ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƢ PHẠM TỔ CHỨC TƢ VẤN HƢỚNG NGHIỆP CHO THANH NIÊN SAU CAI NGHIỆN MA TUÝ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC Chuyên ngành Quản lí giáo dục Mã số 62 14 05 01 Hà Nội 2010 Luận án được hoàn thành tại Đại học Quốc gia Hà Nội Trường Đại học Giáo dục Ngƣời hƣớng dẫn khoa học 1 GS TSKH Nguyễn Minh Đƣờng Ngƣời hƣớng dẫn khoa học 2 PGS TS Mạc Văn Trang Phản biện 1 PGS TS Trần Văn Chiến Phản biện 2 PGS TS Đặng Bá Lãm Phản biện 3 PGS TS Nguy[.]
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI KHOA SƯ PHẠM
TỔ CHỨC TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP CHO THANH NIÊN SAU CAI NGHIỆN
MA TUÝ Ở THÀNH PHỐ HỒ CHÍ MINH
TÓM TẮT LUẬN ÁN TIẾN SĨ QUẢN LÍ GIÁO DỤC
Chuyên ngành: Quản lí giáo dục
Mã số: 62 14 05 01
Hà Nội 2010
Trang 2Luận án được hoàn thành tại:
Đại học Quốc gia Hà Nội Trường Đại học Giáo dục
Phản biện 1: PGS TS Trần Văn Chiến
Phản biện 2: PGS TS Đặng Bá Lãm
Phản biện 3: PGS TS Nguyễn Công Giáp
Luận án sẽ được bảo vệ tại Hội đồng chấm luận án cấp Nhà nước
họp tại
vào hồi giờ ngày tháng 3 năm 2010
Có thể tìm hiểu luận án tại: - Thư viện Quốc gia Hà Nội
- Thư viện Trường Đại học Giáo dục
Trang 3
LỜI CAM ĐOAN
Tôi xin cam đoan đây là công trình nghiên cứu của riêng tôi Các dữ kiện và kết quả nêu trong luận án là trung thực và chưa từng công bố trong bất kỳ công trình nào khác
Lao động Thương binh và xã hội
Trang 4Tổ chức giáo dục Thực nghiệm Thanh niên sau cai nghiện Thành phố Hồ Chí Minh Trung tâm dạy nghề Trung tâm giới thiệu việc làm
Tư vấn hướng nghiệp
Ủy ban dân số gia đình và trẻ em
Ủy ban nhân dân Văn phòng tư vấn gia đình và trẻ em
Tam giác hướng nghiệp Platonop
Quá trình tổ chức các hoạt động tư vấn hướng nghiệp cho TNSCN
Thang nhu cầu con người của Abraham Maslow
Số người nghiện ma túy Việt Nam tăng giảm hằng năm (2000-2005)
Hệ thống quản lý các trung tâm cai nghiện ở TpHCM
Sơ đồ tổ chức Đội Tình Nguyện CTXH ở phường /xã
Sơ đồ vị trí TVHN trong phòng tư vấn của Trung tâm cai nghiện
Hiện trạng hệ thống quản lý giáo dục TNSCN trong cộng đồng
Mối quan hệ của Đội tình nguyện CTXH với các tổ chức địa phương
Trang 5Mô hình tổ chức đội tình nguyện kiểu truyền thống
Mô hình tổ chức đội đặc nhiệm
Mô hình chọn ngẫu nhiên số TNSCN đại diện mẫu TN và mẫu ĐC
Mức tiến bộ của mẫu thực nghiệm (%)
Mức tiến bộ của mẫu đối chứng (%)
Mức tiến bộ mẫu thực nghiệm so với mẫu đối chứng
DANH MỤC BẢNG BIỂU
Tình hình cai nghiện và tỷ lệ tái nghiện ở một số tỉnh thành
Nguyên nhân tái nghiện ở một số tỉnh thành (%)
