SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động trong lĩnh vực phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo

Một số biện pháp nâng cao chất lượng cho trẻ 4 5 tuổi phát triển thể chât SKKN Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động trong lĩnh vực phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo 1 Phần mở đầu 1 1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phát triển thể chất là một trong những lĩnh vực giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ Giáo dục phát triển vận động là một trong những nhiệm vụ của giáo dục phát triển thể chất nh.

1 Phần mở đầu

1.1 Lý do chọn đề tài, sáng kiến, giải pháp

Trong chương trình giáo dục mầm non, giáo dục phát triển thể chất là mộttrong những lĩnh vực giáo dục phát triển toàn diện cho trẻ Giáo dục phát triển vậnđộng là một trong những nhiệm vụ của giáo dục phát triển thể chất nhằm góp phầnphát triển toàn diện cho trẻ mầm non Giáo dục phát triển vận động cho trẻ khôngchỉ đơn thuần dạy múa hay dạy vận động mà mục đích để phát triển các cơ, bắp,xương, khớp, sự khéo léo, dẻo dai thông qua các động tác là cơ hội phát huy nănglực vận động tiềm ẩn của đứa trẻ Trẻ được vận động một cách phù hợp sẽ tạo điềukiện thuận lợi cho sự phát triển của hệ thần kinh, giúp cho quá trình cảm giác, trigiác, trí nhớ, tư duy phát triển tốt Đồng thời củng cố cho trẻ những kiến thức về sựvật hiện tượng xung quanh Thông qua hoạt động phát triển vận động còn giúp trẻphát triển tình cảm, xã hội, vì vận động sẽ giúp trẻ nâng cao nhận biết của bảnthân, phẩm chất đạo đức như tinh thần tập thể, lòng mong muốn giúp đỡ lẫn nhau,tính thẳng thắn, tính trung thực, tính khiêm tốn, công bằng

Đối với trẻ ở lứa tuổi mẫu giáo qua từng độ tuổi thì cơ thể trẻ lớn lên, khỏemạnh hơn, hệ thần kinh trung ương phát triển, quá trình hưng phấn và ức chế cânbằng hơn, môi trường sống mở rộng hơn, có nhiều thử thách mới giúp trẻ phát triểntốt kĩ năng vận động Trẻ có sự phát triển rõ rệt các vận động cơ bản như đi, chạy,nhảy và các vận động khác đòi hỏi sức mạnh, sức nhanh và sự khéo léo cũng đượctrẻ thực hiện khá tốt như Ném, bò Song trong quá trình thực hiện các vận động thìviệc thực hiện kĩ thuật các vận động trẻ vẫn còn gặp rất nhiều khó khăn theo từnglứa tuổi

Vậy làm thế nào để giúp trẻ mẫu giáo vượt qua những khó khăn thử thách đểgóp phần nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ? Muốn làmđược điều đó đòi hỏi người giáo viên phải biết linh hoạt và sáng tạo trong việc lựachọn nội dung, hệ thống các phương pháp, biện pháp, hình thức tổ chức phù hợpnhằm phát huy được tính tích cực tham gia của trẻ Song trên thực tế việc tổ chức

các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ Mẫu giáo còn nhiều hạn chếnhư: Việc tổ chức các hoạt động vận động cho trẻ còn rập khuôn, máy móc chưasáng tạo trong việc lựa chọn nội dung cũng như hình thức và phương pháp tổ chứchoạt động cho trẻ; chưa thực sự lấy trẻ làm trung tâm cho việc tổ chức hoạt động,trong tổ chức hoạt động giáo viên còn nói nhiều, chưa tạo mọi điều kiện để pháthuy tính tích cực chủ động của trẻ; việc tích hợp lồng ghép giáo dục phát triển vậnđộng vào các lĩnh vực khác chưa linh hoạt và sáng tạo; môi trường cho trẻ hoạtđộng chưa phong phú và hấp dẫn, đồ dùng đồ chơi phục vụ chuyên đề còn hạn chế

về số lượng và chủng loại nên chưa kích thích trẻ tham gia hoạt động; chưa thực sựphát huy được sự tham gia của các bậc phụ huynh trong tổ chức các hoạt động thểthao cho trẻ Từ những lý do trên nên dẫn đến chất lượng giáo dục phát triển vậnđộng cho trẻ chưa cao

Là người cán bộ quản lý, bản thân tôi băn khoăn, trăn trở phải làm gì để pháthuy tính chủ động sáng tạo của đội ngũ giáo viên, giúp giáo viên thực hiện tốt cáchoạt động giáo dục phát triển vận động, mang lại những kiến thức, sự mạnh dạn, tựtin cho trẻ, nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động ở lĩnh vực phát triểnthể chất Để giải quyết được vấn đề đó tôi đã mạnh dạn chọn và nghiên cứu đề tài:

"

Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động trong lĩnh vực phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo ở đơn vị chúng tôi"

