(SKKN 2022) Bổ sung tài liệu tham khảo chương trình dạy nghề môn Nhiếp ảnh - camera 105 tiết

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓATRUNG TÂM GIÁO DỤC KĨ THUẬT TỔNG HỢP THANH HÓA SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM BỔ SUNG TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG TRÌNH DẠY NGHỀ MÔN NHIẾP ẢNH - CAMERA 105 TIẾT Ngư

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO THANH HÓA

TRUNG TÂM GIÁO DỤC KĨ THUẬT TỔNG HỢP THANH HÓA

SÁNG KIẾN KINH NGHIỆM

BỔ SUNG TÀI LIỆU THAM KHẢO CHƯƠNG TRÌNH

DẠY NGHỀ MÔN NHIẾP ẢNH - CAMERA 105 TIẾT

Người thực hiện: Đỗ Xuân Tiến Chức vụ: Giáo viên

SKKN thuộc lĩnh vực: Dạy nghề Nhiếp ảnh

THANH HÓA NĂM 2022

MỤC LỤC

MỤC LỤC

2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm 02 2.2.Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 02 2.2.1 Một số nét về hoạt động dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera

tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa 02 2.2.2 Những khó khăn và hạn chế trong hoạt động dạy nghề

Nhiếp ảnh – Camera tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp

Thanh Hóa

03

2.3 Bổ sung tài liệu tham khảo chương trình dạy nghề môn

2.3.1 Bài tham khảo 1: Bạn biết gì về các dòng máy ảnh 04 2.3.2 Bài tham khảo 2: Giới thiệu các chức năng chỉnh nét cơ

2.3.3 Bài tham khảo 3: Tốc độ máy ảnh 10 2.3.4 Bài tham khảo 4: Các loại ống kính và cách sử dụng 11 2.3.5 Bài tham khảo 5: Chuyên ngành Nhiếp ảnh Truyền thông

2.4 Hiệu quả cuả sáng kiến kinh nghiệm đối với hoạt động dạy

nghề Nhiếp ảnh – Camera tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng

hợp Thanh Hóa

12

1 MỞ ĐẦU 1.1 Lí do chọn đề tài

Chọn nghề là chọn tương lai cho bản thân mỗi người Để hoạt động chọn lựa

và phát triển nghề phù hợp nhất với khả năng của mình; đồng thời thỏa mãn nhu cầu nhân lực cho tất cả các lĩnh vực chuyên môn đòi hỏi học sinh phải được học nghề Hiện nay, hoạt động giáo dục nghề phổ thông cho học sinh ở các trường THPT là một trong những nhiệm vụ của Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa

Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa có nhiệm vụ dạy nghề, hướng nghiệp cho học sinh trên địa bàn thành phố Thanh Hóa Trải qua quá trình phát triển Trung tâm đã tổ chức dạy nhiều nghề cho học sinh phổ thông Bên cạnh những nghề có sẵn tài liệu của Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành; Cũng còn những nghề do giáo viên Trung tâm tự biên soạn tài liệu và được sự cho phép giảng dạy của Sở Giáo dục và Đào tạo Thanh Hóa

Tài liệu Nghề Nhiếp ảnh – Camera do Trung tâm biên soạn đã được Sở GD&ĐT Thanh Hóa và Bộ GD&ĐT phê duyệt và chính thức cho phép đưa vào giảng dạy nhiều năm nay Tài liệu dạy nghề nhiếp ảnh biên soạn năm 2011, được chỉnh sửa năm 2016 và lưu hành đến nay Do sự phát triển không ngừng của khoa học công nghệ và những loại máy ảnh kỹ thuật số mới liên tục ra đời Đòi hỏi mỗi giáo viên dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera phải luôn cập nhật bổ sung kiến thức và làm phong phú nội dung dạy học

Bắt đầu từ năm học 2018 – 2019, tôi được giao dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera ở lớp 11 khối THPT Qua thực tế giảng dạy trong chương trình nghề Nhiếp ảnh – Camera trong những năm học sau đó, tôi nhận thấy để làm phong phú thêm nhu cầu tìm hiểu nghề và dạy nghề cho học sinh, cùng với tâm huyết của mình trong dạy học; tôi đã bổ sung một số nội dung bài tham khảo vào tài liệu Nghề Nhiếp ảnh – Camera của Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa

Từ lí do trên, tôi đã lựa chọn đề tài: “Bổ sung tài liệu tham khảo chương

trình dạy nghề môn Nhiếp ảnh – Camera 105 tiết” để nghiên cứu nhằm giúp

học sinh lựa chọn cho mình một nghề nghiệp tương lai phù hợp với năng lực bản thân và nhu cầu của xã hội

1.2 Mục đích nghiên cứu

Thực hiện giải pháp trên nhằm mục đích cung cấp: “Bổ sung tài liệu

tham khảo chương trình dạy nghề môn Nhiếp ảnh – Camera 105 tiết”

Đề tài nghiên cứu được bổ sung trong tài liệu hoạt động giáo dục nghề phổ thông môn Nhiếp ảnh – Camera 105 tiết của khối THPT lưu hành tại Trung

tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa

1.3 Đối tượng nghiên cứu

Đối tượng nghiên cứu của đề tài này là: “Bổ sung tài liệu tham khảo

chương trình dạy nghề môn Nhiếp ảnh – Camera 105 tiết”

Đề tài được nghiên cứu ứng dụng trực tiếp qua công tác dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera cho học sinh ở các trường THPT Đào Duy Từ, Hàm Rồng, Tô Hiến Thành

1.4 Phương pháp nghiên cứu

Trong đề tài: “Bổ sung tài liệu tham khảo chương trình dạy nghề môn

Nhiếp ảnh – Camera 105 tiết” tôi đã lựa chọn và sử dụng một số phương pháp

chủ yếu:

Phương pháp nghiên cứu lí luận: Nghiên cứu tài liệu về bộ môn Nhiếp

ảnh để chọn lựa những thông tin phù hợp với học sinh

Phương pháp đàm thoại: Đàm thoại giữa giáo viên với học sinh.

Sử dụng các phương pháp khác như: Điều tra bằng phiếu thu hoạch sau

các buổi thực hành, Khảo sát thực tế, thu thập thông tin, thống kê, xử lí số liệu, tổng kết, đúc rút kinh nghiệm

2 NỘI DUNG 2.1 Cơ sở lý luận của sáng kiến kinh nghiệm

Căn cứ Bộ luật Lao động số 45/2019/QH14 quy định tại Chương IV Giáo dục nghề nghiệp và phát triển kỹ năng nghề mở rộng nhiều vấn đề ngoài Luật Giáo dục nghề nghiệp về học nghề, tập nghề, đào tạo, đào tạo lại, bồi dưỡng, nâng cao trình độ, kỹ năng nghề cho người lao động

Căn cứ Chỉ thị Số: 24/CT-TTg ngày 28 tháng 5 năm 2020 của Thủ tướng Chính phủ vừa ký ban hành về đẩy mạnh phát triển nhân lực có kỹ năng nghề, góp phần nâng cao năng suất lao động và tăng năng lực cạnh tranh quốc gia trong tình hình mới;

Căn cứ Chỉ thị Số: 800/CT-BGDĐT ngày 24 tháng 8 năm 2021, của Bộ GD&ĐT ban hành về nhiệm vụ và giải pháp chủ yếu năm học 2021 – 2022, ngành Giáo dục tập trung thực hiện các nghị quyết, kết luận của Đảng, Quốc hội, các văn bản chỉ đạo, điều hành của Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ về giáo dục và đào tạo, tiếp tục thực hiện Nghị quyết số 29-NQ/TW của Trung ương về đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo

Căn cứ Chỉ thị số Số 3045/QĐ-UBND ngày 11 tháng 8 năm 2021 của Chủ tịch UBND tỉnh Thanh Hóa về nhiệm vụ chủ yếu của ngành Giáo dục và Đào tạo năm học 2021– 2022 đối với giáo dục mầm non, giáo dục phổ thông và giáo dục thường xuyên

2.2 Thực trạng vấn đề trước khi áp dụng sáng kiến kinh nghiệm 2.2.1 Một số nét về hoạt động dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa.

Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa được thành lập theo quyết định của Ủy ban nhân dân tỉnh Thanh Hóa ngày 08 tháng 7 năm 1983 Một trong số những Trung tâm đầu tiên thuộc hệ thống Trung tâm Kĩ thuật Tổng hợp - Hướng nghiệp của các tỉnh thành trong cả nước Là cơ sở giáo dục phổ thông của hệ thống giáo dục quốc dân Có chức năng, nhiệm vụ được quy định trong Quy chế tổ chức và hoạt động do Bộ Giáo dục và Đào tạo ban hành Hoạt động của Trung tâm luôn bám sát thực hiện tốt các nhiệm vụ mà Ngành giao cho qua từng năm học, đồng thời luôn có sự đổi mới, điều chỉnh để đáp ứng được các yêu cầu đặt ra trong từng thời kỳ, từng giai đoạn

Ban lãnh đạo Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa luôn quán triệt đường lối, chủ trương của Đảng, Nhà nước Có kế hoạch cụ thể thực hiện chương trình hoạt động dạy nghề – hướng nghiệp theo yêu cầu của Sở GD&ĐT Thanh Hóa và Bộ GD- ĐT Bám sát nội dung chương trình, kế hoạch của công tác dạy nghề cho học sinh bậc THPT Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa đã tổ chức dạy các nghề: Cắt may; Điện tử; Điện lạnh; Điện dân dụng; Nhiếp ảnh – Camera; Tin học Văn phòng; Thêu tay; Sửa chữa

Xe máy cho học sinh khối 11 các trường Đào Duy Từ, Hàm Rồng, Nguyễn Trãi,

Tô Hiến Thành, Đào Duy Anh học chương trình 105 tiết/năm học theo quy định

2.2.2 Những khó khăn và hạn chế trong hoạt động dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa.

Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa và trường THPT Nguyễn Trãi cùng đóng trên một mặt bằng Cơ sở vật chất của Trung tâm được đầu tư từ rất lâu nên có một số đã cũ Kinh phí hoạt động dạy nghề từ nguồn ngân sách Nhà nước Chưa có nguồn lực hỗ trợ từ cộng đồng và từ các lực lượng

xã hội Việc bổ sung thiết bị mới còn thiếu và còn gặp nhiều khó khăn trong việc dạy nghề

Học sinh đến học nghề tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa từ các trường THPT trên địa bàn thành phố Hoạt động thường ngày của các

em chỉ chú trọng việc học văn hóa nên có nhiều bất cập Các em chưa hứng thú trong hoạt động học nghề

Hiện nay, có rất nhiều loại máy ảnh, thiết bị ghi âm, ghi hình hiện đại được sử dụng trong đời sống Tài liệu dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera đang được sử dụng giảng dạy của Trung tâm thực hành với một loại máy ảnh cụ thể Bởi vậy, trong chương trình dạy nghề tôi sẽ đưa vào bổ sung một số bài đọc thêm nhằm làm phong phú kiến thức cho học sinh

Những khó khăn và hạn chế ở trên có ảnh hưởng tới hoạt động cũng như chất lượng và hiệu quả của việc dạy nghề phổ thông Đòi hỏi mỗi giáo viên làm công tác dạy nghề tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa cần phải nỗ lực giải quyết

2.3 Bổ sung tài liệu tham khảo chương trình dạy nghề môn Nhiếp ảnh – Camera 105 tiết

Chương trình dạy nghề Nhiếp ảnh – Camera tại Trung tâm Giáo dục Kĩ thuật Tổng hợp Thanh Hóa bao gồm 2 phần: Nhiếp ảnh (10 bài); Quay Camera (4 bài)

Phần Nhiếp ảnh bao gồm:

Bài 1: Cấu tạo, tính năng và cách sử dụng các loại máy ảnh.

Bài 2: Các tư thế cầm máy ảnh và chỉnh nét (Bằng tay & tự động).

Bài 3: Tốc độ máy ảnh.

Bài 4: Khẩu độ Mối liên hệ giữa khẩu độ và tốc độ.

Bài 5: Các loại ống kính và cách sử dụng.

Bài 6: Các chuyên ngành trong nhiếp ảnh.

Bài 7: Bố cục.

Bài 8: Khuôn hình - Cỡ cảnh.

Bài 9: Đèn flash - Hướng chiếu sang.

Bài 10: Làm thế nào để có một bức ảnh đẹp, độc đáo.

Phần Quay Camera bao gồm:

Bài 1: Hệ thống video - cấu tạo máy quay video.

