(SKKN 2022) Dạy học dự án để giảng dạy chương soạn thảo văn bản Tin học 10 sản phẩm thu được giới thiệu về trường THPT Thọ Xuân 4

Lí do chọn đề tài Hiện nay, việc áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tíchcực đã, đang và sẽ trở thành yếu tố không thể thiếu trong quátrình dạy học.. Một trong những phương phá

MỤC LỤC

PHẦN I MỞ ĐẦU 1

1 Lí do chọn đề tài 1

2 Mục đích đề tài 1

3.Nhiệm vụ của đề tài 1

PHẦN II NỘI DUNG 3

1 Cơ sở lí luận 3

2 Thực trạng dạy học môn Tin hoc ở trường THPT Thọ Xuân 4 4

3.Giải pháp thực hiện 5

3.1Quy trình các bước tiến hành phương pháp dạy học dự án trong môn Tin học 10 5

3.2 Quy trình các bước tiến hành dạy học dự án “ Dạy học dự án để giảng dạy chương soạn thảo văn bản Tin học 10” 5

4.Hiệu quả của sáng kiến 18

III.Kết luận 20

1.Kết luận 20

2.Kiến nghị 20

PHẦN I MỞ ĐẦU

1 Lí do chọn đề tài

Hiện nay, việc áp dụng các phương pháp, kỹ thuật dạy học tíchcực đã, đang và sẽ trở thành yếu tố không thể thiếu trong quátrình dạy học Sự đổi mới này trở thành một “trợ thủ đắc lực” chomôn học Tin học Bởi lẽ, cách làm này lấy học sinh làm trung tâm,phát huy tính tích cực, chủ động, sáng tạo của học sinh Học sinhkhông còn cảm thấy nhàm chán bởi lối truyền thụ kiến thức thụđộng mà thay vào đó là các em tự tìm tòi, khám phá để chiếm lĩnhtri thức

Tuy nhiên, việc áp dụng các phương pháp dạy học tích cực cònnhiều vấn đề cần quan tâm Nhiều giáo viên đã tích cực áp dụngnhưng chưa có sự sáng tạo, đang còn rập khuôn máy móc Chưabiết sử dụng phương pháp thích hợp cho từng bài học Điều này đãmang lại những kết quả không như mong muốn

Một trong những phương pháp dạy học phát huy tính tích cực,chủ động, tự giác, sáng tạo của học sinh được nhiều giáo viênquan tâm trong thời điểm hiện tại thì dạy học theo dự án là mộtgiải pháp phát huy năng lực tự học, hợp tác, sáng tạo của ngườihọc để quá trình học tập đạt hiệu quả nhất đồng thời rèn luyện kĩnăng vận dụng kiến thức vào thực tiễn

Là một giáo viên dạy môn Tin học, hơn ai hết bản thân tôi nhậnthức rõ được tầm quan trọng của các phương pháp dạy học tíchcực Cùng với những tài liệu được tập huấn và điều kiện thực tế,tôi đã nghiên cứu và áp dụng nhiều kỹ thuật dạy học tích cựctrong giảng dạy và thu được những kết quả hết sức khả quan Đốivới tôi đấy không chỉ là đổi mới phương pháp dạy học mà thực sự

đó là một sự thay đổi toàn diện bởi vì học sinh không còn thờ ơ,lãnh đạm mỗi khi tôi bước vào lớp học mà các em có sự chờ đónđược học, được thể hiện hiện mình Đó là thành công của nhữnggiáo viên dạy môn Tin học

Vì những lí do trên, tôi chọn sáng kiến “Dạy học dự án để

giảng dạy chương soạn thảo văn bản Tin học 10 sản phẩm thu được giới thiệu về trường THPT Thọ Xuân 4”nhằm phát

huy tối đa tích tích cực, tư duy sáng tạo đoàn kết của học sinhtrong việc lĩnh hội kiến thức

2 Mục đích đề tài

- Áp dụng phương pháp dạy học theo xu thế đổi mới phươngpháp dạy học

- Học sinh được tiếp cận phương pháp dạy học tích cực

- Lấy học sinh làm trung tâm, là người chủ động tìm tòi kiếnthức thông qua sự đoàn kết tự học hỏi dưới sự giám sát, giuos đỡcủa giáo viên bộ môn.

