Tài liệu tập huấn hướng dẫn thực hiện chương trình môn khoa học tự nhiên (trong chương trình giáo dục phổ thông 2018)

Yêu cầu cần đạt: là kết quả mà học sinh cần đạt được về phẩm chất và năng lực sau mỗi cấp học, lớp học ở từng môn học và hoạt động giáo dục; trong đó, mỗi cấp học, lớp học sau đều có nh

0

BỘ GIÁO DỤC VÀ ĐÀO TẠO TRƯỜNG ĐẠI HỌC SƯ PHẠM HÀ NỘI

-

TÀI LIỆU TẬP HUẤN

HƯỚNG DẪN THỰC HIỆN CHƯƠNG TRÌNH

MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN (Trong chương trình Giáo dục phổ thông 2018)

HÀ NỘI, 2019

1

TÁC GIẢ BIÊN SOẠN

1 PGS TS Mai Sỹ Tuấn (Chủ biên) Khoa Sinh Học, Trường Đại học Sư

4 TS Ngô Ngọc Hoa Khoa Vật Lí, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

5 TS Đỗ Thị Quỳnh Mai Khoa Hoá Học, Trường Đại học Sư phạm Hà

8 TS Trần Khánh Vân Khoa Sinh Học, Trường Đại học Sư phạm Hà Nội

9 PGS.TS Nguyễn Thị Hồng Liên Khoa Sinh Học, Trường Đại học Sư

phạm Hà Nội

2

MỤC LỤC

NỘI DUNG KHOÁ TẬP HUẤN 6

A MỤC TIÊU 6

B NỘI DUNG TẬP HUẤN 8

1 Nội dung 1: Tìm hiểu đặc điểm và quan điểm xây dựng chương trình môn Khoa học tự nhiên 8

2 Nội dung 2: Tìm hiểu mục tiêu của chương trình môn Khoa học tự nhiên và yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực …12

3 Nội dung 3: Tìm hiểu nội dung giáo dục môn Khoa học tự nhiên ….14

4 Nội dung 4: Thực hiện dạy học hình thành và phát triển năng lực Khoa học tự nhiên ….16

C DỰ KIẾN KẾ HOẠCH TẬP HUẤN …18

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ TẬP HUẤN ….20

Phụ lục 1 ….22

Phụ lục 2 ….72

Tài liệu tham khảo ….76

4

CHÚ GIẢI THUẬT NGỮ

1 Chương trình giáo dục phổ thông: là văn bản pháp quy thể hiện mục tiêu giáo dục

phổ thông, quy định các yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của học sinh, nội dung giáo dục, phương pháp giáo dục và phương pháp đánh giá kết quả giáo dục, làm căn cứ quản lí chất lượng giáo dục phổ thông; đồng thời là cam kết của Nhà nước nhằm bảo đảm chất lượng của cả hệ thống và từng cơ sở giáo dục phổ thông Chương trình giáo dục phổ thông bao gồm chương trình tổng thể, các chương trình môn học và hoạt động giáo dục

2 Chương trình môn học: là văn bản pháp quy thể hiện từng môn học về: mục tiêu,

yêu cầu, nội dung, khối lượng kiến thức và kĩ năng, kế hoạch phân bổ, thời lượng cần thiết, phương pháp thích hợp, phương tiện tương ứng theo từng lớp học, bậc học Chương trình của mỗi lớp (năm) học được trình bày theo trình tự chương, mục, chủ đề, vấn đề song song với bảng phân bố thời lượng tương ứng

3 Chuyên đề học tập: là nội dung giáo dục dành cho học sinh Trung học phổ thông,

nhằm thực hiện yêu cầu phân hoá sâu, giúp học sinh tăng cường kiến thức và kĩ năng thực hành, vận dụng kiến thức giải quyết một số vấn đề của thực tiễn, đáp ứng yêu cầu định hướng nghề nghiệp

4 Dạy học tích hợp: Dạy học tích hợp: là định hướng dạy học giúp học sinh phát triển

khả năng huy động tổng hợp kiến thức, kĩ năng, thuộc nhiều lĩnh vực khác nhau

để giải quyết có hiệu quả các vấn đề trong học tập và trong cuộc sống, được thực hiện ngay trong quá trình lĩnh hội tri thức và rèn luyện kĩ năng

5 Dạy học phân hóa: Dạy học phân hoá: là định hướng dạy học phù hợp với các đối

tượng học sinh khác nhau, nhằm phát triển tối đa tiềm năng vốn có của mỗi học sinh dựa vào đặc điểm tâm - sinh lí, khả năng, nhu cầu, hứng thú và định hướng nghề nghiệp khác nhau của học sinh

6 Kế hoạch bài học: là kế hoạch dạy học cho một bài học cụ thể, thể hiện mối quan

hệ tương tác giữa giáo viên – học sinh, giữa học sinh – học sinh, giữa giáo viên – học sinh – môi trường học tập nhằm đạt được mục tiêu dạy học

7 Môn học: được định nghĩa là “hệ thống (hoặc bộ phận tri thức) về một lĩnh vực

khoa học được sắp xếp theo yêu cầu sư phạm để truyền thụ cho người học, mang các đặc điểm: 1) Phản ánh các sự kiện, tri thức, quy luật của khoa học tương ứng phù hợp với mục đích, nhiệm vụ dạy học và khả năng nhận thức của học sinh; 2) Các câu hỏi, bài tập, giúp học sinh tự kiểm tra luyện tập kĩ năng, kĩ xảo Môn học còn có những yêu cầu phát triển năng lực hoạt động trí tuệ và giáo dục, logic của môn học không rập khuôn theo logic khoa học tương ứng mà là sự thống nhất giữa logic khoa học và logic nhận thức chung của học sinh”

8 Môn học lựa chọn: là môn học được học sinh chọn theo định hướng nghề nghiệp

5

9 Năng lực: là thuộc tính cá nhân được hình thành, phát triển nhờ tố chất sẵn có và

quá trình học tập, rèn luyện, cho phép con người huy động tổng hợp các kiến thức,

kĩ năng và các thuộc tính cá nhân khác như hứng thú, niềm tin, ý chí, thực hiện thành công một loại hoạt động nhất định, đạt kết quả mong muốn trong những điều kiện cụ thể

10 Năng lực chung: Là những năng lực cơ bản, thiết yếu để con người có thể sống và

làm việc bình thường trong xã hội; được hình thành, phát triển thông qua tất cả các môn học và hoạt động giáo dục: năng lực tự chủ và tự học, năng lực giao tiếp và hợp tác, năng lực giải quyết vấn đề và sáng tạo;

11 Năng lực đặc thù: là những năng lực được hình thành, phát triển chủ yếu thông qua

một số môn học và hoạt động giáo dục nhất định: năng lực ngôn ngữ, năng lực tính toán, năng lực khoa học, năng lực công nghệ, năng lực tin học, năng lực thẩm mĩ, năng lực thể chất

