vai trò quản lý, giáo dục của mình Làm cho hiệu quả giáo dục mang tính chất thiết thực hơn, chất lượng hơn

2 Mục đích nghiên cứu.

Ở đề tài này tôi muốn trình bày nguyên nhân dẫn đến hiện tượng học sinh chậm tiến trong lớp chủ nhiệm, hướng khắc phục với từng đối tượng học sinh, thông qua kinh nghiệm và giải pháp nhỏ trong quá trình làm công tác chủ nhiệm ở trường THPT Quảng xương 4 của tôi

3 Đối tượng nghiên cứu : Lớp 12C1 Trường THPT Quảng xương 4.

4 Phương pháp nghiên cứu : phân tích, so sánh…

5 Những điểm mới của sáng kiến:

- Giúp giáo viên chủ nhiệm lớp có điều kiện gần gũi với học sinh, hiểu biết, thông cảm với học sinh để từ đó giáo dục các em ngày càng tốt hơn

- Học sinh không còn tâm lí e ngại khi tiếp xúc với giáo viên chủ nhiệm lớp, tạo điều kiện để các em phát huy tối đa những khả năng vốn có của mình trong học tập cũng như trong các hoạt động của lớp, của trường

- Tạo được chuyển biến tích cực về nhận thức cho phụ huynh trong công tác giáo dục học sinh Có mối quan hệ chặt chẽ giữa giáo viên chủ nhiệm và phụ huynh thông qua việc thiết lập kênh thông tin như: điện thoại, sổ liên lạc điện tử…để trao đổi các thông tin kịp thời về công tác giáo dục học sinh đôi với các phụ huynh, hộ gia đình đi làm ăn xa nhà Hình thành thói quen cho phụ huynh thường xuyên quan tâm, tạo điều kiện thuận lợi để học sinh học tập tốt

PHẦN THỨ HAI: NỘI DUNG CỦA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

1 Cơ sở lí luận của sáng kiến kinh nghiệm

Sinh thời, Bác Hồ luôn coi trọng cái đức của con người Bác từng nói “Cái đức như gốc của cây, như ngọn nguồn của sông suối” Điều này cho thấy việc giáo dục hạnh kiểm cho học sinh THPT nhất là học sinh chậm tiến thật sự là một công việc vô cùng quan trọng trong sự nghiệp giáo dục của nhà giáo Trong công tác chủ nhiệm, hiệu quả của công tác giáo dục đạt đến mức độ nào hoàn toàn phụ thuộc vào kết quả giáo dục hạnh kiểm cho học sinh chậm tiến trong một năm học của một lớp học mà giáo viên đảm nhiệm Lớp học có những học sinh nghịch ngợm, trốn học, gây gỗ, đánh nhau, mê game mà giáo viên không quan tâm thì việc học tập của các em ngày càng giảm sút, thậm chí dẫn đến bỏ học, sa vào những tệ nạn xã hội Thật vậy, việc giáo dục các đối tượng học sinh chậm tiến, chúng ta phải tìm ra những giải pháp phù hợp Định hướng đúng đắn cho các em trong các hoạt động giáo dục Chúng ta không thể áp dụng cách thức giáo dục của trung học phổ thông giống như trung học cơ sở, tiểu học Có như vậy thì chúng ta mới có thể giáo dục học sinh một cách đúng đắn nhất về nhân cách cũng như nhận thức của học sinh trong từng giai đoạn phát triển Tuy nhiên trong mỗi giai đoạn phát triển khác nhau của học sinh chúng ta cũng không thể áp dụng một cách cứng nhắc, rập khuôn mà tùy thuộc vào từng đối tượng học sinh mà người làm công tác chủ nhiệm có những cách thức giáo dục thích hợp nhất cho các em Để các em có thể phát triển một cách hài hòa trong học tập, nhận thức và hành vi đúng đắn của mình thì đòi hỏi người giáo viên phải phát huy được vai trò của mình trong công tác chủ nhiệm lớp:

- Vai trò của giáo viên chủ nhiệm.

