Báo cáo KHXH hành vi Hoạt động sử dụng Internet của học sinh THPT trên địa bàn huyện Đăk R’Lấp Thực trạng và giải pháp

Trong những năm vừa qua, công nghệ thông tin có sự phát triển vượt bậc và đặc biệt là Internet đã đem lại cho nhân loại trên thế giới những lợi to lớn. Con người trở nên gần nhau hơn và có thể dễ tìm kiếm nhiều nguồn thông tin kiếm vô cùng phong phú, đa dạng.Theo kết quả nghiên cứu về thị trường Internet Việt Nam năm 2011, đối tượng sử dụng Internet chủ yếu là giới trẻ với độ tuổi từ 15 đến 24, trong đó một phần lớn là học sinh THPT. Internet có thể giúp học sinh THPT tiếp cận thông tin cần thiết cho việc học tập và đời sống xã hội, dễ dàng trao đổi với giáo viên, bạn bè và giải trí bằng nhiều hình thức khác nhau. Tuy nhiên, cũng có nhiều học sinh vì nghiện game mà trốn học đi chơi, kết quả là nhiều bạn bỏ học giữa chừng hoặc tự đánh mất tương lai của bản thân và khi hối hận thì mọi thứ đã trở nênmuộn màng.

SỞ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO ĐẮK NÔNG

CUỘC THI KHOA HỌC KĨ THUẬT CẤP TỈNH DÀNH CHO HỌC SINH TRUNG HỌC

NĂM HỌC 2021 -2022 

BÁO CÁO TÓM TẮT KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU

HOẠT ĐỘNG SỬ DỤNG INTERNET CỦA HỌC SINH THPT TRÊN ĐỊA BÀN

HUYỆN ĐĂK R’LẤP- THỰC TRẠNG VÀ GIẢI PHÁP

Lĩnh vực: Khoa học xã hội và hành vi

MỤC LỤC Trang 1

I Lý do chọn đề tài 3

II Giả thuyết khoa học……… 2

III Tổng quan về vấn đề nghiên cứu 4

1 Tổng quan về Internet 4

1.1 Khái niệm về Internet 4

1.2 Sử dụng Internet 4

1.3 Học sinh THPT 4

2 Sơ lược về địa bàn nghiên cứu 4

IV Thiết kế và phương pháp nghiên cứu 5

1 Nghiên cứu lý luận 5

2 Khảo sát thực trạng 5

3 Phương pháp nghiên cứu 6

3.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận 6

3.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn 6

4 Khung phân tích 7

5 Rủi ro và an toàn 8

V Phân tích dữ liệu 8

1 Phân tích hiện trạng 8

2 Tác động của việc sử dụng Internet đối với học sinh trung học phổ thông trên địa bàn huyện Đăk R Lấp 10

2.1 Tác động của việc sử dụng mạng Internet trong học tập 10

2.2 Tác động của việc sử dụng mạng Internet đối với hoạt động giải trí của học sinh 13

2.3 Tác động của việc sử dụng mạng Internet đối với hoạt động giao lưu, kết bạn của học sinh 13 2.4 Tác động tiêu cực của việc lạm dụng mạng internnet 13

3 Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng Internet trong học sinh trung học phổ thông trên địa bàn huyện Đắk R’Lấp 14

4 Kết quả thu được sau tác động 22

VI Kết luận 24

VII TÀI LIỆU THAM KHẢO 26

VIII PHỤ LỤC 27

I Lý do chọn đề tài

Trong những năm vừa qua, công nghệ thông tin có sự phát triển vượt bậc

và đặc biệt là Internet đã đem lại cho nhân loại trên thế giới những lợi to lớn Con người trở nên gần nhau hơn và có thể dễ tìm kiếm nhiều nguồn thông tin kiếm vô cùng phong phú, đa dạng

