A. Mở đầu Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế là xu hướng khách quan, ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển của các quốc gia ở hầu hết các lĩnh vực. Ảnh hưởng của toàn cầu hóa đến các quốc gia luôn có cả mặt tích cực và tiêu cực, cơ hội và thách thức, vừa thúc đẩy vừa hợp tác và tăng cường sức ép cạnh tranh, tính tùy thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế. Đối với nước ta, hội nhập kinh tế quốc tế là nhu cầu tất yếu. Chủ động và tích cực tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, nước ta có cơ hội mở rộng thị trưởng, mở rộng các mối quan hệ hợp tác quốc tế, tranh thủ các nguồn lực bên trong lẫn bên ngoài để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước.
Trang 1HỌC VIỆN TÀI CHÍNH KHOA: HẢI QUAN VÀ LOGISTICS
-oOo -TIỂU LUẬN: LỊCH SỬ ĐẢNG
ĐỀ BÀI: KẾT HỢP SỨC MẠNH DÂN TỘC VỚI SỨC MẠNH THỜI ĐẠI, SỨC MẠNH TRONG NƯỚC VÀ SỨC MẠNH QUỐC TẾ Ý NGHĨA CỦA VẤN ĐỀ NÀY TRONG BỐI CẢNH CUỘC CÁCH
MẠNG CÔNG NGHIỆP 4.0
Sinh viên thực hiện: Nguyễn Diệu Linh
Mã sinh viên: 21CL73402010164
Lớp: CQ59/06.07CLC
STT: 17
Hình thức kiểm tra: Tiểu luận
Bắc Ninh, ngày 24 tháng 3 năm 2022
Trang 2A Mở đầu
B Nội dung
I Sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
1 Sự kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
2 Nhận thức về mối quan hệ của sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
2.1 Sức mạnh dân tộc, trong nước
2.2 Sức mạnh thời đại, quốc tế
2.3 Mối quan hệ của sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
II Những nguyên tắc về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
III Nội dung của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
IV Ý nghĩa và bài học vận dụng của sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và quốc tế trong thời đại công nghiệp 4.0
1 Ý nghĩa
2 Vận dụng
C Kết luận
Trang 3A Mở đầu
Toàn cầu hóa và hội nhập kinh tế quốc tế là xu hướng khách quan, ảnh hưởng to lớn đến sự phát triển của các quốc gia ở hầu hết các lĩnh vực Ảnh hưởng của toàn cầu hóa đến các quốc gia luôn
có cả mặt tích cực và tiêu cực, cơ hội và thách thức, vừa thúc đẩy vừa hợp tác và tăng cường sức
ép cạnh tranh, tính tùy thuộc lẫn nhau giữa các nền kinh tế
Đối với nước ta, hội nhập kinh tế quốc tế là nhu cầu tất yếu Chủ động và tích cực tham gia hội nhập kinh tế quốc tế, nước ta có cơ hội mở rộng thị trưởng, mở rộng các mối quan hệ hợp tác quốc tế, tranh thủ các nguồn lực bên trong lẫn bên ngoài để đẩy mạnh sự nghiệp công nghiệp hoá, hiện đại hoá đất nước
Chủ tịch Hồ chí minh là con người ưu tú, vị lãnh tụ vĩ đại của dân tộc Việt Nam Người đã tìm ra con đường giải phóng dân tộc đưa Việt nam từ một nước phong kiến nghèo nàn, lạc hậu bị đô hộ trở thành một nước độc lập, tự do có nền kinh tế phát triển và có vị thế trên chính trường quốc tế Những bài học và di chúc người để lại vẫn còn nguyên giá trị, là cầm nang cho chúng ta những thế hệ đi sau học hỏi và định hướng xây dựng đất nước
Hơn 75 năm qua, dưới sự lãnh đạo của Đảng Cộng Sản Việt Nam do Chủ Tịch Hồ Chí Minh sáng lập và rèn luyện, nhân dân ta đã tiến hành cuộc đấu tranh cách mạng đẩy gian khổ, hy sinh
