Phân tích quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng đề cao nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc giai đoạn (1939 1945) và kinh nghiệm lịch sử của vấn đề trên đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN MÔN: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam Đề bài: Phân tích quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng đề cao n

BỘ TƯ PHÁP TRƯỜNG ĐẠI HỌC LUẬT HÀ NỘI

BÀI THI KẾT THÚC HỌC PHẦN

MÔN: Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam

Đề bài: Phân tích quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách

mạng đề cao nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc giai đoạn (1939 - 1945) và kinh nghiệm lịch sử của vấn đề trên đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp

hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

Hà Nội, 2022

Mục lục

I, Phần mở đầu 1

II, Phần nội dung 1

1, Quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng giai đoạn (1939 – 1945).1 1.1, Hoàn cảnh lịch sử 1

1.2, Chủ trương chiến lược mới của Đảng tại Hội nghị Trung ương sáu (11/1939) 2

1.3, Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1940) 3

1.4, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5/1941) 3

1.5, Ý nghĩa của quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng của Đảng 4

2, Kinh nghiệm lịch sử của vấn đề trên đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay 4

III, Phần tổng kết 6

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO 7

I, Phần mở đầu

Cách mạng Tháng Tám năm 1945 thành công và nước Việt Nam dân chủ cộng hòa ra đời ngày 2 tháng 9 năm 1945 mở ra một thời kỳ mới trong lịch sử dân tộc Việt Nam: kỷ nguyên độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám đánh dấu tầm nhận thức của Đảng ta đã vượt qua các hạn chế trong việc giải quyết vấn đề độc lập dân tộc theo lập trường phong kiến và tư sản Nó là kết quả thực tiễn của một đường lối đúng đắn của Đảng từ năm 1930 đã nêu độc lập dân tộc gắn với chủ nghĩa xã hội

Thắng lợi của Cách mạng tháng Tám là kết quả hội tụ của nhiều nhân tố, trong đó chủ trương chuyển hướng chỉ đạo chiến lược của Đảng, nhân tố hàng đầu quyết định thắng lợi của cách mạng Tháng Tám 1945 Chủ trương này vạch

ra ở Hội nghị Trung ương sáu, được bổ sung ở Hội nghị Trung ương bảy, và hoàn chỉnh ở Hội nghị Trung ương tám

Do nhận thấy đây là một vấn đề vô cùng quan trọng, đồng thời cũng là mong muốn được đi sâu tìm hiểu về quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lượng cách mạng của Đảng ta trong giai đoạn từ năm 1939 – 1945 Bằng kiến thức đã học ở môn Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam, em xin phép được trình bày những hiểu biết của bản thân em về vấn đề trên thông qua đề tài:

“Phân tích quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng đề cao nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc giai đoạn (1939 - 1945) và kinh nghiệm lịch sử của vấn đề trên đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay.” Do kiến thức còn hạn chế nên việc sai sót và

thiếu thông tin trong bài làm có thể là điều không tránh khỏi Vì vậy em rất mong nhận được những sự đóng góp của thầy, cô để em có cái nhìn sâu sắc hơn

về đề tài, đồng thời cũng là giúp em rút kinh nghiệm cho những bài tập lần sau

Em xin chân thành cảm ơn các thầy, các cô trong tổ bộ môn!

II, Phần nội dung

1, Quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng giai đoạn (1939 – 1945)

1.1, Hoàn cảnh lịch sử

- Tình hình thế giới: Ngày 1/9/1939 chiến tranh thế giới bùng nổ Tháng 6/1940 Đức tấn công Pháp, chính phủ Pháp đầu hàng phát xít Đức Ngày

1

22/6/1941 phát xít Đức tấn công Liên Xô Từ đây cuộc chiến tranh đế quốc chuyển thành chiến tranh chống phát xít do Liên Xô làm trụ cột

- Tình hình trong nước: Toàn quyền Đông Dương đặt Đảng cộng sản Đông Dương ra ngoài vòng pháp luật Thực dân Pháp thẳng tay đàn áp phong trào cách mạng của nhân dân, thực hiện chính sách “kinh tế chỉ huy” nhằm tăng cường vơ vét sức người, sức của để phục vụ cho chiến tranh đế quốc Ngày 22-9-1940 phát xít Nhật vào Đông Dương Ngày 23-22-9-1940, tại Hà Nội, Pháp kí hiệp định đầu hàng Nhật từ đó dân ta phải chịu cảnh “một cổ hai tròng” áp bức Mâu thuẫn giữa dân tộc ta với để quốc Pháp và phát xít Nhật được đẩy lên cao trào và gay gắt hơn bao giờ hết