Theo kết quả nghiên cứu về thị trường Internet Việt Nam năm 2011, đối tượng sử dụng Internet chủ yếu là giới trẻ với độ tuổi từ 15 đến 24, trong đó một phần lớn là học sinh THPT Internet có thể giúp học sinh THPT tiếp cận thông tin cần thiết cho việc học tập và đời sống xã hội, dễ dàng trao đổi với giáo viên, bạn bè và giải trí bằng nhiều hình thức khác nhau Tuy nhiên, cũng có nhiều học sinh vì nghiện game mà trốn học đi chơi, kết quả là nhiều bạn bỏ học giữa chừng hoặc tự đánh mất tương lai của bản thân và khi hối hận thì mọi thứ đã trở nên muộn màng

Hiện nay khi dịch bệnh Covid-19 diễn biến phức tạp, hình thức học trực tuyến được sử dụng, học sinh sẽ có thời gian tiếp xúc, làm việc với Internet nhiều hơn, rủi ro khi sử dụng Internet không đúng mục đích sẽ tác động đến kết quả học tập của học sinh nhiều hơn Tuy vậy, thực trạng sử dụng Internet của học sinh THPT và tác động của việc sử dụng Internet đối với học sinh THPT chưa được quan tâm nhiều của giới nghiên cứu Câu hỏi được đặt ra là: Học sinh THPT nhận thức như thế nào về vai trò của Internet? Tình hình sử dụng Internet của học sinh THPT như thế nào? Internet tác động đến việc học tập của học sinh như thế nào?

Do vậy, việc nghiên cứu đề tài: “Hoạt động sử dụng Internet của học sinh THPT trên địa bàn huyện Đăk R’Lấp - Thực trạng và giải pháp” là hết

sức cần thiết

II Giả thuyết khoa học

- Học sinh THPT trên địa bàn huyện Đăk R’ Lấp có tình trạng nghiện Internet ảnh hưởng đến kết quả học tập, thay đổi về tính cách và ảnh hưởng tới sức khỏe của các bạn học sinh

- Nguyên nhân của tình trạng trên là do chưa có nhận thức đúng đắn khi sử dụng Internet, lạm dụng quá nhiều thời gian để chơi game, lướt mạng xã hội, mà sao nhãng việc học tập

- Dự án này thành công: Giúp cho các bạn học sinh THPT trên địa bàn huyện có kiến thức và hiểu biết khi sử dụng Internet hiệu quả phục vụ mục đích học tập và

- Với những nội dung được làm sáng tỏ trong nghiên cứu, đề tài sẽ là tư liệu tham khảo bổ ích cho những ai quan tâm nghiên cứu, đặc biệt cho công tác quản

lý giáo dục

III Tổng quan về vấn đề nghiên cứu

1 Tổng quan về Internet

1.1 Khái niệm về Internet

Griffith (2002) định nghĩa Internet là mạng toàn cầu được hình thành từ các mạng nhỏ hơn và liên kết hàng triệu máy tính trên thế giới thông qua cơ sở hạ tầng viễn thông Internet như một phương tiện để các nhà nghiên cứu và khoa học ở các cơ sở khác nhau và các nước khác nhau có thể chia sẻ thông tin

1.2 Sử dụng Internet

Trong đề tài này, chúng tôi xem xét khái niệm sử dụng mạng Internet trên các khía cạnh mục đích, thời gian sử dụng, địa điểm, cách thức sử dụng, thời gian và tần suất sử dụng

và tự lập về đạo đức, giá trị Đây là điều kiện thuận lợi giúp các bạn tiếp cận nhanh mới mạng Internet và sử dụng mạng Internet với những mục đích khác nhau một cách hiệu quả

2 Sơ lược về địa bàn nghiên cứu

Đăk R’lấp là huyện nằm về phía Tây Nam của tỉnh Đăk Nông với diện tích

tự nhiên 63.420 ha, dân số 89.666 người, mật độ dân số trung bình 141 người/km², có 25 dân tộc anh em cùng chung sống trên 11 đơn vị hành chính cấp xã Trung tâm huyện Đăk R’Lấp cách thành phố Gia Nghĩa 24 km, cách thành phố Hồ Chí Minh 230 km theo quốc lộ 14

