Tổ chức và hoạt động của chính quyền xã theo hướng xây dựng nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam Bùi Thị Hải Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành Lý luận và lịch sử Nhà nước và Pháp luật Mã số 60 38 01 Người hướng dẫn GS TS Phạm Hồng Thái Năm bảo vệ 2008 Abstract Tìm hiểu những đặc trưng chung, đặc thù về tổ chức và hoạt động của Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam Từ đó làm sáng tỏ những yêu cầu của Nhà nước pháp quyền Việt Nam đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền xã Nghi[.]
Trang 1Tổ chức và hoạt động của chớnh quyền xó theo hướng xõy dựng nhà nước phỏp quyền xó hội
chủ nghĩa Việt Nam
Bựi Thị Hải
Khoa Luật Luận văn Thạc sĩ ngành: Lý luận và lịch sử Nhà nước và Phỏp luật
Mó số: 60 38 01 Người hướng dẫn: GS.TS Phạm Hồng Thỏi
Năm bảo vệ: 2008
Abstract: Tỡm hiểu những đặc trưng chung, đặc thự về tổ chức và hoạt động của Nhà
nước phỏp quyền xó hội chủ nghĩa Việt Nam Từ đú làm sỏng tỏ những yờu cầu của Nhà nước phỏp quyền Việt Nam đối với tổ chức và hoạt động của chớnh quyền xó Nghiờn cứu tổ chức và hoạt động của chớnh quyền xó từ năm 1945 đến nay Từ đú, đỏnh giỏ thực trạng về tổ chức và hoạt động của chớnh quyền xó trờn cỏc phương diện khỏc nhau: phương diện về thể chế, phương diện thực tiễn… Kiến nghị một số giải phỏp về mụ hỡnh tổ chức và hoạt động của chớnh quyền xó theo hướng xõy dựng Nhà
nước phỏp quyền Việt Nam
Keywords: Chớnh quyền xó; Nhà nước phỏp quyền; Phỏp luật Việt Nam
Content
Phần mở đầu
1 Lý do chọn đề tài
Đại hội đại biểu lần thứ IX của Đảng đã xác định, một trong những ph-ơng h-ớng để thực hiện công nghiệp hóa – hiện đ³i hóa l¯: “đẩy m³nh c°i c²ch tổ chức v¯ ho³t động của nh¯ nước, ph²t huy dân chủ, tăng cường ph²p chế” “C°i c²ch tổ chức v¯ ho³t động của bộ máy nhà n-ớc, phát huy và tăng c-ờng dân chủ là đòi hỏi khách quan, bức thiết của đời sống x± hội hiện nay” Một trong những nội dung quan trọng của công cuộc c°i c²ch n¯y l¯ c°i cách tổ chức - hoạt động của chính quyền cấp xã (xã, ph-ờng, thị trấn) nói chung và của chính quyền xã nói riêng Điều 2 - Hiến pháp Việt Nam năm 1992 (đã đ-ợc sửa đổi bổ sung năm 2001) ghi nhận: “Nh¯ nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam là Nhà n-ớc pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân” Xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền đặt ra hàng loạt các vấn
đề liên quan đến ph-ơng thức tổ chức - hoạt động thực hiện quyền lực nhà n-ớc ở trung -ơng
và địa ph-ơng
Trang 2Xã là cấp quản lý hành chính thấp nhất, trực tiếp và gần gũi dân nhất Yêu cầu nâng cao năng lực hiệu quả của chính quyền xã là đặc biệt cần thiết trong giai đoạn hiện nay Tại
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ IX, Đ°ng cộng s°n Việt Nam đ± khẳng định: “ph°i đề cao tính chủ động của chính quyền địa phương”; tổ chức hợp lý Hội đồng nhân dân, kiện toàn cơ quan chuyên môn của ủy ban nhân dân và bộ máy chính quyền xã, ph-ờng, thị trấn Chính quyền xã bao gồm Hội đồng nhân dân (cơ quan quyền lực) và ủy ban nhân dân (cơ quan chấp hành, cơ quan hành chính nhà n-ớc ở địa ph-ơng) Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân năm 2003 đã có những quy định chuyên biệt nh-ng ch-a đạt đến mức độ cao thể hiện những