1.2, Chủ trương chiến lược mới của Đảng tại Hội nghị Trung ương sáu (11/1939)

Hội nghị Trung ương sáu (11/1939) là cột mốc đánh dấu sự trưởng thành của Đảng trong tư duy chính trị và sự chỉ đạo thực tiễn của Đảng trong công cuộc lãnh đạo sự nghiệp giải phóng dân tộc Trước sự phát triển gay gắt của những mâu thuẫn giữa đế quốc Pháp và các dân tộc Đông Dương sau chiến tranh thế giới thứ hai bùng nổ, Hội nghị đã kịp thời đưa ra những quyết định chiến lược quan trọng về con đường cách mạng của các dân tộc ở Đông Dương:

“Bước đường sinh tồn của dân tộc Đông Dương không có con đường nào khác hơn là con đường đánh đổ đế quốc Pháp, chống tất cả ách ngoại xâm vô luận da trắng hay da vàng để giải phóng dân tộc”1

Hội nghị Trung ương sáu đã bước đầu đặt nên nền móng trong công cuộc xây dựng đường lối cứu nước trên tinh thần của Cương lĩnh đầu tiên hoạch định

kể từ khi thành lập Đảng Đây là sự chuyển hướng từ đấu tranh chính trị, hòa bình đòi quyền dân sinh, dân chủ sang đấu tranh vũ trang-bạo lực, kết hợp đấu tranh chính trị với đấu tranh vũ trang và khởi nghĩa vũ trang để giành chính quyền; từ hoạt động công khai hợp pháp, nửa hợp pháp là chủ yếu chuyển sang hoạt động bí mật, bất hợp pháp là chủ yếu Đảng ta đã dương cao ngọn cờ giải phóng dân tộc, xây dựng được sự đoàn kết mọi tầng lớp giai cấp, dân tộc Đông Dương trên một mặt trận thống nhất để đấu tranh chống kẻ thù chung Sự chuyển hướng này đã mở ra một giai đoạn đấu tranh mới, giai đoạn trực tiếp mở đường tiến tới thắng lợi của cách mạng tháng Tám sau này

1.3, Hội nghị lần thứ bảy Ban Chấp hành Trung ương Đảng (11/1940) Tại Hội nghị Trung ương bảy (11/1940), sau khi phân tích tình hình thế giới và ảnh hưởng của Chiến tranh thế giới thứ Hai tới Đông Dương, Hội nghị nhận định: “Cuộc chiến tranh thế giới ngày càng lan rộng, đế quốc Pháp đã bại trận, phát xít Nhật thừa cơ mở rộng chiến tranh, giành lấy những thuộc địa của Pháp, Anh, Mỹ ở Viễn Đông”, “Cuộc đế quốc chiến tranh này rất có thể chuyển biến thành cuộc chiến tranh giữa đế quốc với Liên Xô"”2 Kẻ thù chính của nhân dân Đông Dương lúc này là phát xít Pháp – Nhật Vì vậy, Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế lúc này là Mặt trận dân tộc thống nhất chống phát xít Pháp – Nhật

ở Đông Dương Hội nghị chủ trương khởi nghĩa vũ trang, chủ trương đi liền với việc mở rộng Mặt trận dân tộc thống nhất phản đế, tổ chức các đội tự vệ trực tiếp vũ trang cho quần chúng, tiến lên vũ trang bạo động Ngoài ra Hội nghị có những quyết định quan trọng về khởi nghĩa Bắc Sơn, và xem xét đình chỉ khởi nghĩa Nam Kỳ do chưa có đủ điều kiện chủ quan và khách quan bảo đảm giành thắng lợi Những quyết định của Hội nghị Trung ương tháng 11/1940 đánh dấu

