SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM MỘT SỐ BÀI TẬP BỔ TRỢ NÂNG CAO TỶ LỆ ĐẠT KĨ THUẬT ĐỆM BÓNG CHO HỌC SINH NAM LỚP 10 Người thực hiện: Lê
Trang 1SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA
TRƯỜNG THPT QUẢNG XƯƠNG II
SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
MỘT SỐ BÀI TẬP BỔ TRỢ NÂNG CAO TỶ LỆ ĐẠT
KĨ THUẬT ĐỆM BÓNG CHO HỌC SINH NAM LỚP 10
Người thực hiện: Lê Thị Lệ Chức vụ: Giáo viên
SKKN thuộc lĩnh vực (môn): Thể dục
THANH HÓA, NĂM 2022
Trang 2MỤC LỤC
7 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 4
8 2.2 Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến
9 2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử
10 2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt
động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường 12
1 MỞ ĐẦU
Thể dục thể thao là một bộ phận của nền văn hóa chung, là sự tổng hợp những thành tựu khoa học của xã hội và sử dụng những biện pháp chuyên môn
Trang 3để điều khiển sự phát triển thể chất con người một cách có chủ định nhằm nâng cao sức khỏe
Việc luyện tập thể dục thể thao bồi bổ sức khỏe được Bác Hồ xác định đó
là quyền lợi, là trách nhiệm, là bổn phận của mỗi người dân yêu nước “ Việc đó không tốn kém, khó khăn gì, gái trai, già trẻ ai cũng nên làm và ai cũng làm được”, dân cường thì nước thịnh Tôi mong đồng bào ta, ai cũng gắng tập thể dục, tự do ngày nào cũng tập Giáo dục thể chất trong trường trung học phổ thông còn là một mặt của giáo dục toàn diện, trang bị cho học sinh những kiến thức về lĩnh vực thể dục thể thao, phát triển toàn diện các tố chất thể lực giúp các em có thể học tốt các môn học, lao động sản xuất và mọi công tác khác
Nhưng hiện nay còn một số không ít các em lười vận động, lười tập luyện thể dục thể thao hoặc có tập nhưng với cảm giác không thích thú, gượng
ép dẫn đến tập luyện không hiệu quả, sức khỏe giảm sút hoặc không được duy trì và tăng cường, làm ảnh hưởng không nhỏ đến việc học tập, lao động hoặc các lĩnh vực, hoạt động khác trong cuộc sống Tại sao ? phải chăng do các em không hứng thú với môn học, học một cách thụ động - đối phó với môn học, chýõng trình đề ra
1.1 Lý do chọn đề tài
Hiện nay thể thao tự chọn là một nội dung được học tập xuyên suốt ở các cấp học, với số tiết được phân bổ ngày càng nhiều Chính vì thế môn thể thao tự chọn là một môn học có tầm quan trọng trong quá trình giáo dục thể chất ở nhà trường
Thể thao tự chọn là một môn học được học sinh yêu thích và say mê tập luyện Trong số các môn thể thao tự chọn Bóng đá, bóng chuyền, bóng rổ, cầu lông… Thì môn Bóng chuyền là môn thể thao phù hợp và phổ biến với điều kiện tập luyện của nhiều nhà trường Đến với môn bóng chuyền học sinh sẽ ham thích và say mê tập luyện vì sự hấp dẫn và lôi cuốn của môn thể thao này, những pha bóng tấn công và đập bóng uy lực để ghi điểm, hay những pha phòng thủ cứu bóng, những pha bóng bỏ nhỏ đánh lừa đối phương … tất cả sẽ tạo nên
Trang 4những trận thi đấu hấp dẫn và căng thẳng đối với các cầu thủ cũng như người xem
