Em có một nhóm bạn, cùng chơi thân với nhau từ hồi học lớp 9. Càng lớn, chúng em càng thân thiết với nhau hơn: cùng nhau đi học, đi chơi…Khi dịch Covid 19 ập tới, chúng em được nghỉ học ở nhà để tránh dịch và học online. Một bạn trong nhóm lập zalo nhóm để chia sẻ kinh nghiệm học tập, bài học nâng cao, những buồn vui hằng ngày và nhiều nhất có lẽ là thông tin về dịch bệnh. Em cũng từng ru rú ở nhà không dám ra đường chỉ vì sợ virus Corona lây truyền qua tiếp xúc; cũng hoang mang và lo lắng khi nghe tin một bạn trong lớp nhiễm Covid – 19 rồi thở phào nhẹ nhõm vì biết đó chỉ là “tin vịt”; cũng từng len lén tránh xa bác hàng xóm chỉ vì nhà bác có con gái đang bị Covid – 19…Đem nỗi lòng này chia sẻ với nhóm bạn thân, các bạn cũng xác nhận bạn cùng từng như vậy. Và còn kể thêm nhiều câu chuyện khác như bạn đã từng “nghỉ chơi” với một bạn chỉ vì một “nhóm kín” trên facebook nói bạn này hay nói xấu bạn bè trong lớp với thầy cô; hoảng hốt nói ba mẹ mua thức ăn về trữ gấp vì chợ và siêu thị bị phong tỏa do có nhiều người nhiễm Covid – 19 dù đó chỉ là tin đồn vô căn cứ….
Trang 1MỤC LỤC
PHẦN 1: MỞ ĐẦU 3
I Lý do chọn dự án 3
II Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu 4
2.1 Mục tiêu 4
2.2 Phương pháp nghiên cứu 4
III.Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của đề tài/dự án 4
PHẦN II QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU 5
I.Tổng quan vấn đề nghiên cứu 5
II Quá trình nghiên cứu và kết quả thu được 5
2.1 Cơ sở lý thuyết 5
2.1.1.Tâm lý đám đông 5
2.1.2 Hiệu ứng đám đông 6
2.1.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi HS bậc THPT 6
2.1.4 Tác động của đại dịch Covid – 19 đối với HS THPT 7
2.2 Thiết kế nghiên cứu 9
2.2.1 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu 9
2.3 Kết quả nghiên cứu 10
2.3.1 Nhận thức của HS về hiệu ứng đám đông 10
2.3.2 Phân tích số liệu 11
2.4 Các giải pháp nghiên cứu được đưa vào thực nghiệm: 14
2.4.1 Đối với Nhà trường 14
2.4.2 Đối với GVCN 19
2.4.3 Đối với GVBM 21
2.4.4 Đối với HS 21
2.4.5 Đối với gia đình 24
2.4.6 Các phương tiện thông tin 25
2.5 Những thành tựu bước đầu sau thực nghiệm 26
PHẦN III KẾT LUẬN VÀ KIẾN NGHỊ 28
I Kết luận 28
II Kiến nghị 28
TÀI LIỆU THAM KHẢO 28
PHỤ LỤC 29
Trang 3PHẦN 1: MỞ ĐẦU
I Lý do chọn dự án
Em có một nhóm bạn, cùng chơi thân với nhau từ hồi học lớp 9 Càng lớn, chúng em càng thân thiết với nhau hơn: cùng nhau đi học, đi chơi…Khi dịch Covid -19 ập tới, chúng em được nghỉ học ở nhà để tránh dịch và học online Một bạn trong nhóm lập zalo nhóm để chia sẻ kinh nghiệm học tập, bài học nâng cao, những buồn vui hằng ngày và nhiều nhất có lẽ là thông tin về dịch bệnh Em cũng từng ru rú ở nhà không dám ra đường chỉ vì sợ virus Corona lây truyền qua tiếp xúc; cũng hoang mang và lo lắng khi nghe tin một bạn trong lớp nhiễm Covid –
19 rồi thở phào nhẹ nhõm vì biết đó chỉ là “tin vịt”; cũng từng len lén tránh xa bác hàng xóm chỉ vì nhà bác có con gái đang bị Covid – 19…Đem nỗi lòng này chia
sẻ với nhóm bạn thân, các bạn cũng xác nhận bạn cùng từng như vậy Và còn kể thêm nhiều câu chuyện khác như bạn đã từng “nghỉ chơi” với một bạn chỉ vì một
“nhóm kín” trên facebook nói bạn này hay nói xấu bạn bè trong lớp với thầy cô; hoảng hốt nói ba mẹ mua thức ăn về trữ gấp vì chợ và siêu thị bị phong tỏa do có nhiều người nhiễm Covid – 19 dù đó chỉ là tin đồn vô căn cứ…