sự bổ sung chuyển hướng chỉ đạo chiến lược mà Hội nghị Trung ương sáu vạch

ra, chuẩn bị điều kiện cho khởi nghĩa vũ trang giành chính quyền

1.4, Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng (5/1941) Trên tinh thần của Hội nghị Trung ương sáu và bảy, Hội nghị Trung ương tám (5/1941) đã bổ sung, kế thừa và hoàn chỉnh sự chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng Hội nghị Trung ương tám chỉ ra tính cấp thiết của vấn đề dân tộc và cách mạng giải phóng dân tộc Sau khi quân Nhật vào chiếm đóng Đông Dương Thực dân Pháp và Phát xít Nhật cấu kết nhau áp bức, bóc lột nhân dân làm cho mâu thuẫn giữa toàn thể dân tộc ở Đông Dương và đế quốc Pháp – Nhật ngày càng gay gắt Trước tình hình đó, Hội nghị quyết định: “Khẩu hiệu của Đảng ta là trước hết phải làm sao giải phóng cho được các dân tộc Đông Dương

ra khỏi ách của giặc Pháp- Nhật”3 Nhiệm vụ chủ yếu của Đảng là phải tập hợp tối đa các giai cấp, đảng phái, các nhóm cách mạng cứu nước, các tôn giáo, các dân tộc chống đế quốc Pháp-Nhật Tất cả quyền lợi của giai cấp đều phải được đặt dưới quyền lợi dân tộc Trên cơ sở đó, Hội nghị nhất trí với chủ trương của Hội nghị Trung ương sáu là tạm gác khẩu hiệu cách mạng ruộng đất và chỉ mới thực hiện giảm tô, chia ruộng đất công cho nông dân

Xuất phát từ chủ trương khơi dậy tinh thần yêu nước và ý chí đấu tranh vì độc lập, tự do của từng dân tộc Việt, Miên, Lào, Hội nghị quyết định thành lập Việt Nam độc lập đồng minh (Việt Minh) thay cho Mặt trận Dân tộc thống nhất

2 Lịch sử biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam, tập 2, Nxb CTQG – ST (2008).

3 Văn kiện Đảng Toàn tập, tập 7, Nxb CTQG - ST, tr 112.

3

phản đế Đông Dương và giúp đỡ các dân tộc Miên, Lào thành lập Mặt trận Cao Miên độc lập đồng minh và Mặt trận Ai Lao độc lập đồng minh; các hội quần chúng đều lấy tên hội cứu quốc để thu hút rộng rãi các lực lượng yêu nước tham gia; khi giành độc lập, sẽ xây dựng một nước Việt Nam dân chủ mới và thành lập chính quyền cách mạng của chung toàn thể dân tộc không phải thuộc quyền riêng của một giai cấp nào

1.5, Ý nghĩa của quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược cách mạng của Đảng

Hội nghị Trung ương tám, tháng 5/1941 đã phát triển, hoàn chỉnh những chủ trương được đề ra ở Hội nghị trung ương sáu (11/1939) và bảy (11/1940) Nghị quyết Hội nghị Trung ương tháng 5/1941 đã phát triển sáng tạo lý luận về cách mạng vô sản trong điều kiện công cuộc giải phóng dân tộc như nước ta Hội nghị Trung ương tám chủ trương đặt nhiệm vụ đấu tranh giành độc lập lên hàng đầu, lấy quyền lợi dân tộc làm tối cao, Đảng đã bắt mạch đúng nguyện vọng thiêng liêng, cấp bách nhất của toàn dân tộc Nhờ vậy, lời kêu gọi cứu nước và những chính sách của Đảng tập hợp, đoàn kết và tổ chức quần chúng đấu tranh nhanh chóng được nhân dân hưởng ứng và thực hiện Mặt trận Việt Minh, các đoàn thể cứu quốc và lực lượng vũ trang kết tụ, phát huy được sức mạnh to lớn và toàn diện của nhân dân cả nước hướng vào thực hiện mục tiêu giành độc lập dân tộc Cho dù trong tiến trình Cách mạng Tháng tám, kể từ tháng 11/1939 đến Tổng khởi nghĩa, hàng ngàn, hàng vạn cán bộ, đảng viên và quần chúng cách mạng bị địch bắt, sát hại, nhân dân ta vẫn gửi trọn niềm tin ở

sự lãnh đạo của Đảng, ra sức chuẩn bị lực lượng khởi nghĩa giành chính quyền Khi thời cơ Tổng khởi nghĩa xuất hiện, hưởng ứng lời kêu gọi của Đảng và Chủ tịch Hồ Chí Minh, toàn dân đứng dậy khởi nghĩa theo tinh thần mang sức ta mà

tự giải phóng cho ta, đưa Cách mạng tháng Tám 1945 đến thắng lợi

2, Kinh nghiệm lịch sử của vấn đề trên đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay

Từ việc chuyển hứớng chiến lược cách mạng, đề cao nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc giai đoạn 1930 - 1945, có thể được đúc kết thành những kinh nghiệm lịch sử có thể được áp dụng trong công cuộc đổi mới công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay như sau:

(i), Kiên định mục tiêu lý tưởng độc lập gắn với chủ nghĩa xã hội

Công nghiệp hóa, hiện đại hóa là một trong những nhiệm vụ quan trọng hàng đầu của quá trình phát triển vì nó đưa cả nền sản xuất vật chất và đời sống

văn hóa - xã hội của đất nước lên trình độ mới Quá trình công nghiệp hóa phải chủ động trên cơ sở kiên định mục tiêu độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, vận dụng phát triển chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh lấy đó làm nền tảng tư tưởng, kim chỉ nam cho hành động của Ðảng, là cơ sở phương pháp luận quan trọng nhất để phân tích tình hình, hoạch định, hoàn thiện đường lối Đồng thời kế thừa và phát huy truyền thống dân tộc, tiếp thu tinh hoa văn hóa nhân loại, vận dụng kinh nghiệm quốc tế phù hợp với Việt Nam

(ii), Học hỏi kinh nghiệm dự báo trước thời cơ, nhạy bén nắm bắt tình hình thế giới, khu vực để kịp thời đề ra chính sách đúng đắn và phù hợp.

Trên cơ sở đường lối đúng đắn, luôn theo dõi, bám sát những biến đổi của tình hình thế giới, trong nước, chủ động, kịp thời chuyển hướng chỉ đạo chiến lược cách mạng giai đoạn 1939 - 1945 Cùng với đó là sự chuẩn bị đón lấy thời

cơ lãnh đạo và chỉ đạo quần chúng nhân dân tận dụng thời cơ thuận lợi của tình hình trong nước và quốc tế để giành thắng lợi là bài học nổi bật nhất về sự lãnh đạo của Đảng ta và Chủ tịch Hồ Chí Minh trong Cách mạng Tháng Tám

Ngày nay, trong bối cảnh toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế sâu rộng, cần tiếp tục phát huy những kinh nghiệm và bài học quý báu của lịch sử, cần có sự nhạy bén trong nhận thức từ đó dự báo trước những diễn biến phức tạp và thay đổi nhanh chóng của tình hình thế giới Đặc biệt trong công cuộc công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước cần kịp thời đưa ra những chính sách phù hợp để giúp đất nước bắt kịp, tiến cùng và vượt lên ở một số lĩnh vực so với khu vực, thế giới

(iii), Vấn đề linh hoạt trong đường lối đổi mới, chuyển hướng hoạt động khi cần thiết, phát huy cao độ nội lực, đồng thời ra sức tranh thủ ngoại lực, kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại trong điều kiện mới.

Với đường lối phát triển kinh tế đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, xây dựng nền kinh tế độc lập tự chủ, đưa nước ta trở thành một nước công nghiệp thì vấn đề phát huy cao độ nội lực, đồng thời ra sức tranh thủ ngoại lực là vấn đề hết sức quan trọng Phát huy nội lực đồng thời coi trọng công tác huy động các nguồn ngoại lực thông qua hội nhập và hợp tác quốc tế nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp để phát triển đất nước nhanh và bền vững trên cơ sở giữ vững độc lập dân tộc và định hướng xã hội chủ nghĩa

Động lực chủ yếu để phát triển là đại đoàn kết toàn dân trên cơ sở liên minh giữa công nhân với nông dân và trí thức do Đảng lãnh đạo, kết hợp hài hòa

5

các lợi ích cá nhân, tập thể và xã hội, phát huy mọi tiềm năng và nguồn lực của các thành phần kinh tế, của toàn xã hội Thực hiện đường lối đối ngoại độc lập,

tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; chính sách đối ngoại đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế, chủ động và tích cực hội nhập quốc tế Trong thời đại công nghiệp hóa, hiện đại hóa hội nhập quốc tế cần được thực hiện trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền; bình đẳng cùng có lợi; không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau; giữ vững nguyên tắc vừa hợp tác, vừa đấu tranh

(iv), Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ năng lực, phẩm chất đáp ứng nhiệm vụ đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.