*Điểm mới của đề tài, sáng kiến, giải pháp

Chuyên đề giáo dục phát triển vận động là chuyên đề đã được thực hiệntrong nhiều năm học vừa qua nên đã có rất nhiều đồng nghiệp ở các đơn vị bạnnghiên cứu, tuy nhiên mỗi đề tài đề cập đến những khía cạnh khác nhau của việcnâng cao chất lượng giáo dục vận động cho trẻ mẫu giáo, phù hợp với tình hìnhthực tế của từng đơn vị Đối với sáng kiến kỹ thuật của Tôi, điểm mới của đề tài làtập trung đi sâu nghiên cứu và áp dụng một số biện pháp: Chú trọng công tác bồidưỡng nâng cao nhận thức, chuyên môn nghiệp vụ cho đội ngũ giáo viên; Đầu tưtăng trưởng cơ sở vật chất, xây dựng tốt môi trường giáo dục phát triển vận động

cho trẻ trong trường mầm non tạo sân chơi an toàn, thân thiện cho trẻ hoạt độngtốt; Hướng dẫn, chỉ đạo giáo viên tổ chức tốt các hình thức tổ chức giáo dục pháttriển vận động cho trẻ; Hướng dẫn giáo viên lồng ghép tích hợp nội dung vận độngvào các hoạt động thuộc các lĩnh vực khác; Làm tốt công tác phối hợp với phụhuynh và cộng đồng trong giáo dục phát triển vận động Với những biện phápmới, có tính khả thi cao, phù hợp với tình hình của nhà trường, tác động có hiệuquả rất lớn đến chất lượng giáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo trongtrường mầm non

1.2 Phạm vi áp dụng của đề tài

Trong phạm vi khả năng và trách nhiệm của mình, bản thân chỉ tập trung

nghiên cứu: " Một số biện pháp chỉ đạo nhằm nâng cao chất lượng giáo dục phát triển vận động trong lĩnh vực phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo ở đơn vị tôi đang công tác”, từ những biện pháp đưa ra sẽ giúp giáo viên tổ chức tốt các hoạt

động giáo dục phát triển vận động góp phần nâng cao chất lượng giáo dục pháttriển vận động trong lĩnh vực phát triển thể chất cho trẻ mẫu giáo ở chính đơn vịchúng tôi Đề tài này đã được áp dụng rộng rãi, có hiệu quả đối với các trườngmầm non trên địa bàn huyện Lệ Thủy, có thể áp dụng rộng rãi đối với các trườngmầm non trong tỉnh và ngoại tỉnh

2 Phần nội dung

2.1 Thực trạng của đề tài:

2.1.1 Thuận lợi:

- 100% cán bộ giáo viên có trình độ đạt chuẩn và trên chuẩn

- Nhà trường luôn nhận được sự qua tâm của các cấp lãnh đạo cấp học cũngnhư lãnh đạo địa phương các cấp; được tạo điều kiện tốt về trang thiết bị, cơ sở vậtchất (Trường được trang cấp, đầu tư mua sắm khá đầy đủ cơ sở vật chất để thựchiện tốt chuyên đề giáo dục phát triển vận động như máy vi tính, máy chiếu đanăng, các băng nhạc, các đĩa nhạc có hình ảnh thể dục, có đủ vòng, gậy, nơ; xây

dựng mới khu “Vui chơi phát triển vận động” và đồ chơi phát triển vận động vớihơn 800.000.000đ)

- Một số điều kiện phục vụ cho việc giáo dục phát triển vận động còn thiếu(01 điểm trường chưa có khu vui chơi phát triển vận động cho trẻ hoạt động); đồchơi phát triển chưa phong phú về chủng loại và số lượng

2.1.3 Số liệu khảo sát thực tế:

- Về đội ngũ viên khối mẫu giáo:

+ Số lượng: 25 đồng chí; Trong đó: Đại học: 25 đồng chí

động

- Về trẻ:

+ Khảo sát tình hình sức khỏe của 300 trẻ mẫu giáo đầu năm

Qua việc cân đo theo dõi sức khỏe của trẻ bằng biểu đồ phát triển cho thấy

số trẻ suy dinh dưỡng thể nhẹ cân và suy dinh dưỡng thể thấp còi còn cao,

đã mạnh dạn nghiên cứu và áp dụng những biện pháp sau:

để từ đó có những biện pháp phù hợp hướng đội ngũ đi theo quỹ đạo chung, gópphần thúc đẩy nhà trường thực hiện mục tiêu, hoàn thành mục tiêu kế hoạch đàotạo Giáo viên là đối tượng trực tiếp thực hiện nhiệm vụ giáo dục trẻ, là nhân tốquyết định đến chất lượng công tác giáo dục của các cháu Vì vậy để nâng cao chấtlượng tổ chức các hoạt động giáo dục phát triển vận động cho trẻ thì tôi thiết nghĩcần phải có một đội ngũ giáo viên có năng lực, nắm chắc được những kiến thức và

kĩ năng về tổ chức hoạt động giáo dục phát triển vận động Song qua thực tế khảosát, tôi thấy đội ngũ của đơn vị vẫn còn nhiều kiến thức và kĩ năng cần phải đượcbồi dưỡng và rèn luyện thêm Để bản thân mình có được những kiến thức và kinhnghiệm trong chỉ đạo đội ngũ tổ chức tốt các hoạt động giáo dục phát triển vận

động thì bản thân tôi luôn luôn tranh thủ mọi điều kiện để làm tốt công tác tự bồidưỡng chuyên môn nghiệp vụ cho bản thân Đồng thời với việc làm tốt công tác tựbồi dưỡng và tham gia tốt các lớp bồi dưỡng do Sở giáo dục, Phòng giáo dụchuyện tổ chức, tôi phải xây dựng kế hoạch bồi dưỡng kiến thức - kĩ năng cho độingũ một cách phù hợp, thường xuyên với nhiều biện pháp và hình thức khác nhau

a Bồi dưỡng lý thuyết.