12 Phẩm chất: là những tính tốt thể hiện ở thái độ, hành vi ứng xử của con người;

cùng với năng lực tạo nên nhân cách con người

13 Phát triển chương trình nhà trường: là quá trình nhà trường cụ thể hoá chương

trình giáo dục quốc gia, làm cho chương trình giáo dục quốc gia phù hợp ở mức cao nhất với thực tiễn của cơ sở giáo dục Trên cơ sở đảm bảo yêu cầu chung của chương trình giáo dục quốc gia, nhà trường sẽ lựa chọn, xây dựng nội dung và xác định cách thức thực hiện phản ánh đặc trưng và phù hợp với thực tiễn nhà trường nhằm đáp ứng yêu cầu phát triển của người học, thực hiện có hiệu quả mục tiêu giáo dục

14 Yêu cầu cần đạt: là kết quả mà học sinh cần đạt được về phẩm chất và năng lực

sau mỗi cấp học, lớp học ở từng môn học và hoạt động giáo dục; trong đó, mỗi cấp học, lớp học sau đều có những yêu cầu riêng cao hơn, đồng thời bao gồm những yêu cầu đối với các cấp học, lớp học trước đó

- Phân tích được vị trí của Chương trình môn KHTN trong trong CT GDPT

2018 và mối quan hệ với các môn học khác

- Phân tích được đặc điểm, quan điểm xây dựng chương trình, mục tiêu chương trình, các yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực trong chương trình môn KHTN Lấy được các ví dụ về nội dung và PPDH thể hiện các phẩm chất và năng lực trong chương trình môn KHTN

- Xác định được các chủ đề kiến thức cốt lõi trong Chương trình môn KHTN Xác định được những nội dung mới và giải thích nội dung mới trong chương trình môn KHTN

- Phân tích được các khái niệm/ nguyên lí chung trong CT môn KHTN

- Phân tích được các PPDH ưu việt và đặc trưng nhất có thể vận dụng trong dạy học môn KHTN nhằm hình thành phẩm chất và năng lực học sinh Lấy được ví dụ minh họa khi dạy học một chủ đề nội dung trong chương trình môn KHTN

- Phân tích được các hình thức, phương pháp và kĩ thuật kiểm tra đánh giá phẩm chất, năng lực học sinh trong chương trình môn KHTN

- Xác định được các phương tiện dạy học môn KHTN

- Phân tích được các điểm mới nổi bật của CT GDPT tổng thể được cụ thể hóa trong chương trình môn KHTN như: dạy học tích hợp, dạy học phân hóa, dạy học thông qua hoạt động của học sinh, tính mở của chương trình

- Đề xuất được các phương pháp tập huấn cho các đồng nghiệp

Về kĩ năng:

- Xây dựng được 04 Kế hoạch tập huấn về CT môn KHTN, bao gồm:

+ Kế hoạch tập huấn về tìm hiểu đặc điểm giáo dục KHTN và quan điểm xây dựng CT môn KHTN;

+ Kế hoạch tập huấn về tìm hiểu mục tiêu của CT môn KHTN và yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực;

+ Kế hoạch tập huấn về tìm hiểu nội dung giáo dục trong CT môn KHTN; + Kế hoạch tập huấn về thực hiện dạy học hình thành và phát triển năng lực trong CT môn KHTN

- Tích cực tham gia các khoá bồi dưỡng và tự bồi dưỡng nâng cao năng lực chuyên môn, nghiệp vụ

8

B NỘI DUNG TẬP HUẤN

NỘI DUNG 1 TÌM HIỂU ĐẶC ĐIỂM VÀ QUAN ĐIỂM XÂY DỰNG CHƯƠNG TRÌNH

MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN

1.1 Mục tiêu:

Sau khi hoàn thành nội dung này, học viên:

Về kiến thức:

 Phân tích được vị trí của Chương trình môn KHTN trong CT GDTP 2018

và mối quan hệ với các môn học khác

 Học viên trình bày được đặc điểm của giáo dục KHTN trong CT GDPT 2018;

 Học viên trình bày được quan điểm xây dựng CT môn KHTN trong CT GDPT 2018, lấy được dẫn chứng trong chương trình môn KHTN để làm

1.2 Nguồn tài liệu:

 Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể; Chương trình giáo dục phổ thông môn KHTN (ban hành kèm theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018)

 Mục I và mục II của tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học

tự nhiên trong Chương trình GDPT 2018

 Tài liệu hỏi đáp về những vấn đề chung và hỏi đáp về chương trình môn KHTN

 Infographic và video

 Phiếu giao nhiệm vụ số 1

1.3 Tiến trình tổ chức hoạt động

9

Hoạt động 1: Tìm hiểu đặc điểm môn KHTN

 Báo cáo viên trình bày các vấn đề cơ bản về đặc điểm CT môn KHTN

2018, (Đặc điểm chương trình môn KHTN; Nêu được 4 quan điểm xây dựng chương trình môn KHTN 2018; Phân tích các quan điểm đó: Kế thừa chương trình hiện hành như thế nào? Tiếp thu kinh nghiệm xây dựng chương trình của nước ngoài như thế nào? Phân tích qua các ví dụ trong chương trình để minh họa quan điểm đó)

 Nhiệm vụ 1: Hoạt động cá nhân

 Học viên đọc CT GDPT tổng thể (phần về giáo dục KHTN); đọc mục I của tài liệu Hướng dẫn thực hiện CT GDPT 2018 môn KHTN; Chương trình môn học, tài liệu hỏi đáp và xem video

 Nhiệm vụ 2: Hoạt động nhóm

 Chia lớp thành các nhóm thảo luận và trình bày theo các câu hỏi sau:

+ Môn KHTN có vị trí như thế nào trong CT GDPT 2018?

+ Môn KHTN có vai trò và tính chất như thế nào trong giai đoạn giáo dục

+ Giáo dục STEM có vai trò như thế nào trong môn KHTN?

