Cùng với vai trò là giáo viên bộ môn trực tiếp tham gia giảng dạy trên lớp, tôi thiết nghĩ vai trò của giáo viên chủ nhiệm cũng góp phần quan trọng, không thể thiếu trong việc giáo dục,
Trang 1PHẦN 1: ĐẶT VẤN ĐỀ
I LÍ DO CHỌN ĐỀ TÀI
Sinh thời, Chủ tịch Hồ Chí Minh nhấn mạnh: “Nhiệm vụ giáo dục là rất quan trọng và vẻ vang …Thầy, cô giáo là người định hướng, dẫn dắt thế hệ trẻ từng bước nắm bắt chân lý thời đại…Người thầy là yếu tố quyết định đến chất lượng giáo dục, sản phẩm của dạy học là tương lai của dân tộc Thầy giáo, cô giáo mang trên mình nhiệm vụ nặng nề …”[1] Ngày nay, vai trò của người thầy có
những thay đổi theo hướng đảm nhiệm nhiều chức năng hơn: đó là chức năng của nhà giáo dục, nhà văn hóa, nhà nghiên cứu và người học Và để thực hiện được điều đó, mỗi nhà giáo cần phải tự mình nỗ lực rèn luyện đạo đức, lối sống và nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ nhiều hơn
Thực tiễn luôn thay đổi, luôn đặt ra những yêu cầu mới đòi hỏi nhận thức của con người cũng cần phát triển theo Chính vì vậy, trong một bối cảnh hết sức đặc biệt bởi đại dịch Covid-19 đang hoành hành trên toàn cầu Người dạy cũng cần có
sự đổi mới về tư duy và phương pháp thực hiện cho phù hợp Ở nước ta, tất cả mọi người đang phải đối mặt với rất nhiều khó khăn về vật chất lẫn tinh thần, trong đó
có các học sinh Thủ tướng Chính phủ đã yêu cầu Bộ Giáo dục và Đào tạo chủ động xây dựng và triển khai thực hiện kế hoạch năm học, linh hoạt, tạo điều kiện thuận lợi cho học sinh học tập, vừa bảo đảm sức khoẻ, vừa hoàn thành chương trình giáo dục theo kế hoạch và bảo đảm chất lượng giáo dục của từng cấp học, chương trình đào tạo Một trong những giải pháp mà Bộ Giáo dục và Đào tạo đặt ra đó là đối mặt với dịch bệnh, tiêm phòng vacxin cho học sinh từ 5 tuổi trở lên với 2 đến 3 mũi và học trực tiếp kết hợp với trực tuyến
Cùng với vai trò là giáo viên bộ môn trực tiếp tham gia giảng dạy trên lớp, tôi thiết nghĩ vai trò của giáo viên chủ nhiệm cũng góp phần quan trọng, không thể thiếu trong việc giáo dục, định hướng cho học sinh chủ động thích nghi với những điều kiện thực tiễn thay đổi, từ đó rèn luyện, giáo dục cho học sinh những kỹ năng cần thiết vượt qua khó khăn do cuộc sống đặt ra Thế nên, trong sáng kiến kinh nghiệm này tôi muốn đứng trên góc độ là giáo viên chủ nhiệm để nghiên cứu về vai trò của công tác chủ nhiệm trong việc giáo dục định hướng, giúp đỡ các em vượt qua giai đoạn khó khăn do dịch Covid-19 gây ra Xuất phát từ những trăn trở và
yêu cầu trên, tôi quyết định chọn đề tài: “Phát huy vai trò công tác chủ nhiệm trong việc hướng dẫn học sinh lớp 11A2, Trường trung học phổ thông Lê Lợi thích ứng với dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến” làm đề tài nghiên cứu của
mình Với mong muốn giúp học sinh có tâm thế chủ động với hình thức dạy học mới trong tình hình dịch bệnh Covid -19 đang diễn ra, tiếp tục các nhiệm vụ học tập và chủ động xử lí tình huống mới dù bất kì khó khăn nào của cuộc sống đặt ra
II MỤC ĐÍCH CỦA VIỆC THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
Mục đích của tôi khi xây dựng sáng kiến này là nghiên cứu cơ sở lí luận và thực tiễn của việc dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến, vai trò của công tác chủ
Trang 2nhiệm Từ đó tích hợp rèn luyện kỹ năng thích ứng cho học sinh với bối cảnh Covid-19 nói riêng và tình huống thực tiễn mới đặt ra cho học sinh nói chung Qua
đó, góp phần giúp học sinh có thêm niềm tin, sự tự tin, bản lĩnh vượt qua khó khăn của cuộc sống Học sinh có những hành động tích cực, giáo dục học sinh phát triển toàn diện, học sinh không chỉ có kiến thức mà còn có năng lực, phẩm chất, kỹ năng trong thực tiễn đời sống Góp phần xây dựng thói quen tích cực, suy nghĩ tích cực
và những hành động tích cực ở học sinh
Mục đích tiếp theo của việc nghiên cứu đề tài này là tìm ra cách thức thực hiện hình thức dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến một cách chủ động, thuần thục góp phần thực hiện nhiệm vụ giáo dục nhà trường một cách hiệu quả, thiết thực, từ
đó góp phần nhỏ trong sự nghiệp giáo dục của tỉnh nhà