Chia sẻ với nhau xong rồi, chúng em mới giật mình: vì sao mình dễ tin đến vậy? Mình có thể tin và làm theo ngay mà chưa từng kiểm chứng thông tin hoặc cũng không cần kiểm chứng thông tin? Mình có thể quay lưng với bạn bè ngay
mà không suy nghĩ bạn bị tổn thương như thế nào chỉ vì tin đồn “cả lớp cạch mặt bạn ẩy rồi”? …
Từ một thực trạng giãn cách xã hội hay phong tỏa là những biện pháp trọng yếu và hiệu quả để phòng ngừa các dịch bệnh lây nhiễm, song với không ít người, tình trạng "trăm ngày như một" bị hạn chế trong một không gian sống nhàm chán với mọi hoạt động bị tối giản hết mức đang khiến sức khỏe tinh thần bị ảnh hưởng nặng nề Tình trạng căng thẳng tinh thần có thể được biểu hiện ở những dấu hiệu như: cảm giác bất an, sợ sệt, cáu giận, buồn rầu, lo âu, chết lặng hoặc ấm ức; ăn không ngon, chán ăn; khó tập trung và khó quyết định; khó ngủ hoặc gặp ác mộng; phản ứng thể chất như đau đầu, đau cơ, đau bụng và ngứa da; gia tăng sử dụng thuốc
lá, bia rượu và các chất gây nghiện
Chính vì những băn khoăn đó, chúng em trao đổi thêm với giáo viên và tìm đọc thêm thông tin trong sách vở, trên mạng internet…và quyết định thực hiện đề
tài nghiên cứu “Tác động của hiệu ứng đám đông trong đại dịch Covid -19 ảnh hưởng đến học sinh THPT Nguyễn Đình Chiểu: thực trạng và giải pháp”
Trang 4II Mục tiêu, phương pháp nghiên cứu
2.1 Mục tiêu
Tìm hiểu thực trạng và nguyên nhân của hiệu ứng đám đông tác động đến
nhận thức, hành vi của học sinh trường THPT Nguyễn Đình Chiểu, đặc biệt là tác
động của hiệu ứng đám đông trong đại dịch Covid – 19 đã ảnh hưởng đến các bạn như thế nào?
Đề xuất một số giải pháp để phát huy những mặt tích cực và hạn chế, ngăn chặn những ảnh hưởng tiêu cực của hiệu ứng đám đông giúp HS có nhận thức, hành vi đúng đắn
Nghiên cứu những tác động của tâm lý đám đông trong cuộc sống hiện đại thông qua những sự việc đã xảy ra, đồng thời, thực hiện điều tra với đối tượng nghiên cứu chủ yếu là học sinh ở độ tuổi THPT, độ tuổi đang có nhiều biến chuyển trong phát triển tâm lý
Đưa ra hệ thống các giải pháp nhằm phát huy mặt tích cực và hạn chế mặt tiêu cực của tâm lý đám đông với HS, giúp HS tự tin và độc lập trong cuộc sống
2.2 Phương pháp nghiên cứu
Phương pháp tư duy: Phương pháp tư duy diễn dịch kết hợp với phương
pháp tư duy quy nạp
Phương pháp nghiên cứu: phương pháp khoa học thu thập thông tin qua quan sát, phỏng vấn, điều tra
III.Ý nghĩa khoa học và ý nghĩa thực tiễn của dự án
Ý nghĩa khoa học: Đây là đề tài mới, chưa có công trình nào nghiên cứu về tác động của hiệu ứng đám đông ảnh hưởng đến HS THPT trong đại dịch Covid -19
Ý nghĩa thực tiễn của dự án: Đề tài đề cập đến những vấn đề gần gũi nhất đối với học sinh THPT như: học tập, hoạt động tập thể, vui chơi giải trí và đặc biệt là không gian mạng – internet, tìm hiểu sâu hơn các tác động của tâm lý đám đông tới đối tượng học sinh thông qua hệ thống các giải pháp cụ thể
Các giải pháp được đưa ra là tài liệu tham khảo bổ ích và lý thú cho các bạn học sinh, giúp các bạn học sinh nhận ra những tác động tốt/ xấu của tâm lý đám đông, có thể chủ động tránh xa những tác hại của tâm lý đám đông Đồng thời giúp phụ huynh chủ động bảo vệ con em mình, tránh cho các bạn bị ảnh hưởng bởi những hiệu ứng đám đông tiêu cực và khuyến khích các bạn HS thực hiện
những việc tốt, có ý nghĩa nhân văn trong cuộc sống
Đề tài có tính ứng dụng cao, đơn giản, dễ áp dụng, không cần đầu tư quá nhiều cơ sở vật chất và phương tiện để triển khai đề tài