3.Nhiệm vụ của đề tài

- Nhiệm vụ của sáng kiến là tìm hiểu nắm rõ , áp dụng vào dạy

học thực tế trong phần soạn thảo văn bản tin học 10

- Giúp các em hiểu và thực hành một cách tối ưu và hiệu quảnhất

- Hướng dẫn giúp các em hình thành kiến thức thông qua sựđoàn kết tích cực

- Kết hợp giữa lý thuyết và thực tiễn tại đơn vị trường của mình

4 Đối tượng nghiên cứu

- Áp dụng dạy học dự án vào giảng dạy phần soạn thảo văn bảntin học lớp 10

5 Điểm mới trong kết quả nghiên cứu

- Áp dụng dạy học theo dự án tôi thu được nhiều kết quả ngoài

mong đợi học sinh học tập và tiếp thu kiến thức một cách chủdộng tích cực

- Thông qua dạy học dự án các em phát huy tối được tác dụngcủa hoạt động nhóm Có nhật ký ghi chép, đánh giá hoạt độngnhóm thông qua sản phẩm

- Các em không chỉ nắm được lý thuyết mà còn làm ra các sản

phẩm cụ thể sử dụng vào các trang mạng để giới thiệu hình ảnh

về trường học quê hương đất nước trong thời đại công nghiệp 4.0

Sự phát triển như vũ bảo của công nghệ thông tin và truyềnthông đóng vai trò không nhỏ trong sự phát triển chung của xãhội Học sinh có kiến thức về tin học

sẽ giúp học sinh hòa nhập với xã hội ngày nay một người pháttriển toàn diện không thể thiếu hiểu biết về tin học đặc biệt là việcsoạn thảo văn bản

PHẦN II NỘI DUNG

1 Cơ sở lí luận

* Khái niệm dạy học dự án

Dạy học dự án là một hình thức dạy học hay phương pháp dạyhọc phức hợp, trong đó dưới sự hướng dẫn của giáo viên, ngườihọc tiếp thu kiến thức và hình thành kỹ năng thông qua việc giảiquyết một bài tập tình huống (dự án) , theo sát chương trình học,

có sự kết hợp giữa lý thuyết với thực hành và tạo ra các sản phẩm

cụ thể

Phân loại dự án theo nhiệm vụ

– Dự án nghiên cứu: Các dự án nghiên cứu sẽ nhằm giải thíchcác hiện tượng trong cuộc sống, các quá trình diễn ra sự việc

– Dự án tìm hiểu: Nhằm khảo sát các đối tượng cụ thể

– Dự án kiến tạo: Đó là dự án thực hiện các hành động thực tiễnhoặc tập trung vào tạo ra các sản phẩm vật chất như trang trí,sáng tác, biểu diễn, trưng bày …

*.Những đặc điểm chính của phương pháp dạy học dự án:

- Mục đích trọng tâm là giáo dục tri thức;

- Thời lượng trung bình hoặc dài;

- Đa ngành, đa lĩnh vực;

-Vấn đề/ chủ đề đặt ra phải có tính thách thức và gây hứng thúcho người học; phải liên hệ đến những vấn đề mang tính thực tiễn;

- Người học làm trung tâm của quá trình hoạt động;

- Hoạt động nhóm là hình thức hoạt động chủ yếu;

- Có sản phẩm cụ thể, có giá trị thực tiễn;