Với đội ngũ giáo viên nhiệt tình, thường xuyên được quan tâm, tạo điều kiện tham gia các đợt tập huấn, các khóa học để nâng cao trình độ chuyên môn, đây là một lợi thế lớn của giáo viên trong tỉnh, góp phần không nhỏ nâng cao

thốn, các phương tiện dạy học còn hạn chế, nó cũng ảnh hưởng đến quá trình dạy và học, đặc biệt là trong giai đoạn hiện nay khi việc học hướng đến lấy người học làm trung tâm, phát huy tính chủ động, sáng tạo của người học

IV Thiết kế và phương pháp nghiên cứu

1 Nghiên cứu lý luận

Mục đích: Tìm hiểu các phương pháp tiếp cận và nghiên cứu, các kết quả

nghiên cứu đã có, xây dựng hệ thống khái niệm công cụ và phương pháp tiếp

cận phù hợp với mục đích nghiên cứu

2 Khảo sát thực trạng

* Mục đích

Đề tài hướng tới việc tìm hiểu thực trạng sử dụng Internet của học sinh

THPT trên địa bàn huyện Đăk R’Lấp hiện nay Để qua đó thấy được những tác động của việc sử dụng mạng Internet trong đời sống của học sinh THPT và đánh giá các yếu tố ảnh hưởng đến việc sử dụng mạng Internet Từ đó đề xuất một số giải pháp nhằm nâng cao hiệu qủa của việc sử dụng mạng Internet trong học tập của học sinh THPT trên địa bàn huyện Đăk R’Lấp

* Địa bàn và khách thể nghiên cứu

- Khảo sát lần 1, lần 2: 500 học sinh THPT ở 3 trường trên địa bàn huyện Đăk R’Lấp, bao gồm:

Trường THPT Phạm Văn

Đồng

TT Kiến Đức, Huyện Đăk R’Lấp

Trường THPT Nguyễn

Đình Chiểu

Xã ĐắkRu, Huyện Đăk R’Lấp

Bảng 1.1: Thông tin về khách thể nghiên cứu

* Phạm vi nghiên cứu

Phạm vi thời gian: từ tháng 5/2021 đến tháng 11/2021

* Công cụ nghiên cứu

- Bảng hỏi dành cho học sinh

- Phỏng vấn sâu dành cho học sinh

3 Phương pháp nghiên cứu

3.1 Phương pháp nghiên cứu lí luận

Thu thập các loại sách, báo, tạp chí, công trình nghiên cứu, văn bản, tài liệu

có liên quan đến đề tài

Phân tích, tổng hợp, hệ thống hóa những vấn đề lí luận và thực tiễn có liên quan đến vấn đề nghiên cứu

3.2 Phương pháp nghiên cứu thực tiễn

Quan sát và đánh giá về biểu hiện của hoạt động sử dụng Internet đó

- Phương pháp điều tra bằng bảng hỏi

* Mục đích:

Nhằm thu thập thông tin về hoạt động sử dụng Internet của học sinh THPT

ở huyện Đắk R’lấp, để có những nhận xét, đánh giá về mức độ sử dụng Internet cũng như tìm hiểu một số nguyên nhân dẫn đến hành vi sử dụng Internet đó Từ

đó, đề xuất các giải pháp phù hợp

* Cách tiến hành:

Nghiên cứu cơ sở lí luận và các tài liệu của Việt Nam và nước ngoài, căn

cứ vào các biểu hiện của việc nghiện Internet mà nhóm tác giả đề cập và liệt kê

để xây dựng bảng hỏi để xác định những đặc điểm hành vi sử dụng Internet của học sinh THPT

Cho học sinh THPT trả lời những câu hỏi trên phiếu điều tra

- Phương pháp thống kê toán học

* Mục đích: Xử lí, phân tích số liệu thu thập được nhằm định lượng và định tính các kết quả nghiên cứu của đề tài

* Cách tiến hành: Tính điểm trung bình, tần số, tỉ lệ phần trăm của các số liệu thu thập được

- Phương pháp phỏng vấn sâu

* Mục đích: Giúp cung cấp những ý kiến đánh giá sâu hơn của người trả lời

về ảnh hưởng của mạng Internet đến cuộc sống cũng như đánh giá các yếu tố tác

* Cách tiến hành: Nghiên cứu phỏng vấn:

- 03 học sinh lớp 10, 11, 12

- 01 Giáo viên trong ban giám thị

- 01 Giáo viên: Bí thư đoàn trường

- 01 Giáo viên chủ nhiệm

Khi được hỏi về quan niệm của các bạn học sinh về mạng Internet, kết quả cho thấy có 60 học sinh cho rằng mạng Internet có lợi, chiếm 12% và chỉ có 10/500 học sinh được khảo sát cho rằng Internet có hại Tuy nhiên có đến 430/500 học sinh, chiếm 86% tổng số học sinh được khảo sát quan niệm rằng mạng Internet vừa có lợi vừa có hại Có thể thấy, phần lớn các bạn học sinh ở độ tuổi này đã ý thức được những mặt tích cực và tiêu cực của Internet, qua đó phần nào giảm thiểu những rủi ro khi sử dụng mạng Internet

1.2 Cách thức học sinh truy cập Internet

Đi ện thoại Máy tính bàn Laptop Cá c thi ết bị khác

Biểu đồ 1.2 Cách thức học sinh truy cập internet

Khối 10 Khối 11 Khối 12

Biểu đồ 1.2 Cách thức học sinh truy cập Internet (đơn vị: người)

Sử dụng điện thoại và máy tính bàn là hai thiết bị phổ biến nhất được học sinh ba khối sử dụng

1.3 Tần suất truy cập mạng Internet của học sinh

Khảo sát 500 học sinh cho thấy, hằng ngày tất cả các bạn đều truy cập vào mạng Internet với tần suất khác nhau Có 290 học sinh chiếm 58% truy cập vào mạng Internet trên 7 giờ một ngày Tần suất từ 4 đến 5 giờ mỗi ngày chiếm khoảng 23%

1.4 Địa điểm truy cập Internet thường xuyên của học sinh

Chiếm tỉ lệ cao nhất là ở nhà với 92% (460 học sinh), tiếp đến là tại lớp học với 5% (25 học sinh) và cuối cùng là tại các điểm Internet dịch vụ với 3% (15 học sinh)

2 Tác động của việc sử dụng Internet đối với học sinh trung học phổ thông trên địa bàn huyện Đăk R Lấp

2.1 Tác động của việc sử dụng mạng Internet trong học tập

Trước hết kết quả khảo sát sẽ cho biết tình hình học tập của học sinh THPT Huyện Đăk R’Lấp hiện nay

Biểu đồ 2.1: Thời gian tự học mỗi ngày của học sinh huyện Đăk R’Lấp

(đơn vị %)

Kết quả thống kê cho thấy thời gian dành cho việc tự học mỗi ngày của học sinh từ 1-3 giờ chiếm tỉ lệ cao nhất 50,8% với 254 trường hợp lựa chọn Số học sinh dành dưới 1 giờ tự học mỗi ngày là 199 trường hợp chiếm 39,8% và chỉ có

số ít học sinh dành trên 3 giờ cho việc tự học mỗi ngày với 47 trường hợp lựa chọn chiếm 9,4%

Tuy vậy, trong thời gian tự học cũng có rất nhiều học sinh truy cập mạng Internet Trong tổng số 500 học sinh được hỏi, thì có tới 420 học sinh cho biết

có sử dụng mạng Internet trong lúc tự học chiếm 84%, và chỉ có 80 học sinh cho biết họ không sử dụng mạng Internet trong thời gian tự học chiếm 16% Vậy mục đích học sinh truy cập mạng Internet trong thời gian tự học là gì? Qua khảo sát, kết quả thu được như sau:

Mục đích truy cập Internet

trong thời gian tự học

Số phiếu thu được

Tỉ lệ số phiếu trên tổng 300 học sinh

Bảng 2.1: Mục đích truy cập mạng Internet của học sinh trong thời gian tự học

Từ kết quả khảo sát cho thấy, tỉ lệ học sinh tìm kiếm tài liệu liên quan đến học tập trong thời gian tự học chiếm tỉ lệ khá cao 71% Tuy vậy, vẫn có khá nhiều trường hợp học sinh lựa chọn việc liên lạc với bạn bè, người thân trong lúc học với 310 trường hợp lựa chọn chiếm 74% Học sinh chơi game trong lúc học chiếm 41% Tiếp đến là các hoạt động giải trí như nghe nhạc, đọc truyện với 51% Qua đó ta thấy còn số lượng lớn học sinh chưa định hướng rõ ràng mục đích truy cập Internet nên các bạn tốn thời gian vào các trang mạng xã hội, sao nhãng việc học

