Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh.
Trang 1ĐẠI HỌC QUỐC GIA HÀ NỘI TRƯỜNG ĐẠI HỌC KHOA HỌC XÃ HỘI VÀ NHÂN VĂN
Trang 2Công trình được hoàn thành tại Đại học Khoa học xã hội
và Nhân văn – Đại học Quốc gia Hà Nội
Người hướng dẫn khoa học: GS.TS Đỗ Quang Hưng
Phản biện 1: ………
………
Phản biện 2: ………
………
Luận án sẽ được bảo vệ trước Hội đồng cấp ……… chấm luận án tiến sĩ họp tại phòng ……, nhà ………vào hồi giờ
…… ngày … tháng năm 2022
Có thể tìm hiểu luận án tại:
-Thư viện Quốc gia Việt Nam
-Trung tâm Thông tin - Thư viện, Đại học Quốc gia Hà Nội
Trang 32. Nguyen Thi Hanh (2018), Education of cultural values for the
young of Thai ethnic minority in Sonla province, Hội thảo quốc tế:
Teacher education in the context of introdustrial revolution 4.0, Thai
Nguyen University publishing house, ISBN: 978-604-915-759-2,tr.479 - tr.489
3. Đỗ Quang Hưng, Nguyễn Thị Hạnh (2018), Giá trị nhân văn trong
lời kêu gọi thi đua ái quốc của chủ tịch Hồ Chí Minh, Hội thảo quốc gia Lời kêu gọi thi đua ái quốc của chủ tịch Hồ Chí Minh, giá trị lý luận và thực tiễn đối với phong trào thi đua yêu nước hiện nay, Nxb
Lý luận chính trị, Hà Nội, mã số ISBN 9786046920904, tr.272 tr.278
-4. Nguyễn Thị Hạnh, Phan Văn Ha (2019), Hồ Chí Minh với sựnghiệp phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội ở vùng Tây Bắc, Kỷ yếu
Hội thảo khoa học quốc gia: Kỷ niệm 60 năm Bác Hồ lên thăm Tây Bắc, tháng 5, Nxb Đại học Huế, tr.117-124.
5. Nguyễn Thị Hạnh (2019), Những biến đổi trong việc bảo tồn và
phát triển các nghề truyền thống của dân tộc Thái vùng ven sông Đà
tỉnh Sơn La, Hội thảo quốc tế: Văn hóa sông nước ở Đông Nam Á – Bảo tồn và phát triển, Cần Thơ tháng 10, Nxb Đại học Cần Thơ, mã
số ISBN 978-604-965-258-5, tr.120-129
Trang 46. Nguyễn Thị Hạnh (2019), Những bất cập trong giữ gìn và phát
huy bản sắc văn hóa của dân tộc Thái ở tỉnh Sơn La, Tạp chí dân tộc học, số 2 (212), tr 68-75.
7. Nguyễn Thị Hạnh, Quảng Văn Kiểm (2019), Giữ gìn và phát huygiá trị văn hóa truyền thống của đồng bào dân tộc thiểu số tại bản
Dọi, xã Tân Lập, huyện Mộc Châu, tỉnh Sơn La- Tạp chí nghiên cứu dân tộc, Volume 8, ISSUE 1, March, tr,131-136.
8. Nguyễn Thị Hạnh, Đinh Thị Hoài (2019), Hạn khuống - nét đẹpvăn hóa truyền thống của nhóm thái đen dân tộc Thái ở tỉnh Sơn La,
Tạp chí Văn hóa học, số 1 (41), tr 71-74.
9. Nguyễn Thị Hạnh (2020), Người Hmông bản Lao Khô giữ gìn và
phát huy truyền thống đoàn kết, Tạp chí dân tộc, tháng 8, tr.22-25.