III ĐỐI TƯỢNG, PHẠM VI NGHIÊN CỨU
1 Đối tượng nghiên cứu:
Đối tượng đề tài hướng đến tác động là học sinh lớp 11A2 trường trung học phổ thông Lê Lợi, năm học 2021- 2022 bao gồm 42 học sinh
2 Phạm vi nghiên cứu:
Phạm vi đề tài nghiên cứu đến là phát huy vai trò của công tác chủ nhiệm trong bối cảnh mới Covid-19 và hình thức dạy học trực tiếp kết hợp với trực tuyến
IV PHƯƠNG PHÁP NGHIÊN CỨU
1 Phương pháp nghiên cứu xây dựng cơ sở lí thuyết
- Thu thập, nghiên cứu và hệ thống lại các tài liệu có liên quan đến đề tài, để làm cơ
sở minh chứng và nghiên cứu sáng kiến kinh nghiệm
2 Phương pháp thực nghiệm sư phạm
- Tiến hành khảo sát tính khả thi của một số giải pháp tích cực nhằm giúp học sinh thích ứng với hoàn cảnh mới do dịch Covid-19 đặt ra
3 Phương pháp điều tra, khảo sát, đánh giá kết quả, thống kê xử lí số liệu
- Xử lí các thông tin, số liệu thu thập được nhằm đánh giá kết quả thực nghiệm khi
áp dụng các gải pháp mới
4 Phương pháp viết báo cáo khoa học.
PHẦN 2: NỘI DUNG CHƯƠNG I: CƠ SỞ LÍ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI
1.1 Vai trò, nhiệm vụ của giáo viên chủ nhiệm [2]
Giáo viên chủ nhiệm là một trong những giáo viên đang giảng dạy ở lớp có
đủ các tiêu chuẩn và điều kiện đứng ra làm chủ nhiệm lớp trong một năm học hoặc trong tất cả các năm tiếp theo của cấp học Giáo viên chủ nhiệm lớp thực hiện nhiệm vụ quản lí lớp học và là nhân vật chủ chốt, là linh hồn của lớp, người tập hợp, dìu dắt giáo dục học sinh phấn đấu trở thành con ngoan, trò giỏi, bạn tốt, công dân tốt và xây dựng một tập thể học sinh vững mạnh Giáo viên chủ nhiệm lớp có vai trò sau đây:
Trang 31.1.1 Thay mặt hiệu trưởng quản lí một lớp học:
Giáo viên chủ nhiệm lớp do hiệu trưởng phân công và thay mặt hiệu trưởng
để quản lí và tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh ở một lớp học Vai trò quản lí
của giáo viên chủ nhiệm lớp thể hiện trong việc xây dựng, tổ chức thực hiện các kế hoạch giáo dục, đôn đốc, kiểm tra, đánh giá kết quả học tập và tu dưỡng của học
sinh trong lớp Giáo viên chủ nhiệm phải trả lời các câu hỏi về chất lượng học tập
và hạnh kiểm của học sinh trong lớp trước hiệu trưởng, trước Hội đồng sư phạm của nhà trường và trước phụ huynh học sinh của lớp khi tổng kết năm học
1.1.2 Người xây dựng tập thể học sinh thành một khối đoàn kết
Giáo viên chủ nhiệm lớp là linh hồn của lớp, bằng các biện pháp tổ chức, giáo dục, bằng sự gương mẫu và quan hệ tình cảm, giáo viên chủ nhiệm xây dựng khối đoàn kết trong tập thể, dìu dắt các em nhỏ như con em mình trưởng thành theo từng năm tháng Học sinh kính yêu giáo viên chủ nhiệm như cha mẹ mình, đoàn kết thân ái với bạn bè như anh em ruột thịt, lớp học sẽ trở thành một tập thể vững mạnh Tình cảm của lớp càng bền chặt, tinh thần trách nhiệm và uy tín của giáo viên chủ nhiệm càng cao thì chất lượng giáo dục càng tốt Rất nhiều giáo viên cùng giảng dạy trong một lớp, nhưng giáo viên chủ nhiệm bao giờ cũng để lại những ấn tượng sâu sắc đối với từng học sinh trong suốt cuộc đời họ
1.1.3 Người tổ chức các hoạt động giáo dục học sinh trong lớp
Vai trò tổ chức của giáo viên chủ nhiệm thể hiện trong việc thành lập bộ máy
tự quản của lớp, phân công trách nhiệm cho từng cá nhân, các tổ, nhóm, đồng thời
tổ chức thực hiện các mặt hoạt động theo kế hoạch giáo dục được xây dựng hàng năm Các hoạt động của lớp được tổ chức đa dạng và toàn diện, giáo viên chủ nhiệm lớp quán xuyến tất cả các hoạt động một cách cụ thể, chặt chẽ Các phong trào thi đua học tập đi vào thực chất, các cuộc sinh hoạt các đoàn thể có nội dung hấp dẫn thanh, thiếu niên, phong trào văn hóa, văn nghệ, thể thao được tiến hành thường xuyên… Chất lượng học tập và tu dưỡng đạo đức của học sinh phụ thuộc rất nhiều vào trật tự, kỉ luật, vào tinh thần đoàn kết và truyền thống của tập thể lớp cũng như các hoạt động đa dạng của lớp
1.1.4 Cố vấn đắc lực cho các đoàn thể của học sinh trong lớp
Giáo viên chủ nhiệm lớp với tinh thần trách nhiệm, với kinh nghiệm công tác của mình làm tham mưu cho chi Đoàn thanh niên của lớp lập kế hoạch công tác, bầu ra ban lãnh đạo chi đoàn, tổ chức các nội dung hoạt động và phối hợp với ban cán sự lớp để xây dựng tập thể, đem lại hiệu quả giáo dục tốt nhất