và đã giành được nhiều thắng lợi to lớn Một trong những nguyên nhân chủ yếu dẫn đến những thắng lợi đó là chúng ta đã biết kết hợp tài tình sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế Tư tưởng về sự kết hợp sức mạnh ấy là một nội dung lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh Tư tưởng đó được vận dụng và phát triển trong thực tiễn cách mạng Việt Nam dưới sự lãnh đạo của Đảng Nội dung của tư tưởng này rất phong phú, sâu sắc về thời đại, về sự kết hợp các sức mạnh này trong thực tiễn đấu tranh Tư tưởng của Người còn thẩm đượm chủ nghĩa nhân văn sâu sắc, tính cách mạng triệt để nên ảnh hưởng to lớn đến cuộc đấu tranh lâu dài cho nhân dân các nước vì sự nghiệp ”Giải phóng dân tộc, giải phóng xã hội, giải phóng con người” Đây cũng chính là một trong những bài học lớn mà Đảng ta đã rút ra qua thực tiễn đấu tranh cách mạng của mình
Ngày nay trong bối cảnh Việt Nam đang chủ động và tích cực hội nhập kinh tế quốc tế, đòi hỏi chúng ta phải nắm vững bài học trên đây, phải biết kết hợp đúng đắn và khéo léo sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế để thúc đẩy đất nước phát triển, hội nhập thành công và bền vững Chính vì vậy, việc nghiên cứu về mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế để phát huy và kết hợp hiệu quả giữa sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại luôn có một ý nghĩa to lớn cả về
lý luận và thực tiễn trong tiến trình hội nhập kinh tế quốc tế của Việt Nam hiện nay
Xuất phát từ nhận thức trên đảy, em chọn vấn đề: “Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế Ý nghĩa của vấn đề này trong bối cảnh cuộc cách mạng công nghiệp 4.0”
Trang 4B Nội dung
I Sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và quốc tế
1 Sự kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
Trong quá trình hoạt động cách mạng của mình, Hồ Chí Minh có niềm tin vững chắc vào sức mạnh dân tộc Đó là chủ nghĩa yêu nước nồng nàn, là tinh thần đoàn kết, ý chí đấu tranh anh dũng, bất khuất cho độc lập, tự do, ý chí tự lập tự cường Khát vọng độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội đã thôi thúc Hồ Chí Minh hy sinh cả cuộc đời mình để thực hiện, cũng là lý do hy sinh của bao thế hệ người Việt Nam hôm qua và hôm nay Khát vọng đó chính là sức mạnh mà Hồ Chí Minh ý thức được và ra sức giáo dục cán bộ, đảng viên và toàn dân ta quán triệt, giữ gìn và phát huy biển thành sự thực
Nhận thức của Hồ Chí Minh về sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại được hình thành từng bước, từ cảm tính đến lý tính, thông qua hoạt động thực tiễn mà tổng kết thành lý luận Chứng kiến cuộc sống khổ cực của nhân dân các nước thuộc địa Người đã phát hiện ra mỗi trong đồng giữa các dân tộc bị áp bức Người cho rằng trên đời này chỉ có hai giống người: giống người bóc lột và giống người bị bóc lột, chỉ có hạng người bị bóc lột là có tình hữu ái, giai cấp thực sự Đó là cơ sở đầu tiên hình thành nhận thức: Muốn giải phóng dân tộc mình cần thiết phải đoàn kết với các dân tộc khác cùng chung cảnh ngộ Những năm hoạt động cách mạng ở Pari, Người đã phân biệt hai loại người: Người pháp vô sản và người Pháp thực dân Chỉ có người Pháp thực dân mới là kẻ thù, còn người Pháp võ sản là bạn của nhân dân Việt Nam, là anh em cùng giai cấp, cùng chung kẻ thù
Đó là cơ sở hình thành nhận thức về sự kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc
tế vô sản của Hồ Chí Minh Sau khi tiếp thu tư tưởng của V Lênin trong “Sơ thảo lần thứ nhất những luận cương : về vấn đề dân tộc và vấn đề thuộc địa Người càng ý thức được mối quan hệ mật thiết giữa cách mạng dân tộc và cách mạng vô sản trong thời đại đế quốc chủ nghĩa nên đã coi cách mạng Việt Nam là một bộ phận của cách mạng vô sản Để chiến thắng kẻ thù, cách mạng Việt Nam cần phải dựa vào sức mạnh bên trong, đồng thời phải tranh thủ sự đồng tình, giúp đỡ của quốc tế
