BÀI LUẬN HỌC PHẦN KINH TẾ VIỆT NAM Đề tài Định Hướng Về Chính Sách An Sinh Xã Hội

Lý do chọn đề tài An sinh xã hội là một hệ thống các chính sách và giải pháp nhằm vừa bảo đảm mức sống tối thiểu của người dân trước những rủi ro và tác động bất thường về kinh

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT

KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ CHƯƠNG TRÌNH QUẢN LÝ NHÀ NƯỚC

BÀI LUẬN HỌC PHẦN: KINH TẾ VIỆT NAM

Đề tài: Định Hướng Về Chính Sách An Sinh Xã Hội

GVHD: Trần Văn Trung SVTH: Phạm Duy Hoàng Kim Lớp: D21QLNN03

Mssv: 2123102050478

TRƯỜNG ĐẠI HỌC THỦ DẦU MỘT

KHOA KHOA HỌC QUẢN LÝ

PHIẾU CHẤM ĐIỂM BÀI TIỂU LUẬN

Tên học phần: Kinh tế Việt Nam (2+0) Mã học phần: QLNN015

Học kỳ I: Năm học: 2021 - 2022

Họ tên sinh viên/Nhóm: Phạm Duy Hoàng Kim Lớp: QLNN03 MSSV: 2123102050478

TT Nô ̣i dung

Mức độ, thang điểm đánh giá

Điểm tối đa

GV chấm1

G V

c h ấ m 2

Thấp Trung

bình Cao

1 Xác định đúng tên đề

tài Đặt vấn đề

Không đúng

đề tài Đặt vấn đề không rõ

ràng, không phù hợp với nội dung

Đặt vấn

đề rõ

ràng, xác định được tính liên quan chuyên ngành, phù hợp với nội

Đặt vấn

đề rõ

ràng, khoa học, phù hợp, có tình thuyết phục cao, đáp ứng yêu cầu với nội

2.0

yêu cầu

dung yêu cầu

dung yêu cầu

2

2.1 Cơ sở lý luận ………

Không trình bày được yêu cầu cơ bản của viê ̣c nghiên cứu nội dung

Trình bày cơ

sở lý luận

Phân tích rõ

ràng cơ

sở lý luận

2.0

trạng…

Không trình bày được yêu cầu cơ bản của viê ̣c nghiên cứu nội dung

Trình bày được thực trạng

Phân tích đánh giá thực trạng, tồn tại, hạn chế, nguyên nhân

2,0

2.3 pháp……… … Giải Khôngtrình

bày

Đề xuất giải pháp

Đề xuất

hệ thống giải pháp

3,0

được yêu cầu cơ bản của viê ̣c nghiên cứu nội dung

đồng bộ

Không trình bày được yêu cầu cơ bản của viê ̣c nghiên cứu nội dung

Trình bày được cơ bản kết luận nghiên cứu nội dung

Kết luận đầy đủ

vấn đề

0.5

0 0.25 0.5

TÀI LIỆU THAM

KHẢO

Không

có đưa được tài liệu tham khảo

Tham khảo ít nhất 5 tài liệu, cách viết tài liệu tham khảo đúng cách

Tham khảo ít nhất 10 tài liệu, cách viết tài liệu tham khảo đúng cách

0.5

0 0.25 0.5 0.5

Điểm trung bình Giảng viên chấm 1

(Ký và ghi rõ họ tên)

Giảng viên chấm 2

(Ký và ghi rõ họ tên)

- Lời Cảm Ơn

Em xin chân thành cảm ơn thầy Trần Văn Trung người đã dạy em môn Kinh tế Việt Nam theo em đây là môn khá quan trọng vì nó đi vào thưc tế,có thêm kiến thức Em quá trình học và làm bài tiểu luận còn thiếu nhiều kinh nghiệm về thực tiễn và sai sót em mong quý thầy cô bỏ qua

- Lời cam đoan

Em xin cam đoan đây là bài tiểu luận do em thực hiện trong quá trình làm bài em có tham khảo các tư liệu, báo chí trên các trang mạng, giáo

trình có liên quan đến môn Kinh Tế Việt Nam và em có ghi rõ nguồn của các tư liệu