đặc thù của đời sống đô thị và nông thôn Về mặt pháp luật, tổ chức và hoạt động của chính quyền xã đã có những thay đổi nhất định Nh-ng trong thực tiễn tổ chức, hoạt động còn nhiều bất cập, ch-a đáp ứng đ-ợc yêu cầu đổi mới hiện nay: cơ cấu mang tính hình thức, hoạt động kém hiệu quả; nhiều quy định của chính quyền xã còn trái với Hiến pháp, luật, các văn bản của cơ quan nhà n-ớc cấp trên và xâm phạm quyền, tự do, lợi ích hợp pháp của công dân Tất cả những điều đó không phù hợp với quan điểm xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
Xuất ph²t từ những vấn đề nói trên, tôi chọn đề t¯i: “Tổ chức và hoạt động của chính
quyền xã theo h-ớng xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa ở Việt Nam” l¯m
đề tài luận văn thạc sỹ để nghiên cứu là đáp ứng yêu cầu đang đặt ra hiện nay
2 tình hình nghiên cứu
Về Nhà n-ớc pháp quyền và chính quyền xã đã có rất nhiều công trình khoa học nghiên cứu: từ đề tài luận văn thạc sỹ, tiến sỹ đến bài báo khoa học, sách chuyên khảo, đề tài khoa học cấp Bộ, cấp nhà n-ớc Các công trình nghiên cứu về Nhà n-ớc pháp quyền và xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam tập trung giải quyết những vấn đề nhận thức luận về nhà n-ớc pháp quyền nh-: nguyên tắc, điều kiện, mô hình Nhà n-ớc pháp quyền trong điều kiện hoàn cảnh đặc thù của n-ớc ta hiện nay
* T- t-ởng Hồ Chí Minh về Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa – GS.TS Hoàng Văn Hảo – Tạp chí nhà n-ớc và pháp luật số 3/2004
* Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật – nhiệm vụ trọng tâm xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân – PGS.TS Trần Ngọc Đ-ờng - Tạp chí nhà n-ớc và pháp luật số 7/2004
* Xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân d-ới sự lãnh đạo của Đảng – Tô Xuân Dân, Nguyễn Thanh Bình - Tạp chí cộng sản tháng 4/2004
* Bàn về Nhà n-ớc pháp quyền và xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền ở n-ớc ta – PGS.TS Phạm Hồng Thái – Nguyễn Quốc Sửu – Tạp chí quản lý nhà n-ớc số 3/2005
Trang 3Đặc biệt, trong những năm gần đây ở n-ớc ta có nhiều công trình lớn nghiên cứu về Nhà n-ớc pháp quyền nh-:
* Mô hình tổ chức và hoạt động của Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân giai đoạn 2001 – 2010 – GS.TS Đào Trí úc - Đề tài KX
04 – 02
* Mô hình tổ chức và hoạt động của Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam – NXB T- pháp 2006 - Đề tài KX 04 – 04
* Xây dựng mô hình tổ chức, ph-ơng thức hoạt động của Quốc hội và Chính Phủ trong Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân – PGS.TS Trần Ngọc Đ-ờng
* Quốc hội trong điều kiện của việc xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền – PGS.TS Nguyễn Đăng Dung
* Sự hạn chế quyền lực nhà n-ớc – PGS.TS Nguyễn Đăng Dung
Trong các công trình nghiên cứu này các tác giả đã tập trung luận giải sự hình thành, phát triển nhận thức luận về Nhà n-ớc pháp quyền; nguyên tắc, đặc tr-ng của Nhà n-ớc pháp quyền với t- cách là những giá trị có tính phổ biến; sự hạn chế quyền lực trong Nhà n-ớc pháp quyền; nêu ra một số đặc thù của Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam; mô hình Nhà n-ớc pháp quyền, mô hình tổ chức cơ quan lập pháp, hành pháp, t- pháp trong Nhà n-ớc pháp quyền … Nh-ng về chính quyền địa ph-ơng nói chung và chính quyền xã nói riêng chỉ đ-ợc điểm qua ở những nét chung nhất mà ch-a có những phân tích xác đáng về tổ chức và hoạt động - đặc biệt
