Trường Tiểu học Tân Lập B Kế hoạch bài dạy lớp 5 LUYỆN TỪ VÀ CÂU TỪ ĐỒNG ÂM A MỤC TIÊU Sau tiết học học sinh có khả năng 1 Kiến thức Hiểu thế nào là từ đồng âm (ND ghi nhớ) 2 Kỹ năng Biết phân biệt nghĩa của từ đồng âm(BT1 , mục III) ; đặt được câu để phân biệt các từ đồng âm (2 trong số 3 từ BT2) ; bước đầu hiểu tác dụng của từ đồng âm qua mẫu chuyện vui và câu đố 3 Thái độ HS yêu thích môn học B CHUẨN BỊ 1 Chuẩn bị của giáo viên Một số tranh ảnh về các sự vật, hiện tượng, hoạt động có tên gọi[.]
Trang 1LUYỆN TỪ VÀ CÂU
TỪ ĐỒNG ÂM
A MỤC TIÊU: Sau tiết học học sinh có khả năng:
1 Kiến thức: Hiểu thế nào là từ đồng âm (ND ghi nhớ)
2 Kỹ năng: - Biết phân biệt nghĩa của từ đồng âm(BT1 , mục III) ; đặt được câu
để phân biệt các từ đồng âm (2 trong số 3 từ BT2) ; bước đầu hiểu tác dụng của
từ đồng âm qua mẫu chuyện vui và câu đố
3.Thái độ: HS yêu thích môn học
B CHUẨN BỊ:
1 Chuẩn bị của giáo viên:
- Một số tranh ảnh về các sự vật, hiện tượng, hoạt động có tên gọi giống nhau
2 Chuẩn bị của học sinh: Vở ghi, VBT
C TỔ CHỨC HOẠT ĐỘNG DẠY HỌC
Hoạt động của giáo viên Hoạt động của học sinh
A KTBC
- Như thường lệ, trước khi vào bài mới,
cô trò mình sẽ ôn lại bài cũ Các con hãy
hoàn thành cho cô phiếu bài tập
liveworksheets cô gửi trên ô chat, điền tên
của mình rồi làm bài
- GV chữa
-> Qua phần KTBC vừa rồi, cô thấy
chúng mình nắm rất tốt kiến thức về từ
đồng nghĩa và từ trái nghĩa rồi đấy.
- Hs làm bài
- HS theo dõi
B Bài mới.
1 Giới thiệu bài
- Những từ này có gì khác so với từ đồng
âm? Cô trò mình sẽ cùng tìm hiểu trong
bài học ngày hôm nay nhé! Cô mời cả lớp
mở vở ghi bài: Từ đồng âm
Mời các con mở SGK trang 51.
- Hs lắng nghe, nhắc lại đầu bài
- HS ghi bài
- HS mở sgk
2 Hướng dẫn làm bài tập
a Nhận xét
- Yêu cầu HS đọc BT1
- Hỏi: Con có nhận xét gì về ba câu văn
trên?
- Đúng rồi đấy Ba câu văn trên đều là
các câu kể, và mỗi câu đều chứa 1 từ
“bò” Vậy nghĩa của từ “bò” trong từng
câu văn này là gì? Các con hãy chọn lời
giải thích đúng ở bài tập 2 nhé
- Yêu cầu HS đọc bài tập 2
- Với bài tập này, các con hãy suy nghĩ rồi
- HS đọc
- Ba câu trên đều là câu kể
- Mỗi câu đều có một từ “bò” nhưng nghĩa của chúng khác nhau
- HS đọc
- HS nối và chat đáp án
Trang 2chat đáp án vào hộp chat (1 bạn nối trên
màn hình.)