A) MỞ ĐẦU

1 Lý do chọn đề tài

An sinh xã hội là một hệ thống các chính sách và giải pháp nhằm vừa bảo đảm mức sống tối thiểu của người dân trước những rủi ro và tác động bất

thường về kinh tế, xã hội và môi trường; vừa góp phần không ngừng năng cao đời sống vật chất và tinh thần cho nhân dân Bảo đảm an sinh xã hội không chỉ

là bảo vệ quyền của mỗi người dâ, mà còn là nhiệm vụ quan trọng của mỗi quốc gia trong quá trình phát triển Tuy nhiên, mức độ, quy mô, phạm vi an sinh xã hội và phúc lợi xã hội của của các nước có sự khác nhau, tùy thuộc vào quan niệm, chế độ chính trị - xã hội, trình độ phát triển và chính sách của mỗi quốc gia

Trong thời kỳ đổi mới và hội nhập quốc tế, Đảng và Nhà nước ta luôn quan tâm xây dựng và tổ chức thực hiện tốt các chính sách an sinh xã hội, coi đây vừa là mục tiêu, vừa là động lực để phát triển bền vững và giữ vững ổn định chính trị - xã hội, thể hiện tính ưu việt của mô hình kinh tế thị trường định

hướng xã hội chủ nghĩa Đảng ta khẳng định, hệ thống an sinh xã hội phải đa dạng toàn diện có tính chia sẽ giữa Nhà nước, xã hội và người dân, giữa các nhóm dân cư trong một thế hệ và giữa các thế hệ,… bảo đảm bền vững, công bằng; Nhà nước bảo đảm thực hiện chính sách ưu đãi người có công và giữ vai trò chủ đạo trong việc tổ chức trong việc tổ chức thực hiện chính sách an sinh xã hội; đẩy mạnh xã hội hóa, khuyến khích các tổ chức, doanh nghiệp và người dân tham gia Đồng thời tạo điều kiện để người dân nâng cao khả năng tự bảo đảm

an sinh xã hội Với ý nghĩa đó trong quá trình học môn kinh tế Việt Nam, em đã quyết định chọn vấn đề: “Định hướng về chính sách an sinh xã hội” Để nghiên cứu làm tiểu luận

2 Mục đích của nghiên cứu:

- Xây dựng khung lý thuyết, phân tích thực trạng của chính sách an sinh xã hội và tìm ra giải pháp cho vấn đề

3 Nhiệm vụ nghiên cứu:

- Nghiên cứu các cơ sở lý luận về chính sách an sinh xã hội

- Đánh giá các thực trạng và tìm ra nguyên nhân của chính sách an sinh xã hội

- Đề xuất các giải pháp cho chính sách an sinh xã hội.

4 Đối tượng nghiên cứu.

Đối tượng nghiên cứu của đề tài trên đây là định hướng về chính sách an sinh xã hội

5 Phạm vi và thời gian nghiên cứu.

- Phạm vi: Tại Việt Nam, đối tượng hướng tới là người dân

- Thời gian:

6 Phương pháp nghiên cứu

- Phương pháp cụ thể: Phương pháp số liệu

7 Kết cấu đề bài.

- Chương 1: Cơ sở lý luận của chính sách an sinh xã hội.

- Chương 2: Thực trạng của chính sách an sinh xã hội

- Chương 3: Các giải pháp cho chính sách an sinh xã hội.

A) KẾT QUẢ NGHIÊN CỨU CỦA ĐỀ TÀI

CHƯƠNG 1

CƠ SỞ LÝ LUẬN CỦA ĐỀ TÀI

1.1 Khái niệm an sinh xã hội

Theo khái niệm của Tổ chức Lao động Quốc tế (ILO): An sinh xã hội là

sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên của mình thông qua một loạt biện pháp công cộng, nhằm chống lại những khó khăn về kinh tế và xã hội do bị ngừng hoặc giảm thu nhập, gây ra bởi ốm đau, thai sản, tại nạn lao động, thất nghiệp, thương tật, tuổi già hoặc chết, đồng thời; đảm bảo các chăm sóc y tế và trợ cấp cho các gia đình đông con