Qua khảo sát bổ sung về tác động của Internet tới việc học trực tuyến của học sinh trong khi dịch Covid- 19 còn diễn biến phức tạp cho thấy, có 58/146 học sinh cho rằng học trực tuyến có nhiều mặt tích cực như: Vừa đảm bảo được kiến thức, vừa đảm bảo về an toàn sức khỏe, hơn thế nữa có cơ hội trải nghiệm khám phá những bài học thú vị qua video, Youtube, hình ảnh đặc sắc mà trên lớp không thấy được Học sinh có thể tìm kiếm tài liệu một cách nhanh chóng để trả lời các câu hỏi của giáo viên 62/146 học sinh cho rằng học trực tuyến không hiệu quả vì thầy cô dạy nhanh, không kịp chép bài, mạng chập chờn ảnh hưởng tới hiệu quả bài học 23/146 học sinh cho rằng vì học online không hiểu, không

có môi trường học tập nên các bạn thường tắt camera tắt míc rồi đi làm việc riêng, chơi game, ngủ, vừa học vừa lướt Facebook…3/146 học sinh nói rằng họ không có điều kiện như điện thoại, mạng Internet và những lí do khác nên không tham gia học trực tuyến

Khi được hỏi “Khi gặp những thắc mắc trong học tập bạn thường làm gì?” Kết quả thu được như sau:

Biểu đồ: Cách khắc phục của học sinh khi gặp thắc mắc trong học tập

(đơn vị %)

Khảo sát 500 trường hợp, có đến 230/500 học sinh cho biết khi gặp khó khăn, thắc mắc trong học tập họ thường “tra cứu trên Internet", con số này chiếm tỉ lệ cao nhất 46% Trong khi đó có 85 học sinh chọn việc “hỏi thầy cô” chiếm 17%, có 170 trường hợp chọn “thảo luận với bạn bè”

Như vậy, có thể thấy, đối với học sinh THPT ở huyện Đăk R’Lấp, mạng Internet là công cụ giải đáp thắc mắc trong học tập hữu dụng và được ưa chuộng hơn so với các phương pháp truyền thống như hỏi thầy cô và thảo luận với bạn

bè

2 2 Tác động của việc sử dụng mạng Internet đối với hoạt động giải trí của học sinh

Khi được hỏi là có sử dụng mạng Internet vào mục đích giải trí không thì 100% số học sinh được hỏi đều trả lời là “có” Trong tổng số 500 học sinh được hỏi thì có tới 255 học sinh, chiếm 51% trả lời là có sử dụng mạng Internet vào việc xem phim Có 150 học sinh trả lời là thường xuyên nghe nhạc khi truy cập mạng Internet chiếm tới 30%, 19% các bạn truy cập với mục đích khác

2.3 Tác động của việc sử dụng mạng Internet đối với hoạt động giao lưu, kết bạn của học sinh

100% học sinh trả lời có sử dụng mạng Internet vào việc giao lưu, kết bạn Trong số các trang mạng xã hội như Facebook, TikTok, Zalo, Viber thì Facebook là trang mạng xã hội được học sinh sử dụng phổ biến nhất, với 466 học sinh sử dụng mạng Facebook chiếm 93,3%, cao thứ hai là sử dụng TikTok

360 học sinh chiếm 72%

2.4 Tác động tiêu cực của việc lạm dụng mạng internnet

Internet đang ngày càng khẳng định tầm ảnh hưởng của nó đến mọi mặt trong đời sống của học sinh hiện nay Bên cạnh những mặt tích cực cũng có không ít những tác động tiêu cực như là việc học sinh thích dựa dẫm vào kết quả

có sẵn trên mạng mà đánh mất đi thói quen tư duy, đào sâu suy nghĩ trước một vấn đề đặt ra