- Nhận xét
- Bò 1: Động vật nhai lại, sừng rỗng
ngắn, chân có hai móng, nuôi để lấy sức kéo, ăn thịt hay lấy sữa
- Bò 2: (Người) di chuyển ở tư thế nằm
sấp, cử động cả tay chân
- Bò 3: Mọc vươn dài ra dần dần, thân
bám sát vào bề mặt vật nào đó
- Các con đã trả lời rất chính xác rồi Vậy
ai có thể nêu nhận xét về nghĩa và cách
phát âm các từ “bò” trên?
- Ba từ “bò” có phát âm giống nhau nhưng có nghĩa khác nhau
- Rất tốt Các con ạ, cùng một từ “bò”
phát âm hoàn toàn giống nhau nhưng khi
đặt ở văn cảnh khác nhau thì chúng lại có
nghĩa hoàn toàn khác nhau Những từ
giống nhau về âm nhưng khác hẳn
nhau về nghĩa được gọi là từ đồng âm.
? Qua bài tập trên em nào cho cô biết thế
nào là từ đồng âm ?
- GV chốt lại
- Ghi nhớ.
+ Từ đồng âm là những từ giống nhau
về âm nhưng khác hẳn nhau về nghĩa
- HS đọc ghi nhớ
- Yêu cầu HS đọc hai câu:
(1) Đường về quê ngoại em đã được mở
rộng hơn trước.
(2) Cà phê mà không bỏ thêm đường thì
sẽ rất đắng.
- 2 câu này có từ nào giống nhau về âm?
- Vậy nghĩa của 2 từ “đường” này có gì
khác nhau?
- Nhận xét, chốt: Mặc dù có chung cách
viết, cách đọc nhưng ở mỗi trường hợp
khác nhau, từ “đường” lại có ý nghĩa
hoàn toàn khác nhau, nên từ “đường”
cũng là từ đồng âm.
- Yêu cầu HS lấy ví dụ về từ đồng âm
(chát vào hộp chat)
- Phân biệt cho cô từ đồng âm với từ đồng
nghĩa Lấy VD
- HS đọc
- Từ “đường”
- đường 1 có nghĩa là lối đi nhất định được tạo ra để nối liền các địa điểm
- đường 2 chỉ Chất kết tinh có vị ngọt, thường được chế biến từ mía, thốt nốt,
…
- HS lắng nghe
- HS chat
- HS trả lời + Từ đồng âm: là những từ giống nhau
về âm nhưng khác nhau về nghĩa
+ Từ đồng nghĩa: là những từ có nghĩa giống nhau hoặc gần giống nhau
Trang 3-> Từ đồng âm và từ đồng nghĩa rất dễ
nhầm lẫn với nhau nên các con cần chú ý
phân biệt rõ để vận dụng vào làm bài cho
đúng nhé
Chuyển: Thông qua các ví dụ vừa rồi, cô
thấy rằng các con đã hiểu được thế nào
là từ đồng âm rồi đấy Để giúp chúng
mình củng cố thêm kiến thức về từ đồng
âm, cô trò mình cùng đến với phần Luyện
tập.
Bài 1 (52)
- Gọi HS đọc yêu cầu bài
? Bài yêu cầu gì ?
- GV phân nhóm trên zoom
- Yêu cầu đại diện nhóm trình bày kết
quả
- GV nhận xét chốt lại:
+ Đồng trong cánh đồng: khoảng đất rộng
và bằng phẳng dùng để cày cấy, trồng
trọt
+ Đồng trong tượng đồng: kim loại có
màu đỏ, dễ dát mỏng và kéo sợi, thường
dùng làm dây điện và chế hợp kim
+ Đồng trong một nghìn đồng: đơn vị tiền
việt nam
+ Đá trong từ hòn đá: chất rắn cấu tạo nên
vỏ trái đất, kết thành từng tảng, từng hòn
+ Đá trong đá bóng: đưa nhanh chân và
hất mạnh ra xa hoặc đưa bóng vào khung
thành đối phương
+ Ba trong ba và má: bố (cha, thầy )
+ Ba trong ba tuổi: số tiếp theo số 2 trong
dãy số tự nhiên
- 1HS đọc, lớp đọc thầm + Phân biệt nghĩa của từ đồng âm
- HS thảo luận nhóm ba (3')
- Đại diện nhóm trình bày, các nhóm khác nhận xét bổ sung
Chuyển: Các con đều trả lời rất tốt, cô
khen cả lớp mình nhé! Qua bài tập 1, cô
thấy chúng mình đã biết phân biệt từ
đồng âm rồi đấy! Cô trò mình cùng đến
với bài tập 2 nhé.