 Nhiệm vụ 3: Đại diện nhóm báo cáo kết quả và thảo luận theo các gợi ý

trên

Hoạt động 2: Tìm hiểu quan điểm xây dựng môn KHTN

- Báo cáo viên trình bày các vấn đề cơ bản về quan điểm xây dựng CT môn KHTN (slides)

 Nhiệm vụ 1: Hoạt động cá nhân

 Học viên đọc tài liệu: CT GDPT 2018 môn KHTN; Mục II (trang 3) của tài liệu Hướng dẫn thực hiện CT GDPT 2018 môn KHTN; Chương trình môn học, tài liệu hỏi đáp và xem video Chú ý các từ khóa/ cụm từ khóa sau đây:

+ Cụ thể hóa những mục tiêu và yêu cầu của Chương trình giáo dục phổ thông tổng thể

+ Định hướng xây dựng chương trình KHTN trong Chương trình tổng thể + Hình thành và phát triển phẩm chất và năng lực học sinh

10

+ Dạy học tích hợp và dạy học phân hoá

+ Kết hợp lí thuyết với thực hành

+ Giáo dục phát triển bền vững và gắn với thực tiễn của Việt Nam

+ Đảm bảo tính phù hợp với trình độ phát triển của học sinh

+ Đảm bảo tính khả thi

+ Chương trình được xây dựng theo hướng mở

 Nhiệm vụ 2: Hoạt động nhóm

 Các nhóm thảo luận và trình bày theo các câu hỏi sau:

+ Những định hướng chung trong việc thực hiện quan điểm đổi mới căn bản, toàn diện giáo dục và đào tạo của Đảng và Nhà nước trong CT môn KHTN là gì?

+ Quan điểm hình thành, phát triển phẩm chất và năng lực học sinh được thực hiện thông qua những hoạt động nào trong giáo dục môn KHTN? + Anh/ chị hiểu thế nào là quan điểm dạy học tích hợp? Dạy học tích hợp trong môn KHTN?

+ Anh/ chị hiểu thế nào về vai trò của thực hành/ thí nghiệm và sự kết hợp giữa lí thuyết với thực hành trong giáo dục môn KHTN?

+ Môn KHTN có vai trò như thế nào trong việc giáo dục về phát triển bền vững? Hãy phân tích những thuận lợi và khó khăn trong việc giáo dục

về phát triển bền vững gắn với thực tiễn của Việt Nam

+ Quan điểm về đảm bảo tính phù hợp và tính khả thi có ý nghĩa như thế nào khi thực hiện CT môn KHTN?

 Nhiệm vụ 3: Hoạt động nhóm

 Tìm hiểu về quan điểm mới trong xây dựng chương trình môn KHTN

+ Theo anh/ chị những quan điểm xây dựng CT môn KHTN ở trên có điểm nào mới so với chương trình hiện hành?

+ Những điểm mới trong phát triển phẩm chất học sinh trong môn KHTN là gì?

+ Những điểm mới trong phát triển năng lực học sinh trong môn KHTN

11

 Định hướng đánh giá: So sánh bài báo cáo giữa các nhóm học viên; So sánh bài trình bày của học viên và với các tài liệu được cung cấp

1.4 Dự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

 Sản phẩm: PowerPoint trình bày về đặc điểm chương trình môn KHTN

2018

 Định hướng đánh giá: So sánh bài báo cáo giữa các nhóm học viên; So sánh bài trình bày của học viên và với các tài liệu được cung cấp

12

NỘI DUNG 2 TÌM HIỂU MỤC TIÊU CỦA CHƯƠNG TRÌNH MÔN KHTN VÀ YÊU

CẦU CẦN ĐẠT VỀ PHẨM CHẤT, NĂNG LỰC

2 1.Mục tiêu:

Sau khi hoàn thành nội dung này, học viên:

 Nêu được mục tiêu của chương trình môn KHTN

 Trình bày và phân tích được yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực trong CT môn KHTN

 Lấy được ví dụ từ yêu cầu cần đạt thể hiện phẩm chất, năng lực chung và năng lực KHTN

2.2 Nguồn tài liệu:

 Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể; Chương trình giáo dục phổ thông môn KHTN (ban hành kèm theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018)

 Mục III và mục IV của tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học tự nhiên trong Chương trình GDPT 2018

 Tài liệu hỏi đáp về những vấn đề chung và hỏi đáp về chương trình môn KHTN

 Infographic và video

 Phiếu giao nhiệm vụ số 2

 3 Tiến trình tổ chức hoạt động

Hoạt động 1: Tìm hiểu mục tiêu của chương trình môn KHTN

 Báo cáo viên trình bày các vấn đề cơ bản về mục tiêu của chương trình môn học và giao nhiệm vụ cho các nhóm (thời gian: 10 phút)

 Học viên thực hiện nhiệm vụ theo gợi ý sau (thời gian: 15 phút):

 Nhiệm vụ 1: Cá nhân tự nghiên cứu

+ Nêu được mục tiêu của chương trình môn KHTN

+ Giả sử có GV hỏi: Các mục tiêu trong CT 2018 chỉ nhắc đến năng lực, vậy điều này có phải là nội dung kiến thức không quan trọng?

+ Anh/ chị gặp khó khăn gì khi tiếp cận/ nghiên cứu/ tìm hiểu CT GDPT tổng thể và CT môn KHTN 2018?

+ Đặt các câu hỏi có liên quan

13

 Báo cáo viên mời bất kì một học viên trình bày nhiệm vụ này (có thể chỉ thuyết trình hoặc có thể trình bày bằng powerpoint)

 Báo cáo viên tổ chức cho các học viên khác chia sẻ, thảo luận Trao đổi

các câu hỏi được đặt ra Báo cáo viên tổng kết, đánh giá

Hoạt động 2 Tìm hiểu yêu cầu cần đạt về phẩm chất, năng lực

 Báo cáo viên trình bày, phân tích yêu cầu cần đạt để xác định các phẩm chất, năng lực mà chủ đề có thể góp phần hình thành, phát triển

 Nhiệm vụ 2: Hoạt động theo nhóm

 Báo cáo viên giao nhiệm vụ cho các nhóm, giao nhiệm vụ cho học viên theo gợi ý sau:

+ Nêu được các phẩm chất chung mà người HS cần đạt được

+ Nêu được khái niệm về năng lực; Năng lực chung; Năng lực đặc thù môn học

+ Phân tích cấu trúc của năng lực; Các biểu hiện của từng thành phần năng lực;

+ Trình bày cách phân tích yêu cầu cần đạt để xác định năng lực mà chủ

đề có thể góp phần hình thành và phát triển và xác định nội dung chính cần tổ chức dạy học theo chủ đề Lấy ví dụ minh họa

+ Yêu cầu mỗi nhóm học viên lựa chọn một chủ đề cụ thể trong CTGDPT môn KHTN 2018, phân tích yêu cầu cần đạt để hoàn thành bảng trong phiếu giao nhiệm vụ số 2

 Báo cáo viên tổ chức cho đại diện nhóm trình bày kết quả thực hiện nhiệm

vụ này

 Báo cáo viên tổ chức cho các học viên khác chia sẻ Trao đổi các câu hỏi được đặt ra Báo cáo viên tổng kết, đánh giá

2.4 Dự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

 Sản phẩm: PowerPoint trình bày về yêu cầu cần đạt về phẩm chất và năng lực của Chương trình môn Hóa học 2018

 Định hướng đánh giá: So sánh bài báo cáo giữa các nhóm học viên; So sánh bài trình bày của học viên và với các tài liệu được cung cấp