là về tổ chức và hoạt động thực tiễn của những cơ quan này Hơn nữa, trong các nghiên cứu nêu trên, các tác giả còn những quan niệm khác nhau về Nhà n-ớc pháp quyền, về chính quyền địa ph-ơng và về tính chất của Hội đồng nhân dân, ủy ban nhân dân
Về chính quyền địa ph-ơng, cũng có nhiều công trình nghiên cứu ở những khía cạnh khác nhau nh-:
* Đổi mới thể chế và hoạt động của bộ máy quản lý nhà n-ớc ở địa ph-ơng – PGS.TS Lê Sỹ Thiệp, năm 2006
* Tổ chức chính quyền nhà n-ớc ở địa ph-ơng – PGS.TS Nguyễn Đăng Dung, NXB Đồng Nai, năm 1997
* Cải cách hành chính địa ph-ơng – Lý luận và thực tiễn – Tô Tử Hạ, TS Nguyễn Hữu Trị,
TS Nguyễn Hữu Đức đồng chủ biên, năm 1998
* Đổi mới tổ chức bộ máy đô thị trong cải cách nền hành chính quốc gia hiện nay – Luận án Phó tiến sỹ của Đỗ Xuân Đông, năm 1996
* Đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân các cấp – Lê Minh Thông – Tạp chí nhà n-ớc và pháp luật số 6/1999
Trang 4* Một số vấn đề cần hoàn thiện trong tổ chức và hoạt động của ủy ban nhân dân các cấp – Tạp chí nhà n-ớc và pháp luật số 7/2000
* Đổi mới hoạt động của Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân cấp xã - Luận án tiến sỹ Trần Nho Thìn, năm 2000
* Quyền lực nhà n-ớc và quyền công dân - Đinh Văn Mậu – NXB T- pháp, năm 2003
* Vài nét về hành chính Việt Nam từ cách mạng tháng 8 đến nay - Đinh Văn Mậu, Phạm Hồng Thái – Tạp chí quản lý nhà n-ớc số 10/2001
* Nghiên cứu mô hình bộ máy chính quyền thành phố Hồ Chí Minh năm 1997 – Kỷ yếu hội thảo
* Các mô hình tổ chức chính quyền nhà n-ớc trên địa bàn thành phố Hà Nội – TS Lê Anh Sắc
* Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền thành phố – TS Vũ Đức Đán
Các công trình nghiên cứu này, tập trung nghiên cứu những vấn đề chung: sự hình thành, phát triển, đặc điểm của chính quyền địa ph-ơng; phân biệt chính quyền đô thị và chính quyền nông thôn; mô hình chính quyền 2 cấp ở đô thị, 3 cấp ở nông thôn; quan điểm tổ chức chính quyền nói chung; phân công, phân cấp quyền lực nhà n-ớc; tổ chức và hoạt động của chính quyền địa ph-ơng… Đây là những tài liệu tham khảo có giá trị để hoàn thành luận văn này
Hiện nay, ch-a có công trình nào nghiên cứu một cách chuyên biệt, có hệ thống về tổ chức và hoạt động của chính quyền xã theo h-ớng xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân ở Việt Nam Đặc biệt là ch-a có những khảo sát
cụ thể thực tiễn của chính quyền xã trên các mặt hoạt động
Trong điều kiện xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền, chuyển dần từ nền hành chính truyền thống – hành chính cai quản sang nền hành chính phục vụ, nhân dân với t- cách là khách hàng của nền hành chính, càng đặt ra những đòi hỏi phải đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền các cấp, trong đó có chính quyền xã Vì vậy, việc nghiên cứu đặt ra những khuyến nghị khoa học nhằm đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền xã là đáp ứng yêu cầu thực tiễn đang đặt ra hiện nay
3 mục đích nghiên cứu và nhiệm vụ của luận văn
a Mục đích nghiên cứu
