Bài 6TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG, AN NINH, BẢO VỆ VỮNG CHẮC TỔ QUỐC, GIỮ VỮNG MÔI TRƯỜNG HÒA BÌNH, ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ, TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI

Bài 7 Bài 6 TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG, AN NINH, BẢO VỆ VỮNG CHẮC TỔ QUỐC, GIỮ VỮNG MÔI TRƯỜNG HÒA BÌNH, ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ, TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI I TÌNH HÌNH QUỐC TẾ, TRONG NƯỚC TÁC ĐỘNG TỚI LĨNH VỰC QUỐC PHÒNG, AN NINH 1 Tình hình quốc tế Trong những năm tới, tình hình thế giới tiếp tục sẽ có những thay đổi nhanh chóng diễn biến rất phức tạp, khó lường, tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực quốc phòng an ninh, bảo vệ Tổ quốc Đại hội XIII của Đảng nhận định Trên thế giới, trong những năm tới tình hình sẽ.

TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG, AN NINH, BẢO VỆ VỮNG CHẮC TỔ QUỐC, GIỮ VỮNG MÔI TRƯỜNG HÒA BÌNH, ỔN ĐỊNH CHÍNH TRỊ,

"Trên thế giới, trong những năm tới tình hình sẽ còn nhiều diễn biến rất phức

tạp, nhưng hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn Quá trình toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tiếp tục được đẩy mạnh Hợp tác, cạnh tranh, đấu tranh và sự tùy thuộc lẫn nhau giữa các nước, nhất là giữa các nước lớn ngày càng tăng"1

Tình hình chính trị - an ninh thế giới thay đổi nhanh chóng, diễn biến rất phức tạp, khó lường Đó là tình trạng xâm phạm chủ quyền quốc gia, tranh chấp lãnh thổ

và tài nguyên, xung đột sắc tộc, tôn giáo, can thiệp lật đổ, khủng bố, chiến tranh cục bộ, chiến tranh mạng, tiếp tục diễn ra gay gắt ở nhiều khu vực Xu hướng vừa hợp tác vừa đấu tranh, vừa liên kết vừa cạnh tranh, cùng tồn tại và giải quyết các vấn đề tranh chấp bằng thương lượng, tránh đối đầu là xu hướng chủ đạo Những quan hệ đối tác - đối tượng đan xen rất phức tạp, gây nhiều khó khăn trong nhìn nhận và xử lý các quan hệ quốc tế

Trong những năm tới, dự báo tình hình thế giới và khu vực tiếp tục có nhiều thay đổi rất nhanh, phức tạp, khó lường Hoà bình, hợp tác và phát triển vẫn là xu thế lớn, song cũng đứng trước nhiều trở ngại, khó khăn, thách thức Toàn cầu hoá

và hội nhập quốc tế tiếp tục tiến triển, nhưng cũng đang bị đe doạ bởi sự trỗi dậy của chủ nghĩa dân tộc cực đoan, cạnh tranh chiến lược, cạnh tranh kinh tế, chiến tranh thương mại diễn ra gay gắt Do tác động của đại dịch Covid-19, thế giới rơi vào khủng hoảng nghiêm trọng nhiều mặt Cuộc Cách mạng công nghiệp lần thứ tư phát triển mạnh mẽ, tạo đột phá trên nhiều lĩnh vực, mang đến cả thời cơ và thách thức đối với mọi quốc gia Các nước điều chỉnh chiến lược và phương thức phát triển nhằm thích ứng với tình hình mới Khu vực Châu Á - Thái Bình Dương tiếp tục có vị trí chiến lược ngày càng quan trọng Tại Đông Nam Á, môi trường an ninh, tranh chấp chủ quyền trên Biển Đông còn diễn biến phức tạp Biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh và các vấn đề an ninh phi truyền thống khác, nhất là an ninh mạng, ngày càng tác động mạnh, nhiều mặt, đe doạ nghiêm trọng đến sự phát triển ổn định, bền vững của thế giới, khu vực và đất nước ta

Cách mạng khoa học - công nghệ hiện đại, phát triển kinh tế tri thức, xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế tác động mạnh mẽ đến lĩnh vực quốc phòng, an ninh trong tình hình mới "Cuộc cách mạng khoa học - công nghệ, đặc biệt là công nghệ thông tin tiếp tục phát triển mạnh mẽ, thúc đẩy sự phát triển nhảy vọt trên

nhiều lĩnh vực, tạo ra cả thời cơ và thách thức đối với mọi quốc gia"2

Chủ nghĩa đế quốc, các thế lực thù địch sử dụng chiến tranh công nghệ cao, chiến lược “diễn biến hòa bình”, cách mạng màu” để chống lại các nước xã hội chủ nghĩa và các quốc gia độc lập có chủ quyền "Đã xuất hiện một số loại hình chiến tranh kiểu mới, như chiến tranh thông tin, chiến tranh mạng, sử dụng sức mạnh mềm thông qua các hoạt động kinh tế, ngoại giao, văn hóa kết hợp với diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ… hết sức nguy hiểm"3

Các mối đe dọa an ninh phi truyền thống đang thách thức sự vững chắc của các nền kinh tế, sự ổn định chính trị - xã hội, độc lập, chủ quyền, an ninh đất nước

và cuộc sống của các tầng lớp nhân dân “Những vấn đề toàn cầu như an ninh tài chính, an ninh năng lượng, an ninh nguồn nước, an ninh lương thực, biến đổi khí hậu, thiên tai, dịch bệnh có nhiều diễn biến phức tạp"4 Các mối đe dọa an ninh phi truyền thống ngày càng tăng lên Việc chủ động đấu tranh bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, an ninh mạng càng trở nên quan trọng và cấp thiết Hiện nay, mạng

xã hội phát triển và có vai trò ngày càng quan trọng trong đời sống nhân loại Đồng thời, ngày càng trở thành trụ cột của sự phát triển, “không gian chủ quyền,

an ninh" quốc gia Các cuộc “cách mạng màu” trên thế giới vừa qua cho thấy rõ vai trò “ngòi nổ” nguy hiểm của mạng xã hội một khi bị lợi dụng để lan truyền các tin thất thiệt, kích động, tạo dựng các cuộc bạo động, lật đổ chính quyền

Cục diện thế giới mới đang hình thành, các nước lớn đã và đang điều chỉnh chiến lược quốc phòng, an ninh Điều đó tác động trực tiếp đến nhiệm vụ quốc

phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa của nước ta Đại hội XIII của

Đảng chỉ rõ: "Cục diện thế giới theo xu hướng đa cực, đa trung tâm diễn ra nhanh hơn Các nước lớn điều chỉnh chiến lược, vừa hợp tác, thỏa hiệp, vừa cạnh tranh, đấu tranh, kiềm chế lẫn nhau, tác động mạnh đến cục diện thế giới và các khu vực Những biểu hiện của chủ nghĩa dân tộc cực đoan, chủ nghĩa cường quyền áp đặt, chủ nghĩa thực dụng ngày càng nổi lên trong quan hệ quốc tế Các thể chế đa phương đứng trước những thách thức lớn"5

Tình hình thế giới nêu trên tác động mạnh mẽ và đặt ra những yêu cầu mới đối với sự nghiệp đổi mới đất nước của nhân dân ta, đối với lĩnh vực quốc phòng,

an ninh trong tình hình mới theo cả hai chiều hướng: tích cực, thuận lợi và tiêu cực, khó khăn

- Khu vực châu Á - Thái Bình Dương và Đông Nam Á tiếp tục có những diễn biến phức tạp, tiềm ẩn nhân tố bất ổn định, tác động đến lĩnh vực quốc phòng, an ninh Đại hội XIII của Đảng nhận định: "Châu Á - Thái Bình Dương, trong đó có

khu vực Đông Nam Á, tiếp tục là trung tâm phát triển năng động, có vị trí địa kinh

tế - chính trị chiến lược ngày càng quan trọng trên thế giới Đồng thời, đây cũng là khu vực cạnh tranh chiến lược giữa một số nước lớn, có nhiều nhân tố bất ổn Tranh chấp lãnh thổ, chủ quyền biển, đảo trong khu vực và trên Biển Đông tiếp tục diễn ra gay gắt, phức tạp ASEAN trở thành Cộng đồng, tiếp tục phát huy vai trò quan trọng trong duy trì hòa bình, ổn định, thúc đẩy hợp tác, liên kết kinh tế trong khu vực, nhưng cũng đứng trước nhiều khó khăn, thách thức cả bên trong và bên ngoài"6

Những biến đổi của tình hình thế giới, khu vực là nhân tố có tác động mạnh

mẽ và toàn diện đến mọi vấn đề quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta Điều đó đòi hỏi phải có nhận thức mới, phương cách giải quyết đúng đắn trên nền tảng tư duy mới về tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa trong tình hình mới

2 Tình hình trong nước

- Ba mươi năm thực hiện công cuộc đổi mới do Đảng ta khởi xướng và lãnh đạo, cách mạng Việt Nam đã đạt được những thành tựu to lớn, có ý nghĩa lịch sử Thế và lực, sức mạnh tổng hợp của đất nước tăng lên, uy tín quốc tế của đất nước ngày càng được nâng cao, tạo ra những tiền đề quan trọng để thực hiện nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

- Hiện nay, tuy kinh tế nước ta từng bước ra khỏi tình trạng suy giảm, lấy lại

đà tăng trưởng, "nhưng vẫn còn nhiều khó khăn, thách thức"7, xuất hiện những vấn

đề phức tạp mới, ảnh hưởng và gây khó khăn nhất định đến yêu cầu tăng cường quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Các nguy cơ mà Đảng ta