14

NỘI DUNG 3 TÌM HIỂU NỘI DUNG GIÁO DỤC MÔN KHOA HỌC TỰ NHIÊN

3.1 Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung này, học viên:

 Xác định được các đơn vị kiến thức cốt lõi trong CT môn KHTN

 Xác định được những nội dung mới và giải thích được các nội dung mới trong CT môn KHTN

 Xác định được các chủ đề/ nội dung thể hiện giáo dục tích hợp trong CT môn KHTN (lập được bảng ma trận giữa chủ đề nội dung với các nguyên

lí của KHTN)

3.2 Nguồn tài liệu

 Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể; Chương trình giáo dục phổ thông môn KHTN (ban hành kèm theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018)

 Mục V của tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học tự nhiên trong Chương trình GDPT 2018

 Tài liệu hỏi đáp về những vấn đề chung và hỏi đáp về chương trình môn KHTN

 Báo cáo viên giao nhiệm vụ cho học viên thực hiện nhiệm vụ theo gợi ý:

 Nhiệm vụ 1: Cá nhân tự nghiên cứu

+ Nội dung chương trình môn KHTN (Chủ đề/ mạch nội dung; Cấu trúc các chủ đề nội dung; sự sắp xếp các chủ đề vào các lớp như thế nào?) + Đặt câu hỏi có liên quan

+ Báo cáo viên mời bất cứ 1 học viên lên trình bày

+ Học viên trình bày, có thể nêu câu hỏi để giải đáp chung

15

+ Báo cáo viên tổ chức cho các học viên khác thảo luận, chia sẻ BCV tổng kết, đánh giá

Hoạt động 2: Tìm hiểu những điểm mới trong chương trình môn KHTN 2018

 Báo cáo viên trình bày các vấn đề cơ bản về điểm mới trong chương trình

môn KHTN 2018 và giao nhiệm vụ cho học viên

 Nhiệm vụ 2: Hoạt động theo nhóm theo gợi ý:

+ Điểm mới cơ bản nhất trong chương trình là gì? Phân tích điểm mới đó + Mỗi nhóm chọn 1 mạch nội dung lập bảng đối sánh nội dung giáo dục môn KHTN như sau:

+ Đặt câu hỏi có liên quan (nếu có)

+ Báo cáo viên mời bất cứ 1 học viên lên trình bày

+ Học viên trình bày, có thể nêu câu hỏi để giải đáp chung

+ Báo cáo viên tổ chức cho các học viên khác thảo luận, chia sẻ BCV tổng kết, đánh giá

3.4 Dự kiến sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá quá trình

 Sản phẩm: PowerPoint trình bày về những điểm mới nội dung/giải thích điểm mới và các câu hỏi thảo luận của học viên Bảng ma trận về các chủ đề nội dung với các nguyên lí của KHTN

 Định hướng đánh giá: So sánh bài trình bày của nhóm học viên với các tài liệu và trình bày của báo cáo viên do

16

NỘI DUNG 4 THỰC HIỆN DẠY HỌC HÌNH THÀNH VÀ PHÁT TRIỂN NĂNG LỰC

KHOA HỌC TỰ NHIÊN

4.1 Mục tiêu

Sau khi hoàn thành nội dung này, học viên:

 Trình bày được định hướng chung về PPDH nhằm góp phần phát triển năng lực cho học sinh

 Vận dụng được các phương pháp dạy học và kĩ thuật dạy học phát triển năng lực cho học sinh phù hợp với các dạng chủ đề/ bài học

 Thiết kế được kế hoạch bài học để tổ chức dạy học cho một chủ đề/ bài học nhằm góp phần phát triển năng lực cho học sinh

 Trình bày được cách đánh giá trong CT GDPT môn KHTN

 Xác định và đo lường năng lực KHTN học bằng cách nào? Minh họa

 Thiết kế và phân tích được cách đánh giá năng lực trong môn KHTN

4.2 Nguồn tài liệu:

 Chương trình Giáo dục phổ thông tổng thể; Chương trình giáo dục phổ thông môn KHTN (ban hành kèm theo thông tư 32/2018/TT-BGDĐT ngày 26/12/2018)

 Mục VI của tài liệu TEXT: Tìm hiểu chương trình môn Khoa học tự nhiên trong Chương trình GDPT 2018

 Tài liệu hỏi đáp về những vấn đề chung và hỏi đáp về chương trình môn KHTN

 Tài liệu về đánh giá năng lực học sinh của Bộ GD và ĐT

 Infographic và video

 Phiếu giao nhiệm vụ số 4

4.3 Tiến trình tổ chức hoạt động:

Hoạt động 1: Tìm hiểu về phương pháp giáo dục trong CT GDPT môn KHTN

 Báo cáo viên trình bày định hướng chung về PPGD trong dạy học phát triển phẩm chất và năng lực trong CT môn KHTN

 Học viên thực hiện nhiệm vụ 1 theo gợi ý:

 Nhiệm vụ 1: Hoạt động theo nhóm

+ Trình bày định hướng chung về PPGD trong dạy học phát triển năng lực môn KHTN?

17

+ Môn KHTN góp phần phát triển phẩm chất và năng lực chung như thế nào?

+ Làm cách nào để dạy học phát triển năng lực KHTN ?

+ Mỗi nhóm chọn 1 chủ đề / bài học và thiết kế kế hoạch bài học

+ Đặt câu hỏi nếu có

 Báo cáo viên mời đại diện nhóm học viên lên trình bày

 Đại diện học viên trình bày, có thể nêu câu hỏi để giải đáp chung

 Báo cáo viên tổ chức cho các học viên khác thảo luận, chia sẻ Báo cáo viên tổng kết, đánh giá

Hoạt động 2: Tìm hiểu về phương pháp đánh giá giáo dục trong CTGDPT môn KHTN

 Báo cáo viên trình bày tóm tắt định hướng đánh giá giáo dục trong CT

môn KHTN; Cách đánh giá năng lực KHTN như thế nào?