1.1.5 Giữ vai trò chủ đạo trong việc phối hợp với các lực lượng giáo dục
Gia đình, nhà trường và xã hội là ba lực lượng giáo dục, trong đó nhà trường
là cơ quan giáo dục chuyên nghiệp, hoạt động có mục tiêu, nội dung, chương trình
và phương pháp giáo dục dựa trên cơ sở khoa học, do vậy giáo viên chủ nhiệm phải
là người chủ đạo trong điều phối các hoạt động giáo dục cùng với các lực lượng giáo dục đó một cách có hiệu quả nhất Năng lực, uy tín chuyên môn, kinh nghiệm công tác của giáo viên chủ nhiệm lớp là điều kiện quan trọng để tập hợp lực lượng, phối hợp thành công các hoạt động giáo dục cho học sinh trong lớp
Trang 41.2 Hình thức dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến [4]
Trong giai đoạn do tình hình dịch bệnh còn diễn biến phức tạp, không thể tránh khỏi việc các em học sinh vì chịu ảnh hưởng của dịch bệnh mà không thể đến trường Để việc học tập của các em được diễn ra thông suốt tránh bị ảnh hưởng, giải pháp dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến đã được triển khai một cách linh hoạt trong các trường học ngay khi Bộ giáo dục và đào tạo cho phép thực hiện Khi triển khai dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến, các thầy cô giáo sẽ đứng trên bục giảng thay vì ngồi trước màn hình máy tính như trước Sau khi phối hợp với Bộ y tế tiêm phòng trên diện rộng cho người dân và học sinh từ 5 tuổi trở lên với 2 đến 3 mũi Vac-xin, một trong những giải pháp tiếp theo đó là áp dụng dạy học trực tiếp kết hợp với trực tuyến Tức là giáo viên trực tiếp lên lớp dạy đối với học sinh có sức khoẻ bình thường ở các lớp, đồng thời vào phòng học ảo qua zoom, google meet để dạy cho học sinh F1, F0 đang bị cách li ở nhà với các thiết bị hỗ trợ như: internet, camera, máy tính, điện thoại thông minh, thầy và trò vẫn tiến hành dạy và học như lịch báo giảng, thời khoá biểu mà nhà trường phân công Thậm chí giáo viên F1, F0 (Nếu đủ sức khoẻ) vẫn có thể dạy ở nhà kết nối lên ti vi đối với học sinh đang học ở lớp và học sinh F1, F0 ở nhà vẫn tương tác, học bình thường Như vậy tình hình dịch dịch Covid-19 diễn ra khá phức tạp nhưng được sự lãnh chỉ đạo linh hoạt của
Bộ giáo dục, đào tạo nên hoạt động dạy và học vẫn tiếp tục diễn ra an toàn, hiệu quả, hoàn thành nhiệm vụ năm học
CHƯƠNG II THỰC TRẠNG CỦA NGÀNH GIÁO DỤC TRONG
BỐI CẢNH DỊCH COVID-19 2.1 Thực trạng dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến [3]
Hiện nay, việc kết hợp dạy trực tiếp kết hợp trực tuyến đang được các nhà trường trên cả nước triển khai linh hoạt theo điều kiện cơ sở vật chất của từng đơn
vị Những trường có điều kiện hơn thì trang bị một camera, một ti vi lớn trên một phòng, nhưng cũng có trường chỉ có thể trang bị được mỗi khối một vài phòng có chuẩn bị đầy đủ internet, máy tính, camera mà thôi Chính vì thế, những trường học
mà trang bị đầy đủ máy móc thì linh hoạt được giữa dạy trực tiếp và trực tuyến Giáo viên cứ dạy trực tiếp trên lớp, camera quay vào bảng ghi chép của thầy cô và thu phát âm thanh đến với những học trò đang học trực tuyến Hoặc, thầy cô có thể vừa dạy trực tiếp vừa trình chiếu file bài giảng PowerPoint qua đường link học trực tuyến cho học trò thì học sinh vẫn nghe lời giảng của thầy cô và ghi chép bài đầy đủ
Tuy nhiên, những trường chưa được trang bị đầy đủ máy móc thì giáo viên vất vả hơn rất nhiều Bởi, mỗi khối chỉ có 1-2 camera thì bắt buộc những em là F0, F1 không thể đến trường học trực tiếp phải học dồn vào một đường link chung của khối lớp đó Nhưng, nỗi sợ nhất của nhà trường và giáo viên là có tình trạng nhiều lớp hiện nay có số học sinh là F0, F1 nhiều quá, không đảm bảo sức khỏe và công
Trang 5tác phòng chống dịch bệnh nên bắt buộc những lớp này phải học trực tuyến cả lớp