Trước khi vào năm học chúng tôi đã tổ chức cho giáo viên các lớp tham dựlớp học bồi dưỡng chuyên môn do trường tổ chức bằng hình thức tổ chức theokhối lớp, bồi dưỡng tập trung toàn trường với các nội dung sau:

+ Bồi dưỡng cho giáo viên về đặc điểm và khả năng phát triển vận động củatrẻ mẫu giáo Với nội dung này tôi tiến hành cho giáo viên tự nghiên cứu 9 tiết sau

đó tổ chức bồi dưỡng tập trung 6 tiết bằng hình thức cho đại diện theo khối lêntrình bày đặc điểm phát triển và khả năng vận động của từng độ tuổi Qua đó giúpgiáo viên nắm chắc và khắc sâu hơn về kiến thức

+ Bồi dưỡng mục tiêu giáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo theochương trình giáo dục mầm non: Khỏe mạnh, cân nặng và chiều cao phát triển bìnhthường theo lứa tuổi; thực hiện được các vận động cơ bản một cách vững vàng,đúng tư thế; có khả năng phối hợp các giác quan và vận động, vận động nhịpnhàng, biết định hướng trong không gian; có kĩ năng trong một số hoạt động cần

sự khéo léo của đôi tay

+ Bồi dưỡng cho giáo viên biết về nội dung phát triển vận động bao gồm:Phát thiển các nhóm cơ và hô hấp: hô hấp, cơ tay, cơ lưng, cơ bụng…

Phát triển các vận động cơ bản (vận động thô) Đi, chạy, nhảy, ném, bật, leotrèo nhanh, chậm, thăng bằng…Trẻ vận động các vận động theo nhạc, nhịp điệu vàhiệu lệnh bằng lời, với các dụng cụ như vòng, bóng, gậy, dây nơ, quả bông…

Phát triển các vận động tinh: Vận động khéo léo của bàn tay, các ngón tay,phối hợp vận động mắt – tay và kĩ năng sử dụng các đồ dùng như Bút, kéo, đồdùng, đồ chơi.

+ Bồi dưỡng cho giáo viên vị trí, vai trò; nội dung và yêu cầu khi lựa chọnnội dung, nội dung trọng tâm; cấu trúc nội dung các phần và phương pháp hướngdẫn của từng hình thức tổ chức hoạt động giáo dục phát triển vận động

Thể dục buổi sáng: Là hoạt động không thể thiếu trong sinh hoạt hàng ngày,tập thể dục buổi sáng giúp trẻ ham thích thể dục, thể thao, ham thích vận động, kĩnăng sử dụng đồ dùng theo từng chủ đề

Giờ thể dục: giờ thể dục được coi là hình thức cơ bản để tổ chức hoạt độnggiáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo ở trường mầm non Trong các giờthể dục, giáo viên cung cấp (rèn luyện) cho trẻ những kĩ năng, kĩ xảo vận động cómục đích, có tổ chức, có hệ thống và có kế hoạch Nhiệm vụ chuyên biệt của giờthể dục là hình thành những kĩ năng vận động đúng, qua đó phát triển các tố chấtthể lực cho trẻ ở các độ tuổi Giờ thể dục được tiến hành với 03 loại tiết: Tiết có 01vận động và trò chơi vận động; tiết có 02 vận động; tiết có 03 vận động Với tiết có02-03 vận động thì có thể có 01 vận động mới và 01- 02 vận động cũ hoặc cả 02 và

03 vận động đều ở giai đoạn củng cố

Phút thể dục (hay thể dục chống mệt mỏi): được tiến hành trong thời giangiữa hai hoạt động hoặc ngay trong giờ hoạt động (khi cô giáo nhận thấy dấu hiệugiảm sự tập trung chú ý ở đa số trẻ) nhằm tăng khả năng làm việc của hệ thần kinh,

cơ bắp, tăng tuần hoàn máu hoặc khi trẻ ngủ trưa dậy giúp thay đổi trạng thái cơthể, trẻ trở nên tỉnh táo hơn Phút thể dục có tác dụng thay đổi hoạt động của trẻnhằm chống lại sự mệt mỏi, giúp trẻ dễ tập trung, chú ý vào hoạt động tiếp theo

Trò chơi vận động: Là một hình thức trong giáo dục phát triển vận động, nó

có vị trí quan trọng trong cuộc sống và hoạt động hằng ngày Trò chơi vận độngvừa là hình thức tổ chức vui chơi, nghỉ ngơi tích cực, vừa là phương tiện để giáodục trẻ một cách toàn diện

Dạo chơi, thăm quan: Tổ chức cho trẻ đi bộ, đi xe ô tô trong hoặc ngoàitrường Trên đường đi giáo viên có thể cho trẻ dừng chân tập các bài tập như nhảyqua rãnh nước, bật qua suối chơi các trò chơi vận động, chơi với bóng, tắm nắng…Qua dạo chơi giúp trẻ nghĩ ngơi tích cực, củng cố kĩ năng vận động, phát triển các

tố chất vận động trong những điều kiện tự nhiên Ngoài ra, giáo dục ở trẻ ý thứcchấp hành tổ chức kỉ luật, tính tập thể, sự tự tin