Về mặt bản chất, an sinh xã hội là góp phần đảm bảo thu nhập và đời sống cho các công dân trong xã hội khi họ không may gặp phải những “rủi ro xã hội” hoặc các “biến cố xã hội” dẫn đến ngừng hoặc giảm thu nhập Phương thức hoặc động là thông qua các biện pháp công cộng Mục đích là tạo ra sự “an sinh” cho mọi thành viên trong xã hội và vì vậy mang tính xã hội và tính nhân văn sâu sắc, đây cũng là tư tưởng muốn hướng tới sự hưng thịnh và hạn phúc cho mọi người

và cho xã hội

Tuy nhiên, cho đến nay, do tính chất phức tạp và đa dạng của an sinh xã hội nên vẫn còn nhiều nhận thức khác nhau về vấn đề này Khái niệm về an sinh

xã hội cũng còn khác biệt giữa các quốc gia

An sinh xã hội là một vấn đề phong phú, phức tạp, là một “khái niệm mở” nên có thể hiểu theo hai nghĩa: rộng và hẹp

Theo nghĩa rộng, an sinh xã hội bao trùm lên nhiều mặt cuộc sống của con người Đó là các quan hệ hình thành trong lĩnh vực nhằm ổn định đời sống, nâng cao chất lượng sống của các thành viên xã hội, góp phần ổn định, phát triển và tiến bộ xã hội

Theo nghĩa hẹp, an sinh xã hội là sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên của mình, trước hết và chủ yếu là những trường hợp bị giảm sút thu nhập đáng kể do gặp những rủi ro như ốm đau, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, tàn tật, mất việc làm, mất người nuôi dưỡng, nghỉ thai sản, về già cũng như các trường hợp bị thiên tai, địch họa Đồng thời, xã hội cũng ưu đãi cho những thành viên của mình đã có những hành động xã thân vì nước, vì dân, có những cống hiến đặc biệt cho sự nghiệp cách mạng, xây dựng và bảo vệ tổ quốc

Ở Việt Nam thì thuật ngữ này được tiếp cận dưới nhiều tên gọi khác nhau như là: bảo đảm xã hội, bảo trợ xã hội, bảo tồn xã hội, an ninh xã hội, an toàn xã hội… với những ý nghĩa không hoàn toàn tương đồng nhau Có quan điểm cho rằng an sinh xã hội trước hết là sự bảo vệ của xã hội đối với các thành viên của mình nhờ một loạt các biện pháp công cộng nhằm giúp đỡ chống lại sự thiếu hụt

về kinh tế mà họ có thể gặp phải do mất đi hoặc bị giảm quá nhiều nguồn thu nhập bởi những nguyên nhân khác nhau,

An sinh xã hội thể hiện sự giúp đỡ, chăm sóc về văn hóa, y tế, và trợ giúp cho các gia đình góp phần ổn định và thúc đẩy tiến bộ xã hội Có thể nói, khái niệm an sinh xã hội hiểu theo nghĩa chung nhất đó là sự bù đắp một phần thu nhập cho người lao động và gia đình khi họ bị ốm đau, nghỉ thai sản, tai nạn lao động, bệnh nghề nghiệp, hưu trí, tử tuất hoặc những sự kiện pháp lý khác, cho người có công với cách mạng; cho những người già cô đơn không nơi nương tựa, cho trẻ em mồ côi, cho người tàn tật, cho những người gặp hoàn cảnh khó khăn, gặp thiên tai, dịch bệnh và những người nghèo đói trong xã hội

1.2 Vai trò của an sinh xã hội

Cùng với sự phát triển kinh tế - xã hội, vai trò của hệ thống an sinh xã hội trong nền kinh tế thị trường định hướng Xã Hội Chủ Nghĩa ở nước ta ngày càng

to lớn An sinh xã hội góp phần ổn định đời sống của người lao động.Hệ thống

an sinh xã hội sẽ góp phần thay thế hoặc bù đắp một phần thu nhập khi người lao động bị ốm đau, mất khả năng lao động, mất việc làm, hoặc chết Nhờ có sự

thay thế hoặc bù đắp thu nhập kịp thời mà người lao động khắc phục nhanh chóng được những tổn thất về vật chất, nhanh phục hồi sức khỏe, ổn định cuộc sống để tiếp tục quá trình hoạt động bình thường