Trang 5PHẦN II QUÁ TRÌNH NGHIÊN CỨU I.Tổng quan vấn đề nghiên cứu
Đây là công trình nghiên cứu hoàn toàn mới vì chưa có ai nghiên cứu về
tác động của hiệu ứng đám đông đối với HS THPT trong đại dịch Covid – 19
II Quá trình nghiên cứu và kết quả thu được
2.1 Cơ sở lý thuyết
2.1.1.Tâm lý đám đông
Gustave Le Bon (1841 – 1931) là một nhân vật nổi bật trong lĩnh vực nghiên cứu về tâm lý đám đông Ông cho rằng hiểu biết về tâm lý đám đông là điều cần thiết để hiểu rõ hơn về cả lịch sử và bản chất của con người, đặc biệt là trong hoàn cảnh vai trò của những đám đông có tổ chức trong xã hội hiện đại ngày càng lớn Tác phẩm kinh điển và có ảnh hưởng lớn nhất của ông chính là “Tâm lý học đám đông” (tên tiếng Anh: The Crowd: A Study of the Popular Mind)
Đám đông trong quan điểm của tâm lý học là sự quần tụ những con người chịu chung những tác động nào đó, kết nối với nhau bởi một ý tưởng, niềm tin hay ý thức hệ và biểu thị những nét tính cách rất mới với những tính cách cá nhân
Cá nhân trong đám đông dễ dàng buông mình theo những bản năng “đen tối” nhất mà nếu khi chỉ một mình thì anh ta sẽ kìm nén Nói cách khác, ý thức về trách nhiệm tiêu biến
Trong đám đông, mọi tình cảm, hành động đều có tính chất lây nhiễm Đám đông rất dễ bị gợi ý, rất dễ bị kích thích
Đám đông hình thành khi một ý tưởng có ảnh hưởng hợp nhất một số cá nhân và thúc đẩy họ hành động hướng tới một mục tiêu chung
Ngày nay, tâm lý học đám đông là một nhánh của tâm lý học xã hội Ngoài Gustave Le Bon, các tác phẩm nghiên cứu của Gabriel Tarde, Sigmund Freud, William McDougall và Steve Reicher về cùng chủ đề đã làm sáng tỏ một hoặc một vài yếu tố lý giải những hành xử của đám đông Rõ ràng những gì mà Le Bon đưa ra trong cuốn sách của mình chưa lý giải hoàn hảo các hành vi điển hình của đám đông Trong nhiều nghiên cứu mang tính chất “phê phán” nghiên cứu của Le Bon, các nhà xã hội học chỉ ra rằng hành vi của đám đông thực ra hợp lý và có tổ chức hơn những gì Le Bon đã mô tả Họ đã mở rộng lĩnh vực nghiên cứu và đặt
ra những thuật ngữ mới, trong đó có thuật ngữ “hành vi tập thể” (collective behaviour) để bao hàm thêm những “đám đông” khác: khán giả, quần chúng, fanclub, đám đông bạo loạn, tin đồn, các phong trào trên mạng xã hội, Trong thế giới của truyền thông và công nghệ hiện nay, “đám đông” có thêm những thể thức
và tính chất mới, có khả năng tạo ra những hiện tượng vô cùng lý thú
Trang 62.1.2 Hiệu ứng đám đông
- Hiệu ứng đám đông có thể được hiểu là những suy nghĩ hoặc hành vi của con người thường xuyên chịu ảnh hưởng của những người khác Người ta thường chạy theo những cái mà số đông cho là hay, là đúng và sáng suốt, nhưng bản thân lại không suy nghĩ về ý nghĩa của sự việc Tâm lý học gọi hiện tượng đi theo số đông về nhận thức và hành động dưới sức ép của dư luận là “hiệu ứng đám đông”
- Biểu hiện của hiện tượng hiệu ứng đám đông:
Hành động và nhận thức theo sức ép của dư luận, của số đông nhằm phù hợp với tâm lý chung của đại đa số Nhiều người chạy theo đám đông, thích a dua, cùng tham gia một sự việc nhưng hoàn toàn không có chính kiến, không hiểu bản chất của sự việc
Những người suy nghĩ và hành động ngược với số đông dễ bị dư luận gây sức ép, kỳ thị và có thể phải ra khỏi tập thể
- Tác hại của tâm lý đám đông:
Hiệu ứng đám đông tạo ra một bộ phận chiếm ưu thế về số lượng nhưng không có sự liên kết thực sự nên không tạo nên sức mạnh bền vững mà chỉ là sức
mạnh nhất thời, mặt khác còn có thể gây hậu quả nghiêm trọng
