Những năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã có nhiều chủ trương, biện pháp đẩy mạnh đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước. Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước theo hướng ngày càng phân định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan, tổ chức đảng với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước. Đảng đã tập trung trí tuệ ban hành các nghị quyết chuyên đề về những vấn đề quan trọng, có ý nghĩa chiến lược về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa, cải cách hành chính, về phát triển kinh tế xã hội, quốc phòng, an ninh, mở rộng hoạt động đối ngoại.Nhìn chung, việc ban hành chủ trương, nghị quyết của Đảng đã bám sát thực tiễn, phát huy dân chủ, gắn với xây dựng kế hoạch và chỉ đạo tổ chức thực hiện. Ban Chấp hành Trung ương ban hành kịp thời các nghị quyết, quy định, kết luận để triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng, nhất là các nhiệm vụ trọng tâm, những đột phá chiến lược. Bộ Chính trị ban hành các kế hoạch thực hiện nghị quyết, xác định nhiệm vụ cụ thể cho các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộc Trung ương; chỉ đạo các cơ quan nhà nước bổ sung, sửa đổi và ban hành mới các luật và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để thực hiện, sớm đưa các nghị quyết của Đảng vào cuộc sống. Sau đại hội đảng bộ các cấp và Đại hội đại biểu toàn quốc của Đảng, các cấp ủy từ Trung ương đến cơ sở đã sớm chỉ đạo kiện toàn chức danh lãnh đạo trong các tổ chức của hệ thống chính trị, đặc biệt là các cơ quan nhà nước; tiếp tục hoàn thiện các quy định, quy chế, đẩy mạnh phân cấp, phân quyền, xác định rõ hơn trách nhiệm của tập thể, cá nhân, bảo đảm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò chủ động của các cơ quan nhà nước. Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộ lãnh đạo, quản lý và người đứng đầu cơ quan nhà nước các cấp được phát huy. Công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước được đẩy mạnh. Phong cách, lề lối làm việc của nhiều cơ quan lãnh đạo của Đảng được đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn, sâu sát cơ sở. Cải cách hành chính trong Đảng được quan tâm, việc ứng dụng công nghệ thông tin trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành đạt kết quả bước đầu có ý nghĩa quan trọng. Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã sớm thành lập các đoàn kiểm tra việc triển khai thực hiện các nghị quyết của Trung ương các khóa, kịp thời tháo gỡ khó khăn, vướng mắc, chấn chỉnh những nơi thực hiện chưa tốt, đồng thời phổ biến, nhân rộng những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả.Tuy nhiên, sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước nói chung còn một số hạn chế và bất cập. Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ “phương thức lãnh đạo của Đảng đối với hệ thống chính trị còn chậm đổi mới, có mặt còn lúng túng. Cơ chế kiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước chưa đầy đủ, đồng bộ, hiệu lực, hiệu quả chưa cao. Việc thể chế hóa, cụ thể hóa một số chủ trương, nghị quyết của Đảng thành pháp luật của Nhà nước chưa đầy đủ, kịp thời. Việc ban hành nghị quyết của một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa sát thực tiễn, thiếu tính khả thi; việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện một số nghị quyết chưa nghiêm, hiệu quả thấp, chưa đạt yêu cầu đề ra. Tình trạng bao biện, làm thay hoặc buông lỏng vai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng còn xảy ra ở một số