Tuần lễ sức khỏe: Là hình thức nghỉ ngơi tích cực dành cho trẻ trong suốtmột tuần Tuần lễ sức khỏe nhằm mục đích tạo điều kiện cho trẻ được vui chơithoải mái ngoài trời; bổ sung thêm nhiều trò chơi, bài tập vận động khác nhautrong các hoạt động của trẻ; hình thành cho trẻ những hiểu biết cơ bản về đặc điểmcấu tạo và chức năng của cơ thể mình Từ đó, có sự chuẩn bị tâm lí cần thiết chohoạt động bảo vệ sức khỏe

“Ngày hội thể thao”: Chiếm một vị trí đặc biệt quan trọng trong trường mầmnon nói chung và trong lĩnh vực giáo dục vận động nói riêng Tổ chức “Ngày hộithể dục, thể thao” nhằm rèn luyện cơ thể trẻ, khích lệ lòng yêu thích thể dục, thểthao, góp phần củng cố và hoàn thiện kĩ năng vận động ở trẻ Nó xác định kết quảgiáo dục của cô giáo và sự tập luyện của trẻ, tạo ra không khí thi đua, rèn luyện thểdục giữa các lớp trong một trường

Các hình thức trên đều góp phần rèn luyện và phát triển vận động cho trẻ.Trong đó trò chơi vận động là hình thức phát triển vận động có hiệu quả nhất vìTrò chơi vận động thu hút nhiều trẻ cùng tham gia và còn có tác dụng hoàn thiện

kỹ năng vận động cho trẻ Vì vậy giáo viên cần quan tâm đến trò chơi vận độngmột cách tối đa

Ví dụ: Để hoàn thiện vận động chạy cho trẻ, giáo viên có thể củng cố bằng

trò chơi “Ô tô và chim sẻ”

Ngoài ra trò chơi vận động còn tạo điều kiện để trẻ rèn luyện các tố chất vàphát triển thể lực Ví dụ: trò chơi Mèo đuổi chuột; trò chơi đuổi bắt Qua trò chơitrẻ được rèn luyện tính nhanh nhẹn, luồn khéo

+ Bồi dưỡng cho giáo viên cách xây dựng kế hoạch theo chủ đề.

+ Bồi dưỡng cho giáo viên tạo góc vận động cho trẻ

+ Hướng dẫn tích hợp lồng ghép vào trong các hoạt động

+ Cho giáo viên kiến tập các hoạt động tổ chức tốt

+ Hàng tháng tổ chức sinh hoạt chuyên môn theo khối để giáo viên trao đổihọc tập lẫn nhau

+ Kết hợp nhân viên y tế bồi dưỡng sơ cứu ban đầu khi gặp sự cố không antoàn cho trẻ

+ Trong các buổi sinh hoạt chyên môn hàng tháng của từng khối và các buổisinh hoạt chuyên môn chung của nhà trường tôi đã chỉ đạo từng tổ tiến hành chogiáo viên ôn lại phương pháp thực hiện hoạt động phát triển vận động, bằng cáchgiáo viên nói lại lần lượt các bước thực hiện hoạt động vận động, đồng thời tập nóicách hướng dẫn vận động đó (đặc biệt quan tâm đến những giáo viên mới vàonghề, giáo viên chuyên môn còn yếu)

+ Tạo mọi điều kiện thuận lợi để cho giáo viên tham gia tốt các lớp học nângcao trình độ trên chuẩn và giáo viên được tham gia các buổi bồi dưỡng chuyênmôn về chuyên đề do Sở GD, PGD và Cụm tổ chức

+ Khích lệ động viên giáo viên tranh thủ mọi thời gian tự học và nghiên cứucác tài liệu về chuyên đề qua các kênh thông tin khác

b Hướng dẫn và chỉ đạo giáo viên xây dựng kế hoạch

Để giáo viên xây dụng kế hoạch giáo dục phát triển vận động phù hợp vớitừng lớp, đầu năm học tôi đã yêu cầu giáo viên các lớp khảo sát tình hình thực tếcủa lớp về đồ dùng vận động, khả năng vận động của trẻ để nắm được những trẻhiếu động, có thể lực tốt, những trẻ có thể lực yếu

Khi lên kế hoạch phải dựa vào khả năng đặc điểm lứa tuổi để đưa ra cáchvận động đảm bảo nguyên tắc từ dễ đến khó, từ đơn giản đến phúc tạp và phù hợp

với thực tế của trẻ Đầu năm thực hiện những bài tập nhẹ nhàng dễ thực hiện, cuốinăm tăng dần độ khó, vận động tinh xảo khéo léo.