Thường cho rằng phán đoán của đám đông bao giờ cũng đúng hơn phán đoán của từng cá nhân riêng lẻ, từ đó dẫn đến những sai lầm trong nhận thức vấn
đề
Đôi khi ý kiến, suy nghĩ, hành động đơn lẻ của cá nhân vấp phải dư luận áp lực tập thể, khiến họ phải chịu khuất phục nếu không sẽ bị đào thải khỏi đám đông Thậm chí nguy hiểm cho tính mạng của cá nhân đó
Do sự thiếu thông tin, mập mờ trong nhận thức nên con người thường theo
số đông nhằm tránh sự lúng túng và tạo sự thống nhất an toàn bên trong tập thể
Hình thành thói quen xấu chỉ biết làm theo người khác, biến con người thành những người thiếu bản lĩnh, dễ bị lôi kéo, kích động, mất đi cá tính riêng, thiếu tính tiên phong
Đối với các bạn trẻ chưa có kinh nghiệm sống và kiến thức xã hội về các vấn đề mà các bạn bất ngờ gặp phải, dễ bị cuốn theo “tâm lý đám đông”, “hùa theo” những vấn đề nóng của xã hội một cách vô thức mà không hiểu bản chất vấn đề
2.1.3 Đặc điểm tâm lý lứa tuổi HS bậc THPT
HS bậc THPT (từ lớp 10 - 12) là độ tuổi từ 16 – 18 tuổi Lứa tuổi này có một vị trí đặc biệt và tầm quan trọng trong thời kỳ phát triển của trẻ em, vì nó là thời kỳ chuyển tiếp từ tuổi thơ sang tuổi trưởng thành và được phản ánh bằng
Trang 7những tên gọi khác nhau như: “thời kỳ quá độ“, “tuổi khó bảo“, “tuổi khủng hoảng”, “tuổi bất trị “ Ở lứa tuổi thiếu niên có sự tồn tại song song “vừa tính trẻ con, vừa tính người lớn”, điều này phụ thuộc vào sự phát triển mạnh mẽ về cơ thể,
sự phát dục, điều kiện sống, hoạt động…của các bạn
Phương hướng phát triển tính người lớn ở lứa tuổi này có thể xảy ra theo các hướng sau:
Đối với một số bạn, tri thức sách vở làm cho các bạn hiểu biết nhiều, nhưng còn nhiều mặt khác nhau trong đời sống thì các bạn hiểu biết rất ít
Có những bạn ít quan tâm đến việc học tập ở nhà trường, mà chỉ quan tâm đến những vấn đề làm thế nào cho phù hợp với “mốt”, coi trọng việc giao tiếp với người lớn, với bạn lớn tuổi để bàn bạc, trao đổi với họ về các vấn đề trong cuộc sống, để tỏ ra mình cũng như người lớn
Hiểu rõ vị trí và ý nghĩa của giai đoạn phát triển tâm lý thiếu niên, giúp gia đình và nhà trường có cách đối xử đúng đắn và hướng giáo dục để các bạn có một nhân cách toàn diện
2.1.4 Tác động của đại dịch Covid – 19 đối với HS THPT
2.1.4.1 Tình hình dịch Covid – 19 tại Việt Nam
Ngày 23/01/2020 (ngày 29 Tết), Bệnh viện Chợ Rẫy (Tp HCM) xác nhận
2 bệnh nhân mắc Covid -19 đầu tiên là 2 cha con người Trung Quốc (đến từ Vũ Hán, Trung Quốc - là nơi xuất phát các ca bệnh đầu tiên trên thế giới) Kể từ đó, đánh dấu cuộc chiến chống Covid -19 chính thức bắt đầu tại Việt Nam
Ngày 30/01/2020, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định số 170/QĐ-TTg về việc thành lập Ban chỉ đạo quốc gia phòng, chống dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra, do Phó Thủ tướng Chính phủ Vũ Đức Đam làm Trưởng Ban chỉ đạo
Từ ngày 23/01/2020 - 13/02/2020, cả nước có 16 người mắc Covid -19, tất
cả đều có nguồn lây nhiễm liên quan đến ổ dịch tại Vũ Hán, Trung Quốc
Ngày 01/02/2020, Thủ tướng Chính phủ ký Quyết định 173/QĐ-TTg về việc công
bố dịch viêm đường hô hấp cấp do chủng mới của virus Corona gây ra