Xu huớng chọn nghề của TNSCN khi còn ở trung tâm 06 (gđ2)
Tình trạng việc làm của TNSCN trở về cộng đồng sau 6 tháng
Nghề và công việc phù hợp với TNSCN ở TpHCM
TNSCN có ý kiến về phương pháp giáo dục đồng đẳng quaTVHN
Các phương thức tiếp tục giáo dục TNSCN phù hợp
Khác biệt tâm lý quan trọng của TNSCN trước và sau khi cai nghiện
Nguyên nhân tái nghiện đối với TNSCN được TVHN
Bệnh lý tâm thần và di chứng trên hệ thần kinh của TNSCN
Hứng thú tự tạo việc làm đối với TNSCN được CBQL đánh giá
Tỷ lệ % Số TNSCN ở cộng đồng được vay vốn
Tỷ lệ % tình nguyện viên được tập huấn TVHN và việc làm
TNSCN đánh giá chung về cán bộ tư vấn
Kiến thức kỹ năng cần đào tạo bổ sung cho tư vấn viên
Ý kiến đánh giá của chuyên gia
Kết quả đánh giá trước thực nghiệm của mẫu thực nghiệm (a)
Kết quả đánh giá trước thực nghiệm của mẫu đối chứng (b)
So sánh trước thực nghiệm giữa mẫu thực nghiệm và mẫu đối chứng
Kết quả đánh giá sau thực nghiệm của mẫu thực nghiệm (a’)
Trang 6Kết quả đánh giá sau thực nghiệm của mẫu đối chứng (b’)
Mức tiến bộ của mẫu thực nghiệm (a’-a)
Mức tiến bộ của mẫu đối chứng (b’-b)
So sánh mức tiến bộ giữa mẫu TN với mẫu ĐC
Đánh giá hiệu quả hoạt động của cán bộ và tình nguyện viên
Báo cáo TNSCN được TVHN và SXVL ở mẫu thực nghiệm
Báo cáo TNSCN được SXVL ở mẫu đối chứng 1
Báo cáo TNSCN được SXVL ở mẫu đối chứng 2
Trang 7Mục đích nghiên cứu đề tài
Khách thể và đối tượng nghiên cứu
Giả thuyết khoa học
Nhiệm vụ nghiên cứu
Phương pháp nghiên cứu
Phạm vi nghiên cứu
Những luận điểm cần bảo vệ
Đóng góp mới của luận án
Cấu trúc của luận án
CHƯƠNG 1
CƠ SỞ LÝ LUẬN VỀ TỔ CHỨC TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP
CHO THANH NIÊN SAU CAI NGHIỆN Tổng quan tình hình nghiên cứu vấn đề
Nghiên cứu về quản lý giáo dục và tổ chức quản lý người nghiện
Nghiên cứu về tư vấn hướng nghiệp (TVHN)
Nghiên cứu về TVHN cho các nhóm đối tượng đặc biệt
Một số khái niệm cơ bản của luận án
Ma tuý, nghiện, cai nghiện, sau cai nghiên ma túy
Thanh niên sau cai nghiện (TNSCN)
Quản lý, tổ chức
Tư vấn hướng nghiệp cho thanh niên sau cai nghiện
Tổ chức tư vấn hướng nghiệpcho thanh niên sau cai nghiện
Sự cần thiết và và tính nhân văn của tổ chức TVHN cho TNSCN
Sự cần thiết của hoạt động giáo dục hướng nghiệp cho TNSCN
Trang 8Phẩm chất và năng lực của cán bộ quản lý
Đặc điểm tâm lý và hoàn cảnh xã hội của TNSCN
Tâm lý, trình độ nhận thức và thái độ của gia đình
Môi trường xã hội, nếp sống địa phương
Các tiêu chí đánh giá hoạt động tổ chức TVHN cho TNSCN