10.Nguyen Thi Hanh (2021), Impacts of the COVID-19 pandemic
on Son La tourism, Kỷ yếu hội thảo khoa học quốc tế TED 2021, Nxb
Thông tin và truyền thông, Đà Lạt, mã số ISBN 978-604-80-5756-5,
tr 512-516
Trang 5MỞ ĐẦU
1.Tính cấp thiết của đề tài
Hồ Chí Minh không chỉ là chủ thể sáng tạo ra các giá trị vănhóa mà Người còn là biểu tượng của văn hóa Việt Nam Trong hệthống di sản văn hóa Hồ Chí Minh, quan điểm về giữ gìn, phát huybản sắc văn hóa có ý nghĩa quan trọng giúp cho chúng ta thực hiệnnhững chủ trương của Đảng về xây dựng nền văn hóa Việt Nam tiêntiến, đậm đà bản sắc dân tộc trong quá trình đất nước đổi mới Chủtịch Hồ Chí Minh đã được UNESCO tôn vinh là anh hùng giải phóngdân tộc và nhà văn hóa kiệt xuất của Việt Nam Người đã để lại chochúng ta một di sản vô giá, đó là hệ thống tư tưởng của Người Trong
hệ thống tư tưởng đó có quan điểm về giữ gìn, phát huy bản sắc vănhóa dân tộc (các quan điểm lý luận mang tính khoa học và cách mạng
về văn hóa và xây dựng nền văn hóa Việt Nam) Hệ thống quan điểm
ấy được kết tinh và chắt lọc từ nhiều nền văn hóa khác nhau bao gồm
cả văn hóa phương Đông, phương Tây, của truyền thống và hiện đại,của dân tộc và quốc tế Theo Hồ Chí Minh, bản sắc văn hóa có ý nghĩa
vô cùng to lớn và giữ vị trí đặc biệt quan trọng bởi lẽ văn hóa vừa làmục tiêu, vừa là động lực và là nguồn lực của sự phát triển kinh tế, xãhội
Khi cách mạng Tháng Tám thành công, Nhà nước Việt NamDân chủ Cộng hòa ra đời Mặc dù đất nước phải đương đầu với muônvàn khó khăn (giặc đói, giặc dốt, thù trong giặc ngoài, chính quyềncách mạng như ngàn cân treo sợi tóc,…nhưng Hồ Chí Minh (khi đó
là Chủ tịch lâm thời) luôn dành sự quan tâm đặc biệt đối với lĩnh vựcbảo tồn bản sắc văn hóa ở nước ta Những giá trị văn hóa truyềnthống như là chủ nghĩa yêu nước, tinh thần đoàn kết dân tộc, ý chí tựcường, các giá trị văn hóa vật chất và tinh thần của các dân tộc thiểusố,…Bởi theo Hồ Chí Minh đây là vấn đề sống còn đối với dân tộcViệt Nam Nếu những giá trị văn hóa này mất đi nghĩa là dân tộckhông còn, đất nước không còn, Do vậy, nhân dân các dân tộc ở ViệtNam cần phải gìn giữ những giá trị văn hóa truyền thống đó Người
Trang 6cho rằng việc bảo tồn cổ
Trang 7tích là việc cần thiết cho công cuộc kiến thiết nước nhà và ‘cấm việcphá hủy những đình chùa, đền miếu hoặc nơi thờ tự khác, nhữngcung điện, thành quách cùng lăng mộ chưa được bảo tồn Cấm pháhủy những bia ký, đồ vật, chiếu sắc, văn bằng, giấy má, sách vở cótính sách tôn giáo hay không nhưng có ích cho lịch sử mà chưa đượcbảo tồn’[145, tr.1] Có thể nói rằng Sắc lệnh là sự khởi đầu và đặt nềnmóng cho sự nghiệp bảo tồn di sản văn hóa ở nước ta.