ở nhà Vì vậy, nhiều thầy cô giáo đang phải vừa dạy lớp trực tiếp có đường truyền trực tuyến cho những em ở các lớp mà có ít ca nhiễm Covid-19 học cùng Đồng thời, phải dạy những lớp học trực tuyến hoàn toàn bằng laptop cá nhân của giáo viên ở một địa điểm riêng Trong khi, thời gian chuyển tiết chỉ có năm phút nên việc đi lại, thao tác mở máy, đăng nhập vào lớp trực tuyến đang mất rất nhiều thời gian để bước vào dạy lớp trực tuyến Bởi, mỗi khi hết tiết ở lớp trực tuyến lại vội vàng chạy lên lớp dạy trực tiếp hoặc ngược lại Chỉ riêng việc tìm phòng dạy trực tuyến cho những lớp không thể học được trực tiếp cũng là nỗi vất vả của nhiều giáo viên vì nhiều trường học hiện nay chỉ có phòng chờ giáo viên là trống, có thể ngồi dạy được Tuy nhiên, phòng chờ giáo viên cũng là nơi có nhiều người đi lại, vào ra, trò chuyện khiến cho công việc giảng dạy nhiều lúc bị ảnh hưởng Thực tế, chỉ một hình thức học tập thì giáo viên mới có thể tập trung cho lớp mình đang giảng dạy một cách chu đáo được Khi thầy cô giáo phải đóng “hai vai” trong một tiết học hay đang dạy lớp này là trực tiếp lại sang tiết khác là trực tuyến thì không chỉ ảnh hưởng về thời gian mà tâm lí giáo viên cũng bị ảnh hưởng khá nhiều
Song, nỗi lo nhiều hơn cả là những em học sinh học trực tuyến ở những lớp
“hai trong một” rất khó tiếp thu bài vở một cách hiệu quả Bởi vì nếu thầy cô quan tâm thì mới hỏi bài đến những em học trực tuyến nên phần nhiều học sinh học trực tuyến ở những lớp này giống như những em đang “dự thính” mà thôi Đó là chưa
kể trong các tổ chuyên môn liên tục có đồng nghiệp là F0 thì những giáo viên đang khỏe mạnh phải chia sẻ và giảng dạy thay thế cho đồng nghiệp Cộng với đó là thời điểm này những lớp cuối cấp đang phải học tăng tiết rất nhiều để chuẩn bị cho kỳ thi nên số tiết của một số giáo viên đang phải cáng đáng mỗi tuần là rất lớn Bởi, số
ca F0 là giáo viên và học sinh tăng lên từng ngày nên nhiều kế hoạch ban đầu khi trở lại trường đã không còn phù hợp Học sinh không đến trường học trực tiếp ngày một tăng, cơ sở vật chất để giáo viên giảng dạy trực tiếp với trực tuyến còn nhiều thiếu thốn Học sinh thì nhiều em bị mất bài bởi thời khóa biểu mỗi lớp khác nhau nhưng vì bản thân không may bị nhiễm Covid-19 nên bắt buộc phải học trực tuyến với đường truyền của lớp khác Nỗi lo nhiều nhất là những em học sinh cuối cấp vì hiện nay các trường đang tăng tiết rất nhiều nhưng vì là F0 nên việc học tập nhiều khi bị gián đoạn, mất bài và tất nhiên sẽ ảnh hưởng rất nhiều cho chất lượng học tập, tiếp thu kiến thức hàng ngày Chưa bao giờ các trường học lại phải đối mặt với những khó khăn như bây giờ bởi danh sách giáo viên và học sinh trong trường là F0 ngày một nhiều hơn và tất nhiên nhiều kế hoạch, dự tính của nhà trường phải liên tục thay đổi
Trong quá trình dạy, giáo viên vừa phải bảo đảm việc dạy học trực tiếp cho học sinh ở lớp, vừa phải tương tác với học sinh học trực tuyến nên bài giảng có lúc,
có thời điểm sẽ khó theo kịp tiến độ Giáo viên thực sự vất vả, thậm chí quá tải khi cùng một bài giảng nhưng phải thiết kế giáo án thành hai dạng và phải liên tục vận dụng các phương pháp và kỹ thuật dạy học khác nhau Giáo viên đã có sự linh hoạt, khắc phục những khó khăn này bằng nhiều cách như chuyển hoàn toàn bài giảng
Trang 6sang dạng slide để chia sẻ thống nhất nội dung bài học cho cả hai nhóm học sinh học trực tiếp và trực tuyến nhưng yếu tố tương tác với tất cả học sinh vẫn còn hạn chế Hơn thế, do đường truyền và thiết bị dạy học trực tuyến của một số cơ sở giáo dục có chất lượng không tốt nên trong các buổi học tình trạng mất kết nối, kết nối chập chờn, bài giảng bị ngắt quãng xảy ra không phải là chuyện hiếm gặp Giáo viên cũng không thể quán xuyến và quản lý hiệu quả học sinh học trực tuyến vì khi đang giảng bài, giáo viên không thể theo dõi hết xem học sinh học trực tuyến có tập trung nghe giảng hay làm việc riêng Trong điều kiện dịch bệnh phức tạp, việc triển khai dạy và học trực tuyến hay kết hợp theo hai hình thức trực tiếp và trực tuyến đang được ngành giáo dục và các nhà trường tổ chức bảo đảm phù hợp, an toàn Tuy vậy, để nâng cao chất lượng, hiệu quả dạy và học, cần có những biện pháp tháo
gỡ kịp thời khó khăn trong quá trình tổ chức dạy học, trong đó có dạy học kết hợp hiện nay