Bóng chuyền cũng như các môn thể thao khác, khi tập luyện nó có tác dụng củng cố và nâng cao sức khỏe, giáo dục cho con người những phẩm chất quý giá như: Tinh thần tập thể, tính đoàn kết, lòng dũng cảm, ý chí vững vàng Phong trào tập luyện TDTT nói chung và phong trào tập luyện môn bóng chuyền nói riêng ở nước ta đang được chú trọng, đầu tư và phát triển mạnh mẽ Nhu cầu tập luyện thi đấu bóng chuyền ngày càng cao bởi vậy vấn đề xây dựng một hệ thống giáo án giảng dạy, huấn luyện, đào tạo vận động viên là vấn đề đang rất được coi trọng hiện nay
Trong bóng chuyền có nhiều các kĩ thuật động tác khác nhau, kĩ thuật phòng thủ như chắn bóng, cứu bóng, đỡ phát bóng, đỡ đập bóng, yểm hộ bỏ nhỏ, kĩ thuật tấn công như, phát bóng tấn công, chuyền bóng, đập bóng, đệm bóng Trong đó
kỹ thuật đệm bóng chính là kĩ thuật ảnh hưởng trực tiếp tới các pha bóng tiếp theo trong một trận đấu, quyết định tới triển khai chuyền hai và tấn công đội bóng đối phương, việc đệm bóng thay đổi tính năng đường bóng, thay đổi tốc
độ Do vậy vai trò của kĩ thuật này là vô cùng quan trọng Tuy nhiên trong quá trình người tập tập luyện kĩ thuật này vẫn chưa chú trọng tập luyện đúng mức, hiệu quả chưa cao do kĩ thuật cơ bản chưa được hoàn thiện Điều này ảnh hưỡng rất lớn đến thành tích thi đấu của các đội bóng cũng như ảnh hưởng tới các kĩ thuật phòng thủ và triển khai tấn công khác
Nhìn chung về kiến thức và kỹ năng cơ bản của học sinh với môn học Thể dục nói chung và Bóng chuyền nói riêng là rất kém Trong quá trình giảng dạy tôi nhận thấy kỹ năng “đệm bóng” các em vẫn còn rất kém, rất thiếu chính xác về lực, cũng như hướng bóng
Từ những yêu cầu thực tiễn đó, tôi lựa nghiên cứu đề tài: :“ Một số bài tập
bổ trợ nâng cao tỉ lệ đạt kĩ thuật đệm bóng cho học sinh nam lớp 10 ”
1.2 Mục đích nghiên cứu
Trang 5Nhằm nâng cao hiệu quả, thành tích, kĩ thuật động tác chuẩn, đẹp, tích cực tập luyện môn bóng chuyền cho học sinh lớp 10 trường trung học phổ thông Quảng Xương II Đồng thời rút ra kinh nghiệm về phương pháp giảng dạy kĩ thuật động tác trong môn bóng chuyền ở các năm học sau được tốt hơn
Giúp học sinh nâng cao sức khỏe, thể lực, hoàn thiện khả năng vận động
và yêu thích môn học hơn
1.3 Đối tượng nghiên cứu
Học sinh lớp 10A9, 10A10 Trường THPT Quảng Xương II
- Lớp 10A9: Nhóm 20 học sinh nam
- Lớp 10A10 : Nhóm 20 học sinh nam
1.4 Phương pháp nghiên cứu
- Phương pháp phân tích – giảng giải
- Phương pháp trực quan ( trực quan trực tiếp và trực quan gián tiếp)
- Phương pháp kiểm tra sư phạm
- Phương pháp thực nghiệm sư phạm
2 NỘI DUNG SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM
2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm
Như chúng ta đã biết môn thể dục là môn học có tính chất đặc thù riêng,
nó khác các môn văn hóa khác ở chỗ là giảng dạy ngoài trời học sinh tiếp xúc trực tiếp với điều kiện ngoại cảnh như nắng, gió, ánh sáng, không khí…
Vậy trong quá trình giảng dạy người giáo viên đóng vai trò chủ đạo tổ chức, điều khiển và sắp xếp hợp lý các nội dung và lượng vận động phù hợp với nguyên tắc sư phạm chung Tác động của buổi tập phải toàn diện về các mặt giáo dưỡng, giáo dục sức khỏe
2.2.Thực trạng của vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm
Kỹ thuật đệm bóng là một kĩ thuật cơ bản, là tiền đề để thực hiện các kĩ thuật tấn công, hay phòng thủ vận dụng trong chiến thuật thi đấu Để thực hiện được kĩ thuật này phải kết hợp nhiều nhân tố như: Sự ổn định của thân người , tiếp xúc bóng chính xác của tay, lực đánh bóng đi của tay Vì vậy để đạt hiệu quả
Trang 6đệm bóng người tập phải có kĩ thuật điêu luyện, độ ổn định cao và tâm lý thi đấu vững vàng
2.3 Các sáng kiến kinh nghiệm hoặc các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
Ban đầu giáo viên thực hiện chương trình giảng dạy chung cho 2 nhóm với cùng một giáo án theo chương trình chuẩn
- Đối với giáo viên trong quá trình giảng dạy
Sử dụng phương pháp sư phạm chung:
- Phương pháp phân tích và giảng giải, kết hợp làm mẫu thị phạm
- Phương pháp trực quan trực tiếp, gián tiếp
- Đối với học sinh: thực hiện và tập luyện theo các yêu cầu của bài học, nhiệm
vụ của giáo viên đề ra:
Các giải pháp đã sử dụng để giải quyết vấn đề
+ Nhiệm vụ 1
- Giáo viên dạy kĩ thuật đệm bóng chung cho cả hai nhóm
- Dựa vào điều kiện thực tế tại nhà trường cũng như sân bóng chuyền để
giáo viên đưa ra các bài tập cho phù hợp với cả 2 nhóm
+ Nhiệm vụ 2
- Giáo viên giảng dạy kĩ thuật đệm bóng theo các bước sau:
+ Giáo viên làm mẫu động tác từng phần và toàn bộ kĩ thuật ( không bóng và
có bóng ) Khi phân tích kĩ thuật cần nhấn mạnh những điểm cơ bản của kĩ thuật
+ Tập động tác không bóng:
+ Tư thế và chuyển động của tay khi đệm bóng phối hợp toàn bộ kĩ thuật
+ Tập động tác có bóng:
+ Tập tư thế và kĩ thuật đệm bóng ( tập tiếp xúc bóng và tay)
+ Tập đệm bóng cố định ( bóng treo hoặc do đồng đội giữ), chú ý phối hợp toàn thân và điểm tiếp xúc giữa tay và bóng
+ Đệm bóng với cự li ngắn ( đệm bóng vào tường, đệm bóng cho đồng đội ), chú ý dùng sức vừa phải, đảm bảo đúng kĩ thuật
Trang 7+ Đệm bóng qua lưới và đệm bóng đến vị trí xác định.
+ Nhiệm vụ 3
Sau khi hoàn thiện xong chương trình của giáo án đề ra giáo viên tiến hành kiểm tra thành tích của 2 nhóm thực nghiệm ( 10A9), nhóm đối chứng ( 10A10) khi chưa áp dụng các bài tập bổ trợ kĩ thuật vào các tiết dạy và học của học sinh thì thành tích như sau:
Trên đây là kết quả thu được sau quá trình lập test lần đầu của giai đoạn 1 trước khi tiến hành thực nghiệm để đánh giá hiệu quả chất lượng ban đầu của 2 nhóm Như vậy ta thấy thành tích của 2 nhóm thực nghiệm và đối chứng tương đương nhau
Đây là cơ sở ban đầu để tiến hành áp dụng một số bài tập bổ trợ kĩ thuật vào giảng dạy để nâng cao thành tích giảng dạy kĩ thuật đệm bóng
+ Nhiệm vụ 4
Để kiểm nghiệm về phương pháp tập luyện cũng như áp dụng một số bài tập bổ trợ vào các tiết dạy đệm bóng nhằm nâng cao thành tích đạt trong môn học tôi tiến hành thực nghiệm sư phạm trên 2 nhóm đối tượng được quy ước như sau:
Nhóm đối chứng :
Gồm 20 học sinh lớp 10A9 các em học theo chương trình nhà trường và
tổ chuyên môn biên soạn, thời gian 1 tháng Không có các bài tập bổ trợ kĩ thuật vào tiết học:
Nhóm thực nghiệm :
Gồm 20 học sinh lớp 10A10 các em học theo theo chương trình nhà trường và tổ chuyên môn biên soạn, thời gian 1 tháng Kết hợp một số bài tập
bổ trợ kĩ thuật vào tiết học:
Với quỹ thời gian học tập và rèn luyện như sau:
Trang 8Học kì 1 năm học 2021 -2022.