Cùng với những chủ trương, chính sách đối với bảo tồn disản văn hóa vật thể, Hồ Chí Minh cho rằng di sản văn hóa phi vật thểcủa dân tộc vô cùng quan trọng (những tác phẩm văn học: Chinh phụngâm, Truyện Kiều… , nghệ thuật cổ điển, nghệ thuật truyền thốngcủa dân tộc: hát tuồng, chèo, hát ví, hát dặm) Người thường nhắcnhở những người làm công tác văn hóa về thái độ trân trọng vốn disản văn hóa dân tộc, những nghệ sĩ phải tôn trọng, giữ gìn và phảiphát triển cho hết cái hay, cái đẹp của di sản văn hóa dân tộc
Với những giá trị văn hóa truyền thống độc đáo của dân tộc
ta, nếu chỉ giữ gìn không thôi thì không phát huy hết giá trị Do vậy,
Hồ Chí Minh luôn nhấn mạnh đến yếu tố kế thừa, chọn lọc và pháttriển Nghĩa là khôi phục những yếu tố tích cực trong kho tàng vănhoá dân tộc, loại bỏ những yếu tố tiêu cực trong đời sống văn hoátinh thần của nhân dân, những cái cũ phiền phức, phát triển những cái
cũ mà tốt, phải triệt để làm những cái mới và hay, phải tẩy sạchnhững gì mà giáo dục thực dân để lại Đồng thời, các nền văn hóaluôn tác động, giao thoa để tự hoàn thiện và trở nên phong phú hơn
Vì thế, Người khẳng định“Càng thấm nhuần chủ nghĩa Mác - Lêninbao nhiêu thì càng phải coi trọng những truyền thống văn hoá tốt đẹpcủa cha ông bấy nhiêu” [185 tr.1] Do vậy, có thể nói Hồ Chí Minh
đã sớm nhận thấy tầm quan trọng của việc giữ gìn bản sắc văn hóađối với sự tồn vong của đất nước Ngày nay, Hồ Chí Minh đã đi xa,nhưng những đóng góp to lớn của Người về bảo tồn và phát huy bảnsắc văn hóa dân tộc vẫn
Trang 8còn nguyên giá trị, góp phần vào sự nghiệp xây dựng và phát triểnnền văn hóa Việt Nam tiên tiến, đậm đà bản sắc dân tộc.
Vấn đề giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa đã được đề cập đếntrong bốn Đại hội gần đây của Đảng, Nhà nước ta và được cụ thể hóabằng những Nghị quyết Đỉnh cao của văn hóa Việt Nam trong thời
kỳ đổi mới đó là sự kế thừa và phát huy tư tưởng Hồ Chí Minh tức làbảo vệ, giữ gìn bản sắc văn hóa, hòa nhập chứ không hòa tan Trongbước phát triển ấy Đảng kế thừa rất rõ tư tưởng Hồ Chí Minh về giữgìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc nhằm thể hiện sự bình đẳng,tương trợ, đoàn kết các dân tộc và cùng nhau tiến bộ
Sơn La là tỉnh miền núi phía Tây Bắc của Việt Nam, có diệntích lớn thứ ba của cả nước Đồng thời, đây là nơi cư trú của 12 dântộc anh em với nhiều giá trị văn hóa truyền thống phong phú (văn hóavật chất : kiến trúc nhà ở, trang phục, ẩm thực… ; văn hóa tinh thần :tôn giáo tín ngưỡng, ngôn ngữ chữ viết, lễ hội,…) Các dân tộc thiểu
số ở Sơn La đã sáng tạo ra các giá trị văn hóa đó và được lưu giữ quanhiều thế hệ cho đến ngày nay Tuy nhiên, trong bối cảnh hội nhậpkinh tế toàn cầu như hiện nay, các nền văn hóa luôn giao lưu, hộinhập Nếu các dân tộc không có bản lĩnh tiếp thu có chọn lọc thì bảnsắc văn hóa sẽ dễ dàng bị pha trộn và yếu tố văn hóa gốc bị mờ nhạt
Do vậy, trong những năm qua tỉnh Sơn La đã vận dụng quan điểm HồChí Minh về gìn giữ, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc thiểu sốtrên địa bàn tỉnh Đặc biệt, trong giai đoạn hiện nay, du lịch trở thànhngành kinh tế mũi nhọn của tỉnh, các giá trị văn hóa truyền thống sẽtrở thành tiềm năng du lịch rất quan trọng, hấp dẫn để quảng bá với
du khách.Vì thế, giữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc ởSơn La là nhiệm vụ vô cùng cần thiết Qua đó, các dân tộc thiểu số ởSơn La sẽ nâng cao ý thức gìn giữ nét đẹp văn hóa dân tộc mình vàquảng bá với các dân tộc khác