Hồ Chí Minh cho rằng, sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại chính là kết hợp chủ nghĩa yêu nước chân chính với chủ nghĩa quốc tế võ sản, là phải xây dựng được khỏi liên minh chiến đấu giữa vô sản ở chính quốc với lao động ở thuộc địa, nhằm cùng một lúc tiến công chủ nghĩa quốc tế ở hai đầu Sau chiến tranh thế giới thứ II, sự hình thành, tồn tại và phát triển của hệ thống xã hội chủ nghĩa đã trở thành một nhân tố tạo nên sức mạnh thời đại Các nước xã hội chủ nghĩa có vai trò to lớn trong việc giúp đỡ phong trào dân tộc và đấu tranh cách mạng của giai cấp công nhân, của nhân dân thế giới Ngược lại các phong trào này góp phần làm suy yếu chủ nghĩa
đế quốc, tích cực bảo vệ các nước xã hội chủ nghĩa Đối với cách mạng Việt Nam, chủ tịch Hồ Chí Minh chủ trương phát huy sức mạnh thời đại là huy động sức mạnh của các trào him cách mạng trên thế giới, phục vụ sự nghiệp cách mạng của dân tộc
Người nhắc nhở các thế hệ thanh niên phải ra sức học tập để chiếm lĩnh được những đỉnh cao của khoa học, tận dụng sức mạnh mới của thời đại để nhân lên sức mạnh của dân tộc
Trên thực tế có thể nói, khi đến với chủ nghĩa Mác - Lênin, tìm thấy con đường giải phóng dân tộc của Việt Nam là con đường cách mạng vô sản, cũng có nghĩa Hồ Chí Minh đã tìm được sức mạnh cho cách mạng Việt Nam, đó là kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại Càng về sau,
Trang 5Người càng nhận thức được hoàn chỉnh tầm quan trọng và nội dung của việc kết hợp đó, coi đó là nhân tố cực kỳ quan trọng bảo đảm thắng lợi cho cách mạng Việt Nam
2 Nhận thức về mối quan hệ của sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
2.1 Sức mạnh dân tộc
Sức mạnh dân tộc (nội lực) Việt Nam ở thời đại Hồ Chí Minh là đỉnh cao của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Trong hai cuộc kháng chiến lâu dài chống thực dân Pháp và đế quốc Mỹ xâm lược Đảng ta, quân đội ta và nhân dân ta đoàn kết một lòng, muốn người như một từ đó đã huy động tới mức cao nhất sức người, sức của phục vụ cho sự nghiệp cách mạng Cả nước cùng ra trận với khí thế hào hùng của lịch sử bốn ngàn năm dựng nước, giữ nước trên nền tảng văn hóa nhân nghĩa, khoan hòa, trí dũng, với ý chí không có gì quí hơn độc lập tự do
Tất cả mọi giới, mọi tầng lớp, mọi lực lượng từ bộ đội chủ lực, bộ đội địa phương, dân quân du kích đến gái, trai, già, trẻ từ nông thôn, thành thị đến miền xuôi, miền ngược đều tham gia giết giặc cứu nước, từ hai bàn tay không của bà mẹ, tầm vông vật nhọn, cuốc thuông, giáo mác, chống tre, súng kíp, bom 3 càng đến con ong, con rắn cũng trở thành vũ khí tiêu diệt kẻ thù, từ mặt đất nóng bỏng đạn bom cày xới, dưới địa đạo khắc nghiệt trong lòng đất, trên mặt nước bụng biển đến bầu trời của đất nước ta, đâu đâu cũng là trận địa vùi xác quận thù
Theo Hồ Chí Minh, sức mạnh dân tộc chính là sức mạnh của chủ nghĩ yêu nước tỉnh thần đoàn kết và ý chỉ đấu tranh anh hùng, bất khuất cho độc lập tự do; ý thức tự lực tự cường, là đỉnh cao của chủ nghĩa anh hùng cách mạng Điều này được thể hiện như sau:
+ Sức mạnh của dân tộc trước hết thể hiện ở tinh thần độc lập, tự chủ, tự lực tự cường Bằng chúng dân tộc Việt Nam không bị đồng hoá trong 1000 năm Bắc thuộc, không bị diệt vong dưới ách thống trị của thực dân phương Tây
+ Truyền thống yêu nước là hạt nhân của truyền thống dân tộc, nó không phải chỉ là một tình cảm tự nhiên bẩm sinh mà được hình thành và phát triển trong quá trình dụng nước và giữ nước