đã từng cảnh báo không những không giảm mà có mặt còn trầm trọng hơn "Bốn nguy cơ mà Đảng ta đã chỉ ra vẫn tồn tại, nhất là nguy cơ tụt hậu xa hơn về kinh tế

so với các nước trong khu vực và trên thế giới, nguy cơ "diễn biến hòa bình" của thế lực thù địch nhằm chống phá nước ta; tình trạng suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống, những biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong một bộ phận cán bộ, đảng viên công chức, viên chức và tệ quan liêu, tham nhũng, lãng phí diễn biến phức tạp; khoảng cách giàu - nghèo, phân hóa xã hội ngày càng tăng, đạo đức xã hội có mặt xuống cấp đáng lo ngại, làm giảm lòng tin của cán bộ, đảng viên

và nhân dân vào Đảng và Nhà nước"8

- "Tình hình thế giới và trong nước có cả thuận lợi, thời cơ và khó khăn, thách thức đan xen; đặt ra nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới to lớn, phức tạp hơn đối với sự nghiệp đổi mới, phát triển đất nước và bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, đòi hỏi Đảng, Nhà nước và nhân dân ta phải quyết tâm,

nỗ lực phấn đấu mạnh mẽ hơn"9 Đối với lĩnh vực quốc phòng, an ninh, trước sự tác động của tình hình thế giới và trong nước, nhiều vấn đề mới, yêu cầu mới đặt ra đòi hỏi việc tăng cường quốc phòng, an ninh phải đẩy mạnh hơn nữa trên cơ sở tư duy mới về bảo vệ Tổ quốc và xây dựng đất nước trong thời kỳ mới, thời kỳ đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa và hội nhập quốc tế

II- TĂNG CƯỜNG QUỐC PHÒNG, AN NINH, BẢO VỆ VỮNG CHẮC TỔ QUỐC, GIỮ VỮNG MÔI TRƯỜNG HÒA BÌNH ỔN ĐỊNH

1 Quan điểm của Đảng ta về bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định

- Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, ổn định chính trị, trật tự,

an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên

Đại hội XIII của Đảng xác định: "Củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia, ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội là nhiệm vụ trọng yếu, thường xuyên của Đảng, Nhà nước, của cả hệ thống chính trị và toàn dân, trong đó Quân đội nhân dân và Công an nhân dân là nòng cốt"10 Xác định củng cố quốc phòng,

an ninh, bảo vệ Tổ quốc là nhiệm vụ "trọng yếu, thường xuyên" không có nghĩa là không tập trung cho nhiệm vụ trung tâm là phát triển kinh tế - xã hội, xây dựng đất nước, mà càng phải nỗ lực tập trung xây dựng đất nước mạnh lên về mọi mặt, coi

đó là “phương thức hữu hiệu” để bảo vệ Tổ quốc Đây là quan điểm lý luận rất cơ bản, chi phối, quy định toàn bộ nội dung của các quan điểm khác về quốc phòng,

an ninh, bảo vệ Tổ quốc của Đảng ta trong tình hình mới

- Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế để bảo vệ Tổ quốc

Trong bối cảnh lịch sử mới, trước những diễn biến phức tạp, khó lường của tình hình chính trị - quân sự trên thế giới, khu vực và đặc biệt là Biển Đông; trước

xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế, vấn đề phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng

hộ của cộng đồng quốc tế càng trở nên đặc biệt quan trọng đối với sự nghiệp củng

cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc của nhân dân ta Trong sức mạnh tổng hợp, sức mạnh bên trong của đất nước, sức mạnh của chế độ chính trị, sự trong sạch đội ngũ cán bộ và sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc là nhân tố quyết định; sức mạnh thời đại, sự ủng hộ, đồng tình, giúp đỡ của nhân dân và các nước trên thế giới là rất quan trọng

Phát huy sức mạnh toàn dân tộc là phát huy cả sức mạnh vật chất và sức mạnh tinh thần, cả sức mạnh tiềm tàng và sức mạnh hiện hữu, sức mạnh của "nội lực" kết hợp với sức mạnh của "ngoại lực", sức mạnh của khối đại đoàn kết toàn dân tộc, mà nòng cốt là liên minh giữa giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Đồng thời, phải kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh bên trong và sức mạnh bên ngoài, tạo nên sức mạnh tổng hợp lớn nhất cho

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc "Trong bất cứ hoàn cảnh nào cũng cần kiên định ý chí độc lập, tự chủ và nêu cao tinh thần hợp tác quốc tế, phát huy cao

độ nội lực, đồng thời tranh thủ ngoại lực, kết hợp yếu tố truyền thống với yếu tố hiện đại"11

- Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Đại hội XIII của Đảng xác định các mục tiêu và nhiệm vụ tổng quát trong 5 năm 2016 - 2020, trong đó có nhiệm vụ: “Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc; "12 Đây là quan điểm cơ bản, thể hiện sự phát triển tư duy lý luận của Đảng về bảo vệ

Tổ quốc trong tình hình mới

Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc có nội dung rất rộng lớn, nhưng cốt lõi là: xây dựng ý chí quyết tâm sắt đá cùng với kiên trì, bền bỉ đấu tranh của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân ta để bảo vệ Tổ quốc trong mọi điều kiện, hoàn cảnh Ý chí đó còn thể hiện ở tinh thần đoàn kết, thống nhất cao của toàn dân quyết tâm vượt qua mọi khó khăn, thách thức để bảo vệ lợi ích quốc gia, dân tộc, bảo vệ Tổ quốc Đó là nguyên

tắc chiến lược, là nhiệm vụ thiêng liêng của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân, đồng thời là lợi ích cao nhất của đất nước trong hiện tại và tương lai

Trong tình hình phức tạp hiện nay, càng phải kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội Phải kiên quyết, kiên trì đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động, nhất là thủ đoạn thúc đẩy “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa”, “phi chính trị hóa" lực lượng vũ trang của các thế lực thù địch, bảo vệ nền tảng tư tưởng và sự lãnh đạo của Đảng Kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc chủ quyền, toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, đặc biệt là chủ quyền, lãnh thổ ở Biển Đông Phương thức bảo vệ là kết hợp đấu tranh vũ trang và phi vũ trang, lấy đấu tranh phi vũ trang là chủ yếu, nhằm chủ động phòng ngừa, ngăn chặn có hiệu quả từ sớm, từ xa các nguy cơ dẫn đến xung đột Trong đó, bao hàm cả việc đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn của các thế lực thù địch lợi dụng tình hình phức tạp ở Biển Đông để kích động, phá hoại mối quan hệ giữa Việt Nam với các nước láng giềng; không nóng vội, phải bình tĩnh, kiên trì giải quyết tranh chấp, mâu thuẫn bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế Kiên trì đấu tranh là phương châm chỉ đạo, không mâu thuẫn với ý chí kiên quyết, càng không đồng nghĩa với nhân nhượng, thỏa hiệp Thực hiện tốt điều đó

sẽ thiết thực bảo đảm lợi ích quốc gia, dân tộc, giữ vững môi trường hòa bình để xây dựng, phát triển đất nước, đồng thời góp phần đảm bảo ổn định ở khu vực và thế giới Kiên quyết, kiên trì đấu tranh phải trên cơ sở phát huy cao độ sức mạnh tổng hợp của đất nước, sức mạnh của nền quốc phòng toàn dân, của thế trận chiến tranh nhân dân; khi xảy ra chiến tranh thì "cả nước một lòng, toàn dân đánh giặc", thực hiện chiến tranh nhân dân, toàn dân, toàn diện, lấy lực lượng vũ trang nhân dân làm nòng cốt, kết hợp chặt chẽ sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại để bảo

vệ vững chắc Tổ quốc

2 Mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu tăng cường quốc phòng an ninh,

bảo vệ Tổ quốc, môi trường hòa bình, ổn định trong những năm tới

a) Mục tiêu

Đại hội XIII của Đảng xác định: "Mục tiêu trọng yếu của quốc phòng, an ninh là: Phát huy mạnh mẽ sức mạnh tổng hợp của toàn dân tộc, của cả hệ thống chính trị, tranh thủ tối đa sự đồng tình, ủng hộ của cộng đồng quốc tế, kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo vệ vững chắc độc lập chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ của

Tổ quốc, bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa; bảo vệ công cuộc đổi mới, sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, bảo vệ lợi ích quốc gia - dân tộc; bảo vệ nền văn hóa dân tộc; giữ vững môi trường hòa bình, ổn định chính trị, an ninh quốc gia, trật tự, an toàn xã hội”13

Mục tiêu nêu trên bao quát toàn bộ những nội dung cơ bản, cốt lõi của Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa cả về mặt tự nhiên - lịch sử và mặt chính trị - xã hội mà Đảng, Nhà nước, cả hệ thống chính trị, toàn dân và toàn quân ta phải quyết tâm bảo vệ trong mọi tình huống, mọi hoàn cảnh Các nội dung đó quan hệ chặt chẽ và tác động biện chứng lẫn nhau Bảo vệ nội dung này cũng góp phần và tạo điều kiện bảo vệ nội dung khác và ngược lại, không xem nhẹ một nội dung nào Tính chất rộng lớn, toàn diện của mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội

chủ nghĩa trong tình hình mới quy định tính chất rộng lớn, toàn diện của mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng Nhấn mạnh mục tiêu trọng yếu của quốc phòng, an ninh mà Đại hội XIII xác định là nhằm đáp ứng mục tiêu rộng lớn, toàn diện của nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc xã hội chủ nghĩa

b) Nhiệm vụ, giải pháp chủ yếu

- Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân vững mạnh

"Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân cách mạng, chính quy, tinh nhuệ, từng bước hiện đại, ưu tiên hiện đại hóa một số quân chủng, binh chủng, lực lượng; vững mạnh về chính trị, nâng cao chất lượng tổng hợp sức mạnh chiến đấu, tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân"14 Xây dựng Quân đội nhân dân, Công an nhân dân vững mạnh trong tình hình mới cần đặc biệt quan tâm xây dựng về chính trị, bảo đảm quân đội và công an tuyệt đối trung thành với Tổ quốc, với Đảng, Nhà nước và nhân dân Tiếp tục giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp bảo vệ