Trên cơ sở phân tích những đặc tr-ng của Nhà n-ớc pháp quyền, luận văn đ-a ra những yêu cầu của Nhà n-ớc pháp quyền đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền xã
Đồng thời, từ việc phân tích tổ chức và hoạt động của chính quyền xã từ năm 1945 đến nay,
Trang 5luận văn đ-a ra các giải pháp đổi mới tổ chức – hoạt động của chính quyền xã trong giai
đoạn hiện nay nhằm đáp ứng yêu cầu xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân
b Nhiệm vụ của luận văn
Thực hiện mục đích nói trên, luận văn có nhiệm vụ:
*1 Nghiên cứu những đặc tr-ng chung, đặc thù về tổ chức và hoạt động của Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam Từ đó khẳng định những yêu cầu của Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam đối với tổ chức và hoạt động của chính quyền xã
*2
Nghiên cứu tổ chức và hoạt động của chính quyền xã từ năm 1945 đến nay Từ đó, đánh giá thực trạng về tổ chức và hoạt động của chính quyền xã trên các ph-ơng diện khác nhau: ph-ơng diện về thể chế, ph-ơng diện thực tiễn… trên cơ sở những tiêu chí, những yêu cầu của Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam
*3 Nêu các khuyến nghị khoa học về mô hình tổ chức và hoạt động của chính quyền xã theo h-ớng xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam
4 phạm vi nghiên cứu
Nghiên cứu về tổ chức và hoạt động của chính quyền xã đ-ợc tiếp cận từ nhiều góc độ khác nhau Luận văn này đ-ợc nghiên cứu từ góc nhìn của Lý luận Nhà n-ớc và pháp luật; d-ới sự tác động của những triết lý về Nhà n-ớc pháp quyền đối với Lịch sử Nhà n-ớc và pháp luật Luận văn nghiên cứu tổ chức và hoạt động của chính quyền xã (bao gồm Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân); nghiên cứu tổ chức, hoạt động của chính quyền xã từ khi có Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và ủy ban nhân dân năm 2003 tới nay
5 ph-ơng pháp nghiên cứu
Luận văn đ-ợc nghiên cứu dựa trên cơ sở ph-ơng pháp luận chủ nghĩa Mác – Lê nin
và t- t-ởng Hồ Chí Minh; các quan điểm chính trị – pháp lý ở n-ớc ta về Nhà n-ớc của nhân dân, do nhân dân và vì nhân dân Đồng thời, trong quá trình nghiên cứu có tiếp thu, chọn lọc các quan điểm t- t-ởng tiến bộ của nhân loại về Nhà n-ớc pháp quyền và mô hình tổ chức chính quyền địa ph-ơng
Luận văn đ-ợc nghiên cứu bằng ph-ơng pháp sau: phân tích, tổng hợp, so sánh, thống
kê, dự báo, khảo sát thực tiễn và điều tra xã hội học
6 những đóng góp mới của luận văn
a Về lý thuyết
*1 Hình thành quan niệm về thiết chế tổ chức thực hiện quyền hành pháp ở địa ph-ơng, trong
đó chính quyền xã có vai trò quan trọng trong việc thực hiện quyền lực nhà n-ớc ở địa ph-ơng
Trang 6* Hình thành quan niệm, tiêu chí, điều kiện đảm bảo tính độc lập của Hội đồng nhân dân và
ủy ban nhân dân xã
*3
Hoàn thiện hệ thống pháp luật và các chính sách có liên quan đến tổ chức và hoạt động của chính quyền xã
*4
Giải pháp mở rộng quy chế dân chủ ở cơ sở
*5
Xác định vị trí, tính chất pháp lý của Hội đồng nhân dân xã một cách thích hợp để phát huy hiệu quả hoạt động của Hội đồng nhân dân xã
*6 Hoàn thiện và nâng cao hoạt động giám sát của Hội đồng nhân dân xã
*7
Giải pháp xây dựng đội ngũ cán bộ - công chức xã trong sạch, vững mạnh, đáp ứng yêu cầu của công cuộc đổi mới đất n-ớc
b Về thực tiễn