2.2 Thực trạng dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến ở trường THPT Lê Lợi.
2.2.1 Thuận lợi
Trường THPT Lê Lợi là trường đóng ở thị trấn Thọ Xuân, có bề dày về truyền thống dạy và học Học sinh ở đây chủ yếu là con em vùng nông thôn, cần cù, chịu khó, hiếu học Việc dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến bắt đầu từ đầu năm học
2021-2022 nhưng ở Trường trung học phổ thông Lê Lợi lúc đầu học sinh F1, F0 học chung với thời khoá biểu 1 lớp trong khối đó và chỉ các thầy cô giáo bộ môn của lớp được chọn phải thực hiện dạy trực tiếp kết hợp với trực tuyến, số lớp còn lại chủ yếu vẫn dạy học trực tiếp Nhưng bắt đầu học kỳ 2 (Tháng 2 năm 2022) đến nay thực hiện đồng loạt ở tất cả các lớp trong trường, mỗi lớp có phòng học ảo riêng, học sinh F1, F0 học đúng theo thời khoá biểu của lớp mình và thầy cô bộ môn của lớp đó dạy Như vậy về mặt khách quan thì học sinh và giáo viên bộ môn
sẽ dễ tương tác, quản lí và đảm bảo được chất lượng hơn
Ban giám hiệu quản lí, chỉ đạo kịp thời trước những thay đổi bất cập của thực tiễn, sự nỗ lực, tận tâm cùng sự động viên của Ban giám hiệu đã thôi thúc thầy và trò trong trường nỗ lực hơn nữa để cùng nhau hoàn thành nhiệm vụ năm học 2021-2022 Ban giám hiệu đã đăng kí và cấp cho mỗi lớp một phòng học ảo được đăng kí với Sở Giáo dục và đào tạo Thanh hoá nên đường truyền ổn định hơn và ít bị out ra trong quá trình dạy học (Ví dụ mail của lớp 11A2 là Lop11A2.thptleloi@thanhhoa.edu.vn để vào google meet, phòng học của lớp Vậy mật khẩu và mail cấp cho tất cả các lớp nên các lớp học theo thời khoá biểu và phòng học lớp mình, không phải học chung với cả khối nữa) Hơn nữa Ban giám hiệu cũng có thể vào kiểm tra bất cứ lớp nào mà không cần sự đồng ý của chủ phòng vì với mail công vụ sẽ vào được tất cả các phòng có đuôi
@thanhhoa.edu.vn Điều này rất thuận lợi cho việc đôn đốc, kiểm tra và có giải pháp kịp thời để chấn chỉnh nề nếp, tác phong và đẩy mạnh chất lượng giáo dục
Về cơ sở vật chất thì Trường trung học phổ thông Lê Lợi về cơ bản đã được trang
bị những điều kiện cần thiết cho quá trình dạy và học trực tiếp kết hợp với trực tuyến Mỗi lớp đã lắp một ti vi thay cho máy chiếu, mạng lan đến từng lớp học, cung cấp mail, địa chỉ, đường link, phòng học ảo cho riêng từng lớp cũng như đã xây dựng được thời
Trang 7khoá biểu trên LMS.edu.vn Tất cả đều rất thuận lợi cho việc dạy học trực tiếp kết hợp
trực tuyến theo từng lớp ( Hình ảnh 4 minh chứng trong phần phụ lục)
Trường có đội ngũ giáo viên nhiệt tình, ham học hỏi, năng động và có nghị lực vượt qua những khó khăn, thử thách
2.2.2 Tồn tại
Một số giáo viên còn chưa trang bị kịp thời những thiết bị cần thiết như: máy tính, camera để đáp ứng dạy học trực tiếp kết hợp dạy trực tuyến vì nhiều lí do, trong đó
có thể là con của các giáo viên cũng phải học online
Khi thầy, cô giáo thuộc diện F0, F1 phải dạy trực tuyến ở nhà thì học sinh trên lớp còn lúng túng trong việc kết nối đường truyền tại lớp với các thầy cô Từ đó kéo theo tính tự quản lớp kém, ý thức học của những học sinh khi không có thầy cô trên lớp còn hạn chế
Tinh thần tự giác của học sinh F1, F0 trong mỗi giờ học chưa cao, một số học sinh còn viện cớ không có camera, mic nên không mở camera và mic được nên ít nhiều