Tổ quốc Quan tâm phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng lưỡng dụng; tăng cường nguồn lực, tạo cơ sở vật chất - kỹ thuật hiện đại cho Quân đội nhân dân và Công an nhân dân đáp ứng yêu cầu bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Tích cực, chủ động chuẩn bị lực lượng đủ mạnh và các kế hoạch, phương án tác chiến cụ thể, khoa học, sẵn sàng bảo vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ và an ninh của Tổ quốc trong mọi tình huống

- Kết hợp kinh tế, văn hóa, xã hội với quốc phòng, an ninh và quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội

Kinh tế, văn hóa, xã hội, quốc phòng và an ninh là những lĩnh vực hoạt động chủ yếu, quan trọng trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đại hội XIII nhấn mạnh:

"Kết hợp chặt chẽ kinh tế, văn hóa, xã hội với quốc phòng, an ninh và quốc phòng,

an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, chú trọng vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo"15 Yêu cầu kết hợp là mỗi bước phát triển kinh tế - xã hội phải là một bước tạo điều kiện xây dựng nền quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc Trong xây dựng, củng cố quốc phòng, an ninh phải tính đến phục vụ phát triển kinh tế -

xã hội, phát triển văn hóa Trong phát triển văn hóa phải chú ý đến việc gia tăng sức mạnh quốc phòng, phục vụ cho việc xây dựng và phát huy các tiềm lực quốc phòng, nhất là tiềm lực chính trị - tinh thần Mối quan hệ chặt chẽ, tác động lẫn nhau giữa kinh tế, văn hóa, xã hội và quốc phòng, an ninh phải được nhận thức và

xử lý đúng đắn trong thực tiễn trên các lĩnh vực

Thực hiện kết hợp kinh tế, văn hóa, xã hội với quốc phòng, an ninh và quốc phòng, an ninh với kinh tế, văn hóa, xã hội trong từng chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Các bộ, ngành, địa phương phải xây dựng, bổ sung, hoàn thiện chiến lược, quy hoạch, kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội gắn với chiến lược quốc phòng, an ninh Thực hiện tốt sự phối hợp đồng bộ giữa các bộ, ngành, địa phương từ khâu khảo sát, đánh giá các nguồn lực (cả bên trong và bên ngoài) cho phát triển kinh tế, văn hóa, xã hội và củng cố quốc phòng, an ninh Chú

trọng ở địa bàn vùng sâu, vùng xa, biên giới, biển, đảo Mở rộng liên kết hợp tác kinh tế ở vùng biển, đảo thuộc chủ quyền nước ta với các nước, nhằm tạo ra các đối tác đan xen lợi ích, thông qua đó vừa thể hiện chủ quyền đất nước, vừa hạn chế

âm mưu lấn chiếm biển, đảo của các thế lực thù địch, tạo thế và lực để thương lượng, giải quyết hòa bình các tranh chấp trên biển, đảo Xây dựng một số đơn vị kinh tế - quốc phòng mạnh trên biển, đảo làm nòng cốt phát triển kinh tế biển, tạo thế bảo vệ biển, đảo vững chắc "Khắc phục triệt để những sơ hở, thiếu sót trong việc kết hợp kinh tế và quốc phòng, an ninh tại các địa bàn, nhất là địa bàn chiến lược"16

- Tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh

Hợp tác quốc tế về quốc phòng là một nội dung quan trọng của hợp tác quốc

tế, là tất yếu khách quan trong xu thế toàn cầu hóa và hội nhập quốc tế Đại hội XIII của Đảng xác định: “tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh"17 Đồng thời cần mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh; tham gia các cơ chế hợp tác chính trị, an ninh song phương và đa phương vì lợi ích quốc gia và trên cơ sở tôn trọng các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc

tế, Hiến chương Liên hợp quốc Nội dung hợp tác cần chú trọng hợp tác huấn luyện, đào tạo, trao đổi kinh nghiệm và học thuật với các nước khác Mở rộng hợp tác quốc tế trong đào tạo sĩ quan, nhân viên kỹ thuật có trình độ chuyên môn cao, nhất là trên lĩnh vực đào tạo ngoại ngữ, quân y và các lĩnh vực khoa học, kỹ thuật quân sự khác Mở rộng quan hệ giữa các học viện, viện nghiên cứu quốc phòng của Việt Nam với các đối tác nước ngoài, cử sĩ quan tham dự các cuộc hội nghị, hội thảo quốc tế Hợp tác quốc tế về công nghiệp quốc phòng đáp ứng các nhu cầu trang bị, vũ khí của lực lượng vũ trang, nâng cao năng lực công nghiệp quốc phòng trên cơ sở thực hiện nghiêm túc các cam kết quốc tế về kiểm soát vũ khí Hợp tác trên các lĩnh vực nghiên cứu, chuyển giao công nghệ; sản xuất, sửa chữa trang thiết bị quân sự và vũ khí; hợp tác quốc tế trong đào tạo nhân lực cho quân đội

Để hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh hiệu quả, cần xây dựng và triển khai chiến lược hội nhập quốc phòng, an ninh phù hợp với tư duy mới về bảo vệ

Tổ quốc; xây dựng đội ngũ cán bộ làm công tác đối ngoại quốc phòng, an ninh vững mạnh Đẩy mạnh các hoạt động hợp tác song phương về quốc phòng, an ninh với các nước láng giềng, các nước ASEAN, các nước lớn, các nước bạn bè truyền thống; từng bước đưa hợp tác đi vào chiều sâu, hiệu quả Đẩy mạnh quan hệ hợp tác với các cơ quan an ninh, tình báo, cảnh sát các nước, trước hết là các nước láng giềng, các nước lớn; chủ động, tích cực tham gia các cơ chế hợp tác chống tội phạm xuyên quốc gia và đối phó với các thách thức về an ninh lương thực, an ninh nguồn nước, an ninh năng lượng, an ninh mạng, an ninh biển và các thách thức an ninh phi truyền thống khác Chủ động và tích cực tham gia các cơ chế đa phương

về quốc phòng, an ninh mà nước ta là thành viên, trước hết là các cơ chế trong khuôn khổ ASEAN và do ASEAN làm chủ đạo

- Có kế sách ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, nhất là các nhân

tố bên trong có thể gây ra đột biến

Đây là một nội dung, biện pháp cơ bản, kế thừa, phát huy truyền thống “giữ nước từ khi nước chưa nguy” của ông cha ta, thể hiện sâu sắc tư duy mới của Đảng

về kế sách giữ nước, kế sách bảo vệ Tổ quốc trong tình hình mới Thực hiện kế sách này là trách nhiệm chính trị của mọi cấp, mọi ngành, mọi tổ chức, cá nhân và toàn xã hội

Để thực hiện kế sách trên, phải xây dựng đất nước vững mạnh về mọi mặt, đủ

sức ngăn đe các thế lực thù địch gây chiến tranh xâm lược Kịp thời phát hiện, nắm

được mọi ý đồ chống phá Việt Nam của các thế lực thù địch ở trong nước và nước ngoài; ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, nhất là các nhân tố bên trong

có thể gây ra đột biến Chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hành động xâm phạm chủ quyền biển đảo, lợi ích quốc gia, dân tộc và các hoạt động chống phá của các thế lực thù địch Kiên quyết, kiên trì đấu tranh, giải quyết những bất đồng, tranh chấp bằng giải pháp hòa bình trên cơ sở tôn trọng luật pháp quốc tế Tăng cường “tự bảo vệ” trong nội bộ các tổ chức Đảng, Nhà nước, đoàn thể xã hội, cộng đồng dân cư; thực hiện chiến lược đối ngoại linh hoạt, mềm dẻo, có nguyên tắc để thêm bạn, bớt thù, xử lý khôn khéo vấn đề “đối tác”, “đối tượng”, tăng đối tác giảm đối tượng chống phá Việt Nam

- Tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, sự quản lý của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân và sự nghiệp quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc

Đại hội XIII của Đảng chỉ rõ: "Để thực hiện thắng lợi mục tiêu, nhiệm vụ quốc phòng, an ninh, phải tiếp tục giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với Quân đội nhân dân, Công an nhân dân và sự nghiệp bảo vệ Tổ quốc"18 Sự lãnh đạo của Đảng đối với sự nghiệp xây dựng quân đội, công an, củng cố quốc phòng,

an ninh, bảo vệ Tổ quốc là vấn đề có tính quy luật, là nguyên tắc được khẳng định trong Hiến pháp của nước Cộng hòa xã hội chủ nghĩa Việt Nam, phù hợp với thực tiễn cách mạng Việt Nam Đảng Cộng sản Việt Nam trực tiếp lãnh đạo sự nghiệp xây dựng quân đội, công an, củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc không thông qua một khâu trung gian nào Sự lãnh đạo của Đảng được thực hiện bằng nội dung, phương thức tổ chức hết sức chặt chẽ, khoa học, đồng bộ, thống nhất từ Trung ương tới cơ sở Đảng Cộng sản Việt Nam lãnh đạo toàn diện sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc Sự lãnh đạo của Đảng được tập trung thống nhất vào Ban Chấp hành Trung ương mà thường xuyên

và trực tiếp là Bộ Chính trị và Ban Bí thư Trung ương Đảng

Để giữ vững, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, phải tiếp tục bổ sung, phát triển, cụ thể hóa đường lối và phương thức lãnh đạo của Đảng, hoàn thiện hệ thống luật pháp và chính sách của Nhà nước đối với sự nghiệp xây dựng quân đội, củng

cố quốc phòng, an ninh; đồng thời, xây dựng Đảng trong sạch, vững mạnh về chính trị, tư tưởng, tổ chức và đạo đức, ngang tầm với yêu cầu nhiệm vụ