An sinh xã hội góp phần đảm bảo an toàn, ổn định cho toàn bộ nền kinh tế

- xã hội Để phòng ngừa, hạn chế tổn thất, các đơn vị kinh tế phải đề ra các quy định chặt chẽ vè an toàn lao động buộc mọi người phải tuân thủ Khi có rủi ro xảy ra với người lao động, hệ thống an sinh xã hội kịp thời hỗ trợ và tạo điều kiện cho người lao động nhanh ổn định cuộc sống và sản xuất Tất cả những yếu tố đó đã góp phần quan trọng làm ổn định nền kinh tế - xã hội

1.3 Các nguyên tắc của an sinh xã hội

- Nhà nước quản lý hoạt động an sinh xã hội

+ Nhà nước có trách nhiệm trong việc tổ chức các biện pháp bảo đảm an sinh xã hội đối với các đối tượng bị giảm hoặc mất thu nhập

+ Nhà nước ban hành các văn bản pháp luật tạo hành lang pháp lý điều chỉnh các hoạt động của an sinh xã hội

+ Nhà nước thường xuyên kiểm tra, giám sát hoạt động của an sinh xã hội

+ Nhà nước tăng cường công tác thanh tra, phát hiện và xử lý nghiêm minh mọi hành vi vi phạm pháp luật về an sinh xã hội

+ Nhà nước hỗ trợ một phần kinh phí để thực hiện hoạt động an sinh xã hội trong phạm vi cả nước

- Phải bảo đảm xã hội cho người bị giảm hoặc mất khả năng lao động dẫn đến bị giảm hoặc mất thu nhập do bị mất việc làm, do gặp thiên tai, hỏa hoạn hoặc các rủi ro khác

- Thực hiện an sinh xã hội giữa trên cơ sở đóng góp của các bên và sự trợ giúp của xã hội, sự chia sẻ của cộng đồng

- Mức an sinh xã hội không nhằm mục đích lợi nhuận mà chủ yếu thực hiện mục đích xã hội vì cộng đồng

- Mức an sinh xã hội nhằm trợ giúp bảo đảm nhu cầu tối thiểu cho những người thụ hưởng

- Hoạt động an sinh xã hội được thực hiện trên cơ sở mức đóng góp của các bên, sự trợ giúp của các cá nhân, tổ chức trong và ngoài nước cũng như sự bảo trợ của Nhà nước

Kết luận tóm tắt:

Như vậy, trên cơ sở lý luận của chính sách an sinh xã hội có thể rút ra kết luận: An sinh xã hội là những can thiệp của Nhà nước và xã hội bằng các biện pháp can thiệp của Nhà nước và xã hội bằng các biện pháp kinh tế để hạn chế, phòng ngừa và khắc phục rủi ro, bảo đảm an toàn thu nhập và cuộc sống cho các thành viên trong xã hội do đó nó vừa có tính kinh tế, vừa có tính xã hội và nhân đạo sâu sắc

An sinh xã hội lấy con người làm trung tâm, coi quyền con người, bảo vệ con người trước các biến cố rủi ro xảy ra Con người và là động lực của quá trình phát triển xã hội, vừa là mục tiêu của việc xây dựng xã hội Trong Tuyên ngôn về nhân quyền do Hội đồng Liên hợp quốc thông qua ngày 10.12.148 đã khẳng định: “tất cả mọi người với tư cách là thành viên

xã hội có quyền hưởng đảm bảo về an sinh xã hội Quyền đó được đặt cơ

sở trên sự thỏa mãn các quyền về kinh tế, xã hội và văn hóa cần cho sự tự

do phát triển của con người” An sinh xã hội vừa tạo điều kiện cơ bản và thuận lợi cho các đối tượng đặc biệt có cơ hội phát huy hết thế mạnh của cá nhân đồng thời thể hiện thái độ, trách nhiệm của nhà nước trong việc tạo ra cơ hội giúp họ hòa nhập vào cộng đồng An sinh xã hội góp phần ổn định phát triển và tiến bộ của xã hội

CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG CỦA VẤN ĐỀ VỀ CHÍNH SÁCH AN SINH XÃ HỘI