Kể từ ngày ghi nhận ca covid -19 đầu tiên tại Việt Nam cho đến nay, Việt Nam đã có 4 đợt dịch và đợt dịch thứ 4 (từ 27/04/2021 đến nay) là đợt có ca mắc trong cộng đồng nhiều nhất với 1.017.409 ca nhiễm Trong đó có 858.054 người khỏi bệnh, 136.393 bệnh nhân đang điều trị và 23.018 ca tử vong Trong ngày 13/11/2021, Việt Nam ghi nhận 8.481 ca (↓495 ca so với ngày hôm qua), với 3.940 ca đang điều tra dịch tễ (↓240 ca), 4.541 ca được phát hiện ở khu cách ly hoặc khu đã được phong tỏa (↓255 ca) Cùng ngày, Bộ Y tế công bố 1.843 người
Trang 8khỏi bệnh và 88 ca tử vong (các số liệu thống kê này được tính tới ngày 13/11/2021)
2.1.4.2 Tác động của đại dịch Covid – 19 đối với HS THPT
Theo BS Phạm Ngọc Thanh - nguyên trưởng khoa tâm lý Bệnh viện Nhi đồng
1, cố vấn tâm lý cho đơn vị nghiên cứu lâm sàng của Đại học Oxford (OUCRU), đại dịch COVID-19 đã gây ra một số vấn đề về sức khỏe tinh thần tùy theo hoàn cảnh sống, tùy tình trạng bệnh F0, F1, F2 hoặc không có F nào Tình trạng căng thẳng tinh thần có thể được biểu hiện ở những dấu hiệu như: cảm giác bất an, sợ sệt, cáu giận, buồn rầu, lo âu, chết lặng hoặc ấm ức; ăn không ngon, chán ăn; khó tập trung và khó quyết định; khó ngủ hoặc gặp ác mộng; phản ứng thể chất như đau đầu, đau cơ, đau bụng và ngứa da; gia tăng sử dụng thuốc lá, bia rượu và các chất gây nghiện Cũng theo BS Thanh, những rối loạn người dân có thể gặp là rối loạn lo âu, rối loạn tâm lý hậu sang chấn, rối loạn trầm cảm và rối loạn ám ảnh cưỡng chế
Tổng số ca tử vong do Covid-19 tại Việt Nam là 17.090 ca, chiếm 2,5% so với tổng số ca mắc và cao hơn 0,4% so với tỷ lệ tử vong trên thế giới (2,1%) So với một thống kê khác, là số người chết vì tai nạn giao thông, năm 2020 có 6.700 người thì số người tử vong bởi dịch đã cao hơn đến 2,55 lần; trong khi thiệt hại từ tai nạn giao thông cũng là rất lớn thì với với số người chết vì dịch bệnh cao như thế thì tổn thất càng lớn hơn Hoặc người nhiễm bệnh khi được điều trị phần nhiều
bị ảnh hưởng nặng nề về thể chất (như suy nhược cơ thể, tổn thương một số bộ phận…), tinh thần (dễ bị hoang mang, trầm cảm…), tình cảm (do phải cách ly, điều trị trong thời gian khá dài gần như ít được tiếp xúc với người thân) Người
có thân nhân qua đời vì Covid-19 không được thực hiện các nghi thức tang lễ như cách thông thường nên cũng dễ có tâm lý xót thương quá độ… Nhất là với những trẻ em đã trải qua thời gian nhiễm bệnh hoặc có người thân qua đời vì dịch, sự tác động về mặt tâm sinh lý có thể rất nặng nề Sự ảnh hưởng tâm lý, tình cảm với một số người có thể đọng lại lâu dài và chính nó sẽ ít nhiều làm giảm chất lượng cuộc sống
Trẻ em, trẻ vị thành niên và phụ nữ có nguy cơ bị bóc lột và bạo hành cao hơn trong thời gian diễn ra dịch bệnh Đối với hầu hết mọi trẻ em, nhà chính là nơi các em được bảo vệ và an toàn Tuy nhiên, không may, một số khác lại gặp trường hợp ngược lại Trước đại dịch, đối tượng có hành vi bạo lực đối với trẻ em được xác định phần lớn là cha mẹ và người chăm sóc trẻ Theo Điều tra đánh giá các mục tiêu trẻ em và phụ nữ 2014 (MICS5), cứ ba trẻ ở độ tuổi từ 1-14 thì có hai trẻ phải trải qua các hình thức kỷ luật bạo lực trong gia đình 4,4% phụ nữ cho biết họ đã từng bị xâm hại tình dục khi còn nhỏ (dưới 15 tuổi) - lớn hơn rất nhiều
Trang 9so với con số 2.000 trường hợp xâm hại trẻ em (trong đó, 75% trường hợp liên quan đến xâm hại tình dục) theo báo cáo thường niên của Chính phủ Việt Nam Theo báo cáo, bạo lực gia đình đã gia tăng khi các gia đình thực hiện giãn cách
xã hội tại nhà và trải qua căng thẳng, lo âu tột độ Trong thời gian diễn ra
COVID-19, nguy cơ xảy ra các trường hợp xâm hại thể chất và xâm hại tình dục, bao gồm