+ Với dân tộc Việt Nam, lòng yêu nước trở thành sức mạnh và chủ nghĩa yêu nước Việt Nam, một thứ đạo lý, một lẽ sống cho mọi người dân, cũng trở thành tiêu chí cao nhất để đánh giá một con người Lòng yêu nước xã hội chủ nghĩa là sự kết hợp nhuần nhuyễn của việc yêu quý độc lập dân tộc, tự do dân chủ và chủ nghĩa xã hội Do đó, lòng yêu nước xã hội chủ nghĩa đã trở thành sức mạnh to lớn của dân tộc ta
+ Tinh thần, ý chí độc lập tự chủ, tự cường và lòng yêu nước sở dĩ phát huy được sức mạnh to lớn của nó vì đã kết liền nhân dân thành 1 khối vững chắc không gì lay chuyển được Đó là đoàn kết dân tộc, đoàn kết toàn dân
Trang 6Tổng hợp các điều trên, Hồ Chí Minh làm nổi bật sức mạnh của con người Việt Nam Đó là sức mạnh của thể lực và trí tuệ, sức mạnh của bề dày lịch sử và hiện tại, sức mạnh của sự thông minh
và lòng dũng cảm Đó là sức mạnh dân tộc
Lịch sử của dân tộc ta là lịch sử của hàng ngàn năm dụng nước và giữ nước Trong đấu tranh chống kẻ thù xâm lược cũng như trong lao động sản xuất nhân dân Việt Nam đã thể hiện tinh thần chiến đấu ngoan cường, sự thống minh sáng tạo, ý thức độc lập tự chủ, tự lực, tự cường Trong truyền thống dân tộc áy nổi bật lên sức mạnh của lòng yêu nước Tinh thần yêu nước của nhân dân Việt Nam có những đặc điểm riêng biệt, đặc sắc, vì phải luôn luôn đối đầu với nhiều khó khăn của tự nhiên và chiến tranh xâm lược, sự đô hộ của kẻ thủ từ nhiều phương kéo đến Lòng yêu nước Việt Nam đã trở thành sức mạnh, một thử đạo lý, một lẽ sống của mỗi người dân, cũng là một tiêu chí cao nhất để đánh giá con người trong xã hội ta Sức mạnh dân tộc là điều kiện kiên quyết để giành lại độc lập dân tộc
2.2 Sức mạnh thời đại
Thời đại của chúng ta mở đầu bằng Cách mạng tháng Mười Nga 1917 Cuộc cách mạng này đã
mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc và cả loài người, mở đầu thời đại mới trong lịch sử
Ý nghĩa lịch sử toàn thế giới của cuộc cách mạng này đã mở ra con đường giải phóng cho các dân tộc và cả loài người, mở đầu thời đại mới trong lịch sử, thời đại quá độ từ chủ nghĩa tư bản lên chủ nghĩa xã hội trên toàn thế giới Sức mạnh thời đại thể hiện ở những điều sau:
+ Sức mạnh của nhân dân các nước thuộc địa trong phong trào đấu tranh giải phóng dân tộc, sức mạnh này được nhân lên nhiều lần vì nú gắn liền với cuộc cách mạng vô sản trên toàn thế giới trong thời đại mới
+ Sức mạnh của giai cấp vô sản và cách mạng vô sản Hồ Chí Minh muốn cứu nước và giải phóng dân tộc không có con đường nào khác ngoài con đường cách mạng vô sản
+ Sự phát triển của lực lượng sản xuất, của cách mạng khoa học kĩ thuật - một động lực phát triển xã hội
Theo Hồ Chí Minh sức mạnh thời đại là sức mạnh của giai cấp vô sản, của nhân dân lao động thế giới Trong quá trình nhận thức và vận dụng sáng tạo Chủ nghĩa Mác-Lênin vào hoàn cảnh cụ thể của Việt Nam, Hồ Chí Minh nhận thấy phải dựa vào sức mạnh của dân tộc là chủ yếu, đồng thời phải khai thác sức mạnh của thời đại Sức mạnh của thời đại chúng ta là sức mạnh của giai cấp vô sản, nó định hướng và làm nòng cốt trong việc thực hiện sự phát triển hợp quy luật của lịch sử Sức mạnh của giai cấp vô sản được thể hiện ở tính bách chiến, bách thắng của chủ nghĩa Mac-Leenin, sự vững mạnh của chính đảng của giai cấp công nhân trong lãnh đạo cách mạng
Nó tồn tại, phát triển và sẽ không ngừng được bổ sung, hoàn thiện cho dù hiện nay đang bị các thế lực thù địch tấn công từ nhiều phía