nơi”(1). Cùng với đó, việc phân định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơ quan, tổ chức đảng và cơ quan nhà nước cũng như thẩm quyền, trách nhiệm giữa tập thể lãnh đạo, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức đảng với người đứng đầu cơ quan nhà nước chưa thật rõ ràng và thống nhất. Một số chủ trương, nghị quyết quan trọng của Đảng chậm đi vào cuộc sống, hoặc chưa được tổ chức thực hiện một cách đầy đủ, thiếu triệt để, hiệu quả chưa cao. Chất lượng đội ngũ cán bộ, đảng viên, công chức trong bộ máy nhà nước có một số mặt chưa đáp ứng yêu cầu; tinh thần trách nhiệm, tính tiền phong gương mẫu chưa cao, tác phong, lề lối làm việc thiếu chuyên nghiệp; thậm chí, một số cán bộ, công chức suy thoái phẩm chất đạo đức, lối sống, cửa quyền, tham nhũng, hách dịch, vi phạm pháp luật. Công tác vận động, giáo dục, thuyết phục đảng viên và nhân dân thực hiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước có mặt còn hạn chế. Cải cách hành chính trong Đảng còn chậm, chưa đáp ứng yêu cầu.Bước vào thời kỳ phát triển mới với những tác động, ảnh hưởng mạnh mẽ của tình hình trong nước, quốc tế diễn biến nhanh và khó lường, đặc biệt là những yêu cầu đặt ra trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nhanh và bền vững với các nhiệm vụ: Phát triển kinh tế xã hội là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, phát triển văn hóa là nền tảng tinh thần, bảo đảm quốc phòng, an ninh là trọng yếu, thường xuyên; hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số; xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân; tích cực đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng,... càng đặt ra nhiều nội dung, yêu cầu mới cho phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước. Làm thế nào vừa phát huy vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm, năng lực lãnh đạo, cầm quyền của Đảng, vừa phát huy vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm, hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước theo luật định? Đổi mới mạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước hiện nay phải chăng là thay đổi hoàn toàn các phương pháp, cách thức Đảng lãnh đạo Nhà nước đã và đang được thực hiện?Bản thân lựa chọn nghiên cứu nội dung “Những vấn đề chung về phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay” để tiếp cận và nhận thức rõ hơn về các phương pháp đổi mới của Đảng.
Trang 1HÀ NỘI - 2021
MỞ ĐẦU
BÀI THU HOẠCHMÔN: LÝ LUẬN CHUNG VỀ ĐẢNG VÀ XÂY DỰNG ĐẢNG
TRONG ĐIỀU KIỆN MỚI
TÊN NỘI DUNG
NHỮNG VẤN ĐỀ CHUNG VỀ PHƯƠNG THỨC LÃNH ĐẠO CỦA ĐẢNG TRONG GIAI ĐOẠN
Trang 2MỞ ĐẦU
Những năm qua, Ban Chấp hành Trung ương, Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã
có nhiều chủ trương, biện pháp đẩy mạnh đổi mới, tăng cường sự lãnh đạo củaĐảng đối với Nhà nước Việc đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng đối vớiNhà nước theo hướng ngày càng phân định rõ vai trò, chức năng, nhiệm vụ củacác cơ quan, tổ chức đảng với chức năng, nhiệm vụ của các cơ quan nhà nước.Đảng đã tập trung trí tuệ ban hành các nghị quyết chuyên đề về những vấn đềquan trọng, có ý nghĩa chiến lược về xây dựng Nhà nước pháp quyền xã hội chủnghĩa, cải cách hành chính, về phát triển kinh tế - xã hội, quốc phòng, an ninh,
mở rộng hoạt động đối ngoại