Ví dụ: Với bài tập đội hình đội ngũ:

* Đối với trẻ từ 3 – 4 tuổi

+ Đội hình vòng tròn

+ Xếp hàng dọc theo tổ

+ Từ hàng dọc chuyển thành hàng ngang

+ Từ hàng ngang chuyển thành hàng dọc

+ Quay phải, quay trái, quay đằng sau

* Đối với trẻ 4 – 5 tuổi

+ Xếp thành 1-2 vòng tròn

+ Xếp hàng dọc, hàng ngang

+ Từ hàng dọc chuyển thành hàng ngang và ngược lại

+ Từ 1 hàng dọc chuyển thành 2 hàng dọc và ngược lại

* Đối với trẻ từ 5 – 6 tuổi:

+ Xếp hàng dọc, hàng ngang theo tổ

Chuyển hàng: 1 hàng dọc thành 2 hàng dọc và ngược lại

1 hàng ngang thành 2 hàng ngang và ngược lại

1 vòng tròn thành 2 vòng tròn và ngược lại

Với sự chỉ đạo về chuyên môn của các cấp, tôi chỉ đạo đ/c Phó hiệu trưởng,các đồng chí tổ trưởng, tổ phó các khối cùng các đ/c giáo viên từng khối dự kiếnthời gian thực hiện các chủ đề trong năm Sau khi BGH phê duyệt, triển khai đếntừng lớp Giao cho đ/c Phó hiệu trưởng, đồng chí tổ trưởng chuyên môn địnhhướng cho giáo viên trong khối thống nhất lên mục tiêu, lựa chọn nội dung thực

hiện trong từng chủ đề dựa trên nguyên tắc từ dễ đến khó, phù hợp với từng chủ đề

và độ tuổi, phù hợp với tình hình thực tế của trẻ trong lớp

Riêng đối với khối mẫu giáo 5 tuổi, mục tiêu, nội dung thực hiện trong cácchủ đề được bổ sung các chỉ số trong bộ chuẩn phát triển trẻ 5 tuổi

Sau khi tôi đã xem và góp ý bổ sung vào mục tiêu, tôi tổ chức họp giáo viên

để kiểm tra lại toàn bộ, thống nhất và đưa vào thực hiện

Cuối mỗi chủ đề tôi tổ chức cho giáo viên thảo luận nhận xét rút kinhnghiệm thực hiện chủ đề so với yêu cầu đề ra, ghi lại những đề nghị của giáo viên

để giải đáp, hoặc tổ chức tiết thao giảng để giáo viên dễ nhận thấy những điểmmạnh và những điểm còn hạn chế của đồng nghiệp từ đó rút kinh nghiệm cho bảnthân Với những câu hỏi nằm ngoài khả năng của Ban giám hiệu thì tôi sẽ xin ýkiến giải đáp của các đồng chí lãnh đạo phụ trách cấp học

c Bồi dưỡng qua thực hành.

Như ông cha ta đã nói “Học đi đôi với hành

Lý thuyết phải gắn liền với thực tiễn”

Để giúp giáo viên củng cố được những kiến thức về lý thuyết và rèn luyện kĩnăng tổ chức các hoạt động giáo dục, phát huy việc vận dụng phương pháp dạy họctích cực, lấy trẻ làm trung tâm, tôi tiến hành bồi dưỡng cho giáo viên bằng hìnhthức tổ chức thực hành như sau:

- Song song với việc bồi dưỡng lý thuyết cho GV, để GV hiểu rõ về thựchành hoạt động vận động, tôi tổ chức xây dựng các tiết kiến tập với từng độ tuổi

Trong quá trình dự giờ giáo viên tôi đã chọn và bồi dưỡng thêm cho giáoviên những kĩ năng cơ bản, cách hướng dẫn theo khả năng của trẻ tại lớp đó để chotất cả giáo viên trong trường đến dự Qua các tiết thực hành giúp cho giáo viên dựkhắc sâu hơn về phương pháp và hình thức tổ chức các hoạt động đã được bồidưỡng bằng lý thuyết Đồng thời giúp cho người dự học thêm được sự linh hoạt và

sáng tạo trong thao tác sử dụng đồ dùng đồ chơi cũng như việc xử lý các tìnhhuống sư phạm.

- Bồi dưỡng thông qua dự giờ góp ý trực tiếp hằng ngày

- Bồi dưỡng thông qua các hội thi, hội thảo về chuyên đề

2.2.2 Biện pháp 2: Đầu tư tăng trưởng cơ sở vật chất, xây dựng tốt môi trường giáo dục phát triển vận động trong và ngoài lớp cho trẻ trong trường mầm non tạo sân chơi an toàn, thân thiện cho trẻ hoạt động tốt.

Cơ sở vật chất là phương tiện, là cánh tay đắc lực giúp cho người giáo viênthực hiện tốt nhiệm vụ chăm sóc - giáo dục trẻ Đối với trẻ mầm non đồ dùng đồchơi rất quan trọng, đặc biệt là đồ dùng cho trẻ vận động Sự tích cực vận động củatrẻ phụ thuộc vào chế độ vận động, kể cả vận động do giáo viên tổ chức và hoạtđộng tự vận động của trẻ Chế độ vận động hợp lí, phù hợp với kinh nghiệm vậnđộng, sở thích, mong muốn của trẻ và khả năng của cơ thể trẻ ở trường mầm nonđảm bảo thỏa mãn nhu cầu sinh học của trẻ, giúp trẻ phát triển toàn diện Do đó,giáo viên phải quan tâm đến việc tổ chức hoạt động phát triển vận động cho trẻ, sự