- Rèn luyện nhiều kĩ năng sống tích cực như: kĩ năng quản lí thờigian, kĩ năng giải quyết vấn đề, kĩ năng hợp tác, kĩ năng sử dụngthông tin, kĩ năng sáng tạo ;

* Ưu điểm của dạy học dự án

Gắn lý thuyết với thực hành, tư duy và hành động, kích thíchđộng cơ, hứng thú học tập của người học Phát huy tính tự lực, tínhtrách nhiệm, phát triển khả năng sáng tạo Rèn luyện năng lựcgiải quyết những vấn đề phức hợp, rèn luyện tính bền bỉ, kiênnhẫn Rèn luyện năng lực cộng tác làm việc, phát triển năng lựcđánh giá, rèn luyện và phát huy các kỹ năng xã hội quan trọng Không chỉ với học sinh, dạy học dự án còn đem lại nhiều lợi íchcho giáo viên Dạy học dự án góp phần đổi mới phương pháp dạyhọc, thay đổi phương thức đào tạo, có điều kiện nâng cao tínhchuyên nghiệp, mở rộng sự hợp tác với đồng nghiệp và xây dựngcác mối quan hệ với học sinh Giúp quá trình truyền thụ kiến thứcnhẹ nhàng nhưng mang lại hiệu quả cao hơn

* Hạn chế của dạy học dự án

- Không phải bất kỳ bài học nào cũng vận dụng được phươngpháp dạy học dự án, dạy học dự án không phù hợp trong việctruyền thụ tri thức mang tính hệ thống cũng như rèn luyện hệthống kỹ năng cơ bản

- Dạy học dự án bổ sung cho các phương pháp dạy học truyềnthống, không thay thế cho phương pháp thuyết trình và luyện tập

- Dạy học dự án đòi hỏi nhiều thời gian và công sức chuẩn bịnên không thể tiến hành một cách thường xuyên trong chươngtrình môn học bởi có thể ảnh hưởng tới thời gian học các mônkhác

2 Thực trạng dạy học môn Tin hoc ở trường THPT Thọ

Xuân 4

Trường THPT Thọ Xuân 4 được thành lập 20 năm, địa bàn tuyểnsinh hạn chế, điều kiện kinh tế của học sinh còn khó khăn Cơ sởvật chất của trường còn thiếu thốn rất nhiều, trong đó có các thiết

bị liên quan đến đổi mới phương pháp giảng dạy, phòng máy thựchành cho học sinh còn ít Chính vì vậy việc áp dụng các kỹ thuậtdạy học tích cực còn nhiều hạn chế Giáo viên chỉ chú trọng ápdụng các kỹ thuật dạy học trong các tiết thao giảng, dự giờ, còntrong các tiết dạy bình thường thì vẫn theo kiểu truyền thụ một

chiều, thầy đọc - trò chép Cộng thêm tâm thế của các em họcsinh không mấy mặn mà với môn học làm ảnh hưởng rất lớn đếnchất lượng giờ dạy.

Qua thực tế giảng dạy cho thấy, chất lượng giờ dạy môn Tin học

10 các lớp đại trà chiếm tỷ lệ trung bình rất cao Hoạt động các

em chủ yếu là nghe giảng, ghi chép chứ chưa có ý thức phát biểuxây dựng bài Một số em còn làm việc riêng trong giờ học, có khilớp 40 học sinh nhưng trong suốt giờ học chỉ tập trung 4-5 emphát biểu xây dựng bài Các em hầu như không có hứng thú vàoviệc học, giao cho các em soạn thảo một văn bản thì các em cònrất ngại vì chưa biết soạn thảo thế nào Từ thực tế trên dẫn đếnkết quả học tập bộ môn chưa cao Số học sinh giỏi ít, khá và trungbình nhiều, yếu vẫn còn