Đánh giá về mặt khoa họchệ thống và cơ chế tổ chức TVHN
Đánh giá về mặt chất lượng nội dung giáo dục TNSCN qua TVHN
Đánh giá về mặt nhân sự tham gia tổ chức và TVHN
Kiểm chứng thực tế số TNSCN có việc làm trên cộng đồng
Tiểu kết chương 1
CHƯƠNG 2 THỰC TRẠNG TỔ CHỨC TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP CHO THANH NIÊN SAU CAI NGHIỆN Ở TP HỒCHÍ MINH
Tình hình chung về QLGD và tổ chức TVHN cho TNSCN
Tình hình quản lý giáo dục thanh niên nghiện, tái nghiện ma túy
Tình hình tái nghiện ma túy và thí điểm phòng chống tái nghiện
Quản lý giáo dục người nghiện và sau cai nghiện của TpHCM
Khảo sát thực trạng tổ chức TVHN cho TNSCN ở tp HCM
Hệ thống và cơ chế tổ chức TVHN cho TNSCN ở tpHCM
Nội dung và phương pháp TVHN cho TNSCN
Năng lực nhân sự của tổ chức và các lực lượng tham gia TVHN
Trang 9Kinh nghiệm QLGD TNSCN chống tái nghiện qua TVHN
Ý kiến đánh giá của TNSCN về TVHN
Kinh nghiệm từ chương trình Cai tại chỗ(CTC)
Tiểu kết chương 2
CHƯƠNG 3 GIẢI PHÁP HOÀN THIỆN TỔ CHỨC VÀ CẢI TIẾN HOẠT ĐỘNG
TƯ VẤN HƯỚNG NGHIỆP CHO THANH NIÊN SAU CAI NGHIỆN
TP HỒ CHÍ MINH
Nguyên tắc đề xuất giải pháp mới và hệ thống các giải pháp
Một số nguyên tác đề xuất giải pháp mới
Hệ thống các giải pháp
Nhóm giải pháp 1 Hoàn thiện tổ chức TVHN cho TNSCN ở cộng đồng
Giải pháp 1 Xây dựng văn phòng TVHN cho TNSCN ở cộng đồng
Giải pháp 2 Củng cố hệ thống tổ chức và cải tiến phương thức hoạt động
của Đội tình nguyện CTXH ở cộng đồng tham gia TVHN cho TNSCN
Giải pháp 3 Xây dựng quy chế hoạt động của hệ thống TVHN
Giải pháp 4 Tăng cường kiểm tra hoạt động TVHN cho TNSCN
Giải pháp 5 Tăng cường xã hội hóa tổ chức TVHN cho TNSCN
Nhóm giải pháp 2: Xây dựng nội dung và phương pháp giáo dục
TNSCN qua TVHN (10 chuyên đề giáo dục )
Giải pháp 1 : Giáo dục kỹ năng khởi nghiệp và lao động nghề nghiệp
Giải pháp 2: Giáo dục kỹ năng sống, đối phó tình huống có nguy cơ
Nhóm giải pháp3: Bồi dưỡng nhân sự tổ chức TVHN cho TNSCN
Giải pháp 1: Bồi dưỡng chung cho người làm việc với TNSCN
Giải pháp 2: Bồi dưỡng cán bộ quản lý TVHN cho TNSCN
Giải pháp 3: Bồi dưỡng nghiệp vụ TVHN cho tình nguyện viên
Trang 10Nội dung thực nghiệm
Tiến trình và phương pháp thực nghiệm
Đánh giá kết quả thực nghiệm
Đánh giá về mặt khoa học tổ chức thực nghiệm TVHN choTNSCN
Đánh giá về mặt chất lượng nội dung giáo dục TNSCN qua TVHN
Đánh giá về phẩm chất và năng lực nhân sự tham gia TVHN
Kiểm chứng thực tế số lượng TNSCN có việc làm
Tiểu kết chương 3
Kết luận kiến nghị
Danh mục tài liệu tham khảo
Danh mục công trình đã công bố liên quan đến luận án
193
197