+ Giáo viên chủ nhiệm là người thay mặt Hiệu trưởng chịu trách nhiệm tổ chức, quản lí toàn diện chất lượng học sinh của một lớp Như vậy Giáo viên chủ nhiệm phải trực tiếp quản lí toàn diện học sinh của lớp mình, công tác quản lí ấy cụ thể là nắm bắt hoàn cảnh, điều kiện sống, tác động của gia đình đối với học sinh

+ Hiểu biết đặc điểm tâm sinh lí, trình độ nhận thức, năng lực hoạt động, hứng thú sở thích của từng học sinh

+ Nắm vững mục tiêu chương trình giáo dục, cấp học và khả năng thực hiện mục tiêu đó của lớp mình Hơn nữa người giáo viên chủ nhiệm là cầu nối trong việc thu nhận thông tin từ Ban giám hiệu với tập thể lớp, từ gia đình - nhà trường Nhưng khi truyền đạt thông tin không được dùng mệnh lệnh mà bằng sự thuyết phục và cảm hoá, gương mẫu giúp cho từng học sinh chấp nhận từng điều kiện giáo dục của nhà trường một cách tự nguyện, tự giác từ đó mà họ biến yêu cầu đòi hỏi

kế hoạch của nhà trường thành nhu cầu hành động của cả lớp cũng như của từng học sinh

+ Với tư cách là giáo viên chủ nhiệm phải là người tập hợp ý kiến, nguyện vọng của từng học sinh phản ánh với hiệu trưởng, với các tổ chức giáo dục, với các

giáo viên bộ môn để kịp thời xử lí một cách khách quan công bằng những băn khoăn của học sinh lớp mình

+ Giáo viên chủ nhiệm còn là người cố vấn, tổ chức các hoạt động tự quản cho học sinh lớp mình Học sinh Trung học phổ thông là con người ở lứa tuổi cuối thiếu niên và đầu thanh niên, lứa tuổi này đang tự khẳng định mình, giàu ước mơ, bước đầu có kinh nghiệm sống, có khả năng tự quản, biết tổ chức hoạt động tập thể nhưng vẫn là cái lứa tuổi cái mong muốn lớn hơn khả năng Muốn khẳng định mình nhưng chưa đủ độ chín về mặt kinh nghiệm, về vốn tri thức Vì vậy khi có thành công thì họ dễ bốc đồng tự tin, khi thất bại thì dễ dao động niềm tin giảm sút Thế nên chức năng cố vấn của giáo viên chủ nhiệm có ý nghĩa quan trọng nhất để phát huy tính tự giác tích cực của học sinh nói chung và học sinh chậm tiến nói riêng

- Học sinh chậm tiến: thường là chỉ những học sinh có những thái độ, hành

vi không phù hợp với giá trị, nội quy truyền thống của tập thể, không thực hiện tròn bổn phận và trách nhiệm của người học sinh, hoặc thiếu văn hoá, đạo đức trong quan hệ ứng xử với mọi người, đồng thời không có động cơ học nên kết quả học tập yếu, kém… được lặp lại thường xuyên

- Ý nghĩa của việc giáo dục học sinh chậm tiến.

Giáo dục học sinh chậm tiến trở thành những học sinh tốt là một trong những nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm nói riêng và của trường học nói chung Đó là một trong những nhiệm vụ khó khăn nhất nhưng lại có ý nghĩa hết sức to lớn đối với bản thân học sinh chậm tiến, tập thể lớp, gia đình và xã hội Đối với xã hội thành công trong việc giáo dục học sinh chậm tiến sẽ góp phần quan trọng trong việc giữ gìn an ninh trật tự xã hội và cung cấp cho xã hội những công dân tốt Đối với gia đình giáo dục học sinh chậm tiến sẽ đem lại nguồn hạnh phúc lớn lao cho người làm cha, làm mẹ, giúp họ tránh được nỗi bất hạnh lớn nhất là con cái hư hỏng, sa đà nghiện ngập, trộm cắp… Đối với tập thể lớp đó là điều kiện đảm bảo cho lớp ổn định, trật tự nề nếp, các thành viên trong lớp sẽ cùng nhau tu dưỡng đạo đức và học tập đạt kết quả cao, không còn hiện tượng “con sâu làm dầu nồi canh” Đối với nhà trường việc giáo dục học sinh chậm tiến góp phần thành công trong sự nghiệp “trồng người”