Nhìn chung, việc ban hành chủ trương, nghị quyết của Đảng đã bám sátthực tiễn, phát huy dân chủ, gắn với xây dựng kế hoạch và chỉ đạo tổ chức thựchiện Ban Chấp hành Trung ương ban hành kịp thời các nghị quyết, quy định,kết luận để triển khai thực hiện nghị quyết của Đảng, nhất là các nhiệm vụ trọngtâm, những đột phá chiến lược Bộ Chính trị ban hành các kế hoạch thực hiệnnghị quyết, xác định nhiệm vụ cụ thể cho các cấp ủy, tổ chức đảng trực thuộcTrung ương; chỉ đạo các cơ quan nhà nước bổ sung, sửa đổi và ban hành mớicác luật và các văn bản quy phạm pháp luật có liên quan để thực hiện, sớm đưacác nghị quyết của Đảng vào cuộc sống Sau đại hội đảng bộ các cấp và Đại hộiđại biểu toàn quốc của Đảng, các cấp ủy từ Trung ương đến cơ sở đã sớm chỉđạo kiện toàn chức danh lãnh đạo trong các tổ chức của hệ thống chính trị, đặcbiệt là các cơ quan nhà nước; tiếp tục hoàn thiện các quy định, quy chế, đẩymạnh phân cấp, phân quyền, xác định rõ hơn trách nhiệm của tập thể, cá nhân,bảo đảm tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phát huy vai trò chủ động của các cơquan nhà nước Trách nhiệm nêu gương của cán bộ, đảng viên, nhất là cán bộlãnh đạo, quản lý và người đứng đầu cơ quan nhà nước các cấp được phát huy.Công tác tuyên truyền đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luậtcủa Nhà nước được đẩy mạnh Phong cách, lề lối làm việc của nhiều cơ quanlãnh đạo của Đảng được đổi mới theo hướng bám sát thực tiễn, sâu sát cơ sở.Cải cách hành chính trong Đảng được quan tâm, việc ứng dụng công nghệ thông
Trang 3tin trong lãnh đạo, chỉ đạo, điều hành đạt kết quả bước đầu có ý nghĩa quantrọng Bộ Chính trị, Ban Bí thư đã sớm thành lập các đoàn kiểm tra việc triểnkhai thực hiện các nghị quyết của Trung ương các khóa, kịp thời tháo gỡ khókhăn, vướng mắc, chấn chỉnh những nơi thực hiện chưa tốt, đồng thời phổ biến,nhân rộng những cách làm hay, sáng tạo, hiệu quả.
Tuy nhiên, sự lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước nói chung còn một sốhạn chế và bất cập Đại hội XIII của Đảng đã chỉ rõ “phương thức lãnh đạo củaĐảng đối với hệ thống chính trị còn chậm đổi mới, có mặt còn lúng túng Cơ chếkiểm soát quyền lực trong Đảng và Nhà nước chưa đầy đủ, đồng bộ, hiệu lực,hiệu quả chưa cao Việc thể chế hóa, cụ thể hóa một số chủ trương, nghị quyếtcủa Đảng thành pháp luật của Nhà nước chưa đầy đủ, kịp thời Việc ban hànhnghị quyết của một số cấp ủy, tổ chức đảng chưa sát thực tiễn, thiếu tính khả thi;việc lãnh đạo, chỉ đạo, tổ chức thực hiện một số nghị quyết chưa nghiêm, hiệuquả thấp, chưa đạt yêu cầu đề ra Tình trạng bao biện, làm thay hoặc buông lỏngvai trò lãnh đạo của cấp ủy, tổ chức đảng còn xảy ra ở một số nơi”(1) Cùng với
đó, việc phân định chức năng, nhiệm vụ, thẩm quyền, trách nhiệm giữa các cơquan, tổ chức đảng và cơ quan nhà nước cũng như thẩm quyền, trách nhiệm giữatập thể lãnh đạo, người đứng đầu các cơ quan, tổ chức đảng với người đứng đầu
cơ quan nhà nước chưa thật rõ ràng và thống nhất Một số chủ trương, nghịquyết quan trọng của Đảng chậm đi vào cuộc sống, hoặc chưa được tổ chức thựchiện một cách đầy đủ, thiếu triệt để, hiệu quả chưa cao Chất lượng đội ngũ cán
bộ, đảng viên, công chức trong bộ máy nhà nước có một số mặt chưa đáp ứngyêu cầu; tinh thần trách nhiệm, tính tiền phong gương mẫu chưa cao, tác phong,
lề lối làm việc thiếu chuyên nghiệp; thậm chí, một số cán bộ, công chức suythoái phẩm chất đạo đức, lối sống, cửa quyền, tham nhũng, hách dịch, vi phạmpháp luật Công tác vận động, giáo dục, thuyết phục đảng viên và nhân dân thựchiện đường lối, chủ trương của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước cómặt còn hạn chế Cải cách hành chính trong Đảng còn chậm, chưa đáp ứng yêucầu