206
207
Trang 11DANH MỤC TÀI LIỆ U THAM KHẢO
1 Chung Á (ch.b), Phan Vũ Diễ m Hằ ng, Chu Quố c Ân ( 2000), Lậ p kế
hoạ ch và thự c hiệ n chư ơ ng trình giáo dụ c đ ồ ng đ ẳ ng cho ngư ờ i nghiệ n chích ma tuý, Tài liệ u hư ớ ng dẫ n tuyế n tỉ nh, Nxb Y họ c, Hà Nộ i
2 Nguyễ n Như Ấ t, Phan Thị Nguyệ t Minh (2001);“Tuổ i trẻ lậ p nghiệ p
từ trang trạ i,Bộ sách Hư ớ ng nghiệ p cho thanh niên, NxbThanh niên,Hà Nộ i
3 Nguyễ n Như Ấ t, Nguyễ n như Hiề n (2001), Công nghệ sinh họ c và
cho thanh niên , Hà Nộ i
4 Đ ặ ng Danh Ánh (2002), Cơ sở lý luậ n củ a hư ớ ng nghiệ p và cấ u trúc
hư ớ ng nghiệ p trong trư ờ ng phổ thông- Kỷ yế u hộ i thả o về đề tài
khoa họ c cấ p nhà nư ớ c Kx -05-09, Hà Nộ i
5 Đ ặ ng Danh Ánh (ch.b), Bùi Vă n Ngợ i, Đ oàn Mạ nh Phư ơ ng (2003)
Nhữ ng nẻ o đ ư ờ ng lậ p nghiệ p, Bộ sách Lậ p thân lậ p nghiệ p, Nxb
Vă n hóa Thông tin Hà Nộ i
6 Đ ặ ng Danh Ánh, Lê Khánh Bằ ng, Trầ n quố c Thành (2005), Kỉ yế u hộ i thả o
nghiệ p công nghiệ p hoá - hiệ n đ ạ i hoá đ ấ t nư ớ c , Nxb Đ ạ i họ c Sư
phạ m, Hà Nộ i
7 Đ ặ ng Danh Ánh (2008), Tổ chứ c hoạ t đ ộ ng tư vấ n hư ớ ng nghiệ p trong các
Trung tâm kỹ thuậ t tổ ng hợ p-hư ớ ng nghiệ p; Thuộ c đề tài cấ p bộ củ a
Trung tâm lao độ ng –hư ớ ng nghiệ p về “Đ ổ i mớ i nộ i dung bồ i
dư ỡ ng cho cán bộ quả n lý Trung tâm kỹ thuậ t tổ ng hợ p-hư ớ ng nghiệ p”, nă m 2008
Trang 128 Bộ GDĐ T (2006), Chư ơ ng trình Giáo dụ c phổ thông – Hoạ t đ ộ ng
hư ớ ng nghiệ p, Nxb Giáodụ c, Hà Nộ i
9 Bộ GDĐ T (1994), Tư vấ n hư ớ ng nghiệ p cho HS phổ thông, tậ p1 và tậ p
2, Tài liệ u tậ p huấ n lư u hành nộ i bộ -Hà Nộ i
10 Bộ LĐ TBXH & Bộ Lao độ ng Hoa Kỳ (2004), Cẩ m nang dị ch vụ việ c
làm, tậ pI, tậ pII, tậ pIII, Aurora Associates International Inc
11 Bộ LĐ TB&XH & Chư ơ ng trình kiể m soát ma túy quố c tế LHQ (2001) Báo
cáo tóm tắ t tình hình lạ m dụ ng ma túy trong trẻ em lang thang đ ư ờ ng phố tạ i Việ t Nam, Dự án AD/RAS/98/C75 Hà Nộ i
12 Bộ LĐ TB&XH & Chư ơ ng trình kiể m soát ma túy quố c tế LHQ (2001) các
yế u tố nguy cơ lạ m dụ ng ma túy trong nhóm gái mạ i dâm ở Việ t Nam, Dự án
AD/RAS/98/C75 Hà Nộ i
13 Bộ LĐ TB&XH (1997), Nghiên cứ u và thử nghiệ m các giả i pháp hạ n chế tái
nghiệ n cho các đ ố i tư ợ ng sau khi đ ư ợ c cai, mã số :CB.96-02-06, Cụ c
phòng chố ng TNXH, Hà Nộ i
14 Phan Xuân Biên, Hồ Bá Thâm, đồ ng chủ biên (2004) Tâm lý họ c giáo dụ c nhân cách
ngư ờ i nghiệ n ma túy (từ thự c tế Tp Hồ Chí Minh ), Nxb Tổ ng hợ p,
Tp.HCM
15 Nguyễ n Ngọ c Bích (2000), Tâm lý họ c nhân cách, mộ t số vấ n đ ề lý luậ n,