Giữ vững, tăng cường sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với

sự nghiệp xây dựng quân đội, công an, củng cố quốc phòng, an ninh và bảo vệ Tổ

quốc trong tình hình mới Hiệu lực lãnh đạo của Đảng và các nghị quyết, chỉ thị, quy định của Đảng được thể hiện thông qua hiệu lực quản lý, điều hành của Nhà nước Nhà nước có trách nhiệm thể chế hóa, cụ thể hóa đường lối, quan điểm của Đảng về xây dựng công an, củng cố quốc phòng, an ninh, bảo vệ Tổ quốc thành pháp luật và những chính sách, kế hoạch cụ thể để quản lý và điều hành tổ chức thực hiện Để giữ vững, tăng cường sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với sự nghiệp xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, an ninh phải “Hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về quốc phòng, an ninh; nâng cao hiệu lực hiệu quả quản lý nhà nước trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh”19 Đồng thời, xây dựng Nhà nước thật sự trong sạch, vững mạnh; bồi dưỡng nâng cao nhận thức, trách nhiệm và năng lực tổ chức thực hiện công tác quân sự, quốc phòng, an ninh cho đội ngũ cán bộ, công chức

III- BẢO ĐẢM AN NINH CHÍNH TRỊ, TRẬT TỰ, AN TOÀN XÃ HỘI TRONG TÌNH HÌNH MỚI

1 Tăng cường tiềm lực quốc phòng và an ninh, xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc

- Tăng cường tiềm lực quốc phòng vệ an ninh

Tiềm lực quốc phòng là khả năng về vật chất và tinh thần ở trong nước và ngoài nước của mỗi quốc gia dân tộc có thể huy động nhằm mục tiêu bảo vệ đất nước, giữ vững hòa bình, ngăn chặn mọi âm mưu và hành động gây chiến của các thế lực thù địch, sẵn sàng đánh thắng chiến tranh xâm lược mọi quy mô có thể xảy

ra Tiềm lực quốc phòng gồm: tiềm lực quân sự, tiềm lực kinh tế, tiềm lực chính trị

- tinh thần, tiềm lực khoa học - công nghệ; trong đó, tiềm lực quân sự là tiêu biểu

và là kết quả tổng hợp của các tiềm lực Tăng cường tiềm lực quốc phòng là tăng cường các tiềm lực trong mối quan hệ thống nhất với nhau, nhằm tạo nên khả năng lớn nhất về vật chất và tinh thần có thể huy động nhằm mục tiêu bảo vệ vững chắc

Tổ quốc

Để tăng cường tiềm lực chính trị - tinh thần, phải tập trung xây dựng hoàn thiện nền tảng hệ tư tưởng - chủ nghĩa Mác - Lênin, tư tưởng Hồ Chí Minh; quan điểm, đường lối, chính sách và pháp luật của Đảng và Nhà nước về nhiệm vụ xây dựng quân đội, củng cố quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc; xây dựng Đảng, Nhà nước,

hệ thống chính trị; sự đồng thuận, ổn định chính trị - xã hội; xây dựng “thế trận lòng dân”, khối đại đoàn kết toàn dân tộc Phải đổi mới nội dung, phương thức giáo dục chính trị, tư tưởng, lý tưởng, truyền thống, bồi dưỡng lý tưởng cách mạng lòng yêu nước, xây dựng đạo đức, lối sống lành mạnh, ý thức tôn trọng và nghiêm chỉnh chấp hành Hiến pháp và pháp luật cho thế hệ trẻ Đẩy mạnh công tác thông tin, tuyên truyền, giáo dục nâng cao ý thức trách nhiệm của toàn Đảng, toàn dân, toàn quân, của các cấp, các ngành, của mỗi cán bộ đảng viên và từng người dân đối với nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc

Để tăng cường tiềm lực kinh tế, phải tiếp tục xây dựng nền kinh tế đất nước phát triển nhanh, bền vững; bảo đảm ổn định kinh tế vĩ mô; tiếp tục hoàn thiện thể chế kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu sớm đưa nước ta cơ bản trở thành nước công nghiệp theo

hướng hiện đại; phát triển công nghiệp theo hướng hiện đại, nâng cao khả năng độc lập, tự chủ của nền kinh tế, xây dựng nền công nghiệp theo hướng lưỡng dụng

"Phát triển có chọn lọc một số ngành công nghiệp chế tạo, chế biến, công nghiệp công nghệ cao, công nghiệp sạch, công nghiệp năng lượng, cơ khí, điện tử, hóa

chất, công nghiệp xây dựng, xây lắp, công nghiệp quốc phòng, an ninh"20

Để tăng cường tiềm lực khoa học - công nghệ, phải quán triệt và thực hiện tốt phương hướng "Phát triển mạnh mẽ khoa học và công nghệ, làm cho khoa học và công nghệ thực sự là quốc sách hàng đầu, là động lực quan trọng nhất để phát triển lực lượng sản xuất hiện đại, kinh tế tri thức, nâng cao năng suất, chất lượng, hiệu quả và sức cạnh tranh của nền kinh tế, bảo vệ môi trường, bảo đảm quốc phòng, an ninh"21

Để tăng cường tiềm lực quân sự, phải tập trung xây dựng lực lượng vũ trang, quân đội vững mạnh, nâng cao khả năng và sức mạnh chiến đấu, trình độ sẵn sàng chiến đấu của quân đội Phát triển nguồn dự trữ về sức người, sức của huy động trực tiếp phục vụ cho các nhiệm vụ của quân đội, nhất là trong những tình huống phức tạp, chiến tranh Tổ chức, trang bị, bố trí lực lượng quân sự, kinh tế đáp ứng mọi yêu cầu thời bình và thời chiến; xây dựng khu vực phòng thủ tỉnh (thành) vững chắc Đẩy mạnh phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh theo hướng lưỡng dụng Thường xuyên nêu cao cảnh giác, duy trì sẵn sàng chiến đấu của các đơn vị lực lượng vũ trang ở phạm vi quốc gia và từng địa phương, bảo đảm đất nước không bị động, bất ngờ

- Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân, thế trận an ninh nhân dân vững chắc, xây dựng “thế trận lòng dân”

Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và an ninh nhân dân vững chắc là một quan điểm quan trọng của Đảng Thế trận quốc phòng là sự tổ chức bố trí, triển khai lực lượng, phương tiện toàn diện và tiềm lực quốc phòng trên toàn lãnh thổ theo ý định chiến lược thống nhất, bảo đảm thắng lợi với mọi âm mưu, thủ đoạn chống phá của các thế lực thù địch, sẵn sàng chuyển thành thế trận chiến tranh nhân dân bảo vệ Tổ quốc Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân hiện nay ở nước

ta bao gồm nhiều nội dung: xây dựng thế trận quân sự; phân vùng kinh tế kết hợp với quốc phòng trên cơ sở quy hoạch các vùng dân cư, đặc biệt chú ý trên các địa bàn chiến lược trọng yếu, tạo nên sự vững chắc của thế trận quốc phòng

Xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân gắn kết chặt chẽ với xây dựng thế trận an ninh nhân dân Nhiệm vụ xây dựng, củng cố quốc phòng, an ninh chịu sự quy định, đồng thời phải trực tiếp phục vụ và đáp ứng mục tiêu, nhiệm vụ bảo vệ

Tổ quốc trong bất kể tình huống nào, dù trong thời bình, hay xung đột, hoặc chiến tranh xảy ra; dù trong đấu tranh chống “diễn biến hòa bình” hay phải đối phó với chiến tranh xâm lược công nghệ cao, hoặc đấu tranh bảo vệ độc lập, chủ quyền, an ninh quốc gia, đặc biệt là chủ quyền biển, đảo Phải kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng và an ninh cả về thế trận và lực lượng; kết hợp chặt chẽ quốc phòng và an

ninh với các lĩnh vực, vấn đề cơ bản khác của đất nước Thế trận quốc phòng toàn

dân và thế trận an ninh nhân dân vừa phải bảo đảm sử dụng có hiệu quả mọi lực lượng vật chất và tinh thần, nhằm hoàn thành thắng lợi những yêu cầu của nhiệm

vụ bảo vệ Tổ quốc, vừa phải phù hợp với tính chất đặc thù của từng lĩnh vực hoạt động cụ thể

Xây dựng “thế trận lòng dân”, tạo nền tảng vững chắc xây dựng nền quốc phòng toàn dân “Thế trận lòng dân” là lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí chiến đấu của toàn dân được khơi dậy, quy tụ, phát huy, tạo nên nền tảng chính trị

- tinh thần; là yếu tố "tạo nền tảng vững chắc xây dựng nền quốc phòng toàn dân

và nền an ninh nhân dân"22 Xây dựng “thế trận lòng dân” cần tập trung xây dựng, củng cố lòng tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước, chế độ xã hội và tin tưởng vào sự thành công của công cuộc đổi mới đất nước, vì mục tiêu dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh; xây dựng các yếu tố chính trị - tinh thần của nền quốc phòng toàn dân, nền an ninh nhân dân; củng cố mối quan hệ mật thiết giữa Đảng với nhân dân; củng cố khối đại đoàn kết toàn dân tộc; thực hiện xóa đói, giảm nghèo, an sinh xã hội và chính sách hợp lòng dân, nâng cao ý thức trách nhiệm thực hiện nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc cho mọi tầng lớp nhân dân

2 Chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch

Đại hội XIII của Đảng xác định nhiệm vụ: "Chủ động đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu, hoạt động chống phá của các thế lực thù địch"23