Chính vì những thực tế trên, tôi đã chú trọng trong công tác giáo dục học sinh chậm tiến giúp các em có cơ hội hoà nhập Bước đầu tôi cũng đã thành công

và góp phần khẳng định chất lượng giáo dục của nhà trường

2 Thực trạng vấn đề.

2.1 Thực trạng chung.

Sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, tôi nhận thấy rằng việc giáo dục học sinh chậm tiến có hiệu quả là một trong những mục tiêu quan trọng góp phần nâng cao chất lượng giáo dục ở trường THPT hiện nay Trong nhiều năm làm công tác chủ nhiệm, tôi đã từng bắt gặp những tình huống gay cấn, những sai phạm, vi

phạm ở lớp, ở trường, ở gia đình do những học sinh chậm tiến gây ra Một thực trạng nữa là các em học yếu, dễ bị bạn bè lôi cuốn, cám dỗ, sa vào “bóng đen” ngoài xã hội như : game, rượu chè, bài bạc, gây rối, đánh nhau, kể cả trộm cắp, ma túy… Các em dễ bị lợi dụng, tiếp tay cho những hành vi xấu, những thói quen xấu khiến các em thờ ơ với việc học, trốn học, bỏ giờ Nếu như không có biện pháp thích hợp để ngăn chặn và uốn nắn kịp thời thì nguy cơ bỏ học của học sinh chậm tiến sẽ xảy ra Không những vậy mà tình trạng này còn ảnh hưởng xấu đến nề nếp học tập của lớp, ảnh hưởng đến quá trình giáo dục của nhà trường Thực tế cho thấy rất nhiều phụ huynh ở xa địa bàn trường học, ít có thời gian theo dõi việc học tập của con nên không biết con mình học tập, quan hệ với bạn bè như thế nào ? Đây cũng là một trong những nguyên nhân làm cho học sinh chậm tiến lại càng chậm tiến hơn Vậy làm thế nào để quản lý các em tốt nhất, để từng bước giáo dục các

em học sinh chậm tiến, ngày càng tiến bộ về mọi mặt là điều mà tôi luôn trăn trở, suy nghĩ và từ những kinh nghiệm sau nhiều năm làm công tác chủ nhiệm Tôi đã

áp dụng “Một số biện pháp giáo dục học sinh chậm tiến” nhằm khắc phục, hạn chế những khuyết điểm cho các em, định hướng đúng đắn những hành vi, những chuẩn mực cần phải có ở học sinh cấp THPT

2.2 Nguyên nhân của những thực trạng

* Tác động của cộng đồng

- Cộng đồng là nơi học sinh đang sống đó là thôn xóm, làng xã, phố phường, bản mường…

- Đó là khoảng không gian đầy ắp mối liên hệ và quan hệ: anh, em, làng xóm, chủng tộc … với những đặc điểm sống, cách ăn ở phong tục, tập quán có những đặc thù riêng thể hiện qua tiếng nói, cách sinh hoạt, truyền thống giao tiếp,

lễ hội …

- Do vậy mà cộng đồng giữ một vai trò rất quan trọng Vì đó là môi trường gần gũi quen thuộc Nó ghi đậm dấu ấn tuổi thơ và cả quá trình trưởng thành phát triển của mỗi con người

Đứng trước sự phát triển không ngừng của nền kinh tế - chính trị nó cũng tồn tại nhiều mặt trái của nền kinh tế thị trường dẫn tới nhiều tệ nạn, thường xuyên diễn

ra khắp mọi nơi, mọi lúc, như cờ bạc, trấn lột, nghiện hút… đã ảnh hưởng không nhỏ đến thanh thiếu niên trong nhà trường

* Ảnh hưởng của gia đình.

- Trong mọi mối quan hệ xã hội về không gian dù trực tiếp hay gián tiếp gia đình với đúng nghĩa là quan hệ chủ yếu, quan trọng nhất chi phối các quan hệ khác nhau của xã hội Vì thế con người sống ở đâu làm việc gì ? sợi dây tình cảm bố mẹ, con cái… vẫn là nhắc nhở thôi thúc và là động lực thúc đẩy cho mỗi người hoàn thiện nhân cách

- Gia đình ảnh hưởng có thể theo hai chiều khác nhau:

+ Một gia đình tốt thực sự là môi trường giáo dục, trong gia đình cha mẹ vừa

là người sinh thành, vừa là thầy cô giáo, tức là những nhà sư phạm đầu tiên của tuổi thơ sẽ tạo ra dấu ấn ban đầu trong tình cảm đậm nét khắc sâu vào tâm khảm và sẽ là động lực vô biên để tạo ra những sáng tạo thông minh bản lĩnh trong cuộc đấu tranh chống lại mọi điều trái

+ Một gia đình không tốt sẽ tạo ra những tiêu cực, sai lầm đi đến tội phạm cho con cái.Với mỗi con người ảnh hưởng của gia đình sẽ tạo dựng những phẩm chất, nhân cách ngay từ tuổi thơ Hơn nữa thực tế cho thấy nhiều gia đình có kinh

tế khá giả thường nuông chiều, chăm chút con cái của mình quá mức, dẫn tới con cái lười học, ỉ thế không chịu cố gắng, phấn đấu, thậm chí còn có tư tưởng chơi bời, nghiện hút, chống đối lại mọi nội quy, quy định của trường, của lớp, xem thường lời cha mẹ, thầy cô Lại có những gia đình vì kinh tế khó khăn, đông con nghèo đói,

sự hiểu biết văn hoá hạn chế dẫn tới tình trạng con cái bỏ học giữa chừng để phụ giúp gia đình làm kinh tế dẫn tới trình độ học vấn thấp ở thanh thiếu niên, đó cũng

là nguyên nhân dẫn tới hiện tượng học sinh chậm tiến trong các nhà trường, và là mấu chốt xảy ra các tệ nạn xã hội hiện nay

* Nhà trường

+ Trường Trung học phổ thông quảng xương 4 là ngôi trường luôn đi đầu trong công tác giáo dục nề nếp học sinh Là ngôi trường thực sự thân thiện tích cực với mỗi học sinh “mỗi ngày đến trường là một niềm vui” như lời các em học sinh

đã tâm sự Học sinh không chỉ lĩnh hội được tri thức mà còn được vui chơi giải trí với nhiều hoạt động bổ ích như : kéo co, đá cầu, giao lưu văn học giữa các lớp… Đặc biệt là Hội Tìm hiểu Pháp luật hay thi tìm kiếm tài năng… là sân chơi bổ ích

và lí thú nhất để học sinh phát huy năng lực cá nhân và sự hiểu biết của mình hoà đồng với bạn bè, tập thể

+ Bên cạnh việc trang bị cho học sinh những tri thức trường còn luôn trú trọng đến việc rèn luyện kỹ năng sống cho học sinh, hướng nghiệp, hướng nghề để học sinh có kiến thức, kinh nghiệm ngay từ lúc còn ngồi trên nhế nhà trường

+ Một số xã thuộc vùng tuyển sinh của nhà trường do điều kiện kinh tế vùng bãi ngang ven biển khó khăn, thu nhập chủ yếu là nghề chài lưới, mưu sinh vất vả, bấp bênh lúc phong ba bão táp thu nhập không ổn định… Nên bố mẹ thường xuyên đi làm ăn xa, hầu như các em chỉ ở nhà với ông bà già yếu, thậm chí ở nhà một mình dẫn tới học sinh sớm làm “chủ” trong cuộc sống như tự giữ một khoản tiền, tự chi tiêu mua bán mà không có kế hoạch, mua bán thoả sức, thậm chí còn lạm dụng những đồng tiền vào những việc vổ bổ: chơi bi a, nghiện internet, cờ bạc,

cá độ bóng…

2.3 Thực trạng học sinh ở lớp 12C1

+ Hoàn cảnh : Địa bàn nơi các em sinh sống thuộc vùng bãi ngang ven biển khó khăn về điều kiện kinh tế, trình độ dân trí thấp, những trò chơi giải trí mang

tính trí tuệ ít Khiến các em sớm thâm nhập vào những trò chơi thiếu tính lành mạnh

+ Năng lực: Chưa có khẳ năng nhận thức, nhu cầu, động cơ học tập và rèn luyện vì ngày mai lập nghiệp

2.4 Đặc điểm tâm sinh lí học sinh và trách nhiệm của GVCN

* Đặc điểm tâm sinh lí lứa tuổi học sinh THPT.