cả bóc lột và xâm hại tình dục trẻ em, đã gia tăng đáng kể Khi các dịch vụ công tác xã hội, pháp lý và bảo vệ nạn nhân có liên quan tạm ngừng hoặc thu hẹp, trẻ
em có thể gặp khó khăn trong việc trình báo trường hợp bị xâm hại trong gia đình khi không tiếp cận được với giáo viên hoặc người lớn đáng tin cậy khác Hội Liên hiệp Phụ nữ Việt Nam cho biết, số lượng trường hợp mới mà Ngôi nhà Bình yên
- nơi tạm trú của những nạn nhân của xâm hại và bạo lực gia đình, tiếp nhận đã tăng gấp đôi kể từ khi dịch bùng phát
Ngoài ra, trẻ em có nguy cơ bị bắt nạt trên mạng và tiếp xúc với các nội dung trực tuyến không mong muốn do tần suất sử dụng các thiết bị số tăng Đồng thời, số lượng các vụ tai nạn và thương tích ở trẻ em xảy ra khi chơi đùa hoặc thiếu sự chú ý của người lớn cũng có xu hướng tăng COVID-19 có khả năng làm tăng nguy cơ bóc lột, mua bán trẻ em và trẻ vị thành niên
Mất việc làm hoặc giảm thu nhập đã khiến nhiều gia đình lâm vào tình cảnh khó khăn về kinh tế Việc này có thể làm tăng nguy cơ trẻ bỏ học và đi lao động
để phụ giúp gia đình Trẻ có thể gặp nguy cơ cao bị xâm hại và bóc lột khi bị bỏ lại mà không có sự chăm sóc và giám sát của cha mẹ hoặc có thể trở thành trẻ em đường phố do cha mẹ đi di cư để tìm kiếm sinh kế thay thế
2.2 Thiết kế nghiên cứu
2.2.1 Phạm vi và đối tượng nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu: HS trường THPT Nguyễn Đình Chiểu
Đối tượng nghiên cứu: Hiệu ứng đám đông tác động đến HS trường THPT Nguyễn Đình Chiểu trong đại dịch Covid - 19
2.2.2 Phương pháp nghiên cứu
Nghiên cứu lý luận, tài liệu nhằm thu thập, khái quát các vấn đề nghiên cứu Nghiên cứu thực tiễn: phương pháp khoa học thu thập thông tin qua quan sát, phỏng vấn, điều tra
Quan sát nhằm thu thập thông tin trực tiếp từ HS về vấn đề nghiên cứu Khảo sát để thu thập ý kiến của HS thông qua bảng câu hỏi điều tra về vấn
đề nghiên cứu
Thu thập và xử lý thông tin, đề ra giải pháp giải quyết vấn đề nghiên cứu Thực nghiệm các giải pháp nghiên cứu trong thực tiễn
Trang 10Phỏng vấn sâu HS để đánh giá kết quả thực nghiệm
2.3 Kết quả nghiên cứu
2.3.1 Nhận thức của HS về hiệu ứng đám đông
Qua phỏng vấn bạn H.M.H lớp 10C3 trường THPT Nguyễn Đình Chiểu về hiệu ứng dám đông, bạn H cho hay: hiệu ứng đám đông là sự thay đổi của một cá nhân theo phong trào cũng như hành động tập thể Mình sẽ tham gia giống họ để
đỡ bị lạc lõng vì khác thì ngại lắm Nhưng cái gì cũng có 2 mặt Tích cực: ta hòa nhập với cộng đồng này hay học hỏi được nhiều thứ Tiêu cực: ta không giữ được cái riêng của bản thân Và bạn N.H.T.A lớp 10C3 trường THPT Nguyễn Đình Chiểu thì nói rằng: Mình nghĩ rằng trước khi làm theo một đám đông nào đó mình
sẽ suy nghĩ và xem xét trước, nếu đám đông đó đang làm một điều tích cực hoặc tốt thì mik sẽ theo còn nếu ngược lại và mình nghĩ rằng phải giữ chính kiến của bản thân mình để tránh bị lôi kéo vào những điều tiêu cực Mình sẽ cố gắng trấn
an bản thân, để bản thân trở nên bình tĩnh hơn nếu có thể sẽ lan tỏa sự tích cực của bản thân mình để nhưng người khác cũng có tinh thần để chống lại dịch bệnh
và không lo lắng hoặc cung cấp những thông tin chính xác đến mọi người Mình nghĩ là sẽ có mặt lợi và cả mặt hại Lợi là vì mọi người có thể chung tay giúp đỡ
hỗ trợ nhau khi khó khăn như lúc miền Trung gặp thiên tai mọi người đều chung tay giúp đỡ Còn tiêu cực vì như việc sử dụng mạng xã hội hằng ngay khi bạn thấy người khác nói xấu 1 người nào đó bạn cũng a dua theo, sẽ ảnh hưởng tiêu cực