Để chủ động thực hiện nhiệm vụ này, cần tập trung quán triệt, nắm vững mục tiêu, quan điểm, phương châm chỉ đạo của Đảng, nâng cao nhận thức của các cấp

ủy, tổ chức đảng, mọi cán bộ, đảng viên về vị trí, vai trò quan trọng của cuộc đấu tranh phòng, chống "diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch; chủ động ngăn ngừa nguy cơ "tự diễn biến", "tự chuyển hóa" trong nội bộ Nâng cao hiệu quả tuyên truyền, giáo dục, định hướng tư tưởng trong xã hội Quản lý chặt chẽ và định hướng kịp thời hoạt động của các cơ quan báo chí cũng như việc cung cấp, đưa nội dung thông tin trên mạng internet và các trang mạng xã hội Quan tâm xây dựng tổ chức đảng trong sạch, vững mạnh; tổ chức quần chúng vững mạnh; đẩy mạnh chống tham nhũng và suy thoái về tư tưởng chính trị, đạo đức lối sống của một bộ phận cán bộ, đảng viên, củng cố niềm tin của nhân dân vào Đảng

3 Ngăn chặn, phản bác những thông tin và luận điệu sai trái, đẩy lùi các loại tội phạm và tệ nạn xã hội

Ngăn chặn, phản bác những thông tin và luận điệu sai trái, đẩy lùi các loại tội phạm và tệ nạn xã hội là một nội dung, yêu cầu và biện pháp quan trọng trong việc giữ vững ổn định xã hội, an ninh quốc gia, bảo vệ Tổ quốc hiện nay Đại hội XIII xác định cần phải: "ngăn chặn, phản bác những thông tin và luận điệu sai trái, đẩy lùi các loại tội phạm và tệ nạn xã hội"24

Để ngăn chặn, đẩy lùi các thông tin xấu, độc hại các cơ quan chức năng cần chủ động, kịp thời cung cấp cho nhân dân những kiến thức cần thiết, những thông tin định hướng để mọi người có thể tự sàng lọc, nắm bắt những thông tin chính thống, chính xác, đáng tin cậy, loại bỏ những thông tin lệch lạc gây nhiễu loạn, tác động xấu cho xã hội Có cơ chế quản lý thông tin chặt chẽ, không để kẻ địch lợi dụng, đồng thời có chế tài xử lý nghiêm minh theo đúng quy đinh của pháp luật

đối với những trang thông tin điện tử có nội dung vi phạm pháp luật Tăng cường tuyên truyền, cổ vũ, động viên những nhân tố mới, điển hình tiên tiến, gương người tốt, việc tốt trên mọi lĩnh vực, phát huy chủ nghĩa yêu nước, tinh thần sáng tạo, ý chí vươn lên, tự lực, tự cường, đẩy mạnh các phong trào thi đua yêu nước sôi nổi rộng khắp Tích cực phát hiện, góp phần đấu tranh ngăn chặn và từng bước đẩy lùi tham nhũng, lãng phí, quan liêu các biểu hiện tiêu cực và tệ nạn xã hội; chủ động tham gia đấu tranh trên mặt trận tư tưởng, phản bác kịp thời các luận điệu tuyên truyền xuyên tạc, vu cáo, chống phá Đảng, Nhà nước Phát huy vai trò định hướng dư luận xã hội, giáo dục của hệ thống truyền thông, báo chí cách mạng

4 Sẵn sàng ứng phó với các mối đe dọa an ninh truyền thống và phi truyền thống

Các mối đe dọa an ninh truyền thống là các mối đe dọa mang tính chất quân sự; các mối đe dọa an ninh phi truyền thống là những vấn đề đe dọa nghiêm trọng đến sự phát triển bền vững, ổn định xã hội, môi trường sinh thái và thể chế xã hội; làm suy giảm tăng trưởng kinh tế, sức khoẻ con người, tác động tiêu cực đến đời sống sinh hoạt của đông đảo nhân dân và làm gia tảng các hiểm họa tự nhiên Giữa

an ninh truyền thống và an ninh phi truyền thống có tác động và quan hệ với nhau,

có thể chuyển hóa, trong nhiều trường hợp khó phân định rạch ròi Các mối đe dọa

an ninh phi truyền thống có phạm vi tác động rộng, liên quan đến nhiều lĩnh vực nhiều quốc gia, chủ thể, vượt ra khỏi lợi ích, phạm vi an ninh truyền thống, trở thành vấn đề toàn cầu tác động cả trực tiếp và gián tiếp, cả trước mắt và lâu dài đối với an ninh quốc gia

Để "sẵn sàng ứng phó với các mối đe doạ an ninh truyền thống và phi truyền thống”25, phải tuyên truyền, giáo dục nâng cao nhận thức cho các cấp, các ngành, lực lượng vũ trang và toàn dân về quyền lợi, trách nhiệm trong phòng, chống tác động tiêu cực của thách thức an ninh truyền thống và phi truyền thống Nêu cao tinh thần và ý thức độc lập, tự chủ, tự lực, tự cường mà trước hết, phải tập trung giải quyết tốt những tồn tại trong thể chế, chính sách của quốc gia; trên cơ sở đó, xác định nghĩa vụ, trách nhiệm và quyết tâm chính trị cao của Đảng và Nhà nước

ta trong thực hiện các cam kết quốc tế liên quan đến vấn đề toàn cầu và xử lý các mối đe dọa an ninh phi truyền thống phổ biến trong khu vực Tham gia tích cực và

có trách nhiệm vào tiến trình hợp tác quốc tế và khu vực Trong đó, chú trọng hợp tác đa phương trên các lĩnh vực kinh tế, khoa học kỹ thuật, bảo vệ môi trường sinh thái, dân số, đấu tranh phòng chống khủng bố, các loại tội phạm có tổ chức, tội phạm xuyên quốc gia, góp phần giải quyết các nhân tố gây mất ổn định đang đe dọa môi trường an ninh khu vực

5 Bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và an ninh mạng

Với khả năng kết nối vô hạn của mạng thông tin toàn cầu, tấn công mạng sẽ ngày càng gia tăng, không chỉ dừng lại ở mục đích thu thập thông tin bí mật, mà còn nhằm phá hoại hạ tầng thông tin, thậm chí trở thành những loại vũ khí nguy hiểm, có sức tàn phá nặng nề, được sử dụng song hành cùng các loại vũ khí truyền thống khi xung đột vũ trang xảy ra Đối với Việt Nam, hệ thống mạng thông tin quốc gia, nhất là hệ thống mạng thông tin của các cơ quan, tổ chức quan trọng vẫn

sẽ là mục tiêu tấn công xâm nhập của tin tặc nước ngoài; nguy cơ mất an ninh, an toàn thông tin, lộ, lọt bí mật nhà nước ngày càng nghiêm trọng nếu không có giải pháp phòng, chống hữu hiệu Đảng ta chỉ rõ yêu cầu: “bảo đảm an ninh, an toàn thông tin, an ninh mạng”26 Bảo đảm an ninh, an toàn thông tin và an ninh mạng là cuộc đấu tranh của toàn dân dưới sự lãnh đạo của Đảng, là một bộ phận trọng yếu của cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh quốc gia, giữ gìn trật tự, an toàn xã hội; là trách nhiệm của cả hệ thống chính trị và toàn dân, của các cấp, các ngành

CÂU HỎI THẢO LUẬN

1 Phân tích quan điểm của Đảng ta về bảo vệ vững chắc Tổ quốc Việt Nam

xã hội chủ nghĩa, giữ vững môi trường hòa bình, ổn định hiện nay; liên hệ với trách nhiệm của người đảng viên trong tình hình hiện nay?

2 Phân tích mục tiêu, nhiệm vụ, giải pháp tăng cường quốc phòng, bảo vệ Tổ quốc, môi trường hòa bình, ổn định trong những năm tới; người đảng viên phải có trách nhiệm như thế nào trong việc quán triệt và tổ chức thực hiện?

3 Trình bày những nội dung cơ bản về bảo đảm an ninh chính trị, trật tự, an toàn xã hội trong tình hình mới; người đảng viên phải làm gì để quán triệt và tổ chức thực hiện các nội dung đó?

TCCS - Giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại nhằm tạo ra sức mạnh tổng hợp là kế sách độc đáo của dân tộc ta trong quá trình dựng nước và giữ nước Trong cách mạng giải phóng dân tộc cũng như trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời gian qua, nhờ thực hiện tốt việc kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại nên cách mạng Việt Nam đã giành được những thắng lợi to lớn Ngày nay, kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại vẫn là yêu cầu cấp thiết, là nghệ thuật tạo sức mạnh tổng hợp để xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa

Quá trình phát triển nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Kế thừa kế sách “tạo lực, lập thế, tranh thời” của tổ tiên ta trong sự nghiệp dựng nước và giữ nước; phát huy kết quả đường lối lãnh đạo trong cách mạng giải phóng dân tộc, với tinh thần cách mạng tiến công, để phù hợp với tình hình thế giới, khu vực và trong nước, từ năm 1991 đến nay, Đảng ta đã không ngừng đổi mới tư duy lãnh đạo, trong đó có đổi mới tư duy về việc giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội (năm

1991) đã đề cập đến mối quan hệ giữa quốc phòng và an ninh với việc xác định:

“Kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng - an ninh, quốc phòng - an ninh với kinh

tế trong các kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội”(1) Cương lĩnh cũng chỉ rõ mục

tiêu, nhiệm vụ của quốc phòng, an ninh là giữ vững môi trường hòa bình cho sự nghiệp phát triển đất nước theo con đường xã hội chủ nghĩa; xây dựng và phát huy

tiềm năng, lực lượng mọi mặt của đất nước, cả về kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội vào củng cố quốc phòng, bảo vệ an ninh quốc gia; việc củng cố quốc phòng, giữ vững an ninh quốc gia là nhiệm vụ trọng yếu thường xuyên của toàn dân và của Nhà nước Do đó, cần phải “phối hợp lực lượng quốc phòng và an ninh trong cuộc đấu tranh bảo vệ an ninh, trật tự”(2) Tuy nhiên, lúc này Đảng ta chưa đặt vấn