Học sinh trung học phổ thông là lứa tuổi 16 - 18, lứa tuổi hồn nhiên tươi đẹp nhất Song lứa tuổi này phức tạp trong suy nghĩ và hành động Đó là lứa tuổi mà người lớn trẻ con có khoảng cách rất gần, tập làm người lớn, muốn được tôn trọng, khẳng định chính kiến của mình Ở độ tuổi này người ta còn gọi là “tuổi nổi loạn, tuổi ổi ương hay chín chưa đều… ” Bởi vậy ở lứa tuổi này thầy cô, các bậc phụ huynh phải có cách xử lí khéo léo, tế nhị để hướng dẫn các em một cách sáng suốt

* Trách nhiệm của giáo viên.

- Xây dựng môi trường học tập thân thiện, xây dựng ý thức tư tưởng rõ ràng cho từng học sinh, khiến các em tin tưởng chia sẻ những khó khăn, vướng mắc

- Thường xuyên đánh giá, động viên, khen, chê kịp thời, đúng người, đúng việc

- Trước những khuyết điểm của học sinh không nên vội vàng ra quyết định trừng phạt ngay mà cần tìm hiểu vấn đề một cách thấu đáo

3 Những giải pháp nhằm nâng cao chất lượng giáo dục ở những học sinh chậm tiến.

3.1 Những trường hợp học sinh chậm tiến ở lớp 12C1 và cách giải quyết

a Trường hợp thứ nhất.

* Trường hợp: Học sinh Nguyễn Văn Thiện.

- Hoàn cảnh gia đình : Bố từng là tù nhân, mẹ làm nghề tự do thường xuyên làm ăn buôn bán xa nhà Thiện từ nhỏ đã phải ở với ông bà nội già yếu

- Bản thân học sinh này có năng khiếu mĩ thuật, ca hát đặc biệt em học rất giỏi môn Sinh học… với những năng khiếu bẩm sinh như thế nếu như Thiện sống trong một gia đình có tình yêu thương chăm sóc của cha mẹ, người thân thì năng khiếu ấy sớm trở thành tài năng và được phát triển Nhưng đổi lại những năng khiếu vốn có ấy là một Nguyễn Văn Thiện ham chơi bỏ bê công việc học tập sa vào các tệ nạn như nghiện Internet, thường xuyên bỏ giờ đàn đúm giao lưu với bạn bè ở ngoài trường Thậm chí Thiện còn có thái độ thách thức, bất cần khi bạn bè trong lớp và thầy cô nhắc nhở Trong các giờ học Thiện tự do làm những điều mà mình thích như hát trong giờ học, trêu chọc bạn… gây ảnh hưởng đến việc học tập của học sinh khác và gây ức chế cho giáo viên khi giảng dạy Khi giáo viên chủ nhiệm

yêu cầu mời phụ huynh đến trường để trao đổi về việc học tập và hành vi, thái độ của Thiện thì bạn giấu không cho phụ huynh biết Với sự cương quyết của giáo viên chủ nhiệm buộc mời bằng được phụ huynh đến trường thì Thiện đã tìm đủ mọi cách từ chối thậm chí thuê cả bác lái xe ôm đi họp thay, khi bị phát giác Thiện vẫn ngoan cố

* Cách giải quyết:

+ Yêu cầu mời bằng được phụ huynh đến trường để trao đổi về tình hình học tập của em Thiện

+ Có sự cam kết của học sinh, phụ huynh với giáo viên chủ nhiệm, Ban giám hiệu nhà trường về những hành vi, vi phạm của Thiện

+ Giáo viên chủ nhiệm là sợi dây kết nối giữa gia đình, nhà trường và thường xuyên thông tin một cách kịp thời về kết quả học tập, rèn luyện của học sinh để gia đình nắm bắt Bản thân nhiều năm liền làm công tác chủ nhiệm lớp nên những hiện tượng như học sinh Thiện không phải là ngoại lệ Bởi thế ít nhiều bản thân cũng hiểu và nắm bắt được tâm lí của những học sinh chậm tiến như em Thiện Với trường hợp của em Thiện sau những buổi học, những giờ dạy tôi thường xuyên đến nhà Thiện để thăm gia đình em, nắm bắt cụ thể hơn về hoàn cảnh gia đình để có sự chia sẻ kịp thời khiến Thiện có niềm tin, có sự an ủi để thay đổi cách nghĩ và hành động của mình