- Hs lắng nghe
Bài 2:
- Yêu cầu HS đọc đề bài
- Chiếu hai câu văn mẫu:
+ Nhà nhà treo cờ mừng ngày quốc khánh
- HS đọc
Trang 4+ Cờ là một môn thể thao được nhiều
người yêu thích.
- Hỏi: từ đồng âm trong 2 câu văn này là từ
nào?
- vậy nghĩa của từ “cờ” trong 2 câu có gì
khác nhau?
- Nhận xét
- Tương tự như vậy, các con hãy đặt câu
với hai từ bàn và từ nước, lưu ý với mỗi từ
chúng mình đặt 2 câu để phân biệt từ đồng
âm, và nhớ viết hoa chữ cái đầu câu và đặt
dấu chấm cuối câu nhé.
- HS làm bài vào vở
- Nhận xét bài làm của bạn
- GV nhận xét, khen HS
- Từ “cờ”
- cờ 1: vật làm bằng vải, lụa, v.v., có kích cỡ, hình dáng, màu sắc nhất định, dùng làm hiệu cho một nước, một tổ chức nào đó
- cờ 2: trò chơi dùng những quân cờ dàn ra trên một bàn kẻ ô theo những quy tắc nhất định, thường phân thành hai bên đối địch để tranh phần thắng.
- HS làm bài, chụp và chia sẻ bài làm (qua zalo hoặc share trực tiếp)
- HS nhận xét
* Chuyển: Qua bài tập vừa rồi, các con đã
biết phân biệt được nghĩa của các từ đồng
âm Tuy nhiên, việc hiểu nhầm nghĩa của
từ đồng âm cũng gây ra những tình huống
rất hài hước như trong câu chuyện của bạn
Nam và bạn Bắc sau đây Chúng mình
cùng lắng nghe xem câu chuyện của hai
bạn là gì nhé! (chiếu video)
Bài 3:
? Vì sao Nam tưởng ba mình đã chuyển
sang làm việc tại ngân hàng ?
- Gọi HS nhận xét
- GV nhận xét, bổ sung
- HS xem video
- HS trả lời
+ Nam nhầm lẫn từ tiêu trong cụm từ tiền tiêu (tiền để chi tiêu) với vị trí quan trọng, nơi có bố trí canh gác ở phía trước khu vực trú quân, hướng về phía địch
- HS NX
Trang 5- GV chốt: Việc nhầm lẫn nghĩa của từ
đồng âm đã gây ra tình huống hài hước
cho câu chuyện Khi nói và viết, các con
lưu ý đặt các từ đồng âm trong văn cảnh
để phân biệt rõ nghĩa của chúng nhé.
- HS lắng nghe
*Qua các bài tập vừa rồi, cô thấy các con
đã hiểu thế nào là từ đồng âm, nhận diện
được từ đồng âm trong văn cảnh hay lời
nói hàng ngày Ngoài ra các con còn biết
phân biệt nghĩa của từ đồng âm để đặt câu
phù hợp
C Củng cố
*Trò chơi: “Kahoot”
- Trò chơi có tên Ai nhanh, ai đúng”
- Luật chơi:
- Nhận xét, khen thưởng HS trên classdojo
D Định hướng học tập:
- Làm bài tập olm
- Chuẩn bị bài sau
- HS tham gia chơi
- HS lắng nghe