đề kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong các chiến lược, quy hoạch

và kế hoạch phát triển của đất nước

Đến Đại hội VIII của Đảng (năm 1996), nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại mới rõ ràng, cụ thể hơn, nổi bật là nhận thức rõ vai trò của đối ngoại trong các hoạt động quốc phòng, an ninh, đặc biệt là các hoạt động đấu tranh trên mặt trận ngoại giao Đảng chủ trương: “Kết hợp quốc phòng,

an ninh với kinh tế Gắn chặt nhiệm vụ quốc phòng với nhiệm vụ an ninh, hai mặt

có mối quan hệ khăng khít trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc, bảo vệ chế độ trong tình hình mới Phối hợp chặt chẽ hoạt động quốc phòng, an ninh với hoạt động đối ngoại”(3) Từ đây, mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại luôn được Đảng khẳng định và đề cập trong các văn kiện, nghị quyết, chỉ thị về quốc phòng,

an ninh và đối ngoại

Trên cơ sở tổng kết thực tiễn, Đại hội IX của Đảng (năm 2001) tiếp tục bổ sung những quan điểm mới về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và mối quan hệ giữa các hoạt động này Văn kiện Đại hội khẳng định: “Kết hợp chặt chẽ kinh tế với quốc phòng và an ninh, quốc phòng và an ninh với kinh tế trong các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội Phối hợp hoạt động quốc phòng và

an ninh với hoạt động đối ngoại”(4) Điểm mới trong nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa quốc phòng và an ninh lúc này là đã cụ thể hóa mối quan hệ đó vào trong các chiến lược, quy hoạch và kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội, đưa vào hoạt động thực tiễn của các cấp, các ngành, trong đó nhấn mạnh cần phải tăng cường hoạt động quản lý nhà nước về quốc phòng, an ninh trên phạm vi cả nước

và ở từng địa phương, cơ sở Tuy nhiên, việc cụ thể hóa quan điểm, nhận thức của Đảng vẫn chỉ tập trung ở lĩnh vực quốc phòng, an ninh, chưa cụ thể hóa mối quan

hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại thành chiến lược, chính sách, kế hoạch

Tại Đại hội X (năm 2006), nhận thức của Đảng về mối quan hệ giữa quốc phòng,

an ninh và đối ngoại đã có bước phát triển tương đối toàn diện; không dừng lại ở việc xây dựng quy chế phối hợp, kết hợp các hoạt động đó, Đảng còn chủ trương:

“Bổ sung quy chế phối hợp hoạt động giữa quốc phòng, an ninh, đối ngoại và các

bộ, ngành có liên quan trong phân tích, dự báo tình hình và làm tham mưu đề xuất các giải pháp thực hiện”(5); đồng thời nhấn mạnh việc tiếp tục thực hiện nhất quán đường lối đối ngoại độc lập tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; xây dựng chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa các quan hệ quốc tế Cùng với việc chủ động, tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, cần phải mở rộng hợp tác

quốc tế trên các lĩnh vực khác, trong đó có lĩnh vực quốc phòng, an ninh Sách trắng Quốc phòng Việt Nam năm 2009 đã nhấn mạnh việc cần phải phối hợp chặt

chẽ giữa hoạt động quốc phòng, an ninh với hoạt động đối ngoại thành một thể thống nhất nhằm phục vụ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, trong

đó “Quốc phòng Việt Nam luôn gắn bó mật thiết với đường lối đối ngoại độc lập,

tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển, chính sách đối ngoại rộng mở, đa phương hóa, đa dạng hóa quan hệ quốc tế của Đảng và Nhà nước Việt Nam”(6)

Đại hội XI của Đảng (năm 2011) tiếp tục khẳng định việc “phối hợp chặt chẽ hoạt động đối ngoại của Đảng, ngoại giao Nhà nước và ngoại giao nhân dân; giữa ngoại giao chính trị với ngoại giao kinh tế và ngoại giao văn hóa; giữa đối ngoại với quốc phòng, an ninh”(7) là quan điểm nhất quán đối với công tác quản lý, phối hợp các hoạt động quốc phòng, an ninh và đối ngoại Đặc biệt, Đảng nhấn mạnh việc tiếp tục chủ động, tăng cường mở rộng quan hệ hợp tác quốc tế trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh Điều này cho thấy, Đảng đã đề cập trực tiếp và đánh giá cao tầm quan trọng của hoạt động đối ngoại quốc phòng, an ninh đối với nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc

Đến Đại hội XII (năm 2016), Đảng tiếp tục nhấn mạnh việc “kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại; tăng cường hợp tác quốc tế về quốc phòng, an ninh”, trong đó xác định quan điểm chủ động giữ nước trong thời bình: “Có kế sách ngăn ngừa các nguy cơ chiến tranh, xung đột từ sớm, từ xa; chủ động phòng ngừa, phát hiện sớm và triệt tiêu các nhân tố bất lợi, nhất là các nhân tố bên trong

có thể gây ra đột biến”(8), và chỉ rõ quá trình hội nhập quốc tế là quá trình vừa hợp tác, vừa đấu tranh, cho nên cần phải chủ động trong việc dự báo, xử lý linh hoạt, kịp thời mọi tình huống, không để rơi vào thế bị động, đối đầu, bất lợi Việc xác định quan điểm nêu trên là rất cần thiết để tạo sự thống nhất về nhận thức và hành động với việc chủ động giữ nước trong thời bình

Từ sau Đại hội XII của Đảng, các quan điểm nêu trên trở thành kim chỉ nam cho mọi hoạt động của toàn Đảng, toàn dân và toàn quân Trong quá trình triển khai thực hiện, các cấp, các ngành, nhất là các cơ quan thuộc lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại đã chủ động kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại phục vụ nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Đặc biệt, năm 2018, Bộ

Chính trị đã phê duyệt “Chiến lược Quốc phòng Việt Nam”, làm cơ sở cho việc hình thành các chiến lược cụ thể, như “Chiến lược Quân sự Việt Nam thời kỳ

mới”, “Chiến lược Tác chiến trên không gian mạng” và Luật Quốc phòng (sửa

đổi) năm 2018 Điều 3 Luật Quốc phòng năm 2018 đã xác định nguyên tắc của

hoạt động quốc phòng là: “Kết hợp quốc phòng với an ninh, đối ngoại” Việc kết

hợp quốc phòng, an ninh và đối ngoại được xác định là một trong những nội dung

quan trọng của nền quốc phòng toàn dân

Từ Đại hội VII của Đảng (năm 1991) đến nay, nhận thức của Đảng về mối

quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại đã có sự phát triển mới, ngày

càng toàn diện, đầy đủ và sâu sắc; từng bước thấy rõ hơn vai trò của an ninh,

đối ngoại đối với quốc phòng và sự cần thiết phải gắn chặt quốc phòng, an

ninh với đối ngoại trong một chiến lược thống nhất

Đồng bào vùng biên vừa là những "đại sứ" ngoại giao nhân dân, vừa là những "cột mốc sống" kiên cường bảo vệ toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc_Ảnh: Trần Bảo Hòa

Kết quả phát triển nhận thức về giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Quá trình phát triển nhận thức của Đảng về giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại được biểu hiện thông qua các kết quả cụ thể như sau:

Về nhận thức: Từng bước thể chế hóa, cụ thể hóa nhận thức, quan điểm, đường lối,

chủ trương của Đảng về mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại thành luật pháp, chiến lược, sách lược, quy hoạch, kế hoạch để triển khai thực hiện trong thực tiễn: Luật Quốc phòng, Luật An ninh quốc gia, Luật An ninh mạng, Sách trắng Quốc phòng, Chiến lược Quốc phòng Việt Nam, Nghị định về Đối ngoại

quốc phòng ; quy định, chỉ thị của Chính phủ về tổ chức thực hiện sự kết hợp giữa các hoạt động quốc phòng, an ninh và đối ngoại Bổ sung quy chế phối hợp hoạt động giữa Bộ Quốc phòng, Bộ Công an, Bộ Ngoại giao trong giải quyết các vấn đề liên quan đến quốc phòng, an ninh và đối ngoại Sự ra đời của các văn bản pháp lý đã từng bước hoàn thiện về nhận thức và tăng cường vai trò lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà nước đối với việc giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng,

an ninh và đối ngoại trong phạm vi cả nước, từng ngành, từng địa phương

Về đối nội: Trong những năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng, quản lý của Nhà

nước về giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại, chúng ta đã từng bước tăng cường tiềm lực và sức mạnh tổng hợp của đất nước; sức mạnh quân

sự, quốc phòng không ngừng lớn mạnh; thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận

an ninh nhân dân tiếp tục được tăng cường, củng cố vững chắc; giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất, toàn vẹn lãnh thổ; bảo vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế

độ xã hội chủ nghĩa; không ngừng nâng cao đời sống vật chất và tinh thần của nhân dân; củng cố lòng tin của nhân dân vào Đảng, vào chế độ xã hội chủ nghĩa; xây dựng và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc; giữ vững ổn định chính trị, trật tự, an toàn xã hội, giữ vững môi trường hòa bình, tạo ra những điều kiện thuận lợi để đất nước phát triển nhanh, toàn diện và vững chắc; sớm nhận diện và kịp thời đấu tranh có hiệu quả, làm thất bại mọi âm mưu, thủ đoạn “diễn biến hòa bình”, bạo loạn lật đổ của các thế lực thù địch và các biểu hiện “tự diễn biến”, “tự chuyển hóa” trong nội bộ; ngăn chặn các nguy cơ chiến tranh và xung đột vũ trang