đến người khác
Như vậy, thông qua hai bài phỏng vấn trên cho thấy ở lứa tuổi THPT không phải ai cũng nhận biết rõ và nhận thức đúng hoàn toàn về hiệu ứng đám đông Có thể đa số các bạn đều biết hiệu ứng đám đông là con dao hai lưỡi, tuy nhiên ở một
số bạn vẫn bị ảnh hưởng do có xu hướng chạy theo đám đông, sợ cảm giác khác biệt và bị mọi người cô lập do không cùng ý tưởng hay niềm tin Vì vậy các bạn học sinh cần tìm hiểu, nâng cao nhận thức đúng đắn về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông Tin tưởng vào lập trường của bản thân, trách những nôi dung mang tính chất tiêu cực Rèn luyện, nâng cao kĩ năng giải quyết các trường hợp có thể
bị tác động từ đám đông Từ đó rút ra được kinh nghiệm cho bản thân để hạn chế được ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông
Trang 11Hình ảnh 1.1: Phỏng vấn HS về hiệu ứng đám đông
2.3.2 Phân tích số liệu
Nhận thức của HS về hiệu ứng đám đông: Khi khảo sát xem HS có hiểu biết về hiệu ứng đám đông không, có đến 80% HS trả lời là không biết, và 20% học sinh trả lời là biết, chứng tỏ đại đa số các bạn vẫn còn chưa nhận thức được hiệu ứng đám đông là gì Và một thực trạng tại trường THPT Nguyễn Đình Chiểu huyện ĐăkRLấp, tỉnh Đăk Nông nơi chúng em đang học tập cũng đang còn khó khăn về vị trí địa lý cũng như và thông tin mạng Xã Hội
Biểu đồ 1.1 Nhận thức của HS trường THPT Nguyễn Đình Chiểu về hiệu ứng đám đông
Về ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đối với HS trường THPT Nguyễn Đình:
Nhận thức của HS THPT Nguyễn Đình Chiểu về hiệu ứng đám
đông
Không biêt Biết
Trang 12Khi hành động theo số đông, có đến 88% HS biết mình bị hiệu ứng đám đông chi phối, trong khi chỉ có 12% HS không biết hành động của mình bị tác động bởi hiệu ứng đám đông
Biểu đồ 1.2 Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đối với HS trừơng THPT Ngyễn Đình Chiểu Như vậy, có thể các bạn chưa định nghĩa rõ thế nào là hiệu ứng đám đông (80%) nhưng trong từng hành động cụ thể, các bạn HS có thể nhận ra được hành động nào của mình đang bị hiệu ứng đám đông chi phối
Những biểu hiện về sự ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến HS trường THPT Nguyễn Đình Chiểu:
Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi của HS trong học tập Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi của HS trong học tập Tỷ lệ % Chỉ phát biểu ý kiến khi trong lớp có nhiều bạn phát biểu ý kiến 70
Chỉ học “tủ” những bài mà đa số các bạn cũng học 75
Tìm đọc những tài liệu mà các bạn đọc nhiều 86
Chỉ tìm hiểu nâng cao kiến thức nếu bạn bè mình cũng làm vậy 40
Bảng 1 1 Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi của HS trường THPT
Nguyễn Đình Chiểu trong học tập
Từ bảng 1.1 cho thấy, hiệu ứng đám đông tác động rất lớn đến việc lựa chọn tài liệu học tập của HS vì 86% HS sẽ tìm đọc những tài liệu mà các bạn đọc nhiều nhưng chỉ có 40% HS bị hiệu ứng đám đông chi phối trong việc tìm hiểu nâng cao kiến thức Đó là một tín hiệu rất đáng mừng, bởi vì 60% HS có nhu cầu tự nâng cao kiến thức Mặt khác, 75% lại lựa chọn “chỉ học “tủ” những bài mà đa số các bạn cũng học” và 70% HS chỉ phát biểu ý kiến khi trong lớp có nhiều bạn phát biểu ý kiến Vì vậy, GV cần quan tâm thay đổi phương thức dạy học tích cực, tạo
ra phong trào học tập sôi nổi để định hướng và giáo dục HS tốt hơn
Khi hành động theo số đông, bạn có biết mình đang bị hiệu
ứng đám đông chi phối không?