Bài 2: Cách sử dụng máy quay video MD10000.

Bài 3: Kĩ thuật quay video cơ bản.

Bài 4: Lập đề cương kịch bản làm phim.

Tôi đã thực hiện bổ sung kiến thức dưới dạng bài tham khảo dùng cho việc đọc thêm ở một số bài phần Nhiếp ảnh – Quay Camera Bài tham khảo đọc thêm cho học sinh được thực hiện ở bài 1, bài 2, bài 3, bài 5 và bài 6

2.3.1 Bài tham khảo 1: Bạn biết gì về các dòng máy ảnh

a Nhận diện thương hiệu các hãng máy ảnh

Máy ảnh Canon (Nhật Bản) Máy ảnh Nikon (Nhật Bản)

Máy ảnh Kodak (Mỹ) Máy ảnh Leica (Đức)

Máy ảnh Sony (Nhật Bản) Máy ảnh Samsung (Hàn Quốc)

Máy ảnh Fujifilm (Nhật Bản) Máy ảnh Pentax (Nhật Bản)

Máy ảnh Olympus (Nhật Bản) Máy ảnh Panasonic (Nhật Bản)

b Nhận diện phân khúc các dòng máy ảnh Canon và Nikon

* Dòng máy Canon (4 phân khúc):

- Dòng máy ảnh Canon cao cấp và siêu cao cấp

Nhận biết dòng máy ảnh siêu cao

cấp, cao cấp của Canon đó là:

• Dòng máy ảnh siêu cao cấp: có kí

hiệu 7D hoặc lớn hơn đó là dòng

máy top Crop

• Dòng máy ảnh cao cấp có ký hiệu

XD Ví dụ: 1D, 3D, 5D

- Dòng máy ảnh Canon tầm trung

Dòng máy ảnh tầm trung có các thông

số kỹ thuật của máy cũng khá khủng

chỉ sau dòng cao cấp và siêu cao cấp

Cách nhận biết dòng máy ảnh đó là

máy có đính ký hiệu XXD ví dụ như

60D, 80D…

- Dòng máy ảnh Canon dòng Entry

Máy ảnh dòng Entry của hãng

Canon dành cho những người mới

làm quen với nghề nhiếp ảnh Chất

lượng hình ảnh của dòng máy này

không thể so sánh với các dòng

trên Cách nhận biết dòng máy ảnh

Entry của Canon đó là máy có ký

hiệu XXXD như 700D, 850D

- Dòng máy ảnh Canon dòng phổ thông

Máy ảnh Canon dòng phổ thông

với thiết kế đơn giản, gọn nhẹ, dễ

sử dụng trong quá trình lấy nét, căn

chỉnh, các thao tác không cầu kỳ

mà chất lượng hình ảnh lại khá tốt

đáp ứng yêu cầu của người dùng

Cách nhận biết máy ảnh dòng phổ

thông của Canon bằng ký hiệu

XXXXD ví dụ như 1000D, 1500D

* Dòng máy Nikon:

c Phân biệt máy ảnh Kĩ thuật số (KTS) và Máy ảnh chụp phim

Máy ảnh chụp phim (film) Máy ảnh kỹ thuật số (KTS)

Cơ

chế

hoạt

động

Máy ảnh film hay còn gọi là máy

cơ Thu nhận hình ảnh nhờ vào

phim Vận hành cơ học Nguồn

sáng là yếu tố chính quan trọng để

tạo nên một hình ảnh đẹp tuy

nhiên nó cũng phải kết hợp cùng

với phim Thông qua cửa điều

sáng và tốc độ chớp sẽ bắt được

hình ảnh vào phim, trải qua khâu

phóng và in thành ảnh

Sử dụng thiết bị cảm biến thu nhận ảnh Máy ảnh số có tính năng thu và lưu trữ hình ảnh một cách tự động Điểm đặc biệt là nó sử dụng điện để hoạt động Đối với máy ảnh kỷ thuật

số đời mới thì đa năng hơn Một số chức năng như: quay phim, ghi âm Máy ảnh số hiện nay có rất nhiều mẫu mã giúp bạn tha hồ lựa chọn