Nxb Đ HQG HN, Hà Nộ i
16 Hoàng Bả o Châu (2001), Nghiệ n ma tuý và cơ chế gây nghiệ n ma tuý, Kỷ
yế u hộ i thả o khoa họ c về công tác cai nghiệ n và phụ c hồ i cho ngư ờ i nghiệ n ma tuý, Bộ LĐ -TB&XH, Cụ c phòng chố ng tệ nạ n xã
hộ i, Hà nộ i
Trang 1317 Trầ n Thùy Chi (1998), Bư ớ c đ ầ u tìm hiể u mộ t số đ ị nh hư ớ ng giá trị
Việ n Khoa họ c Giáo dụ c, Hà Nộ i
18 Nguyễ n Quố c Chí, Nguyễ n Thị Mỹ Lộ c, in lầ n thứ 3 (2000), Lý luậ n
phạ m, Đ HQGHN, Hà Nộ i
19 Nguyễ n Quố c Chí, Nguyễ n thị Mỹ lộ c, in lầ n thứ 3 (2005), Những xu
thế quả n lý hiệ n đ ạ i và việ c vậ n dụ ng vào quả n lý giáo dụ c Tậ p bài giả ng lư u
hành nộ i bộ NCS Khoa sư phạ m, Đ HQGHN, HàNộ i
20 Cụ c phòng chố ng tệ nạ n xã hộ i (2000),Tài liệ u hư ớ ng dẫ n tư vấ n cho
cộ ng đ ồ ng về phòng ngừ a và đ iề u trị cho ngư ờ i nghiệ n ma túy, Lư u hành
nộ i bộ , Bộ LĐ TB&XH, Hà Nộ i
21 Cụ c phòng chố ng tệ nạ n xã hộ i (2006) tạ p chí Phòng chố ng tệ nạ n xã hộ i
(đóng tậ p 2005) Cụ c PCTNXH, Bộ LĐ TBXH, Hà Nộ i
22 Phạ m Tấ t Dong (1989), Giúp bạ n chọ n nghề NXB Giáo dụ c.Hà Nộ i
23 Phạ m Tấ t Dong, Nguyễ n Như Ấ t.(2000 ) Sự lự a chọ n tư ơ ng lai :
Tư vấ n hư ớ ng nghiệ p – Nxb Thanh niên, Hà Nộ i
24 Phạ m Tấ t Dong (chủ biên.), Đ ặ ng Danh ánh, Nguyễ n Thế Trư ờ ng,
(2005), Hoạ t đ ộ ng giáo dụ c hư ớ ng nghiệ p 12, Nxb Giáo dụ c, Hà Nộ i
25 Nguyễ n Hữ u Dũ ng (chủ biên), Doãn Mậ u Diệ p, Nguyễ n Đ ạ i
thanh niên, Nxb Lao độ ng Xã hộ i Hà Nộ i
26 Nguyễ n thị Thúy Dung (2009), Kỹ nă ng giả i quyế t tình huố ng quả n lý
củ a họ c viên các lớ p bồ i dư ỡ ng hiệ u trư ở ng Tiể u họ c, Luậ n án Tiế n sỹ
tâm lý họ c, Hà Nộ i;
Trang 1427 Nguyễ n Hữ u khánh Duy, Nguyễ n vă n Khuê, Trish Summerfiel (2002 )
Liệ u pháp giáo dụ c tâm lý xã hộ i cho ngư ờ i nghiệ n ma túy,- tậ p3: Nhữ ng nguyên
tắ c cơ bả n trong tư duy tích cự c-tậ p 4,5: nhữ ng giá trị số ng-tậ p 7: Thiề n
nghiệ n Ma túy Thanh Đ a, Tp.HCM
Trang 1528 Quang Dư ơ ng (2003), Tư vấ n hư ớ ng nghiệ p, Nxb Trẻ , tp Hổ Chí
Minh
29 Nguyễ n Minh Đ ư ờ ng, Phan Vă n Kha (2006), Đào tạ o nhân lự c trong
cơ chế thị trư ờ ng, toàn cầ u hóa và hộ i nhậ p quố c tế , Nxb Đ ạ i họ c
Quố c gia, Hà Nộ i
30 Robert S Feldman, Nguyên Hạ nh dị ch (2003), Nhữ ng đ iề u trọ ng yế u
trong tâm lý họ c, Nxb Thố ng kê, Hà Nộ i
31 Lê Thi Hà (2002),Đặ c đ iể m nhân cách gái mạ i dâm, nguyên nhân tâm lý – xã hộ i và
mộ t số kiế n nghị về giả i pháp, luậ n án TS tâm lý họ c,Hà Nộ i
32 Vũ Ngọ c Hả i (2000), Các mô hình quả n lý giáo dụ c”, NXB Giáo dụ c, Hà