Tại tỉnh Sơn La và khu vực Tây Bắc các nhà nghiên cứu đãthực hiện nhiều công trình về vấn đề này nhưng chưa đầy đủ và toàn
Trang 9diện, do đó tôi lựa chọn vấn đề:“ Giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La hiện nay theo tư tưởng Hồ Chí Minh” làm đề
tài nghiên cứu sinh chuyên ngành Hồ Chí Minh học Tôi hy vọng kếtquả nghiên cứu của luận án góp phần nâng cao hiệu quả giữ gìn, pháthuy bản sắc văn hóa dân tộc tại tỉnh Sơn La và quảng bá tới nhiều dukhách trong và ngoài nước
2.Mục đích và nhiệm vụ nghiên cứu của luận án
ra trên địa bàn tỉnh Sơn La trong giai đoạn hiện nay
2.2.Nhiệm vụ nghiên cứu
Để đạt được mục đích trên đây, tác giả luận án tập trung làm
rõ hơn một số vấn đề mà các công trình trước đó đã đề cập nhưngchưa đầy đủ và toàn diện Đó là:
-Nghiên cứu những quan điểm cơ bản của Hồ Chí Minh vềgiữ gìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc Đồng thời, luận án cũngnghiên cứu sự vận dụng những quan điểm của Hồ Chí Minh về giữgìn và phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trong trường hợp các dân tộcthiểu số ở tỉnh Sơn La hiện nay
-Làm rõ những sáng tạo của Hồ Chí Minh về giữ gìn, pháthuy bản sắc văn hóa dân tộc; nghiên cứu những quan điểm cơ bảncủa Đảng, Nhà nước về vấn đề giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dântộc trong điều kiện mở cửa, hội nhập và toàn cầu hóa qua những kỳĐại hội Đảng gần đây
-Phân tích những giá trị lý luận và thực tiễn của quan điểm
Hồ Chí Minh về giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
Trang 10-Vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh để phân tích thực trạnggiữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa các dân tộc ở tỉnh Sơn La Từ đó,xác định những vấn đề cấp bách đang đặt ra và cần khắc phục trongthời gian tới.
-Đề xuất phương hướng, giải pháp nhằm giải quyết vấn đềgiữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc đang đặt ra ở tỉnh Sơn Latheo quan điểm Hồ Chí Minh trong giai đoạn hiện nay
3.Đối tượng và phạm vi nghiên cứu của luận án
3.1.Đối tượng nghiên cứu
- Nghiên cứu những nội dung cơ bản của quan điểm Hồ ChíMinh trong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc theo nghĩatộc người
-Sự vận dụng những nội dung cơ bản quan điểm Hồ Chí Minhtrong việc giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa một số dân tộc thiểu số ởtỉnh Sơn La trong giai đoạn hiện nay
3.2.Phạm vi nghiên cứu
-Không gian nghiên cứu: Sự phân bố các tộc người giữa cáchuyện, thành phố trong tỉnh Sơn La Nghiên cứu hoạt động giữ gìn,phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc ở tỉnh Sơn La (tập trungnghiên cứu hai dân tộc Thái và Hmông trong tương quan so sánh vớimột số dân tộc khác trong tỉnh và khu vực Tây Bắc) Tác giả chọn haidân tộc này bởi đây là hai dân tộc có số lượng dân số đông nhất ởSơn La và có quá trình cư trú lâu đời so với các dân tộc khác trongtỉnh
-Thời gian nghiên cứu: Nghiên cứu sự vận dụng những nộidung cơ bản quan điểm Hồ Chí Minh trong việc giữ gìn, phát huy bảnsắc văn hóa một số dân tộc thiểu số ở tỉnh Sơn La từ năm 2003 đếnnay Nghiên cứu sinh chọn mốc thời gian này là do tỉnh Sơn La bắtđầu di dân và xây dựng công trình thủy điện Sơn La từ năm 2003 Do
đó, bản sắc văn hóa của các dân tộc nơi đây có sự biến đổi, trong đókhi nghiên cứu sinh tiến hành điều tra xã hội học tập trung vào thời
Trang 11điểm hiện tại.