Học sinh mới từ cấp 2 lên còn rất lạ với môn học mới Cảtrường chỉ có 30 HS đạt điểm trên 30, đầu vào thuộc dạng nhấthuyện Đa phần là con em nông thôn điều kiện kinh tế còn khókhăn chưa được làm quen với máy tính Việc học tin học với các

em rất khó khăn đặc biệt là các lớp đại trà Bước đầu các em nghỉ

đi học tin là được ngồi máy tính điện tử chơi các trò chơi mìnhthích nên rất hào hứng Nhưng thực tế lại khác: tin học nội dunglại khô khan kiến thức khó hiểu, trìu tượng khó tiếp thu dẫn đến sựchán nãn

Học sinh chưa thực sự quan tâm đến môn học này vì cho rằngđây là môn học phụ, không thi tốt nghiệp cũng như không thi đạihọc, cốt sao chỉ đủ điểm là được Điều này chứng tỏ môn Tin họckhông được học sinh quan tâm, chú ý trong khi học

Bên cạnh những lí do khách quan trên thì còn một lí do chủquan nữa là bản thân giáo viên dạy Qua thực tế giảng dạy tôithấy rằng nếu giáo viên đưa ra những tình huống có vấn đề, kếthợp với việc sử dụng các phương pháp dạy học phát huy tính tíchcực như: thảo luận nhóm, phiếu học tập, sử dụng băng hình…cùng với những câu hỏi tìm tòi, kích thích tư duy, gây tranh luậnthì không khí học tập sôi nổi hẳn, các em tích cực phát biểu xâydựng bài Ngược lại, ở một số lớp giáo viên sử dụng phương phápthuyết trình, đàm thoại tái hiện, thông báo… lớp học trở nên trầm,

ít học sinh phát biểu xây dựng bài

3.Giải pháp thực hiện

3.1Quy trình các bước tiến hành phương pháp dạy học dự án trongmôn Tin học 10

3.2 Quy trình các bước tiến hành dạy học dự án “ Dạy học dự án

để giảng dạy chương soạn thảo văn bản Tin học 10”

* Ý tưởng dự án

Sau khi học xong chương III tin học 10 gần như tất cả hoc sinh rất

mơ hồ về kiến thức, khái niệm Để góp phần hệ thống lại kiến thức

đã học hỗ trợ cho học sinh ôn tập chuẩn bị kiểm tra giữa đạt kếtquả cao nhất các em tự mô phỏng lại kiến thức thông qua dự ángiới thiệu về trường THPT Thọ Xuân 4

* Bộ câu hỏi dự án

Câu hỏi khái quát: Sản phẩm đưa ra sản phẩm trên phần mềm nào ? Mang lại lợi ích gì?

Câu hỏi bài học: Nhóm em sẽ tiến hành thực hiện vẻ trên máy tính như thế nào?

thực hiện trình bày sản phẩm như thế nào? sử dụng những phươngtiện gì?

* Xây dựng kế hoạch dạy học dự án

+ Đối tượng của dự án

Học sinh khối 10 các lớp đại trà đang học tại trường THPT ThọXuân 4

+ Mục tiêu

Kiến thức

trong Tiếng Việt

- Biết màn hình làm việc chính của phần mềm soạn thảovăn bản

danh sách liệt kê, chèn số trang,

Kĩ năng:

lưu tệp văn bản

công việc trước khi bắt đầu công việc

- Các phương tiện khác như: máy chụp ảnh, máy tính

- Sổ theo dõi dự án; các phiếu đánh giá; phiếu hỏi ý kiến họcsinh

- Phiếu hướng dẫn HS thực hiện dự án

* Tiến trình dạy học dự án

Dự án được thết kế theo sơ đồ sau

Dự án được chia làm 3 giai đoạn, tương ứng với 7 bước

Giai đoạn 1: Lập kế hoạch làm việc

Bước 1: Lựa chọn chủ đề của dự án

GV giới thiệu ý tưởng của chủ đề, từ đó hướng HS vào câu hỏi địnhhướng Chủ đề của dự án giới thiệu về trường của em nhân dịp kỉniệm 20 năm thành lập trường

Bước 2: Xây dựng các tiểu chủ đề

- GV hướng dẫn các nhóm lập kế hoạch làm việc:

+ Cần tìm kiếm, thu thập thông tin không? Thu thập những thôngtin gì? ở đâu? Ai thực hiện nhiệm vụ này?