Luận văn đ-a ra khuyến nghị mô hình tổ chức và hoạt động của chính quyền xã theo h-ớng xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền ở Việt Nam:
*1
Xây dựng các Ban của Hội đồng nhân dân xã
*2
Xây dựng Th-ờng trực Hội đồng nhân dân xã thực sự vững mạnh
*3
Xây dựng Hội đồng nhân dân xã với các đại biểu đủ mạnh, đủ tài
*4
Hoàn thiện tổ chức của Uỷ ban nhân dân xã để Uỷ ban thực sự là cơ quan chấp hành của Hội đồng nhân dân xã
*5 Tổ chức Uỷ ban nhân dân xã gọn nhẹ, phân định rõ trách nhiệm của tập thể Uỷ ban nhân
dân, cá nhân Chủ tịch Uỷ ban nhân dân và các thành viên của Uỷ ban nhân dân xã
Những kết luận, kiến nghị đ-a ra trong luận văn có thể có ý nghĩa đối với việc tìm ra mô hình tổ chức và ph-ơng thức hoạt động hợp lý của chính quyền xã cũng nh- hoàn thiện pháp luật về chính quyền xã trong điều kiện xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân Đồng thời, luận văn có thể giúp ích phần nào cho cán bộ - công chức chính quyền xã trong việc tìm hiểu cũng nh- áp dụng đúng đắn các quy định của pháp luật trong tổ chức và hoạt động của mình
7 Kết cấu của luận văn
Ngoài phần mở đầu, phần kết luận và danh mục tài liệu tham khảo, luận văn bao gồm
3 ch-ơng
References
I Văn kiện của Đảng (xếp theo thứ tự tên văn bản)
1 C-ơng lĩnh xây dựng đất n-ớc trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (1991) - NXB Sự thậ t, Hà Nộ i
Trang 72 Văn kiện Hộ i nghị lần thứ 8 Ban chấ p hà nh Trung ươ ng khoỏ VI (1995) – NXB Chính trị quốc gia, Hà Nộ i
3 Văn kiện Hộ i nghị lần thứ 3 Ban chấ p hà nh Trung ươ ng khoỏ VII (1995) – NXB Chính trị quốc gia, Hà Nộ i
4 Văn kiện Hộ i nghị lần thứ 8 Ban chấ p hà nh Trung ươ ng khoỏ VII (1995) – NXB Chính trị quốc gia, Hà Nộ i
5 Văn kiện Hộ i nghị lần thứ 3 Ban chấ p hà nh Trung ươ ng khoỏ VIII (1997) – NXB Chính trị quốc gia, Hà Nộ i
6 Văn kiện Hộ i nghị lần thứ 5 Ban chấ p hà nh Trung ươ ng khoỏ IX (2002) – NXB Chính trị quốc gia, Hà Nộ i
7 Văn kiện Đạ i hộ i đ ạ i biể u toà n quố c lầ n thứ X (2006) – NXB Chớnh trị quố c gia,
Hà Nộ i/
II Văn bản pháp luật (xếp theo thứ tự tên văn bản)
1 Hiến pháp năm 1946, 1959, 1980, 1992 (sửa đổi bổ sung năm 2001) - NXB Chính trị quốc gia
2 Luật tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân năm 1962, 1980, 1994, 2003
3 Luật ban hành văn bản quy phạm pháp luật của Hội đồng nhân dân, Uỷ ban nhân dân năm
2004
4 Nghị định số 107/2004/NĐ - CP ngày 02/04/2004 của Chính Phủ quy định số l-ợng Phó chủ tịch và cơ cấu thành viên Uỷ ban nhân dân các cấp
5 Nghị quyết số 753/2005/NQ – UBTVQH 11 ngày 02/04/2005 của Uỷ ban th-ờng vụ Quốc hội ban hành Quy chế hoạt động của Hội đồng nhân dân
III Sách, báo tham khảo (xếp theo thứ tự tên tác giả)
1 Ban công tác đại biểu, Uỷ ban th-ờng vụ Quốc hội – Kỷ yếu hội nghị toàn quốc về tổ chức
và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân
2 Bộ nội vụ (2002), Vụ chính quyền địa ph-ơng - Xây dựng và kiện toàn tổ chức chính quyền cơ sở trong điều kiện cải cách hành chính, Đề tài ngiên cứu khoa học cấp Bộ
3 Bộ nội vụ (2003), Tổ chức bộ máy và hoạt động của Uỷ ban nhân dân các cấp từ 1999 –
2003
4 Chính Phủ - Báo cáo tổ chức và hoạt động của Uỷ ban nhân dân các cấp từ 2004 đến 2006
5 GS.TS Đào Trí úc - Mô hình tổ chức và hoạt động của Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam của nhân dân, do nhân dân, vì nhân dân giai đoạn 2001 – 2010 – Đề tài