Trang 124.Cơ sở lý luận, thực tiễn và phương pháp nghiên cứu của luận án
4.1.Cơ sở lý luận và thực tiễn
-Cơ sở lý luận: Luận án được thực hiện dựa trên cơ sở lý
luận là chủ nghĩa Mác – Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh và quan điểm,đường lối của Đảng, chính sách, pháp luật của Nhà nước ta về giữgìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc
-Cơ sở thực tiễn: Tác giả thực hiện luận án trên cơ sở thực
tiễn đánh giá tổng kết việc giải quyết vấn đề giữ gìn, phát huy bản sắcvăn hóa dân tộc ở tỉnh Sơn La của Đảng bộ tỉnh và qua kết quả điềutra xã hội học của tác giả thực hiện
4.2.Phương pháp nghiên cứu
Để hoàn thiện luận án, tác giả sử dụng một số phương phápnghiên cứu như sau:
-Phương pháp lịch sử: sử dụng phương pháp lịch sử nhằm hệthống các vấn đề liên quan đến sự lãnh, chỉ đạo và thực hiện củaĐảng bộ tỉnh Sơn La trong việc giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dântộc trên địa bàn tỉnh
-Phương pháp liên ngành: Nghĩa là tác giả sử dụng phươngpháp liên kết của nhiều ngành kinh tế khác nhau nhằm đánh giá đượcthực trạng giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dân tộc trên địa bàn tỉnhSơn La Từ đó, đề xuất những giải pháp phù hợp giữ gìn phát huy bảnsắc văn hóa dân tộc trên địa bàn
-Phương pháp điền giã dân tộc học kết hợp phỏng vấn xã hộihọc (khảo sát thực tế tại địa bàn nghiên cứu): Tác giả thực hiện điềngiã dân tộc học tại các bản dân tộc thiểu số và phát phiếu khảo sát thuthập ý kiến của người dân về vấn đề giữ gìn phát huy bản sắc văn hóadân tộc Bên cạnh đó, tôi thực hiện phương pháp phỏng vấn sâu đểthu thập những ý kiến đầy đủ mà nội dung đề tài đề cập đến Nghiêncứu sinh xây dựng 2 mẫu phiếu điều tra (cán bộ quản lý và người dânđịa phương) và tiến hành điều tra 10 bản (5 bản người Thái, 5 bảnngười
Trang 13Hmông) với tổng số 150 phiếu (15phiếu/bản) Đối tượng là cán bộquản lý 50 phiếu.
Phương pháp thống kê toán học: Với những phiếu khảo sát đó,tác giả sử dụng phần mềm … để xử lý số liệu kết quả điều tra Từ đó,tác giả phân tích, đánh giá thực trạng giữ gìn phát huy bản sắc văn hóadân tộc ở Sơn La và đó là căn cứ để đề xuất một số giải pháp phù hợp.Phân tích, tổng hợp kết quả: Đây là phương pháp rất quan trọng,sau khi sử dụng phần mềm để xử lý số liệu, tác giả phân tích thựctrạng giữ gìn phát huy bản sắc văn hóa dân tộc ở Sơn La Từ đó, tácgiả tổng hợp kết quả và có những giải pháp mang tính khả thi
Ngoài ra, trong luận án tác giả còn sử dụng một số phươngpháp: so sánh, tổng kết thực tiễn, diễn dịch, quy nạp,…
5.Đóng góp của đề tài
-Luận án làm rõ những quan điểm sáng tạo của Hồ ChíMinh về giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc; giá trị lý luận vàthực tiễn của tư tưởng đó
-Trên cơ sở phân tích thực trạng việc giữ gìn, phát huy bảnsắc văn hóa các dân tộc ở tỉnh Sơn La, luận án tìm ra được những bấtcập trong thực tiễn Từ đó, đề xuất những phương hướng, giải phápkhả thi nhằm thực hiện hiệu quả công tác giữ gìn, phát huy bản sắcvăn hóa các dân tộc ở tỉnh Sơn La theo tư tưởng Hồ Chí Minh trongthời gian tới
6.Ý nghĩa lý luận và thực tiễn của luận án
- Góp phần khẳng định giá trị của quan điểm Hồ Chí Minh về giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân tộc.