Trang 4Bước vào thời kỳ phát triển mới với những tác động, ảnh hưởng mạnh mẽcủa tình hình trong nước, quốc tế diễn biến nhanh và khó lường, đặc biệt lànhững yêu cầu đặt ra trong thời kỳ đẩy mạnh toàn diện, đồng bộ công cuộc đổimới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phát triển nhanh và bền vững với các nhiệmvụ: Phát triển kinh tế - xã hội là trung tâm, xây dựng Đảng là then chốt, pháttriển văn hóa là nền tảng tinh thần, bảo đảm quốc phòng, an ninh là trọng yếu,thường xuyên; hoàn thiện toàn diện, đồng bộ thể chế kinh tế thị trường địnhhướng xã hội chủ nghĩa, từng bước phát triển kinh tế số, xã hội số; xây dựngNhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân và vì nhândân; tích cực đẩy mạnh hội nhập quốc tế toàn diện và sâu rộng, càng đặt ranhiều nội dung, yêu cầu mới cho phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhànước Làm thế nào vừa phát huy vai trò, thẩm quyền và trách nhiệm, năng lựclãnh đạo, cầm quyền của Đảng, vừa phát huy vai trò, thẩm quyền, trách nhiệm,hiệu lực, hiệu quả hoạt động của các cơ quan nhà nước theo luật định? Đổi mớimạnh mẽ phương thức lãnh đạo của Đảng đối với Nhà nước hiện nay phải chăng
là thay đổi hoàn toàn các phương pháp, cách thức Đảng lãnh đạo Nhà nước đã
và đang được thực hiện?
Bản thân lựa chọn nghiên cứu nội dung “Những vấn đề chung về phương thức lãnh đạo của Đảng trong giai đoạn hiện nay” để tiếp cận và
nhận thức rõ hơn về các phương pháp đổi mới của Đảng
Trang 5NỘI DUNG
I Những vấn đề chung về phương thức lãnh đạo của Đảng và Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới
1 Khái niệm “nội dung lãnh đạo của Đảng”
Đảng là tổ chức chính trị, chức năng của Đảng là lãnh đạo cách mạng Sựlãnh đạo của Đảng là lãnh đạo chính trị, tức là Đảng đề ra đường lối cách mạng,
tổ chức thực hiện và tiến hành công tác kiểm tra, giám sát Đảng không canthiệp quá sâu, không bao biện làm thay công việc của các tổ chức thuộc đốitượng lãnh đạo của Đảng Sự lãnh đạo của Đảng được thể hiện trong hai thời kỳchính: đấu tranh giành chính quyền; xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ Tổquốc
Trong thời kỳ Đảng lãnh đạo đấu tranh dành chính quyền, nhiệm vụ trọngtâm của Đảng là lãnh đạo giai cấp công nhân, nhân dân lao động lật đổ chế độ
áp bức, bóc lột, giành chính quyền Trong thời kỳ này, Đảng lãnh đạo thực hiệnnhiệm vụ đó, chủ yếu bằng việc tập hợp, giáo dục, giác ngộ nhân dân, đưa họvào các phong trào cách mạng đấu tranh dành chính quyền Sự lãnh đạo củaĐảng tập trung chủ yếu trên một số lĩnh vực như: chính trị, quân sự, ngoạigiao , lãnh đạo các tổ chức quần chúng, các lực lượng cách mạng do Đảng lập
ra Đảng phải đề ra đừơng lối, chủ trương, các giải pháp tổ chức thực hiện thắnglợi nhiệm vụ giành chính quyền
Khi giành được chính quyền, trở thành Đảng cầm quyền, nhiệm vụ trọngtâm của Đảng là lãnh đạo xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổquốc Đảng có hệ thống chính trị từ Trung ương đến cơ sở; Đảng chịu tráchnhiệm trước hết và cao nhất về cuộc sống vật chất, tinh thần của nhân dân và vềvận mệnh của đất nước, dân tộc Sự lãnh đạo của Đảng đựơc mở rộng đối vớitoàn xã hội Đảng lãnh đạo tất cả các lĩnh vực đời sống của xã hội, các tổ chứctrong hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế, xã hội và các tổ chức khác Đảngphải đề ra các quyết định chính trị đúng đắn đối với các tổ chức, các lĩnh vực
Trang 6này, lãnh đạo, chỉ đạo thực hiện nhằm từng bước thực hiện thắng lợi nhiệm vụtrọng tâm là xây dựng chủ nghĩa xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Có thểcoi, những quyết định đó, là nội dung lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ Đảngcầm quyền.