Về đối ngoại: Với những quan điểm, chủ trương, đúng đắn và sự nỗ lực không

ngừng trên các phương diện, Đảng đã từng bước lãnh đạo đất nước phá thế bao vây cấm vận từ bên ngoài; giải quyết tốt mối quan hệ giữa đối tượng và đối tác; chuyển hóa tính chất, nâng cấp mối quan hệ với một số nước thành quan hệ đối tác, đối tác toàn diện, đối tác chiến lược, đối tác chiến lược toàn diện; hình thành thế trận ngoại giao vững chắc, bao gồm: đối ngoại đảng, ngoại giao nhà nước, đối ngoại nhân dân; xây dựng biên giới hòa bình, hữu nghị, hợp tác và phát triển với các nước láng giềng; giải quyết các tranh chấp, bất đồng, mâu thuẫn với các nước trong khu vực bằng biện pháp hòa bình trên cơ sở luật pháp quốc tế; thiết lập quan hệ song phương với các nước, đưa quan hệ hợp tác với các đối tác đi vào chiều sâu, thực chất và hiệu quả hơn; từng bước xây dựng được vị thế, uy tín của Việt Nam là một trụ cột quan trọng trong các diễn đàn, các tổ chức quốc tế, khu vực Đặc biệt,

sự kiện Việt Nam trở thành Ủy viên không thường trực của Hội đồng Bảo an Liên hợp quốc nhiệm kỳ 2020 - 2021 với số phiếu bầu là 192/193 đồng ý, càng khẳng định rõ vị thế, uy tín của nước ta trên trường quốc tế Với tư cách là một thành viên tích cực, chủ động và có trách nhiệm, Việt Nam đã góp phần quan trọng vào việc giữ vững môi trường hòa bình, ổn định của khu vực và thế giới

Bên cạnh những kết quả đạt được, việc quán triệt quan điểm, chủ trương của Đảng

về giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại ở một số ngành, địa phương vẫn còn hạn chế; hệ thống luật pháp về việc giải quyết mối quan hệ này chưa hoàn thiện, việc cụ thể hóa sự kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối

ngoại thành các quy hoạch, kế hoạch, quy chế, cơ chế hoạt động có lúc chưa đồng bộ; sự kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong việc giải quyết một số vấn đề cụ thể thiếu chặt chẽ; sự phối hợp trong nghiên cứu, dự báo về chiến lược quốc phòng, an ninh và đối ngoại có mặt chưa theo kịp diễn biến của tình hình

Phương hướng giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc thời gian tới

Trong những năm tới, tình hình thế giới và khu vực tiếp tục biến động nhanh chóng, phức tạp và khó lường, tiềm ẩn nhiều nguy cơ gây bất ổn định, đe dọa đến môi trường hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới, tác động không nhỏ đến

sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Việt Nam xã hội chủ nghĩa Điều đó đòi hỏi phải đồng thời thực hiện nhiều giải pháp khác nhau, trong đó nổi bật là sự kết hợp chặt chẽ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại Để thực hiện có hiệu quả việc giải quyết mối quan hệ này, cần tập trung vào một số phương hướng cơ bản sau:

Một là, tăng cường sự lãnh đạo của Đảng, nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện cơ chế, chính sách về giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại

Tăng cường sự lãnh đạo tuyệt đối, trực tiếp về mọi mặt của Đảng, sự quản lý tập trung, thống nhất của Nhà nước đối với mọi hoạt động quốc phòng, an ninh, đối ngoại và việc giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại Sự lãnh đạo của Đảng, quản lý, điều hành của Nhà nước đối với việc giải quyết mối quan hệ này phải thông qua đường lối, chủ trương và hệ thống pháp luật Đường lối, quan điểm của Đảng về quốc phòng, an ninh và đối ngoại phải được luật hóa thông qua hệ thống pháp lệnh, nghị định, kế hoạch và các quy chế, quy định, bảo đảm tính nguyên tắc, tính pháp lý trong quá trình thực hiện

Tiếp tục nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện hệ thống pháp luật, cơ chế, chính sách về quốc phòng, an ninh, đối ngoại và việc kết hợp giữa quốc phòng, an ninh và đối ngoại Nâng cao hiệu lực, hiệu quả quản lý, điều hành của Nhà nước trong lĩnh vực quốc phòng, an ninh và đối ngoại Đẩy mạnh việc xây dựng, hoạch định, hoàn thiện chiến lược xây dựng và bảo vệ Tổ quốc phù hợp với điều kiện, hoàn cảnh của từng giai đoạn cách mạng, không để rơi vào thế bị động, bất ngờ cả về chiến lược, chiến dịch và chiến thuật Ban hành và duy trì nghiêm các quy chế, quy định mới

về việc phối hợp giữa các ngành, các cấp, các địa phương, đặc biệt là giữa các ngành quân đội, công an và ngoại giao Nghiên cứu, bổ sung, hoàn thiện về nội dung, hình thức, biện pháp kết hợp đấu tranh quốc phòng, an ninh và đối ngoại trong nhiệm vụ bảo vệ Tổ quốc Chủ động phát hiện, kiên quyết đấu tranh với những tư tưởng, hành động sai trái, thù địch, xuyên tạc, hạ thấp, phủ nhận vai trò lãnh đạo của Đảng đối với việc giải quyết mối quan hệ giữa quốc phòng, an ninh

và đối ngoại

Hai là, thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước, nâng cao tiềm lực kinh tế, tăng cường tiềm lực quân sự, xây dựng thế trận quốc phòng, an ninh vững chắc

Thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước sẽ tạo điều kiện, cơ sở vật chất, kỹ thuật của đất nước, hình thành nền tảng để phát triển sức mạnh kinh tế, tạo dựng tiềm lực quân sự, quốc phòng và khả năng huy động tiềm lực kinh tế phục vụ nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Trên cơ sở đó, từng bước phát triển tiềm lực quân sự, quốc phòng, tạo thế và lực để xây dựng thế trận quốc phòng toàn dân và thế trận an ninh nhân dân vững chắc Tăng cường tiềm lực, thế trận quốc phòng, an ninh là quá trình tiếp tục đổi mới nội dung, phương thức, nhằm tạo ra nguồn lực tổng hợp bảo đảm tốt nhất cho nhiệm vụ quốc phòng,

an ninh trong bối cảnh đất nước đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa

và hội nhập quốc tế

Thực hiện sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước là tạo lập sức mạnh về kinh tế - xã hội, tạo cơ sở, tiền đề để tạo lập sức mạnh về quân sự, quốc phòng, an ninh, tạo nên sức mạnh tổng hợp của đất nước trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ

Tổ quốc Nếu không có sức mạnh, tiềm lực kinh tế thì không có sức mạnh, tiềm lực quân sự, quốc phòng, an ninh Chính tiềm lực quân sự, quốc phòng, an ninh mạnh sẽ góp phần bảo vệ sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa, sự nghiệp xây dựng và phát triển kinh tế của đất nước Vấn đề quan trọng đặt ra là chú trọng triển khai thực hiện có hiệu quả việc phát triển công nghiệp quốc phòng, an ninh, bởi đây là bộ phận của công nghiệp quốc gia, một phần quan trọng của thực lực và tiềm lực quốc phòng, an ninh của đất nước

Ba là, tích cực, chủ động quan hệ sâu rộng với các nước, các tổ chức quốc tế, khu vực và nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam

Tích cực, chủ động quan hệ sâu rộng với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực trên tinh thần Việt Nam “là bạn, là đối tác tin cậy và thành viên có trách nhiệm của cộng đồng quốc tế” Vấn đề đặt ra là Việt Nam cần chú trọng hợp tác song phương với các đối tác, đưa khuôn khổ quan hệ đã xác lập vào thực chất, đạt hiệu quả thiết thực Tiếp tục xây dựng lòng tin chiến lược với các nước, ưu tiên quan hệ, hợp tác quốc phòng với các nước láng giềng, liền kề, các nước lớn, các nước thuộc Hiệp hội các quốc gia Đông Nam Á (ASEAN) và các nước bạn bè truyền thống, đồng thời mở rộng quan hệ, hợp tác với các nước có tiềm năng, thúc đẩy quan hệ với các đối tác lớn, đối tác quan trọng Chủ động, tích cực tham gia các cơ chế đa phương

về quốc phòng, an ninh trong khuôn khổ ASEAN và do ASEAN giữ vai trò chủ đạo; tham gia tích cực, có hiệu quả hoạt động gìn giữ hòa bình của Liên hợp quốc; nghiên cứu tham gia một số hoạt động diễn tập về an ninh phi truyền thống và các hoạt động khác, như tìm kiếm, cứu nạn, cứu trợ thảm họa, xử lý bom mìn, chất độc hóa học

Mục đích cao nhất trong quan hệ đối ngoại là phục vụ lợi ích quốc gia - dân tộc, theo đó, trong quan hệ đối ngoại với các nước, các tổ chức quốc tế và khu vực, tuyệt đối không để Việt Nam rơi vào thế bị bao vây, cô lập, bị động, bất ngờ, đặc biệt là rơi vào trạng thái đối đầu có thể dẫn đến xung đột Việt Nam cần tiếp tục tích cực, chủ động trong thiết lập, đẩy mạnh các mối quan hệ đối ngoại; trong hóa giải các bất đồng, mâu thuẫn, tranh chấp về lợi ích; trong đề xuất những giải pháp xây dựng hòa bình, ổn định ở khu vực và trên thế giới Giải quyết quan hệ hợp tác với các nước, các tổ chức quốc tế, khu vực trên tinh thần “hợp tác vì hòa bình và phát triển bền vững, cùng nhau giải quyết các vấn đề chung của khu vực và toàn cầu, các xung đột, tranh chấp bằng biện pháp hòa bình, trên cơ sở tôn trọng độc lập, chủ quyền và toàn vẹn lãnh thổ, không can thiệp vào công việc nội bộ của nhau, bình đẳng, cùng có lợi”(9) Tiếp tục nâng cao vị thế, uy tín của Việt Nam trong việc giải quyết những vấn đề chung, xây dựng lòng tin chiến lược, hướng đến hòa bình và ổn định trong khu vực và trên thế giới