-Bước đầu cung cấp những cơ sở lý luận, thực tiễn cho Đảng
bộ tỉnh Sơn La trong việc vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về giữgìn, phát huy bản sắc văn hóa để các cấp ủy Đảng, chính quyền xâydựng và hoạch định chính sách giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa dân
tộc cho phù hợp với thực tiễn hiện nay.
Trang 14-Kết quả nghiên cứu của luận án có thể dùng làm tài liệutham khảo phục vụ cho việc nghiên cứu, giảng dạy chuyên ngành HồChí Minh học và các chuyên ngành khoa học xã hội khác có liênquan ở các nhà trường cao đẳng, đại học.
7.Kết cấu của đề tài
Ngoài phần mở đầu, kết luận, danh mục tài liệu tham khảo vàphụ lục, nội dung của luận án gồm 4 chương, 14 tiết
Chương 1 TỔNG QUAN TÌNH HÌNH NGHIÊN CỨU LIÊN QUAN ĐẾN
LUẬN ÁN
1.1 Tổng quan các công trình nghiên cứu liên quan đến luận án
Quan điểm Hồ Chí Minh về về giữ gìn, phát huy bản sắc vănhóa các dân tộc ở nước ta nói chung và ở Sơn La, khu vực Tây Bắcnói riêng là vấn đề khoa học có ý nghĩa lý luận và thực tiễn vô cùngsâu sắc Chính vì thế, vấn đề này được nhiều nhà khoa học quan tâmnghiên cứu.Vì vậy, tình hình nghiên cứu vấn đề này được thể hiệntrên một số phương diện như sau:
1.1.Các công trình nghiên cứu cơ bản về văn hóa và bản sắc văn hóa theo quan điểm Hồ Chí Minh
1.2.Các công trình nghiên cứu cơ bản về bản sắc văn hóa các dân tộc ở tỉnh Sơn La và khu vực Tây Bắc theo quan điểm của Hồ Chí Minh
1.3.Đánh giá kết quả nghiên cứu và các vấn đề luận án tiếp tục đi sâu nghiên cứu
1.3.1. Đánh giá kết quả nghiên cứu
1.3.2.Những vấn đề luận án tiếp tục đi sâu nghiên cứu
Trang 152.Khái quát về địa bàn nghiên cứu
2.1.Đặc điểm tự nhiên
Sơn La là tỉnh miền núi thuộc khu vực Tây Bắc của ViệtNam, nằm sâu trong nội địa, cách thủ đô Hà Nội 320 km trên trụcquốc lộ 6 và là trung tâm của vùng Tây Bắc Khí hậu của Sơn Lamang đặc trưng cận nhiệt đới ẩm vùng núi, mùa đông lạnh khô, mùa
hè nóng ẩm, mưa nhiều Do địa hình chia cắt sâu và mạnh nên ở Sơn
La hình thành nhiều tiểu vùng khí hậu, cho phép nơi đây phát triểnmột nền sản xuất nông
- lâm nghiệp phong phú Sơn La có tài nguyên động, thực vật phongphú và đa dạng, với nhiều loài động, thực vật quý Rừng Sơn La cónhiều nguồn gen động, thực vật quí hiếm và các khu rừng đặc dụng
có giá trị nghiên cứu khoa học
2.2.Bức tranh phân bố dân cư và đặc điểm lịch sử tộc người
Sau năm 1946, tỉnh Sơn La cùng với hai tỉnh Lai