Từ phân tích trên, có thể định nghĩa: nội dung lãnh đạo của Đảng là
những quyết định của Đảng về đường lối, chủ trương, chính sách đối với công tác xây dựng nội bộ Đảng; các tổ chức, các lực lượng, các lĩnh vực hoạt động của Đảng và việc chỉ đạo thực hiện các quyết định đó, nhằm hoàn thành thắng lợi nhiệm vụ cách mạng
Nội dung lãnh đạo của Đảng trong thời kỳ Đảng cầm quyền là nhữngquyết định của Đảng về đường lối, chủ trương, chính sách đối với công tác xâydựng nội bộ Đảng; các tổ chức trong hệ thống chính trị, các tổ chức kinh tế, xãhội và các tổ chức khác ; các lĩnh vực đời sống của xã hội và việc chỉ đạo thựchiện các quyết định đó, nhằm xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội và bảo vệvững chắc Tổ quốc xã hội chủ nghĩa
Có thể nói khái quát, nội dung lãnh đạo của Đảng là những công việc
Đảng phải tiến hành đối với đối tượng lãnh đạo, nhằm hoàn thành thắng lợinhiệm vụ cách mạng
Để lãnh đạo cách mạng dành thắng lợi, hai vấn đề quan trọng Đảng phảiquan tâm là xác định đúng nội dung lãnh đạo và tạo lập phương thức lãnh đạo
đúng đắn, để nội dung lãnh đạo được thực hiện
2 Khái niệm phương thức lãnh đạo của Đảng
Để đưa ra khái niệm phương thức lãnh đạo của Đảng cần dựa vào chỉ dẫn
của Chủ tịch Hồ Chí Minh, quan điểm của Đảng ta và kết quả nghiên cứu củacác công trình khoa học tiêu biểu và về vấn đề này
a Quan điềm của Chủ tịch Hồ Chí Minh và kết quả nghiên cứu của các
công trình khoa học
* Quan điềm của Chủ tịch Hồ Chí Minh
Trang 7Trong những năm chuẩn bị thành lập Đảng Cộng sản Việt Nam, trong tácphẩm “Đường cách mệnh”, Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định: Cách mệnh
“trước hết phải có đảng cách mệnh, để trong thì vận động và tổ chức dân chúng,ngoài thì liên lạc với dân tộc bị áp bức và vô sản giai cấp mọi nơi Đảng có vữngcách mệnh mới thành công”
Như vậy, những vấn đề chủ yếu của sự lãnh đạo của Đảng ta đã đượcChủ tịch Hồ Chí Minh chỉ rõ, gồm: chủ thể lãnh đạo (Đảng Cộng sản ViệtNam), đối tượng lãnh đạo (nhân dân lao động Việt Nam), nhân dân lao động (đề
ra và thực hiện nhiệm vụ của cách mạng Việt Nam), cách lãnh đạo của Đảng.Người nhấn mạnh, Đảng là người lãnh đạo cách mạng, người cầm lái con thuyềncách mạng Người cầm lái vững vàng, kiên định mục tiêu và con đường cáchmạng đã lựa chọn; bình tĩnh, sáng suốt xử lý đúng đắn mọi tình huống thì mớiđưa cách mạng đến thắng lợi
Chủ tịch Hồ Chí Minh còn nhiều lần bàn và chỉ ra những nội hàm chủ yếucủa khái niệm “lãnh đạo”, “lãnh đạo đúng” của Đảng Trong tác phẩm “Sửa đổilối làm việc” Người viết:
Lãnh đạo đúng nghĩa là:
1 Phải quyết định mọi vấn đề một cách cho đúng mà muốn thế thì nhấtđịnh phải so sánh kinh nghiệm của dân chúng vì dân chúng chính là người chịuđựng cái kết quả của sự lãnh đạo của ta