Nộ i
33 Nguyễ n Vă n Hộ (2002), Mộ t số cơ sở lý luậ n về công tác Hư ớ ng
nghiệ p trong nhà trư ờ ng phổ thông, Kỷ yế u hộ i thả o khoa họ c đề tài
KX 05-09, Hà Nộ i
34 Phạ m Minh Hạ c (chủ biên) (1997), Tâm lý họ c, Nxb Giáo dụ c, Hà Nộ i
35 Đ ặ ng Vũ Hoạ t (1992), Quá trình giáo dụ c lạ i họ c sinh hư , họ c sinh
phạ m pháp, Việ n Khoa họ c giáo dụ c, Trung tâm Giáo dụ c Đ ạ o đứ c Công
dân Hà Nộ i
36 Phan thị Mai Hư ơ ng (2005), Tìm hiể u đ ặ c đ iể m nhân cách, hoàn cả nh xã
hộ i củ a thanh niên nghiệ n ma tuý và mố i tư ơ ng quan giữ a chúng, Việ n Tâm
lý họ c, Trung tâm Khoa họ c Xã hộ i và Nhân vă n Quố c gia
37 Huỳ nh thị bích Hư ờ ng (2002), Mộ t số biệ n pháp giáo dụ c hành vi có vă n
hoá đ ố i vớ i trẻ em lang thang tạ i Hà Nộ i, Luậ n án tiế n sỹ Giáo dụ c họ c,
Hà Nộ i, 2002;
38 Nguyễ n Sinh Huy (1996) Giáo dụ c lạ i ( mộ t số vấ n đề lí luậ n và kinh
nghiệ m thự c tiễ n ), giáo trình cao họ c , lư u hành nộ i bộ
Trang 16
39 Phan vă n Kha (2007), Giáo trình quả n lý nhà nư ớ c về giáo dụ c, NXB Đ ạ i
họ c Quố c gia, Hà Nộ i
40 Nguyễ n Công Khanh (2001), Các kỹ thuậ t phân tích đ ộ phân biệ t và đ ộ khó
củ a Item , Thông tin khoa họ c Giáo dụ c số 83 và 84 trang 38, 39
41 Diane Jiman vớ i nhiề u tác giả (2000) Chư ơ ng trình giáo dụ c các giá trị số ng (LVEP) các hoạ t đ ộ ng giá trị dành cho thanh niên”, LVEP / trang Web:
42 Trầ n Kiể m (2006); “ Tiế p cậ n Hiệ n đ ạ i trong quả n lý giáo dụ c”, Nxb Đ HSP
43 Koontz H., Odonnell C., Weihrich H ( 1994 ) Nhữ ng vấ n đ ề cố t yế u củ a
quả n lý, Nhà xuấ t bả n Khoa Họ c Và Kỹ Thuậ t, Hà nộ i
44 Kotyrev Juin, Nikitorov P.I., Orekhova ( 1978) Xã hộ i họ c thanh niên, Nhữ ng
45 Mare P Lammerint ch.b ( 2001), Mộ t số ví dụ chọ n lọ c về nghiên cứ u
tham dự , Chư ơ ng trình Nghiên cứ u Việ t Nam - Hà Lan, Hà Nộ i
46 Đ ặ ng Bá Lãm (chủ biên), Nguyễ n Cả nh Hồ , Vũ Ngọ c Hả i, (2005)
Quả n lý nhà nư ớ c về giáo dụ c - lý luậ n và thự c tiễ n , Nxb Giáo dụ c , Hà Nộ i
47 Nguyễ n Vă n Lê, Hà Thế Truyề n (2004), Mộ t số kinh nghiệ m về giáo
dụ c phổ thông và hư ớ ng nghiệ p trên thế giớ i Nxb Đ ạ i họ c Sư phạ m
48 A.X Makarenco (1978), Nói chuyệ n về giáo dụ c gia đ ình, Nxb Kim đồ ng, Hà
Nộ i
49 Nguyễ n thị Mỹ Lộ c, Đ ặ ng Quố c Bả o, Nguyễ n Trọ ng Hậ u,
Nguyễ n Quố c Chí (2000), Nhữ ng tư tư ở ng chủ yế u về giáo dụ c, (Tài
liệ u tham khả o), Khoa sư phạ m -Đ ạ i họ c Quố c gia Hà Nộ i Hà Nộ i
50 Đ ặ ng Huỳ nh Mai (2007), “Nhữ ng tình huố ng trong thự c tiễ n quả n lý
giáo dụ c”, NXB Giáo dụ c , Hà Nộ i;