Quá trình chuyển hướng chiến lược cách mạn đúng đắn nói riêng và quá trình giành độc lập dân tộc nói chung Để có thể giành được thắng lợi có sự đóng góp vô cùng to lớn của lực lượng cán bộ lãnh đạo Do đó, trong công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa cần thường xuyên nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng Xây dựng đội ngũ cán bộ đủ phẩm chất và uy tín có ý nghĩa tiên quyết đến công tác xây dựng Ðảng trong sạch, vững mạnh Sự lãnh đạo đúng đắn của Ðảng là nhân tố quyết định thành công của công cuộc đổi mới

Nâng cao hiệu quả hoạt động của Nhà nước, Mặt trận Tổ quốc, các tổ chức chính trị - xã hội và cả hệ thống chính trị Thường xuyên kiện toàn tổ chức, nâng cao hiệu lực, hiệu quả hoạt động của Nhà nước, phát huy vai trò của Mặt trận Tổ quốc và các đoàn thể trong tập hợp mọi tầng lớp nhân dân Đồng thời, tăng cường mối quan hệ mật thiết với nhân dân Phát huy sức mạnh của khối đại đoàn kết dân tộc để thực hiện thành công sự nghiệp đổi mới, công ngiệp hóa, hiện đại hóa đất nước

III, Phần tổng kết

Trên đây là toàn bộ nội dung bài thi kết thúc học phần của em với đề tài

nghiên cứu về “Phân tích quá trình hoàn thiện việc chuyển hướng chiến lược

cách mạng đề cao nhiệm vụ đấu tranh giải phóng dân tộc giai đoạn (1939 -1945) và kinh nghiệm lịch sử của vấn đề trên đối với công cuộc đổi mới, công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước hiện nay” Vì đây là một đề tài rộng, cần sự

phân tích chuyên sâu, có kiến thức tổng quát và được tìm hiểu từ nhiều khía cạnh khác nhau nên có thể phần bài làm của em vẫn còn tồn tại một những sai sót Bản thân em rất mong được nhận những sự góp ý từ các thầy, các cô để bài làm của em được hoàn thiện hơn

DANH MỤC TÀI LIỆU THAM KHẢO

1 Bộ Giáo dục và Đào tạo, Giáo trình Lịch sử Đảng cộng sản Việt Nam (dành cho bậc đại học hệ không chuyên Lý luận chính trị), Nxb CTQG – ST,

Hà Nội, 2021;

2 “Nghị quyết của Ban Trung ương Đảng ngày 6, 7, 8 tháng 11 năm 1939” (thường gọi là Nghị quyết Hội nghị BCH trung ương Đảng lần thứ 6), Báo điện

tử - Đảng Cộng sản Việt Nam, truy cập lần cuối ngày 03/04/2022;

Nguồn: (https://tulieuvankien.dangcongsan.vn/van-kien-tu-lieu-ve-dang/hoi- nghi-bch-trung-uong/khoa-i/nghi-quyet-cua-ban-trung-uong-dang-ngay-6-7-8-9-11-1939-659)

3 “Hội nghị lần thứ tám Ban Chấp hành Trung ương Đảng”, Báo điện tử -Đảng Cộng sản Việt Nam, 20/09/2019, truy cập lần cuối ngày 03/04/2022;

Nguồn: (https://dangcongsan.vn/tu-lieu-tham-khao-cuoc-thi-trac-nghiem-tim- hieu-90-nam-lich-su-ve-vang-cua-dang-cong-san-viet-nam/tu-lieu-cuoc-thi/hoi-nghi-lan-thu-tam-ban-chap-hanh-trung-uong-dang-535807.html)

4 Tư liệu văn kiện Đảng, Lịch sử biên niên Đảng Cộng sản Việt Nam – tập

2, Nxb CTQG – ST;

5 Văn kiện Đảng Toàn tập, tập 6, Nxb CTQG – ST;

6 Văn kiện Đảng Toàn tập, tập 7, Nxb CTQG – ST;

7. Lịch sử Đảng Cộng sản Việt Nam 1930-2006, Nxb Lao động, 2006.