2 Phải tổ chức sự thi hành cho đúng Mà muốn vậy, không có dân chúnggiúp sức thì không xong
3 Phải tổ chức sự kiểm soát, mà muốn muốn kiểm soát đúng thì cũngphải có quần chúng giúp mới được
Những điểm nêu trên cũng là những yếu tố chủ yếu tạo nên sự lãnh đạođúng của Đảng Đó cũng chính là quy trình, cách thức, phương pháp lãnh đạođúng đắn của Đảng
* Quan điểm của Đảng ta
Trang 8Tại Đại hội VII Đảng ta đã chỉ ra khá rõ về phương thức lãnh đạo của
Đảng trong thời kỳ đổi mới: Đảng lãnh đạo bằng Cương lĩnh, chiến lược, cácđịnh hướng về chính sách và chủ trương công tác; bằng các công tác tuyêntruyền, thuyết phục, vận động, tổ chức, kiểm tra và bằng hành động gương mẫucủa đảng viên Sau 5 năm áp dụng phương thức đó, tại Hội nghị đại biểu toànquốc giữa nhiệm kỳ khoá VII, Đảng ta bổ sung: Đảng "lãnh đạo thông qua tổchức đảng chứ không chỉ thông qua cá nhân đảng viên" Như vậy, Đảng ta đã
đưa ra khá đầy đủ những nội hàm chủ yếu của phương thức lãnh đạo của Đảng.
Tại Đại hội X Đảng ta đã có bước phát triển lớn về phương thức lãnh
đạo, bổ sung thêm nhiều nội dung cụ thể, thiết thực Đảng nhấn mạnh: "Tiếp tục
đổi mới phong cách, lề lối làm việc của Đảng theo hướng thực sự dân chủ, kỷcương, thiết thực, sâu sát cơ sở, sâu sát quần chúng; làm việc có chương trình,
kế hoạch, có trọng tâm, trọng điểm, nói đi đôi với làm Đổi mới cách ra nghịquyết, văn kiện và báo cáo phải ngắn gọn, thiết thực, cụ thể; đổi mới nâng caochất lượng, hiệu quả của hội nghị Cấp uỷ dành nhiều thời gian tổ chức, chỉ đạokiểm tra, tổng kết việc thực hiện nghị quyết; chỉ đạo hoạt động của Nhà nước,Mặt trận và các đoàn thể nhân dân Xây dựng và thực hiện chế độ báo cáo xin ýkiến Bộ Chính trị, Ban Bí thư phải báo cáo, xin ý kiến Ban Chấp hành Trungương về hoạt động của mình giữa hai kỳ họp Ban Chấp hành Trung ương"
Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội ởnước ta (bổ sung và phát triển năm 2011) đã chỉ rõ hơn và bổ sung thêm những
vấn đề chủ yếu về phương thức lãnh đạo của Đảng Trong đó, nhấn mạnh, đảng
lãnh đạo bằng công tác cán bộ và thông qua tổ chức đảng và dảng viên
* Các công trình khoa học
Theo "Đại từ điển Tiếng Việt" do Nguyễn Như Ý chủ biên: phương thức
là phương pháp và hình thức tiến hành Phương pháp là cách thức tiến hành để
có hiệu quả cao
Trang 9Sách “Sự lãnh đạo của Đảng trong một số lĩnh vực trọng yếu của đờisống xã hội nước ta”, cho rằng: Đảng lãnh đạo bằng chủ trương, đường lối, sựchỉ đạo các vấn đề lớn do thực tiễn đặt ra; lãnh đạo quá trình cụ thể hoá, thể chếhoá đường lối thành kế hoạch phát triển kinh tế – xã hội; Đảng lãnh đạo thôngqua các tổ chức Đảng và phân công đảng viên; Đảng lãnh đạo tổ chức phối hợpgiữa các cơ quan, các đoàn thể ; Đảng lãnh đạo bằng công tác kiểm tra; Đảnglãnh đạo thông qua đội ngũ đảng viên.