KX 04 – 02
Trang 86 Đặng Quốc Tiến – Thực hiện đồng bộ các giải pháp để đổi mới và nâng cao hiệu lực của chính quyền cơ sở – Tổ chức nhà n-ớc
7 GS.TS Hoàng Văn Hảo - T- t-ởng Hồ Chí Minh về Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa – Tạp chí nhà n-ớc và pháp luật số 3/2004
8 Lê Minh Thông - Đổi mới tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân các cấp, Nhà n-ớc và pháp luật
9 Lê Minh Thông – Chính quyền cơ sở ở nông thôn – Nghiên cứu lập pháp
10 Lê Minh Thông – Quan điểm và giải pháp đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền xã ở n-ớc ta hiện nay - Nhà n-ớc và pháp luật
11 Lê Minh Thông, Nguyễn Nh- Phát – Những vấn đề lý luận và thực tiễn về chính quyền
địa ph-ơng ở Việt Nam - NXB Chính trị quốc gia
12 PGS.TS Nguyễn Đăng Dung - Quốc hội trong điều kiện của việc xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền
13 PGS.TS Nguyễn Đăng Dung - Sự hạn chế quyền lực nhà n-ớc
14 PGS.TS Nguyễn Đăng Dung – Tổ chức chính quyền nhà n-ớc ở địa ph-ơng, lịch sử và hiện tại – NXB Đồng Nai
15 PGS.TS Nguyễn Đăng Dung - Hội đồng nhân dân trong hệ thống cơ quan nhà n-ớc – NXB Pháp lý
16 Nguyễn Hữu Đức – Vai trò của chính quyền địa ph-ơng với việc thực hiện chế độ tự quản trên địa bàn xã, Tổ chức nhà n-ớc
17 Nguyễn Hữu Đức – Cải cách bộ máy chính quyền cơ sở đáp ứng yêu cầu phát triển kinh
tế thị tr-ờng và đẩy mạnh hội nhập quốc tế, Tổ chức nhà n-ớc
18 Nguyễn Văn Sáu, Hồ Văn Thông – Thực hiện quy chế dân chủ và xây dựng chính quyền cấp xã ở n-ớc ta hiện nay – NXB Chính trị quốc gia
19 Nguyễn Hữu Tám - Đổi mới tổ chức bộ máy, nâng cao hiệu lực hành chính nhà n-ớc cấp xã - Tổ chức nhà n-ớc, 2002
20 Phạm Hữu Nghị – Tổ chức quản lý ở thôn, bản, ấp – Nghiên cứu lập pháp, 2002
21 PGS.TS Phạm Hồng Thái – Nguyễn Quốc Sửu - Bàn về Nhà n-ớc pháp quyền và xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền ở n-ớc ta –– Tạp chí quản lý nhà n-ớc số 3/2005
22 Thái Vĩnh Thắng - Đổi mới tổ chức và hoạt động của chính quyền cấp xã, ph-ờng – Nghiên cứu lập pháp, 2003
23 PGS.TS Trần Ngọc Đ-ờng - Xây dựng, hoàn thiện hệ thống pháp luật và tổ chức thực hiện pháp luật – nhiệm vụ trọng tâm xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền Việt Nam xã hội chủ nghĩa của dân, do dân,vì dân – Tạp chí nhà n-ớc và pháp luật số 7/2004
Trang 924 PGS.TS Trần Ngọc Đ-ờng - Xây dựng mô hình tổ chức, ph-ơng thức hoạt động của Quốc hội và Chính Phủ trong Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân, vì dân
25 Tr-ơng Đắc Linh – Sự phát triển của pháp luật về tổ chức Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân từ sau cách mạng tháng 8/1945 đến nay - Đặc san khoa học pháp lý
26 Tr-ơng Đắc Linh – Xây dựng chính quyền địa ph-ơng – Nghiên cứu lập pháp, 2001
27 Tô Xuân Dân, Nguyễn Thanh Bình - Xây dựng Nhà n-ớc pháp quyền xã hội chủ nghĩa của dân, do dân và vì dân d-ới sự lãnh đạo của Đảng – Tạp chí cộng sản tháng 4/2004
28 Uỷ ban trung -ơng Mặt trận tổ quốc Việt Nam – Báo cáo 3 năm công tác Mặt trận tham gia thực hiện quy chế dân chủ ở xã, ph-ờng, thị trấn
29 Viện nghiên cứu khoa học pháp lý – Bộ t- pháp – Chuyên đề tổ chức và hoạt động của Hội đồng nhân dân và Uỷ ban nhân dân, 1999