+ Dùng bạn bè trong lớp kể cả bạn bè nơi Thiện sinh sống có trình độ học tập tốt để giúp đỡ Thiện về học tập, về tình cảm để em có thêm tình yêu thương, luôn

có sự gần gũi hoà đồng Dù ở trường hay ở nhà em luôn có sự đồng cảm, yêu thương và sự giúp đỡ của mọi người

* Kết quả: sau một tháng Thiện tiến bộ rõ rệt trong học tập và trong rèn

luyện, trong những giờ học em chăm chú lắng nghe bài giảng của thầy cô và hăng say phát phiểu bài Tham gia các hoạt động đoàn thể một cách tích cực và có ý nghĩa Do có năng khiếu ca hát cộng với sự thông minh Thiện đã được Đoàn trường khen thưởng về thành tích hoạt động đoàn vào ngày 26/ 3

b Trường hợp thứ hai

* Trường hợp học sinh Phạm văn Thăng.

- Hoàn cảnh gia đình: Bố nghiện ma tuý nặng, mẹ làm ăn xa, chị gái là nhân viên bồi bàn cho một khách sạn ở Hà Nội

- Bản thân: Thông minh, học được các môn tự nhiên, có năng khiếu dẫn chương trình trong các tổ chức đoàn thể của lớp như chương trình hoạt động ngoài giờ lên lớp… đam mê ca nhạc, sáng tác thơ, đặc biệt Thăng nhảy hiphop rất đẹp… Thay vì một Thăng tài năng rực rỡ, rạng ngời là một Thăng lầm lì, ít nói xa lánh bạn bè, bỏ bê công việc học tập, thường xuyên bỏ học chơi game, cá cược các trận bóng đá giữa các lớp, lừa dối thầy cô và gia đình, thậm chí hay gây gỗ đánh nhau

trong trường học… Khi được giáo viên chủ nhiệm yêu cầu mời phụ huynh em cố tình lẫn tránh, vòng vo kiếm cớ từ chối, thoái thác những lời đề nghị của giáo viên, còn có biểu hiện thách thức ngang tàng, hiếu kì

* Cách giải quyết.

+ Với đối tượng này tôi đã tế nhị tránh căng thẳng, ức chế cho học sinh, bằng cách khéo léo trong việc nêu những lỗi vi phạm của Thăng trước tập thể lớp, tránh nói nhiều về những hành vi sai trái của em Vì những điều đó đã lặp đi lặp lại rất nhiều lần mà Thăng cố tình làm để thầy cô và bạn bè bức xúc, để có cơ hội lấn tiếp Nắm bắt được được điều đó tôi đã kiên trì nhẫn nại, bình tĩnh trước những thái độ của Thăng Tôi thường tìm gặp Thăng vào thời gian cuối giờ sau những buổi học Khi được giáo viên chủ nhiệm gặp riêng ban đầu Thăng lúng túng, e dè nhưng tôi

đã tạo sự thân mật, gần gũi bằng cách không nói về những việc sai trái của em ở lớp học, mà bằng những câu chuyện thăm hỏi về gia đình em, tương lai của em sau này, sẽ làm gì sau khi tốt nghiệp trung học phổ thông ? Những câu chuyện đại khái như thế dần dần tôi đã cảm hoá được Thăng, như một giọt nước mát tưới vào tâm hồn “cằn cỗi” bấy lâu bị lãng quên đã khiến Thăng thay đổi cách nghĩ và hành động của mình

+ Dùng tập thể lớp bằng cách tổ chức nhiều hoạt động vui chơi ngay trong những giờ sinh hoạt lớp và Thăng là nhân vật chính trong những giờ học ấy Thăng

đã thấy gần gũi hoà đồng với tập thể, thấy mình có ý nghĩa và trách nhiệm hơn

+ Sau đó tạo niềm tin cho Thăng bằng cách giao cho em quản lí, theo dõi nề nếp học tập của tổ mình và báo cáo kết quả hàng tuần cho giáo viên chủ nhiệm, điều đó khiến cho em thấy được vai trò của mình trước tập thể

* Kết quả: Sau một tuần học Thăng thay đổi hoàn toàn gần gũi, chia sẻ, đoàn

kết với bạn bè, hăng say phát biểu bài nhất là có tinh thần trách nhiệm với tập thể lớp Cụ thể khi giao trực nhật cho một thành viên trong tổ nhưng bạn đó đến muộn Thăng sẵn sàng làm trực nhật hôm đó cho bạn Đặc biệt là kết quả học tập của em tiến bộ hẳn, kì thi học kì vừa qua môn nào em cũng đạt điểm khá trở lên và đạt danh hiệu học sinh tiên tiến của lớp

3.2 Giải pháp cụ thể.

- Giải pháp 1: Tăng cường năng lực của giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục.