đã ảnh hưởng đến sự tương tác của giáo viên và học sinh cũng như quản lớp
Việc khai báo y tế của học sinh một số lớp chưa trung thực, học sinh còn lấy lí do
là F1 nguy cơ cao để xin phép nghỉ học dẫn đến sĩ số lớp học khó quản lí
Mạng lan yếu, một số lớp còn lắp thêm wifi làm nhiễu, xung mạng ảnh hưởng chất lượng đường truyền trong một số tiết dạy, nhiều tiết đang dạy bị ngắt đường truyền, quá trình vào dạy làm ảnh hưởng mạch kiến thức, không khí học tập, tương tác của cả thầy và trò
Trước thực trạng trên cần có sự chủ động hơn nữa của cả thầy và trò Để học sinh lớp tôi chủ nhiệm thích ứng nhanh hơn với hình thức dạy và học mới, tôi thiết nghĩ cần phát huy vai trò của giáo viên chủ nhiệm trong việc quan tâm, hướng dẫn các em biết nhiệm vụ của mình, đặc biệt trong những ngày đầu còn bỡ ngỡ
CHƯƠNG III: GIẢI PHÁP GIẢI QUYẾT VẤN ĐỀ
3.1 Giải pháp chung phát huy vai trò công tác chủ nhiệm [6]
3.1.1 Tìm hiểu, nắm bắt đối tượng học sinh
Ngay sau khi nhận lớp chủ nhiệm, giáo viên cần tiến hành tìm hiểu, nắm bắt thông tin về đối tượng học sinh lớp chủ nhiệm qua các kênh thông tin khác nhau: Điều tra qua học bạ năm học trước của học sinh, qua giáo viên chủ nhiệm cũ; lập phiếu điều tra các thông tin cá nhân; tiến hành phân loại học sinh…Các thông tin trên là căn cứ để lựa chọn học sinh có năng lực, nhiệt tình vào Ban cán sự lớp, Ban chấp hành chi đoàn; đồng thời cũng là cơ sở để đưa ra những biện pháp phù hợp trong việc giáo dục học sinh lớp chủ nhiệm
3.1.2 Hoàn thiện tổ chức lớp
Cơ sở lựa chọn đội ngũ cán sự có thể căn cứ vào hồ sơ học bạ của học sinh, căn cứ vào những thông tin cá nhân của học sinh mà giáo viên chủ nhiệm đã thu thập được; phân công nhiệm vụ cụ thể cho ban cán sự lớp Giáo viên có thể phân thêm tổ phó (có sự thay đổi luân phiên theo từng tháng để phát huy tốt vai trò tự quản của học sinh) Có thể lập nhóm cán bộ lớp trên Zalo hoặc Mesenger để tiện
Trang 8trao đổi công việc đặc biệt là tình hình dịch bệnh phức tạp khó tập trung đầy đủ Như vậy sẽ nắm bắt thông tin nhanh và xử lí công việc kịp thời
3.1.3 Lập sơ đồ tổ chức lớp học
Học sinh cần ngồi đúng theo sơ đồ lớp học dưới sự giám sát của giáo viên bộ môn trong các tiết học, của bàn trưởng, tổ trưởng…Giáo viên cần có sự điều chỉnh chồ ngồi của học sinh kịp thời nếu thấy sự bất hợp lí theo phản ánh của chính bản thân học sinh, cán sự lớp, giáo viên bộ môn…ví dụ mất trật tự, không chú ý, nhận thức chậm Và có thể in sơ đồ lớp theo tên, có hình ảnh của học sinh đặt ở bàn giáo viên để giáo viên bộ môn quản lí và tương tác với học sinh dễ dàng và nhanh hơn
3.1.4 Xây dựng tiêu chí thi đua cụ thể
Căn cứ vào đặc điểm tình hình lớp, mỗi năm học, giáo viên nên lập tiêu trí thi đua, mục tiêu cụ thể, các giải pháp thực hiện rồi công bố trước lớp được tập thể học sinh Có sự điều chỉnh và thay đổi, bổ sung kịp thời tùy theo tình hình thực hiện nội quy, nề nếp và ý thức rèn luyện của học sinh Đề ra định mức khen thưởng
và kỉ luật kịp thời thông qua cuộc họp phụ huynh
3.1.5 Kết hợp chặt chẽ với giáo viên bộ môn