Châu và Phong Thổ (do Pháp lập ra) lập thành Xứ Thái tự trị dưới sựchỉ huy của thực dân Pháp Từ năm 1948-1953 tỉnh Sơn La thuộcLiên khu Việt Bắc
Hiện nay, tỉnh Sơn La có 12 đơn vị hành chính (1 thành phố,
11 huyện), số dân là 1.195.107 người (kết quả điều tra năm 2015) với
12 dân tộc anh em (dân tộc Thái, Mông, Mường, Sinh Mun, Dao,Khơ Mú, Lào, Kháng, La Ha, Tày, Nùng, Kinh), trong đó dân tộcThái có số lượng dân số đông nhất (chiếm 53,2% dân số toàn tỉnh).Các dân tộc cư trú ở hầu hết các địa phương trong tỉnh, trong đó dântộc Thái cư trú chủ yếu ở thành phố Sơn La, huyện Mai Sơn, YênChâu, Thuận Châu, Mộc Châu, Sông Mã Người Hmông cư trú chủyếu ở huyện Mai Sơn, Thuận Châu, Mường La, Mộc Châu, Bắc Yên,
…Còn lại các dân tộc khác (La Ha, Sinh Mun, Khơ Mú, Lào, Mường,Dao…) cư trú rải rác ở các địa phương trong tỉnh Do dân tộc Thái vàdân tộc Hmông là hai dân tộc có lịch sử cư trú lâu đời tại Sơn La và
số lượng dân số đông
Trang 16nhất Vì thế, tôi lựa chọn hai dân tộc này để giới thiệu những nét kháiquát và đặc trưng nhất.
2.3.Đặc điểm kinh tế, xã hội
Tỉnh Sơn La có nhiều tiềm năng phát triển kinh tế Về khoáng sản:Trên địa bàn toàn tỉnh có trên 50 mỏ, điểm khoáng sản trong đó cónhững mỏ quý như niken, đồng (bản Phúc, Mường Khoa, Bắc Yên);bột tan (Tà Phù, Mộc Châu); than Suối Bàng (Mộc Châu), than(Quỳnh Nhai) và những khoáng sản quý khác như vàng, thuỷ ngân,sắt có thể khai thác, phát triển công nghiệp khai khoáng Với nguồn
đá vôi, đất sét, cao lanh trữ lượng lớn, chất lượng tốt cho phép tỉnhphát triển một số ngành sản xuất vật liệu xây dựng có lợi thế như ximăng, cát chất lượng cao, đá xây dựng, gạch không nung, đá ốp lát, Bên cạnh đó, tỉnh Sơn La có nhiều cảnh quan tự nhiên đẹp, khí hậutrong lành, với nhiều truyền thống văn hóa bản địa độc đáo có giá trị,
…
Chương 2 NHỮNG VẤN ĐỀ LÝ LUẬN VÀ GIÁ TRỊ CỦA TƯ TƯỞNG HỒ CHÍ MINH VỀ GIỮ GÌN, PHÁT HUY BẢN SẮC VĂN HÓA
2.1. Một số khái niệm cơ bản
2.1.1.Khái niệm văn hóa
2.1.1 Khái niệm bản sắc văn hóa
2.1.3.Khái niệm giữ gìn, phát huy bản sắc văn hóa
2.1.4.Khái niệm dân tộc
2.1.5.Khái niệm dân tộc thiểu số
2.2.Vận dụng lý thuyết cơ bản nghiên cứu trong luận án
Để nghiên cứu sự vận dụng quan điểm Hồ Chí Minh về giữgìn, phát huy bản sắc văn hóa của các dân tộc ở tỉnh Sơn La, tác giả
sử dụng các lý thuyết Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ ChíMinh là kim chỉ nam cho việc nghiên cứu trong đề tài này Cụ thể là,
Trang 17Chủ nghĩa Mác - Lênin và tư tưởng Hồ Chí Minh là nền tảng quantrọng trong