Bốn là, linh hoạt, sáng tạo trong giải quyết các vấn đề đối ngoại trên cơ sở lợi ích quốc gia - dân tộc

Trên tinh thần “Dĩ bất biến ứng vạn biến”, Việt Nam cần phải linh hoạt, sáng tạo, mềm dẻo trong giải quyết các vấn đề đối ngoại, lấy lợi ích quốc gia - dân tộc là mục tiêu cao nhất, quan trọng nhất, có ý nghĩa định hướng hoạt động đối ngoại trên tất cả các lĩnh vực Lợi ích quốc gia - dân tộc Việt Nam là toàn diện, bao gồm lợi ích kinh tế, lợi ích chính trị, lợi ích văn hóa ; lợi ích vật thể, lợi ích phi vật thể; lợi ích trước mắt và lợi ích lâu dài; không chỉ có lợi ích trong nước mà còn các lợi ích hợp pháp khác ở ngoài nước

Trong giải quyết mọi vấn đề đối ngoại, với mọi đối tượng, đối tác, phải bảo đảm lợi ích quốc gia - dân tộc trên cơ sở các nguyên tắc cơ bản của luật pháp quốc tế, thực hiện bình đẳng, cùng có lợi, với đường lối đối ngoại độc lập, tự chủ, hòa bình, hợp tác và phát triển; không nóng vội, mà phải “kiên quyết, kiên trì đấu tranh bảo

vệ vững chắc độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ của Tổ quốc, bảo

vệ Đảng, Nhà nước, nhân dân và chế độ xã hội chủ nghĩa”(10); tăng cường sự gắn kết an ninh và ổn định của nước ta với an ninh và ổn định của khu vực, từng bước nâng cao mức độ đan xen lợi ích về quốc phòng, an ninh theo hướng tăng cường nhận thức, hợp tác về các vấn đề có chung quan tâm và lợi ích; giữ vững môi trường hòa bình, thuận lợi cho đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa; nâng cao

vị thế của đất nước trên trường quốc tế, vì lợi ích quốc gia - dân tộc

Năm là, nâng cao tinh thần yêu nước và phát huy sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, vì mục tiêu “dân giàu, nước mạnh, dân chủ, công bằng, văn minh.”

Lịch sử Việt Nam đã chứng minh tinh thần yêu nước và đoàn kết của nhân dân là một động lực vô cùng to lớn, giúp dân tộc ta phát huy sức mạnh tổng hợp, giành chiến thắng trước mọi kẻ thù xâm lược lớn mạnh gấp mình rất nhiều lần Tinh thần yêu nước đã tạo nên sức mạnh của dân tộc Việt Nam, giúp cho dân tộc tồn tại và

phát triển qua những thử thách cam go, khốc liệt và hào hùng của lịch sử Tuy nhiên, trước những biến động lớn của thời cuộc hiện nay, đòi hỏi tinh thần yêu

nước Việt Nam, một mặt, phải duy trì, củng cố những đặc trưng làm nên sức mạnh truyền thống của dân tộc; mặt khác, phải xây dựng và củng cố thêm những nền

tảng lý luận và sức mạnh mới nhằm thực hiện thắng lợi mục tiêu xây dựng thành công chủ nghĩa xã hội ở Việt Nam Do đó, cần làm tốt công tác tuyên truyền, giáo dục tinh thần yêu nước, lòng tự hào dân tộc của người Việt Nam; nâng cao tinh thần trách nhiệm của các cấp, các ngành, các lực lượng, nhất là phát huy vai trò của hệ thống giáo dục, đào tạo và các phương tiện truyền thông trong việc tuyên truyền, giáo dục này; nghiên cứu, lựa chọn nội dung, hình thức, biện pháp tuyên truyền, giáo dục phải phù hợp với từng hoàn cảnh, đối tượng cụ thể, nhất là đối với đồng bào các dân tộc thiểu số và cộng đồng người Việt Nam ở nước ngoài

Đại đoàn kết toàn dân tộc là động lực chủ yếu, nguồn lực to lớn trong xây dựng và bảo vệ Tổ quốc Theo đó, cần tăng cường khối đại đoàn kết toàn dân tộc trên nền tảng liên minh giai cấp công nhân với giai cấp nông dân và đội ngũ trí thức do Đảng lãnh đạo Lấy lợi ích chung của quốc gia - dân tộc và quyền lợi cơ bản của nhân dân lao động làm mục đích của cách mạng Tích cực đổi mới, hoàn thiện hệ thống chính trị các cấp; đẩy mạnh công tác tuyên truyền, giáo dục, vận động nhân dân tích cực, tự giác xây dựng và bảo vệ Tổ quốc; xử lý hài hòa các mối quan hệ giai cấp và dân tộc, giai cấp, dân tộc và nhân loại, quốc gia và quốc tế, chiến lược

và sách lược, lợi ích toàn bộ và bộ phận, lợi ích cá nhân, lợi ích tập thể và lợi ích toàn xã hội; tạo điều kiện thuận lợi cho mọi tổ chức, cá nhân cùng tiến bộ, trưởng thành, có đóng góp xứng đáng vào sự nghiệp cách mạng chung vì lợi ích quốc gia

- dân tộc./

Nghị quyết Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII của Đảng

Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ XIII Đảng Cộng sản Việt Nam họp từ ngày 25.1-1.2, tại Thủ đô Hà Nội, sau khi thảo luận các văn kiện do Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII trình,

QUYẾT NGHỊ

I- Tán thành những nội dung cơ bản về đánh giá kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XII và đánh giá chung về 10 năm thực hiện Cương lĩnh xây dựng đất nước trong thời kỳ quá độ lên chủ nghĩa xã hội năm 1991 (bổ sung, phát triển năm 2011), 10 năm thực hiện Chiến lược phát triển kinh tế - xã hội 2011 - 2020, 30 năm thực hiện Cương lĩnh 1991, 35 năm thực hiện công cuộc đổi mới; định hướng phát triển và phương hướng, nhiệm vụ phát triển đất nước trong thời gian tới nêu trong các văn kiện của Ban Chấp hành Trung ương Đảng khóa XII trình Đại hội Cụ thể là:

1 Kết quả thực hiện Nghị quyết Đại hội XII

Trong nhiệm kỳ Đại hội XII, nắm bắt thuận lợi, thời cơ, vượt qua khó khăn, thách thức, nhất là tác động nặng nề của cuộc khủng hoảng, suy thoái kinh tế toàn cầu do đại dịch Covid-19; toàn Đảng, toàn dân, toàn quân đã đoàn kết, chung sức, đồng lòng nỗ lực phấn đấu, thực hiện thắng lợi các mục tiêu, nhiệm vụ, đạt được nhiều thành tựu rất quan trọng, khá toàn diện, tạo nhiều dấu ấn nổi bật Kinh tế vĩ mô ổn định, lạm phát được kiểm soát, tăng trưởng được duy trì ở mức khá cao; tiềm lực, quy mô và sức cạnh tranh của nền kinh tế được nâng lên Các lĩnh vực xã hội, môi trường có nhiều tiến bộ Đời sống nhân dân được cải thiện đáng kể Công tác xây dựng, chỉnh đốn Đảng và xây dựng hệ thống chính trị được đặc biệt chú trọng, triển khai toàn diện, đồng bộ, hiệu quả Công tác kiểm tra, giám sát, kỷ luật và đấu tranh phòng chống tham nhũng, lãng phí, tiêu cực chuyển biến mạnh mẽ, có bước đột phá gắn kết chặt chẽ giữa "xây" và "chống", có hiệu quả, ngày càng đi vào chiều sâu Nhà nước pháp quyền xã hội chủ nghĩa Việt Nam không ngừng được củng cố vững mạnh Công tác lãnh đạo của Đảng với Nhà nước, MTTQ Việt Nam

và các tổ chức chính trị - xã hội được tăng cường, mối quan hệ phối hợp ngày càng chặt chẽ, đồng bộ Chính trị - xã hội ổn định; quốc phòng, an ninh không ngừng được củng cố, kiên quyết, kiên trì giữ vững độc lập, chủ quyền, thống nhất và toàn vẹn lãnh thổ, lợi ích quốc gia, dân tộc; quan hệ đối ngoại và hội nhập quốc tế ngày càng sâu rộng và hiệu quả; vị thế, uy tín của Việt Nam trên trường quốc tế được nâng cao Đặc biệt, trong năm 2020, đại dịch Covid-19 gây ra nhiều thiệt hại về kinh tế - xã hội, song nhờ phát huy được sức mạnh đại đoàn kết toàn dân tộc, sự ưu việt của chế độ xã hội chủ nghĩa, sự tham gia đồng bộ, quyết liệt của cả hệ thống chính trị dưới sự lãnh đạo đúng đắn của Đảng, sự đồng lòng ủng hộ của nhân dân, đất nước ta đã từng bước kiểm soát có hiệu quả đại dịch Covid-19; từng bước phục hồi sản xuất, kinh doanh và các hoạt động kinh tế - xã hội; ổn định đời sống nhân dân; góp phần củng cố, tăng cường niềm tin của nhân dân đối với Đảng, Nhà nước

và chế độ xã hội chủ nghĩa; khẳng định bản lĩnh, ý chí, truyền thống tốt đẹp của nhân dân ta, dân tộc ta