Việc kiểm chứng thông tin trên mạng cũng hết sức khó khăn đối với nhiều bạn

Việc quá lạm dụng Internet cũng gây cho học sinh những ảnh hưởng nhất định đến sức khỏe của họ với các biểu hiện như đau lưng, mỏi mắt, mệt mỏi Internet cũng đóng vai trò hết sức quan trọng trong việc giao tiếp, giao lưu kết bạn của học sinh Tuy nhiên, điều này cũng dẫn đến việc các mối quan hệ bạn bè thực tế bị xem nhẹ, chất lượng các mối quan hệ trở nên lỏng lẻo, thiếu bền vững

Việc học trực tuyến kéo dài, nếu học sinh không được định hướng đúng mà

sa đà vào các trò chơi giải trí hấp dẫn khác: Facebook, TikTok, Youtube, game thì các bạn sẽ mất tập trung làm cho học sinh có thể bị hổng kiến thức dẫn đến mất gốc, học sinh trở nên thụ động trong quá trình học

3 Giải pháp nâng cao hiệu quả sử dụng Internet trong học sinh trung học phổ thông trên địa bàn huyện Đắk R’Lấp

Từ những kết quả về thực trạng và tác động của Internet đối với học sinh THPT trên địa bàn huyện Đăk R’Lấp đã nghiên cứu trong đề tài và những câu trả lời khảo sát mang tính đề xuất của học sinh, nhóm nghiên cứu đưa ra các giải pháp sau:

3.1 Tổ chức hoạt động ngoại khóa “Tuyên truyền về biện pháp sử dụng Internet hiệu quả trong học tập”

Dự án tiến hành tổ chức các hoạt động ngoại khóa, tuyên truyền trước cờ, online Từ đó, nắm bắt kịp thời và tìm ra biện pháp hữu hiệu cho học sinh khi

sử dụng Internet vào mục đích thiết thực và hiệu quả hơn. Nhà trường cùng giáo viên tổ chức tuyên truyền hoặc các buổi ngoại khóa hướng dẫn, bồi dưỡng cho học sinh kỹ năng tìm kiếm, đánh giá, lựa chọn và xử lý thông tin trên Internet

Hình 1: Tuyên truyền về tác động của Internet thông qua sinh hoạt đầu tuần

Hình 2: Qua họp phụ huynh tuyên truyền việc sử dụng Internet của học sinh

Khi sử dụng Internet học sinh cần lưu ý:

- Tiếp thu kiến thức trên Internet một cách có chọn lọc, nên nhận thức và phân biệt được các nguồn tin đáng tin cậy Nếu đang băn khoăn về mức độ đáng tin cậy hãy tham khảo nhiều trang web khác nhau, hoặc có thể hỏi ý kiến của bố,

- Sử dụng các phương pháp bảo mật để giữ kín thông tin cá nhân,

3.2 Cung cấp những trang web, nhóm có ích cho học tập, phát triển trang web của nhà trường

Theo khảo sát, có một số trang web mà học sinh hay sử dụng rất hiệu quả cho quá trình học tập như:

Trang: https://www.wikipedia.org: bách khoa toàn thư

Trang: https://www.vietjack.com: trang web học và hỗ trợ chữa các bài tập SGK

Trang: www.moet.gov.vn: Trang web của Bộ GD&ĐT

Bên cạnh đó còn nhiều trang web khác như:

- https://vungoi.vn: các khóa học online, thi online

- https://hocmai.vn: các khóa học online, thi online

- https://tuyensinh247.com: các khóa học online, thi online

- https://hoc247.net: các khóa học online, thi online

- https://moon.vn: cung cấp các câu hỏi trắc nghiệm và lời giải chi tiết từng môn

- https://tuhoc365.vn: cung cấp công cụ đánh giá bản thân, luyện thi

- https://slidesgo.com/: trang web giúp hỗ trợ xây dựng các bài Powerpoint Thế mạnh của mạng Internet là sự kết nối rộng rãi Do đó, nên tham gia các nhóm cùng học tập online, việc này sẽ giúp quá trình học tập hiệu quả, đặc biệt

là trong giai đoạn dịch Covid đang diễn biến phức tạp

Nhóm: 2k5 Đấu trường học tập

Nhóm: Học Địa Lí