Để đạt kết quả cao trong việc giáo dục học sinh chậm tiến qua công tác chủ nhiệm lớp, trước hết mỗi người giáo viên chủ nhiệm cần phải:

+ Giáo viên chủ nhiệm phải là người có cái đầu lạnh và một trái tim nóng, là người biết thổi sáo vào “trái tim cô đơn” ấy “ một tình yêu bao la” để họ có niềm tin, sự đồng cảm trong cuộc sống

+ Có tình cảm yêu thương, tôn trọng thật sự đối với học sinh của mình, xem học trò như là người bạn, vừa gần gũi, yêu thương, quan tâm vừa đáng tin cậy Phải biết chia sẻ mọi tâm tư tình cảm và đặc biệt phải nắm được hoàn cảnh gia đình, suy nghĩ, hành động của các em để có hướng giáo dục cụ thể

+ Ngoài tri thức và tài năng sư phạm, cần có lòng vị tha, biết yêu thương và quí trọng học sinh của mình, có lối sống lành mạnh để làm gương cho học sinh noi theo bởi làm chủ nhiệm là một nghệ thuật, đòi hỏi người giáo viên phải là tấm gương sáng về đạo đức, mẫu mực trong từng lời ăn tiếng nói, tác phong làm việc cho đến trình độ chuyên môn

+ Người giáo viên chủ nhiệm phải nhận thức được rằng nhiệm vụ của trường học là “Dạy” và “ Dỗ” giáo dục các em nên người, kể cả học sinh chậm tiến Giáo dục học sinh chậm tiến là một thử thách, bản lĩnh, lòng vị tha của thầy cô, cải tạo học sinh hư thành con ngoan trò giỏi, công dân tốt để xã hội bớt đi gánh nặng, bớt đi một người xấu Bởi vậy tăng cường năng lực của giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục học sinh là thực sự cần thiết, có tác dụng to lớn trong việc xây dựng một môi trường giáo dục an toàn, thân thiện, hiệu quả nhằm nâng cao chất lượng giáo dục toàn diện cho học sinh, đáp ứng được nhu cầu của xã hội và của thời đại hiện nay

+ Bản thân tôi là một giáo viên chủ nhiệm còn trẻ về tuổi đời và tuổi nghề, kinh nghiệm còn ít nhưng trong quá trình làm công tác chủ nhiệm tôi đã không ngừng cố gắng phấn đấu, trau dồi, học hỏi trong sách vở, tài liệu, ở bạn bè, đồng nghiệp để nâng cao năng lực của người giáo viên chủ nhiệm trong công tác giáo dục :

~ Với cương vị là một giáo viên làm công tác chủ nhiệm tôi luôn chú trọng trong từng cử chỉ, lời ăn tiếng nói, tác phong sư phạm để làm gương cho học sinh noi theo

~ Luôn luôn quan tâm gần gũi các em để động viên các em một cách kịp thời hoặc có biện pháp uốn nắn mỗi khi các em có những hành vi sai phạm nhỏ nhất

~ Có niềm tin vào sự thay đổi ở các em, không nóng vội trong quá trình giáo dục Luôn cởi mở, tâm sự, chia sẻ cùng các em mọi nơi mọi lúc

Vì thế học sinh lớp tôi có tình cảm gắn bó rất thân thiết với giáo viên chủ nhiệm Các em xem tôi như người mẹ, người chị, người bạn có thể tâm sự, chia sẻ mọi suy nghĩ, ý kiến, nguyện vọng kể cả tâm sự cho tôi nghe những tình cảm tươi mới của tuổi học trò mong tìm thấy nơi tôi lời khuyên, lời động viên, an ủi, tìm kiếm chỗ dựa tinh thần hay cả những quyết định khó khăn trong cuộc sống