Trang 72.3 Mối quan hệ của sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
Theo Ph.Ăngghen , cách mạng muốn giành thắng lợi , Đảng cách mạng phải tạo ra được một sức mạnh tổng hợp ; kết hợp với sức mạnh quốc tế một cách đúng đắn sẽ tạo ra lực lượng tổng hợp
đó Kết hợp hai sức mạnh này là đòi hỏi khách quan trọng đấu tranh trong cách mạng của mọi dân tộc Hồ Chí Minh đã nhận thức sâu sắc sự gắn bó mật thiết giữa dân tộc và quốc tế Sự gắn
bỏ giữa yếu tố chủ quan (dân tộc) và yếu tố khách quan (quốc tế) Từ nhận thức này, Hồ Chí Minh đã rút ra những luận điểm mang tỉnh nguyên tắc và những nội dung của tư tưởng kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, và sức mạnh trong nước với quốc tế Bác đã chỉ rõ sự cần thiết phải đoàn kết quốc tế rộng lớn giữa nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc với nhau, giữa nhân dân các nước thuộc địa và phụ thuộc với giai cấp công nhân, nhân dân lao động
ở các nước tư bản để quốc, giữa giai cấp vô sản toàn thế giới, nhằm tập hợp mọi lực lượng đầu tranh cho mục tiêu hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và tiến bộ xã hội Cùng với sự đoàn kết quốc tế của các phong trào cách mạng, phong trào hòa bình, dân chủ thế giới cũng thể hiện sức mạnh của thời đại mới
Như vậy sức mạnh trong thời đại chúng ta được thực hiện trong hai lực lượng chủ yếu: sức mạnh của giai cấp vô sản toàn thế giới và của nhân dân các dân tộc bị áp bức Sức mạnh này được củng cổ và phát triển qua sự đoàn kết quốc tế sâu rộng Nhận thức đúng đắn này là cơ sở quan trọng để Hồ Chí Minh đề ra chiến lược, sách lược cách mạng nói chung, việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại nói riêng
+ Sức mạnh thời đại và sức mạnh dân tộc là 2 mặt không thể tách rời trong tư tưởng Hồ Chí Minh về giải phóng dân tộc Nếu sức mạnh dân tộc giúp ta phát triển, đánh thức sức mạnh nội tại của dân tộc, thì sức mạnh thời đại giúp ta có được sự giúp đỡ từ các nước anh em trên toàn thế giới Từ đó ta sẽ có thêm tiếng nói ủng hộ cũng như sự giúp đỡ từ các nước khác
+ Giúp ta nhìn nhận đúng đắn về các vấn đề dân tộc cũng như các vấn đề trên thế giới Từ đó có thể đưa ra những nhận định chính xác nhất
+ Sức mạnh dân tộc càng lớn thì tiếng nói của chúng ta trên thế giới càng lớn, từ đó gia tăng sức mạnh thời đại Sức mạnh thời đại cảng lớn thì sự ủng hộ của các nước chác với nước ta sẽ càng lớn, từ đó sức mạnh dân tộc được tăng cường
Tóm lại, sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại tương trợ lẫn nhau giúp cả 2 đều đc tăng cường
II Những nguyên tắc về sự kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
Sức mạnh dân tộc là tổng hợp những lợi thế, những nguồn lực nội sinh của dân tộc, quốc gia bao hàm toàn bộ các lĩnh vực kinh tế, chính trị, văn hóa, xã hội; truyền thống và hiện tại; dưới dạng tiềm năng và trong những biểu hiện hiện thực
Ngày nay, sức mạnh dân tộc của nước ta được tạo nên bởi:
Trang 8+ Quy mô và chất lượng của dân số cả nước (gần 95 triệu người, trong đó gần 45 triệu người trong
độ tuổi lao động)
+ Các nguồn lực tự nhiên khá phong phú (đất đai, rừng, biển, khoáng sản )
+ Vị trí địa - chính trị và địa - kinh tế của đất nước
+ Truyền thống yêu nước, tự lực, tự cường
+ Nền văn hóa đậm tính nhân văn, cộng đồng
+ Đóng góp của cách mạng Việt Nam đối với sự nghiệp giải phóng dân tộc, hòa bình và tiến bộ xã hội trên thế giới
+ Sự ổn định chính trị - xã hội; đường lối đúng đắn của Đảng và sự đồng tình, ủng hộ của tuyệt đại