Độ

nhạy

sáng

Phải chọn được loại phim phù hợp

với nguồn ánh sáng nơi định chụp

Mỗi một trường hợp chụp sẽ yêu

cầu một loại phim khác nhau

Ngay khi phim lắp vào máy, độ

nhạy sáng sẽ cố định và không thể

thay đổi được nữa

Có chức năng tự điều chỉnh độ nhạy tùy theo thang số ISO Hoặc là máy

sẽ tự động điều chỉnh được độ sáng phù hợp nhất Tuy nhiên thì độ nhạy sáng ở máy ảnh cơ thường cao hơn

so với máy ảnh kỹ thuật số

Lưu

trữ

hình

ảnh

Bộ nhớ của máy cơ có phần hạn

chế vì nó chỉ lưu giữ được từ

35-40 hình trên một cuộn phim

Đối với máy ảnh film, lưu hình sẽ

là lưu vĩnh viễn trên phim, đã lưu

là không thể thay đổi cũng không

thể xóa Do đó khi lựa chọn phim

màu hay đen, dương bản hay

âm nên cân nhắc kỹ trước khi

chụp Hơn nữa, việc rửa ảnh cũng

mất khá nhiều thời gian

Có sức chứa lên đến hàng trăm hàng nghìn bức ảnh trên chiếc thẻ nhỏ bé Chụp được nhiều ảnh với nhiều kiểu khác nhau Có thể xóa chúng đi nếu không ưng ý

Có chất lượng hình ảnh kém hơn so với máy film về màu sắc hay độ tương phản Nhưng, ngày nay nhờ công nghệ hiện đại mà máy ảnh số cũng đã được cải tiến khá nhiều

Chức

năng

phụ

Chế độ in ảnh thông minh, dữ liệu

được lưu ở trên phim

Có thể quay được video clip, ghi âm

Giá cả Máy cơ thường có giá cao Thường có giá thấp hơn máy cơ

Nội dung bổ sung tài liệu tham khảo: Bài đọc thêm ở bài 1 tập trung vào 3 vấn đề chính: Nhận diện thương hiệu các hãng máy ảnh; Nhận diện phân khúc các dòng máy ảnh Canon và Nikon; Phân biệt máy ảnh Kĩ thuật số (KTS) và Máy ảnh chụp phim

Bài đọc thêm ngoài bản in tôi còn thiết kết nội dung bổ sung thành các Siled của phần mềm Power Point phục vụ cho hoạt động trình chiếu Qua đó giúp học sinh có thêm kiến thức về nghề chụp ảnh

2.3.2 Bài tham khảo 2: Giới thiệu các chức năng chỉnh nét cơ bản trên máy ảnh

Các kí hiệu trên màn hình kính ngắm:

V1: AF Point (điểm AF): Đây

là điểm cho biết vị trí lấy nét

trong khi chụp AF (tự động lấy

nét) Điểm AF đã chọn sẽ được

tô sáng màu đỏ Bạn có thể

chọn chọn điểm AF tự động

hoặc thủ công

V2: Shutter Speed (tốc độ màn

trập): Giá trị này cho biết

khoảng thời gian mà cửa trập

mở Giá trị tốc độ màn trập

được biểu thị ở định dạng

"1/tham số" Tuy nhiên, chỉ có

giá trị tham số được hiển thị

trong khung ngắm

Ví dụ màn hình hiển thị 1''3, có

nghĩa là cửa trập sẽ mở trong

1/1,3 = 0,769 giây

Khóa lấy nét là chức năng thú

vị khi vẫn đảm bảo được độ nét

trong khi muốn thay đổi bố cục

của bức hình Hay trong một số

tình huống, máy ảnh không lấy

nét đúng với ý đồ do môi

trường chụp có độ tương phản

quá cao hay ánh sáng thay đổi

liên tục, khóa nét chính là cách

nhanh nhất để có thể giữ điểm

nét vào chủ thể mà mình cần

Thường nhắp ½ cò để lấy nét

và khóa nét Tuy vậy, rất nhiều

máy ảnh hiện nay đều được

trang bị một nút lấy nét để có

thể sử dụng thay vì việc phải ấn

một nửa nút chụp hình Tính

năng này rất hữu ích trong các

tình huống cần chụp các vật

chuyển động khiến máy ảnh tự

động lấy nét lại