Nội dung phối hợp: Để dạy học có hiệu quả; để theo dõi, kiểm tra và đôn đốc việc học tập của tập thể và cá nhân; giáo viên chủ nhiệm thường xuyên tập hợp ý kiến của đồng nghiệp về lớp mình, lớp bạn; trao đổi trực tiếp với đồng nghiệp về những vấn đề cụ thể của lớp để cùng đưa ra giải pháp giáo dục thống nhất; đề xuất các ý kiến của tập thể học sinh về công tác dạy và học với giáo viên có liên quan Mỗi lớp có thể lập nhóm giáo viên bộ môn với giáo viên chủ nhiệm để thuận tiện cho việc thông báo thông tin hai chiều, đặc biệt trong giai đoạn Covid-19
3.1.6 Kết hợp với Chi hội cha mẹ học sinh, gia đình học sinh
Khi làm công tác chủ nhiệm, giáo viên cần: Tổ chức và thực hiện tốt các kỳ họp phụ huynh học sinh do nhà trường đề ra Đi thăm trao đổi trực tiếp hoặc trao đổi qua điện thoại với gia đình học sinh khi cần thiết Trao đổi với phụ huynh học sinh bằng hình thức online, trực tuyến về việc giáo dục học sinh khi có những hiện tượng bất thường và khẩn cấp
3.1.7 Kết hợp chặt chẽ với các đoàn thể
Giáo viên chủ nhiệm phải nắm bắt được kế hoạch của nhà trường, Đoàn thanh niên để phối hợp và phổ biến kịp thời và thường xuyên động viên, đôn đốc nhắc nhở các em tham gia tốt các hoạt động đoàn thể, phong trào thi đua do đoàn thể phát động
3.1.8 Giáo dục học sinh cá biệt
Giáo viên chủ nhiệm tìm hiểu lý lịch, tính cách học sinh, tìm hiểu điểm yếu, thế mạnh của những học sinh này Kết hợp với giáo viên bộ môn, nhà trường, gia đình trong hoạt động giáo dục Lập kế hoạch cho cán sự lớp để thành lập các cặp đôi bạn cùng tiến Luôn thông báo kịp thời các thông tin về học sinh với gia đình và ngược lại Phải gần gũi, thân thiện, biết lắng nghe để học sinh cá biệt giải bày được tâm tư, khúc mắc để cùng giáo viên bộ môn và gia đình phối hợp giáo dục
Trang 93.2 Giải pháp cụ thể phát huy vai trò công tác chủ nhiệm trong việc hướng dẫn học sinh lớp 11A2, Trường THPT Lê Lợi thích ứng với dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến (Minh chứng trong phần phụ lục)
3.2.1 Lập nhóm ban cán sự lớp với giáo viên chủ nhiệm trên Zalo hoặc Messenger.
Trong thời gian nhạy cảm, khó khăn và biến động học sinh F1, F0 từng ngày như đợt học bắt đầu kỳ 2 của năm học 2021-2022 thì nhóm ban cán sự lớp cứ 19h30 hàng tối đều thông qua thời khoá biểu ngày mai, những tiết thầy cô dạy trực tiếp và những tiết dạy trực tuyến vì thầy cô cũng có thể là F1, F0 Sau đó phân công nhiệm vụ cho học sinh chuẩn bị máy tính, đường truyền cho giáo viên bộ môn Rà soát học sinh F1, F0 để ban cán sự lớp thông nhất báo cáo sĩ số để quán triệt học sinh viện cớ F1, F0 nghỉ học vô lí do, khuyến khích học sinh F0 có biểu hiện nhẹ tham gia học trực tuyến để nắm bắt nội dung chương trình học
3.2.2 Giáo viên chủ nhiệm tập huấn cho ban cán sự lớp (Hình ảnh 1 và 4 trong
phần phụ lục)
Giáo viên chủ nhiệm giành tiết sinh hoạt tập thể hoặc buổi chiều nào đó nghỉ
để tập huấn cho ban cán sự lớp cách kết nối mạng, máy tính với tivi, mở phòng học
ảo, gửi đường link cho học sinh cả lớp qua nhóm Zalo hoặc Mesenger, chuẩn bị những điều kiện cần thiết cho thầy cô giáo bộ môn vào dạy học đúng giờ, đặc biệt khi thầy cô giáo là F1, F0 dạy ở nhà, kết nối đường truyền đến lớp và học sinh học trực tuyến
Bước 1: Học sinh được phân công chuẩn bị máy tính hoặc điện thoại thông
minh, bàn ghế, giá đỡ đặt máy tính, camera phục vụ cho buổi học
Bước 2: Mở ti vi, cắm mạng lan, camera, cổng HDMI vào máy tính.