đa số các tầng lớp nhân dân
+ Sức mạnh tổng hợp quốc gia và vị thế của Việt Nam trên trường quốc tế sau 30 năm đổi mới
Sức mạnh thời đại trong giai đoạn hiện nay được cấu thành bởi sức mạnh của các xu thế lớn, trong
đó dòng chủ lưu là hòa bình, hợp tác và phát triển; sức mạnh của cộng đồng quốc tế ngày càng đồng thuận trong kiến tạo, củng cố một trật tự thế giới đa cực, đa trung tâm, dân chủ, công bằng, bình đẳng; sức mạnh của các lực lượng tiến bộ trong cuộc đấu tranh vì các mục tiêu cao cả là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và phát triển bền vững; sức mạnh của hàng trăm quốc gia phấn đấu hoàn thành các mục tiêu phát triển thiên niên kỷ; sức mạnh của thế giới văn minh trong kỷ nguyên của cách mạng khoa học công nghệ, kinh tế tri thức, toàn cầu hóa
Kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại là quan điểm cơ bản của Đảng và cũng là một bài học lớn của cách mạng Việt Nam Hiện nay trước bối cảnh quốc tế và yêu cầu mới của nhiệm vụ xây dựng và bảo vệ Tổ quốc, bài học đó cần được tiếp tục quán triệt, thực hiện, song điều quan trọng là cần có chiến lược, sách lược, hình thức, phương pháp sao cho đúng đắn và sáng tạo Trong mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại, Hồ Chí Minh nhấn mạnh sức mạnh dân tộc là nguồn lực nội sinh giữ vai trò quyết định, còn sức mạnh thời đại là nguồn lực bên ngoài, nó sẽ làm cho sức mạnh dân tộc được tăng lên và nó cũng chỉ phát huy tác dụng thông qua nhân tố bên trong, đó là sức mạnh dân tộc Người nhiều lần chỉ rõ: “tự lực cánh sinh, dựa vào sức mình là chính”, “muốn người ta giúp cho, thì trước hết phải tự giúp mình đã”, “một dân tộc không tự lực cánh sinh mà cứ ngồi chờ dân tộc khác giúp đỡ thì không xứng đáng được hưởng độc lập” Phải kết hợp chặt chẽ mục tiêu đấu tranh cho độc lập dân tộc mình với các mục tiêu của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc, dân chủ và CNXH
Trong những năm tới, nhu cầu kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại tiếp tục được đặt ra một cách cấp thiết và phải được triển khai trong bối cảnh mới, vừa nhiều cơ hội, thuận lợi và không ít khó khăn, thách thức Rất cần xác định kịp thời đâu là những vấn đề lớn có thể hạn chế, cản trở hoặc làm giảm sức mạnh dân tộc, sức mạnh thời đại và việc kết hợp chúng với nhau thành động lực thúc đẩy công cuộc đổi mới, CNH, HĐH đất nước
Quan điểm của Chủ tịch Hồ Chí Minh là đánh giá, quan sát toàn diện “nhìn cho rộng, suy cho kỹ” Trong hai yếu tố bên trong và bên ngoài, Hồ Chí Minh đã từng căn dặn: “Cái gốc, cái điểm mấu chốt về chính trị, quân sự, kinh tế, nội chính, ngoại giao của ta là tự lực cánh sinh” Trong khi sức mạnh dân tộc đóng vai trò quyết định thì sức mạnh thời đại giữ vai trò tạo điều kiện thuận lợi Như vậy, các yếu tố nội sinh cũng chính là nguồn lực chính, là gốc rễ cho sức mạnh của dân tộc, vì vậy phải luôn được phát huy để đảm bảo tính độc lập, tự chủ để vững mạnh
Từ khi ra đời, lãnh đạo cuộc cách mạng của dân tộc trong điều kiện hết sức khó khăn, trải qua các cuộc chiến chống thực dân Pháp, chống đế quốc Mỹ xâm lược, Đảng ta luôn hiểu rõ tầm quan
Trang 9trọng của việc phải kết hợp đúng đắn các nguồn lực và các trào lưu cách mạng của thế giới để tiếp thêm sức mạnh cho công cuộc cách mạng của dân tộc, đem lại những thắng lợi to lớn cho dân tộc
ta Trong thời kỳ đổi mới và phát triển kinh tế, quan điểm xuyên suốt này của Đảng và Bác đã được thể hiện và phản ánh qua các nhiệm vụ và phương châm hành động khác nhau