 Học viên thực hiện nhiệm vụ 2 theo phiếu giao việc số 04

 Nhiệm vụ 2: Hoạt động theo nhóm

+ Trình bày đánh giá năng lực trong chương trình môn KHTN (mục tiêu; căn cứ; hình thức và phương pháp đánh giá và công cụ đánh giá) + Mỗi nhóm xây dựng 1 đề kiểm tra đánh giá năng lực nhận thức KHTN

và lựa chọn một năng lực mà chủ đề/ bài học đó góp phần phát triển

được năng lực chủ yếu đã lựa chọn

+ Đặt câu hỏi có liên quan (nếu có)

 Báo cáo viên yêu cầu đại diện các nhóm trình bày và tổ chức thảo luận, chia sẻ tổng kết

4.4 Sản phẩm hoạt động và định hướng đánh giá

 Sản phẩm: PowerPoint trình bày về các nhiệm vụ

 Kế hoạch bài học một chủ đề /bài học cụ thể

 Thiết kế đề kiểm tra và xây dựng được công cụ để đánh giá năng lực chủ yếu đã lựa chọn thông qua chủ đề/bài học

 Định hướng đánh giá: So sánh bài trình bày của nhóm học viên với các tài liệu cung cấp Đánh giá qua sản phẩm và kế hoạch bài học; qua đề kiểm tra ; qua công cụ (bảng kiểm quan sát, phiếu đánh giá;…)

 Học liệu cho học viên

 Máy chiếu projector

- Tìm hiểu YCCĐ trong CT môn KHTN

- Thực hiện nhiệm vụ ghi trong phiếu giao việc 2

- Thiết kế kế hoạch bài học

- Thiết kế đề kiểm tra đánh giá

- Tìm hiểu về thiết bị dạy học và những khó khăn GV phổ thông gặp phải và những nhiệm vụ GV cần thực hiện (30 phút)

20

D ĐÁNH GIÁ KẾT QUẢ KHOÁ TẬP HUẤN

1 Nhiệm vụ, bài thu hoạch mà học viên cần thực hiện sau khóa tập huấn

 Học viên viết báo cáo thu hoạch theo gợi ý:

+ Anh/chị đã thu hoạch được những gì qua đợt bồi dưỡng này? Dự kiến những khó khăn và hướng khắc phục khi anh/chị triển khai bồi dưỡng giảng viên/giáo viên môn KHTN?

+ Những nội dung nào trong đợt bồi dưỡng này anh/chị nhận thấy có giá trị thực tiễn có thể vận dụng vào quá trình bồi dưỡng giáo viên thực hiện CT GDPT môn KHTN?

+ Với vai trò là cán bộ quản lí/ giảng viên/ giáo viên, anh/ chị hãy lập kế hoạch hoạt động nhằm vận dụng các nội dung đã học trong đợt tập huấn này vào công việc sắp tới

2 Phương pháp đánh giá bài thu hoạch sau khóa tập huấn

2.2 Chia sẻ ý kiến trong nhóm và cả lớp

 Học viên chuẩn bị các câu trả lời theo gợi ý

 Tổ chức trao đổi trong nhóm và cả lớp

3 Đánh giá kết quả tập huấn

 Đánh giá thường xuyên: Học viên được đánh giá thông qua sự tích cực

thực hiện các hoạt động, mức độ tham gia và khả năng hợp tác với đồng nghiệp trong các hoạt động tập huấn, chất lượng hoàn thành các nhiệm vụ trong các

hoạt động

 Kết quả học tập của mỗi học viên được đánh giá tổng hợp mức độ hoàn thành các nhiệm vụ và sản phẩm cuối khóa học viên phải đạt được

 Đánh giá kết quả thông qua các sản phẩm của quá trình tập huấn:

Kết quả học tập của mỗi học viên được đánh giá tổng hợp mức độ hoàn thành các nhiệm vụ và sản phẩm cuối khóa học viên cần đạt được

+ Bài báo cáo thu hoạch sau khi học 4 nội dung

+ PowerPoint trình bày qua các nhiệm vụ đã thực hiện

 Kết quả đánh giá học viên làm cơ sở tham khảo để Bộ Giáo dục và Đào tạo sử dụng học viên như giảng viên nguồn cho các hoạt động tập huấn tiếp theo

22

PHỤ LỤC 1 BÀI SOẠN KẾ HOẠCH DẠY HỌC” THEO ĐỊNH HƯỚNG PHÁT

TRIỂN NĂNG LỰC HỌC SINH

Phụ lục 1 giới thiệu một số bài soạn kế hoạch dạy học dùng làm tài liệu để thảo luận

I KẾ HOẠCH DẠY HỌC CHỦ ĐỀ: LỰC (KHTN 6)

A Yêu cầu cần đạt của chủ đề

Năng lực khoa học tự nhiên:

– Lấy được ví dụ để chứng tỏ lực là sự đẩy hoặc sự kéo - KH3.1

– Biểu diễn được một lực bằng một mũi tên có điểm đặt tại vật chịu tác dụng lực, có độ lớn và theo hướng của sự kéo hoặc đẩy - KH 1.2

– Lấy được ví dụ về tác dụng của lực làm: thay đổi tốc độ, thay đổi hướng chuyển động, biến dạng vật – KH3.1

– Đo được lực bằng lực kế lò xo, đơn vị là niu tơn (Newton, kí hiệu N) (không yêu cầu giải thích nguyên lí đo) - KH 2.3

– Nêu được: Lực tiếp xúc xuất hiện khi vật (hoặc đối tượng) gây ra lực có sự tiếp xúc với vật (hoặc đối tượng) chịu tác dụng của lực; lấy được ví dụ về lực tiếp xúc -KH 1.1

– Nêu được: Lực không tiếp xúc xuất hiện khi vật (hoặc đối tượng) gây ra lực không có sự tiếp xúc với vật (hoặc đối tượng) chịu tác dụng của lực; lấy được ví dụ về lực không tiếp xúc -KH 1.1

– Nêu được: Lực ma sát là lực tiếp xúc xuất hiện ở bề mặt tiếp xúc giữa hai vật; khái niệm về lực ma sát trượt; khái niệm về lực ma sát nghỉ-KH 1.1 – Sử dụng tranh, ảnh (hình vẽ, học liệu điện tử) để nêu được: Sự tương tác giữa bề mặt của hai vật tạo ra lực ma sát giữa chúng-KH 1.2

– Nêu được tác dụng cản trở và tác dụng thúc đẩy chuyển động của lực ma sát-KH 1.1

– Lấy được ví dụ về một số ảnh hưởng của lực ma sát trong an toàn giao thông đường bộ-KH3.1

– Thực hiện được thí nghiệm chứng tỏ vật chịu tác dụng của lực cản khi chuyển động trong nước (hoặc không khí) KH 2.3

23

– Nêu được các khái niệm: khối lượng (số đo lượng chất của một vật), lực hấp dẫn (lực hút giữa các vật có khối lượng), trọng lượng của vật (độ lớn lực hút của Trái Đất tác dụng lên vật) -KH 1.1

– Thực hiện thí nghiệm chứng minh được độ giãn của lò xo treo thẳng đứng

tỉ lệ với khối lượng của vật treo KH 2.1,2.2; 2.3, 2.4

Năng lực giao tiếp và hợp tác:

– Tập hợp nhóm theo đúng yêu cầu, nhanh và đảm bảo trật tự - HT 2.1 – Hỗ trợ các thành viên trong nhóm các tiến hành thí nghiệm -HT 3.2

– Ghi chép kết quả làm việc nhóm một cách chính xác, có hệ thống – HT 3.5 – Thảo luận với các thành viên trong nhóm để cùng hoàn thành nhiệm vụ - HT3.5