2.1 Bối cảnh chung tác động của vấn đề nghiên cứu

Lao động tạo ra con người và thông qua quá trình này con người tồn tại Con người ngoài chịu tác động của tự nhiên nhưng không phải lúc nào con người cũng gặp những may mắn, thuận lợi, gặp những điều kiện sinh sống bình thường

mà trong một số trường hợp con người đã phải đối mặt với những thiên tai, dịch bệnh, hỏa hoạn, và các biến cố rủi ro khác nhau Để tồn tại và đói mặt với những vấn đề đó con người đã liên kết hợp tác với nhau lựa chọn ra những phương thức phù hợp nhằm trợ giúp nhay trong cuộc sống Hình thức “ tích cốc phòng

cơ, tích y phòng hàn” (tích lương thực, ngũ cốc phòng khi đói, tích quần áo phòng khi rét) là hình thức sơ khai và giản đơn nhất được cộng đồng, gia đình và các thành viên trong xã hội lựa chọn sử dụng Bên cạnh đó, còn có một số các

biện pháp trợ giúp khác nhau có tính chất tự nguyện của cộng đồng,tương thân tương ái đối với các đối tượng khác nhau trong xã hội Trong quá trình phát triển

xã hội, nền công nghiệp và kinh tế thị trường phát triển đang tác động tương đối mạnh mẽ đến sự phát triển xã hội làm xuất hiện việc thuê mướn nhân công Bên cạnh với sự tồn tại đó, cuộc sống của các thành viên trong gia đình những nhân công này phụ thuộc mật thiết vào mức thu nhập chính của họ, nhưng bản thân của họ lại phải chịu những rủi ro, bất trắc do đó để tạo ra cơ sở ổn định cuộc sống, những phản công này đã thông qua một số các hoạt động các quỹ tiếp tế của hội đoàn, hội bằng hữu do những người làm thuê liên kết lập ra Bên cạnh

đó, những nhân công này phải hợp tác với nhau để được làm việc trong những điều kiện lao động bảo đảm nhằm giảm thiểu các yếu tố rủi ro xảy ra

2.2 Thực trạng

* Ưu điểm

Thực hiện đường lối đổi mới hơn 30 năm qua của Đảng và Nhà nước ta trong việc thực hiện công tác bảo đảm an sinh xã hội, phục vụ xã hội về những dịch vụ

cơ bản như (giáo dục, y tế, sử dụng nước sạch trong sinh hoạt,…) phát triển hệ thống an sinh xã hội, phù hợp với nền kinh tế thị trường và là một trong những thành phần quan trọng của định hướng xã hội, đảm bảo đầy đủ hơn về an sinh xã hội và tạo cơ hội cho nhóm yếu thế (trợ giúp xã hội), thực hiện công bằng nền kinh tế thị trường, đầy đủ hơn về mặt an sinh xã hội và phúc lợi xã hội, phát huy những thành quả và những kinh nghiệm tốt đã đạt được, khắc phục những mặt còn yếu kém, bất cập trong việc xây dựng một hệ thống an sinh xã hội và phúc lợi xã hội một cách đồng bộ, đạt hiệu quả cao

* Nhược điểm

Nhận thức về an sinh xã hội tuy có bước phát triển nhưng vẫn chưa thực sự thống nhất và đầy đủ Thực tế có nhiều vấn đề chỉ dừng lại ở tư tưởng chính sách chưa được quán triệt một cách sâu sắc trong chiến lược, cũng như là trong chính sách an sinh cụ thể Chính sách an sinh xã hội được ban hành rất nhiều (có hơn 50 loại chính sách), nhưng thiếu tính hệ thống, không đầy đủ, thiếu sự liên kết và hỗ trợ cho nhau Hệ thống cơ chế, chính sách và luật pháp an sinh xã hội tuy được bổ sung, sửa đổi nhưng vẫn còn chưa theo kịp thực tế luôn biến đổi và thiếu cụ thể; nhiều quy định không sát với thực tế nên khó thực hiện, đồng thời nhiều quy định đến nay đã không còn phù hợp hoặc chưa mở rộng đến toàn thể dân cư, nhất là dân cư vùng nông thôn, vùng sâu vùng xa; chưa kịp thời bổ sung chính sách mới để đảm bảo ổn định cuộc sống và an sinh cho người dân