III Nội dung của việc kết hợp sức mạnh dân tộc với sức mạnh thời đại, sức mạnh trong nước và sức mạnh quốc tế
Tư tưởng về kết hợp sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại là một nội dung lớn của tư tưởng Hồ Chí Minh Trong giai đoạn 1975-1985 , đất nước thống nhất , cả nước quá độ lên chủ nghĩa xã hội, sức mạnh của quốc gia , dân tộc, đất nước Việt Nam được nâng lên một bước Để phát huy sức mạnh dân tộc của đất nước Đảng đã đề ra nhiều chủ trương, giải pháp ở cả tầm vĩ mô và vi mô + Về chính trị : hoàn thiện hệ thống chính trị trọng tâm , nâng cao năng lực lãnh đạo của Đảng , hiệu quả quản lý nhà nước, đề cao vai trò chủ thể của nhân dân, thực hiện dân chủ xã hội chủ nghĩa
+ Về kinh tế : tiến hành công nghiệp hóa xã hội chủ nghĩa , ra sức phát triển sản xuất nông nghiệp, thủ công nghiệp, từng bước đổi mới cơ chế quản lý kinh tế kế hoạch hóa tập trung , cải tiến cách thức phân phối , tăng cường tự chủ cho doanh nghiệp, quan tâm đời sống nhân dân , phát triển hạ tầng kinh tế , đẩy mạnh sản xuất và nhập khẩu
+ Về văn hóa – xã hội, tiến hành cuộc cách mạng về tư tưởng văn hóa, xây dựng nền văn hóa mới, con người mới xã hội chủ nghĩa, xóa bỏ các tệ nạn, hủ tục, thực hiện đời sống mới…
Trong giai đoạn này, tình hình quốc tế có những thay đổi tác động đến Việt Nam cả mặt tích cực
và tiêu cực đòi hỏi Đảng phải có những chủ trương , biện pháp đúng đắn, linh hoạt để tranh thủ sự ủng hộ của các nước xã hội chủ nghĩa của phong trào cách mạng thế giới , của chính phủ và nhân dân các nước trong sự nghiệp xây dựng , bảo vệ và phát triển đất nước , giảm thiểu những tác động bất lợi mà các thế lực đế quốc, phản động quốc tế Trên cơ sở phân tích đánh giá một cách khách quan các nhân tố trong và ngoài nước Đảng đã chủ động và khôn khéo tiến hành các chủ trương biện pháp phù hợp giải quyết thành công chiến lược kết hợp sức mạnh của quốc gia , dân tộc với sức mạnh của thời đại , quốc tế trong điều kiện thế giới có nhiều biến đổi phức tạp
Sau cách mạng tháng tám thành công, mặc dù chưa được quốc gia nào công nhận về mặt ngoại giao nhưng dựa trên tư thế của một nước độc lập, Chủ tịch Hồ Chí Minh và Đảng đã sáng suốt để
ra nhiều biện pháp chủ trương để tranh thủ sự ủng hộ , giúp đỡ quốc tế công cuộc kiến thiết đất nước và bảo vệ nền độc lập Tháng 10 – 1946 , Trong thư gửi Liên hợp quốc , Chủ tịch Hồ Chí Minh thay mặt Đảng và nhân dân Việt Nam đã khẳng định Việt Nam sẵn sàng tham gia ký kết các hiệp định song phương và đa phương với các nước , mở cửa các sân bay , bến cảng , mời các chuyên gia nước ngoài tham gia vào quá trình tái thiết đất nước Việt Nam , Người đã nhiều lần gửi thư cho tổng thống và bộ ngoại giao Mỹ đề nghị Mỹ công nhận chính phủ Việt Nam dân chủ cộng hòa Chủ tịch Hồ Chí Minh khẳng định “ Việt Nam muốn làm bạn với tất cả các nước dân chủ và \ không gây thù oán một ai”
Đại hội đại biểu toàn quốc lần thứ III của Đảng (9-1960) xác định cách mạng Việt Nam phải thực hiện đồng thời hai chiến lược , xây dựng chủ nghĩa xã hội ở miền Bắc làm hậu phương vững mạnh cho cách mạng cả nước và tiến hành cách mạng dân tộc dân chủ ở miền Nam để giải phóng