B Ma trận hoạt động – biểu hiện hành vi của năng lực; nguyên lí KHTN

– Nguyên lí thể hiện rõ nét nhất trong chủ đề này là sự tương tác; các nguyên lí khác cũng cần được lưu ý trong diễn đạt như sự đa dạng các loại lực và tác dụng của các loại lực trong cuộc sống; nguyên lí sự vận động và biến đổi thể hiện thông qua sự biến đổi của chuyển động và hình dạng của vật dưới tác động của lực – Ở bảng dưới đây chúng tôi mô tả đầy đủ với 3 hoạt động đầu tiên:

khoa học

tự nhiên

Năng lực giao tiếp và hợp tác

Năng lực tự học và

tự chủ

Năng lực GQVD

và sáng tạo

Nguyên lí KHTN

24

động và hình dạng của vật;

Sự đa dạng của các tác

Hoạt động 7: Phân biệt

khối lượng, trọng lượng

KH 1.1 ;

KH 1.3

Hoạt động 8: Khảo sát

mối quan hệ độ giãn lò

xo vào khối lượng vật

treo

KH 2.1,2.2;

2.3, 2.4

KH 3.2

B Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

Giáo viên: Dụng cụ thí nghiệm (bóng bay, nam châm, con lắc đơn, ….); bản

PowerPoint hỗ trợ bài dạy; phiếu học tập; bố trí không gian lớp học

Học sinh: thước kẻ nhựa, bút bi có lò xo…

 HT 2.1.: Tập hợp nhóm theo đúng yêu cầu, nhanh và đảm bảo trật tự

 HT 3.4 : Thảo luận với các thành viên trong nhóm để hoàn thành phiếu học tập số 1

1.2 Tổ chức hoạt động

Học sinh làm việc cá nhân:

25

 Quan sát thí nghiệm do giáo viên thực hiện về tác dụng lực giữa các vật

và nêu nhận xét

 Trình bày khái niệm lực theo hướng dẫn của giáo viên

Học sinh làm việc nhóm: hoàn thành phiếu học tập số 1

 Chia lớp thành 6 nhóm, mỗi nhóm có 1 nhóm trưởng và 1 thư ký

 Giáo viên phát phiếu học tập và hướng dẫn các nhóm thực hiện nhiệm vụ

 Trưng bày sản phẩm nhóm và nhận xét, thảo luận

1.3 Dự kiến cách đánh giá năng lực thành phần

 KH 1.1: dựa trên quan sát, câu trả lời của học sinh và bản ghi chép cá

nhân (phiếu học tập) để đánh giá

26

Mức 3: Chú ý quan sát; đưa ra nhận xét nhanh và chính xác về tác dụng kéo

(đẩy) giữa các vật; phát hiện được vấn đề: cần một đại lượng đặc trưng cho tác dụng kéo (đẩy) của vật này lên vật khác; lực tiếp xúc,lực không tiếp xúc

Mức 2: Chú ý quan sát; đưa ra được nhận xét chính xác về tác dụng kéo

(đẩy) giữa các vật

Mức 1: Ghi chép được nhận xét của giáo viên hoặc bạn khác

 KH 1.1: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập để đánh giá

Mức 3: Các hình ảnh được sắp xếp nhanh và chính xác vào các vị trí tương ứng Mức 2: Các hình ảnh được sắp xếp chính xác vào các vị trí tương ứng

Mức 1: Sắp xếp theo hướng dẫn của giáo viên

 HT 2.1.: Dựa trên quan sát để đánh giá

Mức 3: Cá nhân học sinh tập hợp nhóm nhanh, trật tự theo đúng các tiêu chí

mà giáo viên yêu cầu

Mức 2: Cá nhân học sinh tập hợp nhóm theo đúng các tiêu chí mà giáo viên

yêu cầu

Mức 1: Cá nhân học sinh tập hợp nhóm cần sự hướng dẫn của giáo viên

 HT 3.4: dựa trên quan sát và phiếu đánh giá

………

Mức độ tham gia hoạt động nhóm

Nhiệt tình, sôi nổi, tích cực

Có tham gia thực hiện nhiệm vụ nhóm

Ngồi quan sát các bạn thực hiện

Đóng góp ý kiến

Có nhiều ý kiến và ý tưởng

Có lắng nghe, phản hổi Lắng nghe

+ Nêu được các kiểu biến đổi chuyển động của vật khi chịu tác dụng của lực

 KH 2.5: Rút ra kết luận về tác dụng của lực đối với vật từ kết quả các thí nghiệm được tiến hành

 HT 3.2: Hỗ trợ các thành viên trong nhóm các tiến hành thí nghiệm

 HT 3.4: Thảo luận với các thành viên trong nhóm để cùng hoàn thành nhiệm vụ

 HT 3.5: Ghi chép kết quả làm việc nhóm một cách chính xác, có hệ thống

2.2 Tổ chức hoạt động

Học sinh làm việc theo nhóm:

 Tiến hành thí nghiệm tìm hiểu về kết quả tác dụng của lực đối với vật

 Hoàn thành phiếu học tập số 2

Thảo luận toàn lớp

Phiếu học tập số 2.a

Tiến hành thí nghiệm, nhận xét về tác dụng của lực đối với vật

1 Cho viên bi kim loại chuyển

động gần nam châm đặt trên

mặt bàn

………

………

………

2 Tác dụng lực đẩy vào viên bi

đang nằm yên trên mặt bàn

28

………

………

Phiếu học tập số 2.b

Tiến hành thí nghiệm, nhận xét về tác dụng của lực đối với vật

1 Tác dụng lực lên vòng dây cao

su

………

………

………

2 Đặt quả bóng cao su trên mặt

bàn rồi dùng tay ép xuống

.2 Dự kiến cách đánh giá năng lực thành phần

 KH 1.1: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập và bản ghi chép cá nhân để đánh giá

Mức 3: Đưa ra được các nhận xét đầy đủ và chính xác

Mức 2: Đưa ra các nhận xét đầy đủ nhưng chưa chính xác

Mức 1: Có đưa ra được nhận xét nhưng chưa đầy đủ và không chính xác

 KH 2.5: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập và hỏi đáp giáo viên – học

sinh để đánh giá

Mức 3: Rút ra được kết luận chính xác về tác dụng của lực đối với vật

Mức 2: Rút ra được kết luận về tác dụng của lực đối với vật nhưng chưa

chính xác

Mức 1: Không rút ra được kết luận

 HT 3.2 và HT 3.4: Dựa trên quan sát và phiếu đánh giá

29

………

Mức độ tham gia hoạt động nhóm

Nhiệt tình, sôi nổi, tích cực

Có tham gia thực hiện nhiệm vụ nhóm

Ngồi quan sát các bạn thực hiện

Đóng góp ý kiến

Có nhiều ý kiến và ý tưởng

và tiếp thu ý kiến hiệu quả

Có lắng nghe, phản hổi Lắng nghe

Hỗ trợ các thành viên

Hướng dẫn các thành viên tiến hành thí nghiệm một cách tích cực,

ôn hòa

Có hỗ trợ các thành viên khác

Thực hiện việc được giao

 HT 3.5: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập và bản ghi ghép cá nhân để