- Giai đoạn 1: Từ 07/9/2021 – 07/10/2021
- Giai đoạn 2 : Từ 15/10/2021 – 15/11/2021
- Hình ảnh minh họa dành cho nhóm thực nghiệm: kĩ thuật đệm bóng
Hình 01 (sách giáo viên thể dục 10)
+ Giáo viên giới thiệu hình ảnh động tác mô phỏng kĩ thuật đệm bóng cho học sinh từ đó lựa chọn một số bài tập bổ trợ kĩ thuật như sau:
Bài tập1: Tập tiếp xúc bóng
Giáo viên cầm chắc bóng hạ thấp trước mặt phía dưới thắt lưng, học sinh lần lượt di chuyển 1-2 bước về phía bóng mỗi em tập tiếp xúc giữa tay và bóng chính xác và hất nhẹ Giáo viên điều chuyển bóng về các vị trí khác nhau để học sinh di chuyển bước chân thích hợp đưa tay tiếp xúc bóng đúng
vị trí tay và bóng
Trang 9Bài tập 2: Đệm bóng treo cành cây
Bóng được treo vào túi lưới và dùng dây chun buộc vào cành cây sau đó người tập đệm bóng liên tục cho quen vị trí tiếp xúc và dùng lực
Bài tập 3: Đệm bóng một người tung một người đệm
Hai người đứng cách nha cự ly khoảng 2m Một ngườì phục vụ tung bóng một người đệm bóng sao cho đường bóng đệm bay cao lên đầu người phục
vụ sau đó đổi nhiệm vụ cho nhau
Bài tập 3: Đệm bóng một người tung một người đệm
Bài tập 3: Đệm bóng một người tung một người đệm
Hai người đứng cách nhau cự ly khoảng 2m Một ngườì phục vụ tung bóng một người đệm bóng sao cho đường bóng đệm bay cao lên đầu người phục vụ sau đó đổi nhiệm vụ cho nhau Tung vào nhiều vị trí khác nhau để người tập di chuyển đệm bóng
Trang 10Bài tập 4: Tự đệm bóng liên tục lên trên không
Người tập tung bóng lên và tự đệm bóng lên cao chờ bóng rơi xuống độ cao thích hợp thì đưa tay đệm bóng Đệm được càng nhiều lần càng tốt
Bài tập số 5: Tập đệm bóng vào tường
Bài tập giúp người mới chơi điều chỉnh được lực cổ tay và cẳng tay linh hoạt, mềm dẻo Nếu đệm bóng thì sử dụng lực cổ tay và cánh tay là chính (Không trùng cẳng tay và cũng ko đưa cẳng tay hất quá cao trên tầm ngực) Nếu đệm bóng thì đưa hai tay đan vào nhau và chờ trái rơi tầm ngang thắt lưng sau đó hạ thấp trọng tay đưa cẳng tay vào vị trí tiếp xúc bên dưới quả bóng khi tiếp xúc bóng thì cẳng tay thẳng đồng thời nhún duỗi khớp gối tiễn bóng về phía tường với một lực bằng phản lực của tường về phía mình và thực hiện nhiều lần đệm bóng liên tục vào tường
Trang 11
Bài tập 6: Đệm bóng vào ô quy định
Một người phục vụ đứng trong ô vuông khoảng 1m vuông và cách người đệm bóng chừng 2 m Người tung phục vụ bóng và người tập đệm bóng vào
ô vuông
Bài tập 7: Đỡ phát bóng
Một người đứng bên này sân phát bóng và người bên kia đệm bóng vào ô
vị trí số 3 ( bước 2)
Trang 12- Từ các bài tập bổ trợ trên giáo viên chỉ ra những sai lầm thường mắc cũng
như cách khắc phục sửa chữa đối với mỗi bài tập để nâng cao hiệu quả kĩ thuật đệm bóng như sau:
+ Sai: Tư thế không ổn định khi đệm bóng không hạ trọng tâm khi đón bóng + Cách sửa: Người đệm bóng cần hạ trọng tâm tư thế trung bình thấp, cẳng
chân và đùi tạo thành góc 90 độ, trọng tâm dồn đều lên hai chân
+ Sai: Vị trí tiếp xúc giữa tay và bóng ( tiếp xúc bóng cao quá trên cẳng tay hoặc
thấp quá gần phía bàn tay)
+ Cách sửa: Tập nhiều lần bài tập tiếp xúc để xác định vị trí tay và bóng
+ Sai: Cầm tay sẵn khi di chuyển đón bóng
+ Cách sửa: Thả lỏng hai tay co tự nhiên hai bên sườn di chuyển 3-5 bước đưa
tay đón bóng
+ Sai : Dùng lực mạnh quá hoặc yếu quá.