đa dạng của các bài tập cũng như thực hiện các nhiệm vụ cơ bản và yêu cầu về nộidung của các hoạt động đó Để làm được điều này, cần phải lựa chọn chính xác cácthiết bị luyện tập bởi đây là một phần của môi trường đồ chơi, đồ vật, vận độngtrong các trường mầm non Xây dựng môi trường giáo dục phát triển vận động chotrẻ mầm non gắn với việc lựa chọn trang thiết bị, đồ dùng, dụng cụ luyện tập Cácphương tiện luyện tập phải đảm bảo độ bền vững, an toàn cho trẻ; kích thước,trọng lượng phải phù hợp với độ tuổi và cơ thể trẻ Lựa chọn các bài tập sao chotrẻ phải có nỗ lực thể chất và tiêu hao năng lượng thì mới có tác dụng phát triển thểchất cho trẻ Việc sử dụng các thiết bị, dụng cụ luyện tập có thể tạo ra các tìnhhuống, phương án, phức tạp hóa điều kiện thực hiện các bài tập thể dục khác nhau

Ví dụ: Trẻ đi bộ, chạy vượt qua các chướng ngại vật; đi, bò, trườn trên ghế thể dục;chui qua cổng vòng cung; nhảy trên tấm bạt lò xo Qua đó, trẻ thể hiện sự linhhoạt, tháo vát, quyết tâm, lòng dũng cảm, sức chịu đựng, khả năng phản ứng nhanh

nhẹn, khéo léo Các đồ dùng, dụng cụ luyện tập giúp trẻ có sự nhận thức rõ ràng

về vận động Trẻ tích cực vận động khi có những hiểu biết cụ thể về phương phápthực hiện vận động với các đồ dùng, dụng cụ luyện tập Chính các đồ dùng, dụng

cụ luyện tập giúp trẻ nắm vững cách thực hiện vận động một cách nhanh chónghơn Lựa chọn và sắp xếp hợp lí vị trí các trang thiết bị luyện tập tạo điều kiệnthuận lợi cho trẻ thực hiện các bài tập vận động một cách độc lập Trẻ mẫu giáo cóthể chọn những vận động mà trẻ thích, phù hợp với mình, giải quyết các nhiệm vụvận động một cách thoải mái, sáng tạo khi thực hiện vận động với chúng và tựkiểm soát động cơ hoạt động của mình Việc trẻ tích cực tham gia chuẩn bị đồdùng, dụng cụ luyện tập giúp hình thành cho trẻ thói quen cẩn thận,chu đáo tronghoạt động Môi trường vận động sắp xếp hợp lí, gọn gàng, đẹp đẽ, màu sắc hài hòa,các trang thiết bị, dụng cụ luyện tập khác nhau tạo cảm xúc tích cực cho trẻ Chính

vì thế nên để tổ chức tốt các hoạt động giáo dục thể chất thì chúng ta cần phải xâydựng được môi trường vật chất, môi trường xã hội

Về môi trường vật chất bao gồm môi trường cho trẻ hoạt động trong phòng

và môi trường cho trẻ hoạt động ngoài trời Để xây dựng tốt môi trường vật chấtcho trẻ thì trước khi vào năm học nhà trường đã triển khai nội dung họp phụ huynhtrong toàn trường, tuyên truyền cho phụ huynh nắm được tầm quan trọng của việc

tổ chức hoạt động giáo dục vận động đến sự phát triển toàn diện của trẻ Nhàtrường đã đưa vào kế hoạch trong năm học sẽ tiếp tục tổ chức tốt hội thi “xây dựnggóc vận động” ở các lớp; tiếp tục huy động sự ủng hộ giúp đỡ của quý bậc phụhuynh để tăng trưởng cơ sở vật chất phục vụ chuyên đề như cải tạo khuôn viên,mua sắm đồ dùng ở khu vận động Sau khi thông qua kế hoạch của nhà trườngđược phụ huynh ủng hộ Với mức tiền đồ dùng học tập từ 300.000đ đến 350.000đ/trẻ/năm, dưới sự định hướng của nhà trường, hội phụ huynh cùng với giáo viên cáclớp đã mua bổ sung thêm đồ dùng vận động như (bục bật sâu, gậy, ghế thể dục,ván kê dốc, bóng, vòng, thú nhún, cổng chui, cột bóng rổ, dây thừng cho trẻ chơikéo co, giỏ tre chơi cắp cua bỏ giỏ, cầu thăng bằng…) Ngoài những đồ dùng đồchơi mua sẵn Nhà trường còn phát động giáo viên làm đồ dùng tự tạo bằng các vật

liệu, phế liệu phụ huynh và giáo viên mang đến, cuối mỗi tháng nhà trường tổ chứcnghiệm thu và đưa vào theo dõi thi đua tháng.