- Giải pháp 2: Giáo viên phải luôn luôn quan tâm, thu thập thông tin về

hoàn cảnh gia đình học sinh lớp mình chủ nhiệm

Mỗi học sinh đến trường với những hoàn cảnh và điều kiện khác nhau cả về vật chất lẫn tinh thần ( sức khỏe, nhận thức, tâm lí…) Những điều kiện đó ảnh

hưởng rất lớn đến quá trình học tập và rèn luyện đạo đức của các em trên lớp Vì vậy, quan tâm đến những khó khăn của học sinh là việc làm vô cùng cần thiết Giáo viên nên tìm hiểu kĩ về hoàn cảnh của từng học sinh và đặc biệt chú ý đến những học sinh có hoàn cảnh khó khăn và thiếu thốn tình cảm do cha hoặc mẹ mất sớm, cha mẹ li hôn, gia đình bất hòa, cha mẹ thiếu sự quan tâm Những học sinh có hoàn cảnh này thường dễ có thái độ sống buông thả, bất cần; vi phạm nội quy lớp học Giáo viên lúc này không chỉ đóng vai trò là người thầy mà còn là người bạn gần gũi, thân thiện, được học sinh tin tưởng tâm sự, sẻ chia những khó khăn, vướng mắc của mình Giáo viên cần lắng nghe và gợi ý, định hướng cho học sinh giải quyết những khó khăn của mình Nếu mỗi giáo viên gần gũi và tạo được

sự tin tưởng ở học trò thì chắc chắn sẽ có ít hơn trường hợp vì giận gia đình, vì đổ

vỡ trong chuyện tình cảm mà chán nản, bi quan trong học tập thậm chí tìm đến những cái chết thương tâm

Giáo viên liên hệ, trao đổi qua điện thoại hoặc đến thăm hỏi gia đình học sinh trong các dịp lễ, tết tìm hiểu hoàn cảnh của học sinh để hiểu và có sự cảm thông đối với các em Giáo viên có thể thông qua trước lớp việc miễn lao động, đối với những học sinh thể chất yếu Cuối mỗi học kì, giáo viên gợi ý lớp trích quỹ để khen thưởng, động viên những học sinh vượt khó vươn lên trong học tập

- Giải pháp 3: Giáo viên phải tích cực trau dồi năng lực chuyên môn.

Giáo dục học sinh chậm tiến không chỉ đòi hỏi một người giáo viên tận tụy, nhiệt tình và có năng lực mà còn một yêu cầu quan trọng, thầy phải giỏi nghề Thầy cô luôn đổi mới phương pháp dạy học phù hợp với từng tiết học, để cung cấp cho học sinh tri thức bổ ích tạo nên sự đam mê học hỏi, khám phá tự khẳng định mình, hứng thú, để tránh sự nhàm chán, lười biếng trong học tập của học sinh

- Giải pháp 4: Giáo viên chủ nhiệm luôn giữ thái độ, kiên trì, bình tĩnh

với những học sinh chậm tiến.

Trong ứng xử với học sinh kém cỏi thường ít được giáo viên chủ nhiệm tạo

ra cơ hội để các em trình bầy có ngọn ngành những gì đã xảy ra, hoặc lắng nghe những gì các em muốn nói Trong một số trường hợp học sinh đã xuất phát từ một động cơ đúng đắn, nhưng thiếu suy nghĩ chính chắn nên đã dẫn tới hành vi sai trái như đánh người để cứu bạn, cho bạn chép bài trong giờ kiểm tra… nhưng với định kiến về sự hư đốn của học sinh đó giáo viên chủ nhiệm thường không giữ được bình tĩnh, quy chụp một cách vội vàng, phê bình nhiều hơn là phân tích đúng sai

Do phải lặp đi lặp lại sự trừng phạt trong ứng xử, giao tiếp với không ít chủ thể xử

lí tình huống khác nhau học sinh dần tạo lập được cho mình con đường thụ động: trơ lì, phá quấy hoặc liều lĩnh

- Giải pháp 5: Gắn học sinh chậm tiến vào các chương trình hoạt động

giáo dục ngoài giờ lên lớp