Biết Không biết
Trang 13Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi của HS trường THPT Nguyễn Đình Chiểu trong cuộc sống
Tham gia những hội, nhóm khi thấy nhiều người quen của mình tham gia 47%
Ít đưa ra ý kiến cá nhân mà quyết định dựa trên quyết định của số đông 35% Mua những loại hàng hóa được bạn bè giới thiệu, người thân tin dùng,
không nghiên cứu chất lượng sản phẩm
29%
Bảng 1.2 Ảnh hưởng của hiệu ứng đám đông đến hành vi của HS trường THPT
Nguyễn Đình Chiểu trong cuộc sống
Từ bảng 1.2 cho thấy, hành vi tham gia hội nhóm của HS bị ảnh hưởng rất nhiều bởi hiệu ứng đám đông (47%) và các bạn cũng ít khi đưa ra ý kiến cá nhân
mà quyết định dựa trên quyết định của số đông (35%) Và có đến 29% HS thường không nghiên cứu chất lượng sản phẩm lúc mua hàng mà chỉ mua vì nghe người thân, bạn bè giới thiệu
Ảnh hưởng của Hiệu ứng đám đông đến HS trường THPT Nguyễn Đình Chiểu trong sở thích cá nhân
Chạy theo xu hướng thời trang mà bạn bè mình đang mặc hoặc là trào
lưu trên mạng xã hội
19%
Nghe những bài hát hoặc xem những bộ phim được nhiều người yêu thích 45%
Bảng 1.3 Ảnh hưởng của Hiệu ứng đám đông đến HS trường THPT Nguyễn Đình
Chiểu trong sở thích cá nhân
Từ bảng 1.3 cho thấy, 80% HS tham gia mạng xã hội Vì vậy, nếu có thể tận dụng lợi thế này, nhà trường và GV sẽ có hướng mới trong tiếp cận với HS, đồng thời giúp HS hành động theo hướng tích cực, xây dựng nhân cách có đủ các giá trị chân – thiện – mỹ, bảo vệ HS trước những tiêu cưc, cạm bẫy trên mạng xã hội cũng như trong cuộc sống
Hiệu ứng đám đông tác động lên HS trườngTHPT Nguyễn Đình Chiểu trong đại dịch Covid -19
HS cảm thấy lo lắng mỗi khi có những thông tin cập nhật về đại dịch Covid
- 19, như số ca mắc mới trên các phương tiện truyền thông xã hội (54%) So với 30% các bạn không lo lắng thì số HS bị ảnh hưởng vì thông tin về Covid -19 trên các phương tiện truyền thông (Báo điện tử, Truyền hình, Mạng xã hội…) chiếm
tỷ lệ gần như gấp đôi Nhưng cũng có 16% HS không quan tâm vì bận quan tâm những sở thích của riêng mình
Trang 14Biểu đồ 1.3 Tâm trạng của học sinh khi nghe thông tin cập nhật về Covid-19 trên các
phương tiện truyền thông Các bạn HS bày tỏ sợ hãi về sự bùng phát của đại dịch COVID-19 và sợ bị lây nhiễm Các bạn không chỉ lo bản thân mình, mà còn lo cho các thành viên trong gia đình Có bạn còn sợ đến nỗi không dám chạm vào tờ bài tập về nhà do
cô giáo phát vì sợ bị lây nhiễm Covid – 19
HS lo lắng, sợ bị kỳ thị nếu thông tin mình bị Covid -19 hoặc cách ly do tiếp xúc gần với người bị Covid – 19 được công khai: nỗi lo lắng vì bị kỳ thị khi mắc Covid – 19 là cảm xúc thường chi phối các bạn HS nhiều nhất (75%), chỉ có 5% HS sợ phải xa cách người thân khi phải cách ly hoặc đi điều trị Covid -19
Các thông tin mang tính tiêu cực cũng được các bạn HS tìm đọc và chi phối cảm xúc của các bạn nhiều hơn (64%) so với những thông tin tích cực được truyền tải trên các phương tiện truyền thông (36%)
2.4 Các giải pháp nghiên cứu được đưa vào thực nghiệm:
2.4.1 Đối với Nhà trường
Tuyên truyền về dịch bệnh trên trang Web: với sự nắm bắt tình hình dịch
và tâm lý của HS đến trường trong mùa dịch bệnh, nhà trường đã đăng tải những thông tin và trấn an học sinh, phụ huynh bằng những nội dung tuyên truyền trên trang Web của nhà trừơng Giúp hs, phụ huynh nắm rõ hơn về tình hình và yên tâm để con mình đi học Bên cạnh đó, tăng cường khuyến khích HS tham gia các cuộc thi online, để các em hòa mình vào cuộc sống bình thường, quên đi áp lực
và lo lắng về dịch bệnh thông qua các hoạt động của Đoàn thanh niên
Tâm trạng của HS khi nghe thông tin cập nhật về covid
-19 trên các phương tiện truyền thông
Lo lắng Không lo lắng không quan tâm
Trang 15Hình ảnh 1.2: Trang Web của trường THPT Nguyễn Đình Chiểu
Hình ảnh 1.3: HS làm video tri ân thầy cô nhân ngày Hiến chương nhà giáo 20/11