Ví dụ: Làm túi cát, bóng vải, dây nơ bằng vải vụn, quả tạ bằng bóng nhựa, chai nhựa và ống nước, đường dích dắc bằng ống nước, cổng chui và vòng thể dục, đích thẳng đứng bằng chai sữa, các con sau bằng lốp xe, bập bênh…

Nhà trường đã tham mưu với lãnh đạo địa phương xin vốn đầu tư của Huyện

để xây dựng mới khu vui chơi phát triển vận động với trị giá hơn 800.000.000đ;huy động nguồn xã hội hóa giáo dục và tranh thủ mọi sự đầu tư của cấp trên đểmua sắm đồ chơi ngoài trời với mỗi điểm trường có hơn 5 loại; cải tạo khuôn viênsân trường đảm bảo thoáng mát, sạch sẽ, an toàn và rộng rãi để giáo viên có thể tổchức các hoạt động giáo dục phát triển vận động ở ngoài trời tạo cho trẻ sự hứngthú hấp dẫn

Kết quả: Các lớp có đủ đồ dùng để thực hiện tất cả các bài tập, các điểmtrường đều có khuôn viên rộng rãi và an toàn, đặc biệt điểm trường trung tâm cókhu vui chơi phát triển vận động thật đẹp Trong khuôn viên sân trường có khu vựcriêng cho giáo dục phát triển vận động với nhiều loại đồ dùng đồ chơi, tất cả cácloại đồ chơi đều thu hút sự chú ý của trẻ tham gia

Việc tạo môi trường và tạo góc vận động, làm đồ dùng cho trẻ cũng là mộttrong những cách để động viên, khích lệ trẻ tham gia vận động

Môi trường cho trẻ luyện tập các kĩ năng vận động phải an toàn Tạo cho trẻcảm giác an toàn, giúp trẻ mạnh dạn, tự tin thể hiện mình thông qua vận động vàphối hợp các giác quan

Ngoài việc tạo khu vận động cho trẻ được hoạt động tôi chỉ đạo các lớp tạogóc vận động ở cầu thang để trẻ được học những hôm trời nắng hoặc mưa Đồngthời cũng treo những bức tranh vẽ các mảng tường trong và ngoài sân trường cáchình ảnh trò chơi dân gian Với hình ảnh ngộ nghĩnh giáo viên cho trẻ ngắm nhìnnhững bức tranh để trẻ được nói về trò chơi theo hiểu biết của mình

Chỉ đạo các lớp dành một góc bên ngoài của lớp cho trẻ tạo ra những bứctranh về những trò chơi vận động, giáo viên kết hợp với những hình ảnh trẻ đã vẽghi lại tên trò chơi và cách chơi để phụ huynh được biết và chơi với trẻ tại nhà.Đồng thời huy động phụ huynh sưu tầm các loại phế liệu để làm các loại đồ dùngvận động để trưng bày ở góc vận động Đồ dùng ở góc vận động đảm bảo về sốlượng, phong phú về chủng loại để cho trẻ thực hiện được các nội dung hoạt độngvận động thô và vận động tinh Chỉ đạo giáo viên định kì hàng tuần vệ sinh sạch sẽcác thiết bị, sau đó sắp xếp lại gọn gàng, đẹp đẽ.

Song song với việc xây dựng tốt môi trường vật chất chúng tôi đặc biệt quantâm đến việc xây dựng môi trường xã hội Xây dựng môi trường thân thiện giúp trẻtích cực, hứng thú với các hoạt động phát triển vận động Môi trường chăm sóc,giáo dục trong trường mầm non cần phải đảm bảo an toàn về mặt tâm lí, tạo thuậnlợi giáo dục các kĩ năng xã hội cho trẻ Hành vi, cử chỉ, lời nói, thái độ của giáoviên đối với trẻ luôn mẫu mực để trẻ noi theo Luôn luôn thực hiện tốt cuộc vậnđộng “Mỗi thầy cô giáo là tấm gương đạo đức, tự học và sáng tạo”

2.2.3 Biện pháp 3 Hướng dẫn, chỉ đạo giáo viên tổ chức tốt các hình thức tổ chức giáo dục phát triển vận động cho trẻ.

a Chỉ đạo giáo viên các lớp mẫu giáo tổ chức tốt “Thể dục sáng”.

Như chúng ta đã biết, tác dụng của thể dục buổi sáng đối với trẻ em hàngngày có ý nghĩa to lớn về giáo dục và sức khỏe cho trẻ em, đặc biệt là trẻ ở lứa tuổimẫu giáo Buổi sáng ngay sau khi ngủ dậy tập thể dục đơn giản, trẻ tích lũy được

sự sảng khoái cho cả ngày

Tập luyện thường xuyên như vậy, cơ thể của trẻ nâng cao hoạt động của các

cơ quan của cơ thể, thúc đẩy sự phát triển những kĩ năng vận động cần thiết, củng

cố các nhóm cơ, hình thành tư thế đúng đắn Chính vì thế nên tôi đã chỉ đạo chogiáo viên các lớp mẫu giáo thực hiện thể dục sáng hàng ngày cho trẻ vào một thờigian nhất định, thời gian tập khoảng 10 phút Cũng như các buổi tập khác, trẻ mặcquần áo thích hợp để dễ vận động Trang bị đầy đủ các loại dụng cụ như gậy, nơ,

vòng, hoa tua, cờ, nhạc …thể dục phù hợp với động tác và lứa tuổi để tạo hứng thúcho trẻ tập.