+ Thời gian thảo luận nhóm, tổng hợp các thông tin là khi nào?+ Ai sẽ là người tìm mua các nguyên vật liệu?

+ Thời gian dự kiến thực hiện xây dựng các sản phẩm của nhóm?

- GV yêu cầu HS khi thực hiện giai đoạn 2 thì hoàn thành phiếuhọc tập số 1

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 1: LẬP KẾ HOẠCH LÀM VIỆC

Tên nhóm:

Công

việc

Ngàytiếnhành

NgườiPhụtrách

Theo dõi tiếnđộ

Điềuchỉnh(nếucó)

-GV tiếp nhận và đưa ra lịch làm việc cho các nhóm

Giai đoạn 2: Thực hiện dự án (HS thực hiện ở nhà)

HS làm việc nhóm theo kế hoạch; GV theo dõi, hỗ trợ các nhómqua điện thoại, email

Bước 4 Thu thập thông tin, xử lí thông tin, thảo luận, hoàn thành việc xây dựng ý tưởng dự án.

- GV hướng dẫn HS thu thập thông tin, xử lí và tổng hợp thông tin

về dự án và yêu cầu HS hoàn thành phiếu học tập số 2

PHIẾU HỌC TẬP SỐ 2: XÂY DỰNG Ý TƯỞNG DỰ ÁN

Tên nhóm: lớp:

1 Sản phẩm của nhóm em sẽ có công dụng như thế nào?Trình bày nội dung gì?

2 Các phần mềm, thiết bị nào sẽ được sử dụng để tạo ra sảnphẩm của nhóm em?

st

dụng

ghichú

3 Thực hiện dự án trên word như thế nào

- GV nhận báo cáo và phản hồi từ các trưởng nhóm; nhận xét, bổsung, góp ý cho ý tưởng, kế hoạch của các nhóm; giải quyết mâuthuẫn, giải đáp những thắc mắc của các nhóm nếu có.

Bước 5 Xây dựng các sản phẩm của dự án

- GV yêu cầu HS quay video, chụp hình về hoạt động của nhóm khitiến hành quy trình vẻ sơ đồ khối

- GV yêu cầu HS sau khi thực hiện phải có các file lưu lại kết quả

- GV nhận báo cáo và phản hồi từ các trưởng nhóm; nhận xét, bổsung, góp ý cho ý tưởng, kế hoạch của các nhóm; giải quyết mâuthuẫn, giải đáp những thắc mắc của các nhóm nếu có

Giai đoạn 3: Báo cáo kết quả, đánh giá dự án (thực hiện trên lớp).

Bước 6 Trình bày sản phẩm gồm: sản phẩm giới thiệu vè trường THPT Thọ Xuân 4 trên phần mềm word

- Thành lập ban giám khảo gồm: Giáo viên, đại diện của cácnhóm

- GV tổ chức cho các nhóm lên báo cáo về quá trình thực hiện dự

- Giám khảo ghi chép chi tiết về kết quả của các nhóm; đánh giásản phẩm của các nhóm theo phiếu đánh giá GV hướng dẫn

- GV yêu cầu HS tự đánh giá hoạt động cá nhân, tự đánh giá hoạtđộng của nhóm mình:

+ Mỗi nhóm sử dụng phiếu tự đánh giá số 2 để đánh giá hoạtđộng của từng thành viên trong nhóm khi thực hiện dự án Hoạtđộng này được thực hiện sau khi dự án kết thúc

+ Mỗi HS sử dụng phiếu tự đánh giá số 3 để đánh giá hoạt độngcủa mình khi thực hiện dự án Hoạt động này được thực hiện saukhi dự án kết thúc.