Sách "Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng", đưa ra định nghĩa:Phương thức lãnh đạo là tổng thể phương pháp, hình thức, biện pháp, quy trình,
lề lối làm việc, tác phong công tác mà Đảng sử dụng để thực hiện sự lãnh đạotoàn xã hội thông qua tổ chức đảng, đảng viên.Từ phân tích trên, có thể đưa ra
khái niệm: phương thức lãnh đạo của Đảng là tổng thể các hình thức, phương
pháp, cách thức, quy chế, quy trình, phong cách, lề lối làm việc mà Đảng sử dụng để tác động vào đối tượng lãnh đạo nhằm thực hiện thắng lợi Cương lĩnh chính trị, đường lối, các nghị quyết của Đảng, xây dựng thành công chủ nghĩa
xã hội và bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa
Phương thức lãnh đạo của Đảng, gồm:
Thứ nhất, Đảng lãnh đạo bằng Cương lĩnh chính trị; các quan điểm,
đường lối, chiến lược phát triển kinh tế - xã hội; các chủ trương, quan điểm vàcác quyết định của Đảng về tổ chức, hoạt động của Nhà nước và các tổ chứcchính trị - xã hội
Thứ hai, Đảng lãnh đạo, chỉ đạo Nhà nước thể chế hóa cương lĩnh, quan
điểm, chủ trương, đường lối của Đảng và cụ thể hóa thành kế hoạch, chươngtrình hoạt động của Nhà nước để thực hiện trong toàn xã hội
Thứ ba, thông qua hoạt động của các tổ chức đảng, đảng viên trong các cơ
quan nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, các tổ chức kinh tế, các tổ chức
xã hội…
Thứ tư, lãnh đạo bằng công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân
Trang 10thực hiện Cương lĩnh, đường lối của Đảng và chính sách, pháp luật của Nhànước.
Thứ năm, bằng công tác tổ chức, cán bộ các cơ quan nhà nước và các tổ
chức chính trị - xã hội và bằng phong cách, lề lối làm việc của Đảng
Thứ sáu, kiểm tra, giám sát các tổ chức đảng và đảng viên hoạt động
trong các cơ quan nhà nước và các tổ chức chính trị - xã hội, các lĩnh vực đờisống của xã hội; lãnh đạo, chỉ đạo các cơ quan chức năng của các tổ chức nàytiến hành thanh tra, kiểm soát, kiểm tra hoạt động của các cơ quan và cán bộ,công chức của các tổ chức đó
Thứ bảy, động viên các đoàn thể nhân dân và nhân dân tham gia giám sát,
phản biện xã hội đối với hoạt động của các tổ chức đảng, cán bộ, công chức vàtạo điều kiện thuận lợi để các đoàn thể và nhân dân thực hiện công việc này đạtchất lượng, hiệu quả
3 Đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới
a Khái niệm đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
Đại từ điển Tiếng Việt, cho rằng, “đổi mới” là thay đổi hoặc làm cho thay
đổi tốt hơn, tiến bộ hơn so với trước: đổi mới cách làm ăn; cuộc sống có đổi
mới.
Từ định nghĩa nêu trên, có thế đưa ra khái niệm: Đổi mới phương thức
lãnh đạo của Đảng trong điều kiện mới là toàn bộ hoạt động của Đảng và
những tổ chức có liên quan nhằm thay đổi từng phần hoặc toàn bộ một điểm nào đó của phương thức lãnh đạo hiện có theo hướng tích cực, tiến bộ, bảo đảm cho sự lãnh đạo của Đảng đem lại kết quả cao hơn, nhằm thực hiện thắng lợi nhiệm vụ cách mạng.
b Nội dung đổi mới đổi mới phương thức lãnh đạo của Đảng
* Đổi mới việc chuẩn bị ra nghị quyết của Đảng
Tập trung vào đổi mới, nâng cao chất lượng việc xây dựng chương trình,