Bước 3: Mở phòng học ảo với mail của lớp được nhà trường cấp
(Lop11A2.thptleloi@thanhhoa.edu.vn ; Mật khẩu: thptleloi123; Vào googmeet với đường link cố định: https://meet.google.com/mxe-mtyu-ifb)
Bước 4: Một học sinh trong ban cán sự lớp được phân công buổi học đó làm
chủ phòng và chấp nhận các học sinh trực tuyến Các ban cán sự lớp còn lại báo cáo sĩ số lớp và ổn định nề nếp lớp Như vậy giáo viên bộ môn vào lớp dạy tiết kiệm được thời gian và bước vào bài giảng nhẹ nhàng, đúng tiến độ như hàng ngày
Bước 5: Học sinh được phân công làm chủ phòng theo dõi quá trình học trực
tuyến của các bạn F1, F0; báo cáo về nhóm giáo viên chủ nhiệm và ban cán sự lớp
3.2.3 Lập bảng trang tính tự cập nhật F1, F0 (Hình ảnh 3 trong phần phụ lục)
Để học sinh cập nhật kịp thời và giáo viên chủ nhiệm cũng nắm bắt được vấn
đề của lớp thì mỗi lớp nên lập bảng trang tính cập nhật F1 và F0 của lớp mình để dễ quản lí và có số liệu báo cáo với Ban giám hiệu có biện pháp kịp thời
3.2.4 Phân công nhiệm vụ cho ban cán sự lớp mỗi ngày, mỗi tuần
Nội dung phân công bao gồm các vấn đề chính như sau:
- Báo cáo tình hình F1, F0 cuối ngày đã được cập nhật qua trang tính
- Phân công nhiệm vụ ngày mai mang máy tính, camera, kết nối với ti vi, mạng lan
và vào phòng học ảo
Trang 10- Phân công học sinh ghi lại kết quả học từng ngày trên lớp và online Nên thay đổi học sinh làm nhiệm vụ để tránh sự nhàm chán; tất cả học sinh đều nâng cao trách nhiệm với tập thể lớp Đồng thời tập luyện kỹ năng cho nhiều học sinh trong những trường hợp các em cũng có thể là F1, F0 phải nghỉ học đã có bạn khác thay thế
3.2.5 Giáo viên chủ nhiệm quan tâm, động viên học sinh.
Giáo viên chủ nhiệm quan tâm, động viên các em học sinh đang phải nghỉ học ở lớp, học trực tuyến, đặc biệt học sinh là F0 Hướng dẫn các em cách phòng chống lây lan dịch bệnh, không để các em có tâm lí tự ti, mặc cảm, mà cố gắng ăn uống, giữ gìn sức khoẻ và nếu các em F0 có biểu hiện Covid-19 nhẹ hoặc chỉ vài ngày thì có thể tham gia học online để tiếp thu kiến thức
3.2.6 Đối với học sinh cá biệt, nghỉ học vô lí do
Giáo viên chủ nhiệm có thể gọi điện trực tiếp cho phụ huynh để trao đổi khi học sinh nghỉ học, nhắc nhở học sinh trong nhóm lớp để ban cán sự lớp báo cáo với giáo viên bộ môn được biết số bạn vắng và lí do Những học sinh là F0 thì phải chụp quyết định cách li của bản thân, học sinh là F1 có nguy cơ cao thì chụp quyết định cách li của người F0 gửi cho giáo viên chủ nhiệm Những học sinh vi phạm nề nếp học đường thì một tuần họp trực tuyến phụ huynh những em vi phạm bằng đường link, phòng học ảo của lớp để trao đổi với những phụ huynh của các em học sinh trên trong đó có sự tham gia của một bạn trong ban cán sự lớp phát biểu, báo cáo tình hình các bạn vi phạm với những lỗi cụ thể
CHƯƠNG IV: HIỆU QUẢ THỰC HIỆN ĐỀ TÀI
4.1 Kết quả thực nghiệm
4.1.1 Đánh giá kết quả:
Việc dạy học trực tiếp kết hợp trực tuyến bắt đầu từ đầu năm học 2021-2022 nhưng ở Trường trung học phổ thông Lê Lợi lúc đầu học sinh F1, F0 học chung với thời khoá biểu một lớp trong khối đó và chỉ các thầy cô giáo bộ môn của lớp được chọn phải thực hiện dạy trực tiếp kết hợp với trực tuyến, số lớp còn lại chủ yếu vẫn dạy học trực tiếp Nhưng bắt đầu học kỳ 2 (Tháng 2 năm 2022) đến nay thực hiện đồng loạt ở tất cả các lớp trong trường, mỗi lớp có phòng học ảo riêng, học sinh F1, F0 học đúng theo thời khoá biểu của lớp mình và thầy cô bộ môn của lớp đó dạy Ở tất cả các lớp lúc này cần trang bị cho học sinh kỹ năng chủ động thích ứng với cách học trực tiếp kết hợp trực tuyến Như vậy, chúng ta có thể so sánh kết quả trước khi áp dụng hình thức học trực tiếp kết hợp trực tuyến (ở học kỳ 1) với trong thời gian học sinh thực hiện hình thức dạy học mới để thấy được kết quả nỗ lực cố gắng của thầy, cô và các em trong giai đoạn khó khăn Mục tiêu mà giáo viên chủ nhiệm như tôi đặt ra khi nhà trường áp dụng hình thức dạy học trực tiếp kết hợp với trực tuyến là:
- Thứ nhất: Học sinh duy trì và phát huy kết quả của học kỳ 1 kể cả học lực và
hạnh kiểm