đánh giá

Mức 3: Các nhận xét được ghi chép đầy đủ, trình bày rõ ràng, diễn đạt rõ ý Mức 2: Các nhận xét được ghi chép đầy đủ nhưng chưa rõ ràng, mạch lạc Mức 1: Ghi chép còn lộn xộn, thiếu logic

3.Hoạt động 3: Vận dụng

3.1 Mục tiêu hoạt động

 KH 3.2: Vận dụng được các kiến thức để giải quyết bài tập đơn giản

 KH 3.1: Giải thích được hiện tượng thực tiễn đơn giản liên quan tới tác dụng của lực

 HT 3.4: Thảo luận với các thành viên trong nhóm để cùng hoàn thành nhiệm

vụ

A Cần có lực tác dụng để làm thay đổi hướng chuyển động của vật

B Mọi vật đều sẽ chuyển động chậm dần mà không cần có lực nào tác dụng

C Một vật rơi, chuyển động của nó là nhanh dần vì có lực tác dụng

D Cần có lực tác dụng để biến đổi hình dạng của vật

Các nhận định sai là:

……… Sửa nhận định sai thành đúng:

3.3 Dự kiến cách đánh giá năng lực thành phần

 KH 3.2 và KH 3.1: Dựa vào phiếu học tập và câu trả lời của học sinh để

đánh giá

Mức 3: Chọn đúng nhận định sai; đưa ra được nhiều hơn 1 phương án sửa

nhận định sai thành đúng cho phần 3.a; giải thích chính xác nguyên nhân quả bóng và mặt vợt tennis đều bị biến dạng khi tiếp xúc ở phần 3.b

Mức 2: Chọn đúng nhận định sai; đưa ra được 1 phương án sửa nhận định

sai thành đúng cho phần 3.a; giải thích được hoặc bóng hoặc mặt vợt bị biến dạng khi tiếp xúc ở phần 3.b

Mức 1: Chọn đúng nhận định sai; chưa đưa ra phương án sửa nhận định sai

thành đúng cho phần 3.a; không giải thích được hiện tượng ở phần 3.b

 HT 3.4: Dựa trên quan sát và phiếu đánh giá (tương tự hoạt động 1)

31

II.KẾ HOẠCH DẠY HỌC: CHỦ ĐỀ ÂM THANH (KHTN 7)

A.Yêu cầu cần đạt của chủ đề

Năng lực khoa học tự nhiên

- Thực hiện thí nghiệm tạo sóng âm (như gảy đàn, gõ vào thanh kim loại, )

để chứng tỏ được sóng âm có thể truyền được trong chất rắn, lỏng, khí KH2.5

Giải thích được sự truyền sóng âm trong không khí KH 1.6

- Từ hình ảnh hoặc đồ thị xác định được biên độ và tần số sóng âm – KH 1.2

- Nêu được đơn vị của tần số là hertz (kí hiệu là Hz) -KH 1.1

- Nêu được sự liên quan của độ to của âm với biên độ âm – KH 1.1

- Sử dụng nhạc cụ (hoặc học liệu điện tử, dao động kí) chứng tỏ được độ cao của âm có liên hệ với tần số âm – KH 2.5

- Lấy được ví dụ về vật phản xạ âm tốt, vật phản xạ âm kém KH 3.1

- Giải thích được một số hiện tượng đơn giản thường gặp trong thực tế về sóng âm; đề xuất được phương án đơn giản để hạn chế tiếng ồn ảnh

hưởng đến sức khoẻ - KH

Năng lực giao tiếp và hợp tác:

- Tập hợp nhóm theo đúng yêu cầu, nhanh và đảm bảo trật tự - HT 2.1

- Hỗ trợ các thành viên trong nhóm các tiến hành thí nghiệm -HT 3.2

- Ghi chép kết quả làm việc nhóm một cách chính xác, có hệ thống - HT 3.5

- Thảo luận với các thành viên trong nhóm để cùng hoàn thành nhiệm vụ - HT3.5

B.Ma trận hoạt động – biểu hiện hành vi của năng lực; nguyên lí KHTN

Ý tưởng tổ chức hoạt động:

- Trong chủ đề này học sinh sẽ tìm hiểu khái niệm cơ bản về đặc trưng vật lí ( tần số, biên độ) và đặc trưng sinh lí (độ to, độ cao) của âm và mối quan hệ giữa đặc trung vật lí và đặc trưng sinh lí tương ứng

- Ở bảng dưới đây chúng tôi mô tả đầy đủ với 3 hoạt động đầu tiên:

32

Hoạt động

Năng lực khoa học

tự nhiên

Năng lực giao tiếp và hợp tác

Năng lực tự học và

tự chủ

Năng lực GQVD

và sáng tạo

truyền âm và giữa môi trường

truyền âm với tai , Sự

đa dạng của các nguồn

âm và âm thanh

Tính cấu trúc: Sự thống nhất giữa cấu tạo

và chức năng của các các nhạc cụ

mối quan hệ độ to của

âm và biên độ âm

C.Chuẩn bị của giáo viên và học sinh

Giáo viên: smartphone và laptop có cài phần mềm iVcam, máy chiếu, 6 bộ

thí nghiệm con lắc đơn dao động (mỗi bộ gồm có 2 con lắc đơn cùng được buộc vào một giá thí nghiệm), chia nhóm học sinh (6 nhóm)

Học sinh: Một thước kẻ mica dài 30cm, đồng hồ bấm giây, smartphone cài

đặt phần mềm Sound Analyzed Free (học sinh biết cách sử dụng phần mềm)

D Hoạt động dạy - học

1 Hoạt động 1 (HD1): Thí nghiệm với con lắc

1.1 Mục tiêu hoạt động 1

33

 HD1_KH 1.1: Nêu được kí hiệu và đơn vị của tần số,

 HD1_KH 1.1: Trình bày được khái niệm tần số,

 HD1_KH 2.4:

+ Tiến hành được thí nghiệm đo tần số dao động của con lắc đơn,

+ Thu thập số liệu từ thí nghiệm đo tần số dao động của con lắc đơn,

 HD1_KH 2.5: Viết được báo cáo thí nghiệm thông qua việc hoàn thành phiếu học tập số 1,

 HD1_HT 3.2 M3: Hỗ trợ các thành viên trong nhóm các tiến hành thí nghiệm,

 HD1_HT 3.4 M2: Thảo luận với các thành viên trong nhóm để cùng hoàn thành nhiệm vụ

1.2 Tổ chức hoạt động

Học sinh làm việc nhóm:

 Tiến hành thí nghiệm đếm số lần dao động của con lắc đơn

- Treo hai con lắc có chiều dài 37cm và

24cm lên giá đỡ ( như hình bên)

- Đồng thời kéo hai viên bi sắt lệch

khỏi vị trí cân bằng sao cho phương

của hai sợi dây là song song với nhau

- Thả cho hai con lắc dao động, đồng

thời bấm thời gian từ lúc bắt đầu dao

động cho đến khi kết thúc là 10 giây

- Đếm số dao động của mỗi con lắc

trong 10 giây

(Có thể thực hiện nhiều lần để hoạt

động cả nhóm nhịp nhàng sẽ thu được

kết quả chính xác nhất) Cách đếm số

dao động: Mỗi lần viên bi lên đến vị trí

cao nhất ở phía ban đầu thì được 1 dao

động

- Ghi kết quả thí nghiệm vào phiếu hoạt

động

 Thảo luận để hoàn thành phiếu học tập số 1

Trình bày thảo luận toàn lớp

34

Phiếu học tập số 1

1.3 Dự kiến cách thức đánh giá năng lực thành phần

 HD1-KH1 và HD2-KH2: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập để đánh giá, với các mức độ:

- Mức 3: Nêu được chính xác khái niệm tần số, kí hiệu và đơn vị của tần số;

trả lời được chính xác mối quan hệ giữa sự nhanh hay chậm của dao động

với tần số,

- Mức 2: Nêu được chính xác khái niệm tần số, kí hiệu và đơn vị của tần số,

- Mức 1: Nêu được khái niệm, kí hiệu và đơn vị của tần số nhờ sự trợ giúp của giáo viên

 HD1-KH 2.4: Dựa trên quan sát, hỏi đáp giữa giáo viên – học sinh và phiếu đánh giá

+ Tần số dao động của con lắc A là:………

+ Tần số dao động của con lắc B là:………

- Trạng thái dao động nhanh hay chậm của con lắc có mối liên hệ như thế nào với tần số?

………

………

(Chú ý: Nghiên cứu SGK khái niệm tần số dao động để hoàn thành phiếu hoạt động nhóm)

35

………

Thao tác thí nghiệm

Tiến hành đúng theo trình tự hướng dẫn, phối hợp nhịp nhàng, nhanh

Tiến hành đúng theo trình tự hướng dẫn

Tiến hành thí nghiệm nhờ hướng dẫn của giáo viên

Thu thập số liệu thực nghiệm

Đếm đúng số lần dao động của con lắc, thu thập kết quả trong ít hơn 3 lần thí nghiệm

Đếm đúng số lần dao động của con lắc

Đếm số lần dao động của con lắc cần sự trợ giúp từ giáo viên

 HD1-KH 2.5: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập và bản ghi chép cá nhân

để đánh giá theo các mức độ sau

- Mức 3: Điền đầy đủ và chính xác các thông tin trong khoảng thời gian ngắn; các số liệu được rõ ràng; các nhận xét được diễn đạt mạch lạc, logic

- Mức 2: Điền đầy đủ và chính xác các thông tin; các số liệu được rõ ràng

- Mức 1: Điền đầy đủ số liệu

 HD1_HT 3.2 M3 và HD1_HT 3.4 M2: Dựa trên quan sát và phiếu đánh giá

………

Đóng góp ý kiến

Có ý kiến và ý tưởng, có ý tưởng trở thành ý tưởng nhóm

Có ý kiến

Lắng nghe

Tiếp thu, trao đổi ý kiến

Lắng nghe ý kiến của các thành viên khác, tiếp thu ý kiến và phản hồi một cách tích cực

Có lắng nghe, phản hồi

Chỉ lắng nghe

Hỗ trợ các thành viên

Hướng dẫn các thành viên tiến hành thí nghiệm một cách tích cực, ôn hòa

Có hỗ trợ các thành viên khác

Thực hiện việc được giao

+ Tiến hành được thí nghiệm với thước kẻ

+ Thu thập số liệu từ thí nghiệm

 HD2_HT 3.2: Hỗ trợ các thành viên trong nhóm các tiến hành thí nghiệm

2.2 Tổ chức hoạt động

Học sinh làm việc nhóm:

 Tiến hành thí nghiệm với thước kẻ theo bản hướng dẫn

 Sử dụng thước kẻ dài 30cm và phần mềm đo tần số âm trên điện thoại di động

 Dùng một tay giữ chặt thước trên mép bàn sao cho thước nhô ra một đoạn, tay còn lại bật mạnh đầu thước nhô ra đó sao cho nghe được âm thanh

 Mở phần mềm đo tần số âm trên điện thoại và đặt lại gần thước sao cho micro của điện thoại sát với thước như hình bên Chụp lại màn hình điện thoại để lưu lại đồ thị trong các trường hợp

 Tiến hành lần lượt với độ dài phần nhô ra là: 5cm, 10cm, 20cm thì đồ thị tần số là khác nhau

 Ghi lại kết quả tần số của âm to nhất vào bảng kết quả thí nghiệm

 Thảo luận và hoàn thành phiếu học tập số 2

Thảo luận toàn lớp

37

2.3 Dự kiến cách đánh giá năng lực thành phần

 HD2_KH 2.2: Dựa vào sản phẩm là phiếu học tập và bản ghi chép cá nhân để đánh giá

- Mức 3: Điền đầy đủ các số liệu, nêu đầy đủ và chính xác các nhận xét;

rút ra được kết luận về mối quan hệ giữa độ cao của âm và tần số

- Mức 2: Điền đầy đủ các số liệu, nêu đầy đủ và chính xác các nhận xét

- Mức 1: Điền đầy đủ các số liệu

 HD2_KH 2.4: Dựa trên quan sát, hỏi đáp giữa giáo viên – học sinh và phiếu đánh giá

………

Thao tác thí nghiệm

Tiến hành đúng theo trình tự hướng dẫn, phối hợp nhịp nhàng, nhanh

Tiến hành đúng theo trình tự hướng dẫn

Tiến hành thí nghiệm nhờ hướng dẫn của giáo viên

Thu thập số liệu thực nghiệm

Đọc chính xác số liệu từ phần mềm;

chụp đầy đủ

đồ thị trong 3 trường hợp, hình ảnh sắc nét

Đọc chính xác số liệu từ phần mềm;

chụp đầy đủ

đồ thị trong 3 trường hợp

Đọc số liệu từ phần mềm với trợ giúp từ giáo viên

 HD2_HT 3.2 M3: Dựa trên quan sát để đánh giá

 Mức 3: Hướng dẫn các thành viên tiến hành thí nghiệm một cách tích cực, ôn hòa,

 Mức 2: Có hướng dẫn các thành viên khác tiến hành thí nghiệm,

 Mức 1: Thực hiện việc được giao