Khi cho trẻ tập thể dục sáng tôi chỉ đạo giáo viên nên quan sát cách đứngcủa trẻ, tư thế đầu, vai, mông và đặc biệt là cột sống của trẻ Trẻ cần đứng thẳng,vai thả đều, không lên gân, tay cử động thoải mái, không cúi đầu Số lần lặp lạimỗi bài tập phụ thuộc vào tính chất mỗi động tác, cũng như khả năng về thể lựccủa trẻ Những bài tập khó, có khối lượng vận động lớn chỉ nên lặp lại 2- 3 lần, cònđộng tác phát triển chung đối với tay, chân thì nên từ 4- 6 lần Chọn động tác vàsắp xếp bài tập cho trẻ cần theo một số quy định Trước hết động tác phải phù hợp

và hấp dẫn đối với trẻ em Bài tập phải có tác động hoàn thiện kĩ năng đi, chạy,trèo, ném, thúc đẩy sự hình thành tư thế đúng, gây sự hoạt động tích cực của các cơquan hô hấp, tuần hoàn, các nhóm cơ… Sẽ rất tốt nếu tổ chức thể dục buổi sángbằng các trò chơi vận động có chủ đề gồm 3 – 4 động tác thể dục Không nên quên

đi bộ, các bài tập củng cố cơ vai, cơ chân, tay lưng, bụng, chạy 10- 15giây và đi bộkết thúc nhằm hồi tĩnh hô hấp, điều hòa hoạt động tim, chuyển dần cơ thể vàotrạng thái yên tĩnh bình thường Mỗi lần tập thể dục sáng cần thay đổi chủ đề tròchơi Sự đa dạng đó phụ thuộc vào óc tưởng tượng của mỗi giáo viên

Để hình thành cho trẻ những thói quen vận động cần thiêt ngay từ khi cònnhỏ Hàng ngày vào các buổi sáng đơn vị chúng tôi đã duy trì thường xuyên hoạtđộng thể dục sáng cho trẻ Thời gian đầu chúng tôi cho các lớp tập theo nhịp hôsau đó phối hợp cho trẻ tập theo nhạc nhằm góp phần rèn luyện và phát triển cảmgiác nhịp điệu, khả năng cảm nhận cái đẹp qua vận động nhanh nhẹn, nhịp nhàngđúng tư thế, sự hứng thú đối với các loại vận động và đối với hoạt động tập thể.Rèn luyện tính trung thực, tính tổ chức kỷ luật, tinh thần tập thể, lòng dũng cảm, tựtin và khả năng tự quản tự lập cho trẻ

Qua các động tác thể dục sáng giúp cho trẻ tích lũy được sự sảng khoái cảngày, thúc đẩy sự hình thành tư thế đúng, gây sự hoạt động tích cực của các cơ

quan hô hấp, tuần hoàn, các nhóm cơ… giúp trẻ nhanh nhẹn, linh hoạt khi bướcvào một này mới.

b Tổ chức tốt “Giờ thể dục”:

Có thể nói, các nội dung cơ bản theo yêu cầu của chương trình giáo dụcmầm non về giáo dục phát triển vận động cho trẻ mẫu giáo được thực hiện trên cácgiờ thể dục Vì vậy đòi hỏi người giáo viên phải có sự linh hoạt và sáng tạo trongviệc lựa chọn nội dung cũng như phương pháp và hình thức tổ chức để tổ chức giờthể dục đạt kết quả cao Đối với giờ thể dục tôi chỉ đạo giáo viên thực hiện đầy đủcác nội dung của giờ thể dục Khi tổ chức thực hiện các nội dung phải có sự linhhoạt và sáng tạo, biết lồng ghép tích hợp các hoạt động khác (âm nhạc; dùng thơ,truyện, đồng dao, cao dao; trò chơi dân gian ) vào hoạt đồng giáo dục phát triểnvận động một cách linh hoạt và sáng tạo để giảm sự khô khan, cứng nhắc, làmmềm hóa hoạt động giáo dục phát triển vận động tạo nên sự hứng thú và phấn khởihơn, giờ hoạt động của trẻ đạt kết quả cao hơn

- Phần khởi động: Để trẻ tập trung chú ý, giáo viên cần sử dụng tín hiệukhác nhau như: trống, xắc xô, tín hiệu âm thanh – âm nhạc, đó là tín hiệu dễ thuhút sự chú ý của trẻ Trong một tiết học, giáo viên nên sử dụng một loại dụng cụtín hiệu thống nhất để khỏi ảnh hưởng đến sự chú ý của trẻ Bên cạnh những tínhiệu trên, giáo viên có thể sử dụng khẩu lệnh, hiệu lệnh Trong tiết học thể dụcviệc sử dụng khẩu lệnh và hiệu lệnh cũng hết sức quan trọng Khẩu lệnh, hiệu lệnhphải to, rõ, dứt khoát Tùy theo độ tuổi giáo viên có thể lựa chọn cách tổ chức chotrẻ thực hiện nội dung khởi động khác nhau Chẳng hạn như giáo viên cho trẻ đi bộthành vòng tròn khép kín, giáo viên đi vào phía trong vòng tròn ngược chiều vớitrẻ để theo dõi và điều khiển trẻ tập Cho trẻ đi thường phối hợp với các kiểu đi: đikiễng gót 2m, đi thường 5m, 2m đi bằng gót chân, 5m đi thường, 2m đi khomlưng, 5m đi thường đi như vậy khoảng 2 – 3lần Sau đó, cho trẻ chuyển sang chạythay đổi tốc độ: chậm – nhanh – chậm Hoặc cuối phần khởi động, giáo viên có thểcho trẻ chơi một trò chơi vận động nhẹ nhàng như: “Tiếng gọi của ai?”, “Chuông