- GV sử dụng sổ theo dõi dự án, phiếu đánh giá để tiến hành đánhgiá quá trình thực hiện dự án của các nhóm, đánh giá sản phẩm

và đánh giá cá nhân bằng cách: GV sử dụng phiếu đánh giá số 2,trên cơ sở quan sát, theo dõi quá trình HS thực hiện dự án để đánhgiá năng lực hợp tác; sử dụng phiếu đánh giá số 1, để đánh giásản phẩm của HS khi HS báo cáo, trình bày sản phẩm; sử dụngphiếu học tập số 3 để đánh giá mỗi HS sau khi dự án kết thúc

- Ban giám khảo tổng hợp kết quả đánh giá của GV và HS, tínhđiểm cho nhóm và điểm cá nhân

- GV công bố kết quả dự án của các nhóm và điểm cá nhân, nhậnxét, rút kinh nghiệm

Các phiếu đánh giá năng lực HS PHIẾU ĐÁNH GIÁ SỐ 1: TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ SẢN PHẨM

Tên

nhóm:

cần điều chỉnh (0 - 4 điểm)

Điể m

Hiệu

quả Đảm bảo đầyđủ nội dung,

trình bày đẹp

dễ nhìn dễ hiểu, nhấn manh được nội dung quan trọng

Đảm bảo đầy đủ nội dung, trình

Đảm bảo đầy đủ nội dung, trình trung bình

Chưa đảm bảo đầy đủ nội dung, trình

Ứng

dụng Khả năng ứngdụng rộng rãi ứng dụngđược nhưng

không rộng rãi

ứng dụng được

(0 - 4

Điể m

điểm) Trao

đổi,

Lắng

nghe

tất cả các thành viên trong nhóm đều chú ý trao đổi, lắng nghe

ý kiến người khác và đưa

ra ý kiến cá nhân.

Hầu hết các thành viên trong nhóm đều chú ý trao đổi, lắng nghe ý kiến người khác và đưa

ra ý kiến cá nhân.

các thành viên trong nhóm chưa chú ý trao đổi, lắng nghe ý kiến người khác

và thỉnh thoảng đưa

ra ý kiến cá nhân.

các thành viên trong nhóm chưa chú ý trao đổi, lắng nghe ý kiến người khác

và hầu như không đưa

ra ý kiến cá nhân.

Hợp tác tất cả các

thành viên trong nhóm đều tôn trọng

ý kiến người khác và hợp tác đưa ra ý kiến chung.

hầu hết các thành viên trong nhóm đều tôn trọng ý kiến người khác

và hợp tác đưa ra ý kiến chung.

Đa phần các thành viên trong nhóm đều đưa ra ý kiến cá nhân nhưng rất khó khăn đưa ra ý kiến chung.

Chỉ một vài người đưa ra

ý kiến xây dựng.

công việc được phân chia tương đối hợp lí

Cánhân có nhiệm vụ nhưng chưa phù hợp với năng lực.

công việc chỉ tập trung cho một vài

Lựa chọn được thời gian phù hợp để làm việcnhưng chưa hoàn thành

nhiệm vụ từng buổi.

được thời gian làm việc nhóm nhưng

để lãng phí.

Không Sắp xếp được thời gian làm việc nhóm

Tổng

điểm

PHIẾU TỰ ĐÁNH GIÁ SỐ 3 TIÊU CHÍ ĐÁNH GIÁ HOẠT ĐỘNG CÁ NHÂN

Tên nhóm: Người đánh giá:

Tiêu

chí Tốt (8 - 10 điểm) Khá (6 - 8 điểm) Trung bình (4 - 6 điểm) Cần chỉnh điều

(0 - 4 điểm)

Đ i ể m

Ý tham gia đầy tham gia hầu tham gia các tham gia