Trang 10miền Nam thống nhất đất nước Đường lối này đã kết hợp được mục tiêu của nhân loại tiến bộ là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội, đem lại sự ủng hộ và giúp đỡ to lớn của thế giới cho cách mạng Việt Nam với mục tiêu của nhân loại tiến bộ là độc lập dân tộc và chủ nghĩa xã hội , đem lại sự ủng hộ và giúp đỡ to lớn của thế giới cho cách mạng Việt Nam Nhờ những chủ trương đúng đắn và biện pháp sáng tạo, Đảng đã phát huy cao độ của sức mạnh dân tộc Việt Nam kết hợp với sức mạnh to lớn của thế giới Trong mối quan hệ giữa sức mạnh dân tộc và sức mạnh thời đại , Hồ Chí Minh nhấn mạnh sức mạnh dân tộc là nguồn nội sinh giữ vai trò quyết định, còn sức mạnh thời đại, quốc tế là nguồn lực bên ngoài, nó sẽ làm cho sức mạnh dân tộc được tăng lên và nó chỉ phát huy tác dụng thông qua nhân tố bên trong, đó là sức mạnh dân tộc, sức mạnh trong nước:
“Nhưng muốn người ta giúp cho, thì trước mình phải tự giúp lấy mình đã” Phải kết hợp chặt chẽ mục tiêu đấu tranh cho độc lập dân tộc mình với các mục tiêu của thời đại là hòa bình, độc lập dân tộc , dân chỉ và chủ nghĩa xã hội
Từ Đại hội 8, đất nước ta đã chuyển sang chặng đường mới đẩy mạnh công nghiệp hóa, hiện đại hóa, phấn đấu đến năm 2020 cơ bản trở thành một nước công nghiệp Trong chặng đường hiện nay còn phải tiếp tục hoàn thành một số nhiệm vụ của chặng đường trước Trong thời kỳ quá độ, có nhiều hình thức sở hữu về tư liệu sản xuất, nhiều thành phần kinh tế, giai cấp, tầng lớp xã hội khác nhau, cho nên tất yếu còn mâu thuẫn giai cấp và đấu tranh giai cấp; tuy nhiên cơ cấu, nội dung, vị trí của các giai cấp trong xã hội ta đã thay đổi nhiều cùng với những biến đổi to lớn về kinh tế, xã hội Mối quan hệ giữa các giai cấp, các tầng lớp xã hội là quan hệ hợp tác và đấu tranh trong nội
bộ nhân dân, đoàn kết và hợp tác lâu dài trong sự nghiệp xây dựng và bảo vệ Tổ quốc dưới sự lãnh đạo của Đảng Cuộc đấu tranh giai cấp, đấu tranh giữa hai con đường xã hội chủ nghĩa và tư bản chủ nghĩa diễn ra trong những điều kiện mới, với nội dung giai cấp và nội dung dân tộc gắn kết với nhau bằng những hình thức mới Lợi ích giai cấp công nhân thống nhất với lợi ích toàn dân tộc trong mục tiêu chung: độc lập dân tộc gắn liền với chủ nghĩa xã hội, dân giàu, nước mạnh, xã hội công bằng, dân chủ, văn minh
Nội dung chủ yếu của đấu tranh giai cấp trong giai đoạn hiện nay là thực hiện thắng lợi sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa theo định hướng xã hội chủ nghĩa, khắc phục tình trạng nước nghèo, chậm phát triển, coi đó là nhiệm vụ trung tâm của thời kỳ quá độ; thực hiện công bằng xã hội, chống áp bức, bất công; đấu tranh ngăn chặn và khắc phục những tư tưởng và hành động tiêu cực, sai trái ; đấu tranh làm thất bại mọi âm mưu và hành động chống phá của các thế lực thù địch; bảo vệ độc lập dân tộc, xây dựng nước ta thành một nước xã hội chủ nghĩa giàu mạnh, phồn vinh, nhân dân hạnh phúc
Tiêu chuẩn căn bản để đánh giá hiệu quả xây dựng quan hệ sản xuất theo định hướng xã hội chủ nghĩa là thúc đẩy phát triển lực lượng sản xuất, cải thiện đời sống nhân dân, thực hiện công bằng xã hội Đảng và Nhà nước ta chủ trương thực hiện nhất quán và lâu dài chính sách phát triển nền kinh tế hàng hóa nhiều thành phần vận động theo cơ chế thị trường, có sự quản lý của Nhà nước theo định hướng xã hội chủ nghĩa, nói gọn là nền kinh tế thị trường định hướng xã hội chủ nghĩa Nhà nước ta là nhà nước xã hội chủ nghĩa, nhà nước thật sự của dân, do dân, vì dân, quản lý nền kinh tế theo nguyên tắc kết hợp thị trường với kế hoạch, phát huy mặt tích cực, hạn chế và khắc phục mặt tiêu cực của cơ chế thị trường, bảo vệ lợi ích của nhân dân lao động, của toàn thể nhân dân