+ Cách sửa: Điều chỉnh căng cánh tay bằng cách gập mạnh hai ngón tay cái tạo
thành sức căng Yêu cầu không co tay và hất tay cao quá tầm ngực tay khi tiếp xúc bóng di chuyển biên độ khoảng 15-20 cm tùy vào việc muốn đưa bóng đến
vị trí xa hay gần cao hay thấp
Bảng kế hoạch tập luyện các bài tập bổ trợ trong 4 tuần cho nhóm thực nghiệm
St
t
1
Tuần 2
Tuần 3
Tuần 4
1 Bài tập1: Tập tiếp xúc bóng x
2 Bài tập 2: Đệm bóng treo cành
3 Bài tập 3: Đệm bóng một người
4 Bài tập 4: Tự đệm bóng liên tục
Trang 135 Bài tập số 5: Tập đệm bóng vào
6 Bài tập 6: Đệm bóng vào ô quy
- Dựa trên nhũng cơ sở đó sau một tháng tôi đưa ra.
Quá trình thực nghiệm test :
Nhóm
Nội dung
Đối chứng (10A9) Thực nghiệm (10A10)
Phương pháp tập
luyện
Tập luyện không sử dụng các bài tập bổ trợ kĩ thuật
Tập luyện có sử dụng các bài tập bổ trợ kĩ thuật
2.4 Hiệu quả của sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động giáo dục, với bản thân, đồng nghiệp và nhà trường
Thu được kết quả sau một tháng thực nghiệm
Từ kết quả trên ta có thể thấy rằng sau 1 tháng áp dụng các bài tập bổ trợ kĩ thuật vào giảng dạy kĩ thuật đệm bóng cho nhóm thực nghiệm, nhóm đối chứng học bình thường không ứng dụng các bài tập bổ trợ kĩ thuật thì thành tích của nhóm đối chứng tăng rất ít, số lượng học sinh tỉ lệ đạt chỉ đạt 50%, học sinh chưa đạt vẫn chiếm 50 % Còn thành tích của nhóm thực nghiệm đã được nâng cao rõ rệt, tỷ lệ học sinh đạt là 100% , không còn học sinh chưa đạt Chứng tỏ rằng việc áp dụng các bài tập bổ trợ kĩ thuật vào dạy học đã phản ánh được tính hiệu quả và tích cực của kĩ thuật đệm bóng cho học sinh khối 10 trường THPT Quảng Xương II
Trang 143.1 Kết luận
Dựa trên kết quả nghiên cứu của mình về việc vận dụng 1 số bài tập bổ trợ kĩ thuật trong dạy học kĩ thuật đệm bóng trong môn bóng chuyền đã phát huy được tính tích cực mang lại hiệu quả cao Đã phối hợp được các phương pháp, phương tiện dạy học Nhiều em đã có ý thức tự rèn luyện sức khỏe bằng phương pháp tập luyện để nâng cao ý chí quyết tâm và nghị lực cho bản thân Việc kết hợp các phương pháp dạy học và đặc biệt là khi ứng dụng một số bài tập bổ trợ
kĩ thuật vào các tiết học trong bài dạy đã thu hút được sự chú ý của học sinh, làm cho không khí sinh động, hào hứng, sôi nổi Bên cạnh đó việc kết hợp với làm mẫu thị phạm và giảng giải , đặt câu hỏi để học sinh trả lời, yêu cầu học sinh thực hiện động tác làm cho giờ học sinh động hơn Học sinh vừa nghe, vừa nhìn, vừa suy nghĩ, hoạt động bằng các động tác cụ thể của từng bài tập Học sinh vừa nghe, vừa quan sát làm nảy sinh những yêu cầu mới về nội dung của tiết học
3.2 Kiến nghị
Để đảm bảo công tác giáo dục thể chất trong nhà trường tôi mạnh dạn đưa ra một số kiến nghị sau
Đối với nhà trường: Nên đầu tư sân tập bóng chuyền đạt chất lượng để phục vụ lợi ích lâu dài cho quá trình dạy và học bóng chuyền của học sinh Bổ sung các thiết bị hỗ trợ trong quá trình tập luyện, như bóng chuyền đạt chuẩn thi đấu, hệ thống đèn, ánh sáng đạt tiêu chuẩn phục vụ cho quá trình tập luyện và thi đấu Đối với sở giáo dục: Cần mở các lớp tập huấn về kĩ năng giảng dạy các bộ môn thể thao tự chọn, đặc biệt là môn bóng chuyền trong các nhà trường Đầu tư và cung cấp các trang thiết bị liên quan đến bộ môn bóng chuyền cho các nhà trường
